Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Ayna Dokunma Sinestezisi Nedir? Başka Birine Dokunulduğunda Size Dokunulmuş Gibi Hissetmeniz Mümkün mü?

Ayna Dokunma Sinestezisi Nedir? Başka Birine Dokunulduğunda Size Dokunulmuş Gibi Hissetmeniz Mümkün mü? NPR
Sinestezi
7 dakika
4,467
  • Sinirbilim (Nörobiyoloji)
  • Biyopsikoloji

Ayna dokunma sinestezisi, bir kişinin başka birisine dokunulduğunu gördüğünde kendisine dokunulmuş gibi hissetmesine sebep olan bir durumdur. Buradaki "ayna" terimi, başka birisine dokunulduğunda hislerin o kişideki yansımasını ifade eder. Yani birisine sol taraftan dokunuluyorsa, kişinin ona sağ taraftan dokunuluyormuş gibi hissetmesi anlamına gelir.

Delaware Üniversitesine, göre toplumun %2'si sinesteziye sahip. Bu durum hakkındaki mevcut araştırmaları öğrenmek ve sinesteziye sahip olup olmadığınızı anlamanın birkaç yolu için, okumaya devam edin.

Tüm Reklamları Kapat

Ayna
Ayna
Unsplash

Ayna Dokunma Sinestezisi Gerçek Mi?

Delaware Üniversitesinde yapılan bir çalışmada, 2000'den fazla öğrenciye, avuç içi aşağı veya yukarı bakan ellerin bulunduğu videolar ve daha sonra videoda dokunulmuş eller gösterildi. Videoyu izleyen kişilere, vücudunun herhangi bir yerinde dokunma hissi olup olmadığı soruldu. Yaklaşık olarak 45 kişinin ellerinde bir dokunuş hissettiği rapor edildi.

Doktorlar, ayna dokunma sinestezisini deneyimleyen bu insanları "sinestet" olarak tanımlıyor. Bu bir hastalık veya anomali değil, bir "varyasyon" ("çeşitlilik") olarak tanımlanıyor. Cognitive Neuroscience dergisinde yayımlanan bir makaleye göre araştırmacılar, bu durumu beyindeki duyusal bilginin diğer insanlardakinden farklı işlenmesine sebep olan yapısal farklılıklarla ilişkilendiriyorlar.[1]Salinas, şöyle diyor:

Tüm Reklamları Kapat

Ayna dokunma sinestezisi bir hastalık değildir. Belki nörolojik veya algısal bir özellik olarak tanımlamak en doğrusu olacaktır.
Beyin ve karmaşık renkleri içeren görsel
Beyin ve karmaşık renkleri içeren görsel
Autistic Empath

Bu, kulağa bir süperkahraman özelliği gibi gelse de, çok olumsuz tarafları da olabiliyor. Örneğin Salinas, hasta bakarken bazen zorlanabildiğini şöyle anlatıyor:[5]

Bir keresinde kendi kendine zarar verecek düzeyde tikleri olan bir hastam vardı. Dudaklarının içini kanatacak kadar ısırır, dişlerini aşındıracak düzeyde gıcıdrdatırdı. Onu tedavi ederken bunları yapışını her izlediğimde, kendi yanaklarım ve dudaklarımın acıyla inlediğini hissederdim.

Bu kişiler, Game of Thrones gibi şiddet içerikli dizi ve filmleri izlerlerken, filmlerdeki karakterlerin acısını neredeyse birebir deneyimleyebiliyorlar. San Francisco'da bir masaj terapisti olan sinestet C. C. Hart, şöyle diyor:[7]

Bu filmlerde insanların birbirine işkence etmesi, birbirlerini kalıcı olarak yaralaması ve hatta öldürmesi, benim hiperventilasyona [E.N. aşırı hızlı nefes alıp verme modu] girmeme neden oluyor. Karakterlerin vücutlarında açılan yaraların olduğu yerlerde acı hissediyorum. Örneğin acıya dayalı komedi dizilerini de [E.N. örneğin Jackass] izleyemiyorum. Bunlar bana komik gelmiyor, canımı acıtıyorlar.

Ama bu, her zaman kötü bir özellik değil. Örneğin Hart, birbirine sarılan insanlar gördüğünde, kendisine sarılmışlar gibi hissettiğini söylüyor. Benzer şekilde, müşterilerine masaj yaparken kendisine masaj yapılıyormuş gibi hissederek gevşeyebiliyor. Daha da ilginci, ayna dokunma sinestezisi olanlar, porno veya seks içerikli filmler izlerken, adeta kendileri seks yapıyormuş gibi hislere kapılabiliyorlar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu konuyla ilgili sürdürülen birçok araştırma mevcut. Dokunma ve hissetme arasında dönüşümü sağlayan birçok farklı yolak (biyolojik anlamıyla, hücrede meydana gelen kimyasal tepkimeler dizisi) bulunur. Şu günlerde araştırmacılar, ayna dokunma sinestezisinin duyu sisteminin aşırı aktivitesinin sonucu olabileceğini düşünüyorlar.

Ayna Dokunma Sinestezisinin Empati ile İlişkisi

Ayna dokunma sinestezisi etrafında yürütülen birçok araştırma, bu duruma sahip olan insanların empati yeteneğinin olmayanlara göre daha fazla olduğu görüşüne odaklanıyor. Hatta bu, doğrudan doğruya ayna dokunma sinestezisinin bir açıklaması da olabilir: Nature Neuroscience dergisinde yayınlanan bir çalışmaya göre, bu özelliğe sahip kişilerde bir çeşit hiperaktif empati mekanizması görülüyor olabilir.[6] Bunun bir açıklaması, bu kişilerde ayna nöronların daha fazla sayıda veya daha aktif olması olabilir.

Cognitive Neuropsychology dergisinde yayımlanan bir çalışmada; ayna dokunma sinestezisine sahip olan insanların, insan yüzü içeren bir fotoğraf gördükleri zaman o kişinin duygularını ayırt etme konusunda, bu duruma sahip olmayanlara göre daha iyi oldukları tespit edildi.[2]

Araştırmacılar aynı zamanda, bu duruma sahip olan insanların sosyal ve bilişsel farkındalık duyumlarında diğerlerine kıyasla artış olduğunu düşünüyorlar. Bir diğer deyişle, bu kişilerin beyinlerindeki "benlik" ve "diğerleri" gibi duyuların temsili büyük oranda aynı olabilir. Bu da onları, kusursuza yakın empatlar (empati yeteneği güçlü kişiler) haline getiriyor olabilir.

PLOS One dergisinde yapılan bir çalışmada, empati seviyesinin artmasıyla ayna dokunma sinestezisi arasında bir ilişki bulunamadı.[3] Çalışmanın yazarları, katılımcıları 3 gruba böldüler ve katılımcıların kendilerinin raporladığı empati seviyelerini ölçtüler. Çalışma ayrıca, ayna dokunma sinestezisine sahip olduğunu bildirenlerin bir kısmının otizm spektrumunda da bulunduğunu gösterdi.

Tüm Reklamları Kapat

Bu sonuçlar, yapılan benzer araştırmalarınkinden farklıydı bu yüzden hangi çıkarımların doğru olduğunu bilmek biraz zor.

Belirtiler ve Semptomlar

Ayna dokunma sinestezisi bir tür sinestezidir. Başka bir tipi ise, kişinin ses duymak gibi belirli hislere karşılık olarak renkleri görmesidir. Mesela şarkıcı Stevie Wonder ve Billy Joel, müziği bir ses gibi deneyimlediklerini belirttiler.

Billy Joel
Billy Joel
Ultimate Classic Rock

Frontiers in Human Neuroscience dergisindeki bir makaleye göre, araştırmacılar ayna dokunma sinestezisini 2 ana alt türde tanımladılar.[4]

İlki olan "ayna", başka birisinin vücuduna dokunulduğunda kendi vücudunun zıt tarafına dokunulmuş hissini deneyimleme olarak tanımlanır. Diğeri ise kişinin kendi vücudunun aynı tarafına dokunulduğunu deneyimlemesi olan "anatomik" alt tipidir.

Tüm Reklamları Kapat

Ayna tipi daha yaygın olarak görülür ve çoğu insan bu deneyimi çocukluğundan beri yaşadığını söyler. Bu tipte görülen bazı semptomlar şunlardır:

  • birisinin vücudunda acı hissettiği bölgenin zıttında acı hissetmek,
  • birisine dokunulduğunda kendisine dokunuluyormuş gibi hissetmek,
  • birisine dokunulduğunda kaşınma, sızlama, acı veya baskı gibi şeyler hissetmek,
  • hafif bir dokunuştan şiddetli bir ağrıya kadar varabilecek hisler.

Ayna Dokunma Sinestezisi Teşhis Edilebilir mi?

Doktorlar henüz bu durumu teşhis edebilecek özel bir test belirleyemedi. Çoğu insan semptomlarını kendileri rapor ediyor.

Ayna dokunma sinestezisi; psikiyatristlerin depresyon, anksiyete (mantıklı bir nedene dayanmayan kaygı ve endişe bozukluğu), dikkat eksikliği, hiperaktivite (genellikle çocuklarda görülen aşırı hareketliliğe sebep olan dürtüsel bir bozukluk) ve diğer rahatsızlıkları teşhisinde kullanılan Teşhis ve İstatistik El Kitabı (İng: "DSM-V: Diagnostic and Statistical Manual") adlı kitabın 5. baskısında şu anda yer almıyor. Bu nedenle durumu teşhis edebilecek belirli bir kriter yok.

Duygu durum bozukluğu
Duygu durum bozukluğu
Unsplash

Araştırmacılar, bu durumun tutarlı bir şekilde teşhis edilebilmesi için testler ve araçlar geliştirerek doktorlara yardımcı olmaya çalışıyorlar. Bir yöntem, insanlara başka birine dokunulan videolar göstererek onların tepkisini ölçmeyi içeriyordu. Ancak bu da yeterince gelişmiş bir test değil.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Tam Benim Tipim
Devamını Göster
₺88.00
Tam Benim Tipim

Bu durumun, muhtemelen cinsiyetten bağımsız bir özellik olduğunu vurgulamakta da fayda var. Salinas, şöyle anlatıyor:

Erkekler ve kadınlar arasında ayna dokunma sinestezisi eşit olarak dağılmıştır. Ancak kadınlarda bu daha sık görülüyormuş gibi algılanabilir; bunun nedeninin, gerçekten bu tür bir fazlalık olması değil, kadınların bu tür duygusal durumları raporlamak konusunda daha açık olması ve bu yöndeki deneyimlerini erkeklere göre daha kolay paylaşması olduğunu düşünüyorum.

Ayrıca işin içinde genetik ve gelişimsel faktörler de var: Eğer ailenizde bir sinestet varsa, ailenin bir başka üyesinin de sinestet olma ihtimali artıyor. Örneğin otizmli bireylerde de bu tür sinestezik durumlara daha sık rastlanıyor.

Ayna Dokunma Sinestezisiyle Başa Çıkmanın Yolları

Birisine dokunulması hissini yakından deneyimlemek zor bir durum olabilir. Bazı kişiler, insanlarla daha iyi ilişkiler kurabileceklerini düşündüğünden bu durumu faydalı olarak görebilir. Bazıları ise gördükleri ve hissettikleri şeyler sonucunda acı gibi güçlü ve olumsuz hisleri deneyimlemeyi kötü bulabilir.

Kimileri hislerini daha iyi işleyebilmek için tedavi yönteminden faydalanabilir. Kendinizle dokunulan kişi arasında bir bariyer hayal etmek sıklıkla kullanılan bir yöntemdir.

Ayna dokunma sinestezisine sahip bazı insanlar ayrıca anksiyete ve depresyon gibi durumlardan ötürü uyarılan duygularını yönlendirme yardımcı olan reçetelenmiş ilaçlar kullanmayı yararlı bulabilir.

İlaçlar
İlaçlar
Pixabay

Ne Zaman Doktora Görünmeliyiz?

Dokunma hisleri korkusundan dolayı sosyal olmak ve hatta televizyon izlemek gibi günlük aktiviteleri geçiştiriyorsanız doktorunuza görünebilirsiniz.

Ayna dokunma sinestezisi bilinen bir durum olmasına rağmen araştırmalar hala en iyi tedaviyi keşfedebilmek için çalışıyorlar. Doktorunuza duyusal işleme bozukluğu alanında özelleşen bir terapist tanıyıp tanımadığını sorabilirsiniz.

Sonuç

Sonuç olarak ayna dokunma sinestezisi, kişinin başka birisine dokunulduğunu gördüğünde bedeninin zıt veya aynı tarafında bir dokunma hissetmesine yol açar.

Henüz spesifik bir teşhis kriteri olmasa da doktorlar bu durumu bir duyusal işleme bozukluğu olarak ele alıp tedavi edebiliyorlar. Bu da sinesteziye sahip kişilerin acı verici veya hoş olmayan korkuları ve endişeleriyle baş etmelerine yardımcı olabiliyor.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
18
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Healthline | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. Ward, et al. (2015). Explaining Mirror-Touch Synesthesia. Cognitive Neuroscience, sf: 118-133. doi: 10.1080/17588928.2015.1042444. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. Ward, et al. (2018). The Relationship Between Mirror-Touch Synaesthesia And Empathy: New Evidence And A New Screening Tool. Cognitive Neuropsychology, sf: 314-332. doi: 10.1080/02643294.2018.1457017. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Baron-Cohen, et al. (2016). Mirror-Touch Synaesthesia Is Not Associated With Heightened Empathy, And Can Occur With Autism. PloS one, sf: e0160543. doi: 10.1371/journal.pone.0160543. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. J. Banissy, et al. (2013). Mechanisms Of Self-Other Representations And Vicarious Experiences Of Touch In Mirror-Touch Synesthesia. Frontiers in Human Neuroscience. doi: 10.3389/fnhum.2013.00112. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ N. Arnold. 'I Literally Feel Your Pain': What Life's Like With Mirror-Touch Synesthesia. (1 Eylül 2017). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: BBC Three | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. J. Banissy, et al. (2007). Mirror-Touch Synesthesia Is Linked With Empathy. Nature Neuroscience, sf: 815-816. doi: 10.1038/nn1926. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ L. Haidrani. The Mirror-Touch Synesthetes Who Can Literally Feel Your Pain. (9 Ekim 2017). Alındığı Tarih: 29 Kasım 2020. Alındığı Yer: Vice | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/02/2023 11:11:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9604

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kişilik
Galaksi
Evrenin Genişlemesi
Uydu
Kuşlar
Süpernova
Kuantum
Astrofotoğrafçılık
Covıd-19
Mikrobiyoloji
Antropoloji
Teori
Kimyasal
Değişim
Sinek
Damar
Korku
Sağlık Bakanlığı
Kuantum Fiziği
Kök Hücre
Mit
Manyetik Alan
Öğrenme Teorileri
Allah
Orman
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
R. Nall, et al. Ayna Dokunma Sinestezisi Nedir? Başka Birine Dokunulduğunda Size Dokunulmuş Gibi Hissetmeniz Mümkün mü?. (29 Kasım 2020). Alındığı Tarih: 8 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9604
Nall, R., Kaya, E. H., Bakırcı, Ç. M. (2020, November 29). Ayna Dokunma Sinestezisi Nedir? Başka Birine Dokunulduğunda Size Dokunulmuş Gibi Hissetmeniz Mümkün mü?. Evrim Ağacı. Retrieved February 08, 2023. from https://evrimagaci.org/s/9604
R. Nall, et al. “Ayna Dokunma Sinestezisi Nedir? Başka Birine Dokunulduğunda Size Dokunulmuş Gibi Hissetmeniz Mümkün mü?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 29 Nov. 2020, https://evrimagaci.org/s/9604.
Nall, Rachel. Kaya, Elif Hazal. Bakırcı, Çağrı Mert. “Ayna Dokunma Sinestezisi Nedir? Başka Birine Dokunulduğunda Size Dokunulmuş Gibi Hissetmeniz Mümkün mü?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 29, 2020. https://evrimagaci.org/s/9604.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.