Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Agorafobi Nedir? Açık Alanlarda ve Ev Dışında Olma Korkusu Nasıl Tedavi Edilir?

Agorafobi Nedir? Açık Alanlarda ve Ev Dışında Olma Korkusu Nasıl Tedavi Edilir? Addiction Resource
Agorafobi.
9 dakika
3,647
  • Klinik Psikoloji
Agorafobi
  • Türkçe Adı Agorafobi
  • İngilizce Adı Agoraphobia
  • DSM 3.10

Agorafobi, panik, tuzağa düşme, çaresizlik veya utanma hissetmenize neden olabilecek yer veya durumlardan korkmanıza ve kaçınmanıza sebep olan bir tür kaygı bozukluğudur.[1] Toplu taşıma kullanmak, açık veya kapalı alanlarda bulunmak, sırada beklemek veya kalabalık içinde kalmak gibi gerçekten yaşanan öngörülebilir olaylardan korkarsınız.

Kaygı, yoğunlaştığında kaçmanın kolay bir yolu olmadığı korkusundan kaynaklanır. Agorafobisi olan çoğu insan, bir veya birkaç panik ataktan sonra olası başka ataklardan korkmalarına ve tekrar olabileceği yerlerden kaçınmaya çalışmalarına sebep olan bu fobiyi geliştirmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Agorafobik çoğu insan özellikle kalabalık toplu alanlarda güvende hissetmez. Toplu alanlarda yanınızda bir akraba veya arkadaşınızın bulunmasına ihtiyaç duyabilirsiniz. Korku, evden çıkamayacağınızı hissettirecek kadar yoğun olabilir.

Agorafobi hayatınızı büyük ölçüde sınırlayabilir. Agorafobiniz şiddetliyse evinizden bile ayrılamayabilirsiniz. Tedavi olmayan birçok insan yıllarca evlerinden ayrılmayabiliyor. Ailenizi ve arkadaşlarınızı ziyaret edemeyebilir, okula veya işe gidemeyebilir, günlük işlerinizi yapamayabilir veya aktivitelere katılamayabilirsiniz. Başkalarınını yardımına bağımlı hale gelebilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Agorafobi; depresyon, alkol veya uyuşturucu kullanımı, diğer mental rahatsızlıklara sebep olabilir veya bunlarla ilişkili olabilir.

Belirti ve Semptomlar

  • Evden yalnız çıkmaktan,
  • Sırada beklemekten veya kalabalıklardan,
  • Asansörler, küçük dükkanlar veya sinemalar gibi kapalı alanlardan,
  • Otoparklar, köprüler, mesire alanları gibi açık alanlardan,
  • Otobüs, uçak ve tren gibi toplu taşıma araçlarını kullanmaktan

kaynaklı kaygılar agorafobinin sık görülen semptomlarıdır.

Bu durumlar kaygıya neden olur çünkü paniğe kapılmanız veya utanç verici bir duruma düşmeniz halinde kaçamamaktan veya yardım bulamamaktan korkarsınız. Ek olarak:

Reklam
Yılbaşı indirimi başladı! NordVPN’de %63 indirim
1 ve 2 yıllık planlarla 3 ay ÜCRETSİZ kullanın
  • Önde gelen VPN hizmetini edinin
  • Dosya indirirken kötü amaçlı yazılımları tespit edin
  • Parolalarınızı ve dosyalarınızı koruyun
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

  • Korku veya kaygı neredeyse her zaman maruz kalınan durumdan kaynaklanır.
  • Korku veya kaygı düzeyiniz durumun olası tehlikesine orantılı değildir.
  • Kaygı yaratan durumu engeller, mesela yanınıza bir refakatçi alır veya durumu sürdürüp olağanüstü bir stres yaşarsınız.
  • Bu deneyimin yarattığı korku, kaygı ve kaçınma; sosyal hayatınızda, iş yerinizde veya hayatınızın başka kısımlarında stres ve problemlere neden olur.
  • Bu fobi veya kaçınma durumu 6 ay kadar veya daha fazla sürer.

Panik Bozukluk ve Agorafobi

Bazı bireylerde agorafobinin yanında panik bozukluk da görülür. Panik bozukluk, birkaç dakikada zirvesine ulaşan ve şiddetli fiziksel semptomları tetikleyen ani ve aşırı korku ataklarına (bilinen adıyla panik atak) sebep olan bir tür kaygı bozukluğudur. Atak anlarında; kontrolü tamamen kaybettiğinizi, kalp krizi geçirdiğinizi ve hatta öldüğünüzü düşünebilirsiniz.

Panik atak geçirme korkusu, başka bir atağı engelleme amacıyla, daha önce atak geçirilmiş durumlardan ve yerlerden kaçınma davranışına neden olabilir.

Panik atak belirtileri şunlar olabilir:

  • Hızlanan kalp atışı,
  • Nefes almada güçlük veya boğulma hissi,
  • Göğüs ağrısı veya baskı hissi,
  • Baş dönmesi veya denge kaybı,
  • Titreme, uyuşma ve karıncalanma,
  • Aşırı terleme,
  • Ani kızarma ve tüylerin diken diken olması,
  • Mide rahatsızlığı veya ishal,
  • Kontrol kaybı hissi,
  • Ölüm korkusu.

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Sebepler

Biyoloji, sağlık durumu ve genetik, mizaç, çevreden kaynaklı stres ve acı deneyimleri agorafobinin gelişiminde rol alabilir.[2], [3]

Risk Faktörleri

Agorafobi çocuklukta başlayabilir ancak genelde ergenliğin sonlarında veya 35 yaş altı erken yetişkinlikte başlar. Daha ileri yaşlarda da gelişebilir. Kadınlara erkeklerden daha sık agorafobi tanısı koyulmaktadır. Agorafobi için risk faktörleri arasında şunlar bulunur:

Tüm Reklamları Kapat

  • Panik bozukluk veya başka fobilere sahip olmak,
  • Panik ataklara aşırı korku veya kaçınma tepkisi vermek,
  • Taciz, ebeveyn ölümü veya saldırıya uğramak gibi stresli deneyimler yaşamış olmak,
  • Gergin veya endişeli bir mizaç,
  • Ailede agorafobi geçmişi bulunması.

Teşhis Yöntemleri

Agorafobi tanısı aşağıdakilere dayanarak koyulabilir:

  • İşaret ve belirtiler,
  • Doktorunuz veya mental sağlık profesyonelleri ile yapılacak görüşmeler,
  • Belirtilere sebep olabilecek başka etkenleri elemek için fiziksel muayene,
  • Amerikan Psikiyatri Topluluğunun yayımladığı "DSM-5"te listelenen agorafobi kriterleri.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Agorafobi tedavisinde genelde psikoterapi ve meditasyon beraber kullanılır.[4] Zaman alsa da tedavi iyiye gitmenizi sağlayabilir.

Psikoterapi

Psikoterapi, kaygı belirtilerinizi azaltmak üzere hedefler belirleyerek pratik beceriler kazanmak amacıyla bir terapistle yapılan çalışmadır. Bilişsel Davranışçı Terapi agorafobi dahil birçok anksiyete bozukluğu için en etkili terapilerden biridir.[5]

Genellikle kısa vadeli bir terapi olan Bilişsel Davranışçı Terapi, size kaygılarınızı tolere etmenize, endişelerinizle yüzleşmenize ve kaygı nedeniyle kaçındığınız aktivitelere yavaş yavaş dönmenizi sağlayacak beceriler kazandırmayı hedefler.[6] Süreç boyunca semptomlar hafifleyerek kaybolur.

Tüm Reklamları Kapat

  • Panik atağı nelerin tetikleyebileceğini veya daha şiddetli hale getirebileceğini,
  • Kaygılarla nasıl baş edilebileceğini,
  • Endişelerinizde direkt yüzleşmenin yollarını,
  • Kaygı unsurlarının zamanla azaldığını ve azalana kadar onları nasıl yönetebileceğinizi terapide öğrenebilirsiniz.

Kaygı sebebi olan yer veya durumlarla güvenli bir şekilde yüzleşmek için "Maruz Kalma Terapisi" olarak bilinen duyarsızlaştırma yoluyla istenmeyen veya sağlıklı olmayan davranışları nasıl değiştirebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Evinizden ayrılmakta sorun yaşıyorsanız, ofisine gitmekten başka bir çözüm önerebilecek bir terapistle görüşebilirsiniz.

İlaç Tedavisi

Bazı belirli antidepresanlar ve belirli düzeyde olmak üzere kaygı önleyiciler agorafobi tedavisinde yaygın olarak kullanılır. Tedavide antidepresanlar kaygı önleyicilerden daha etkilidir.

  • Antidepresanlar: Seçici Seartonin Gerialım İnhibitörü (SSRI) olarak bilinen fluoksetin (Prozac) ve sertralin (Zoloft), panik atak ve agorafobi tedavisinde kullanılır. Başka antidepresan türleri de agorafobi tedavisinde etkin olabilir.
  • Anksiyete İlaçları: Benzodiazepinler adı verilen ilaçlar belli durumlarda doktorunuzun kaygı belirtilerinizi geçici olarak hafifletmek adına reçete edebileceği ilaçlardır. Genelde kısa süreli anksiyete ataklarıyla mücadele etmek için kullanılırlar. Alışkanlık yapabildiklerinden uzun süren anksiyete, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı sorunu olan hastalar için önerilmezler.

İlaçların etki göstermesi birkaç hafta sürebilir. Size en iyi gelen ilacı bulmak için alternatifler denemeniz gerekebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Neden Sorusunun Kitabı: Yeni Bir Neden-Sonuç Bilimi

“Korelasyon nedensellik değildir.” Bilim insanları tarafından bir asırdan fazla bir süre boyunca dile getirilen bu mantra, nedensellik tartışmalarına gerçek bir yasak getirdi. Bugün bu tabu öldü. Judea Pearl ve meslektaşlarının kışkırttığı nedensel devrim, bir asır süren kafa karışıklığını azalttı ve nedenselliği sağlam bir bilimsel temele dayandırdı. Pearl’ün bu çalışması bir şeyin bir başkasına neden olup olmayacağını bilmemize imkan tanımakla kalmıyor, aynı zamanda içinde yaşadığımız dünyayı keşfetmemizi de sağlıyor. Eser bize insan düşüncesinin özünü ve yapay zekânın anahtarını gösteriyor.

  • Çevirmen: Murat Havzalı
  • Yayın Tarihi: 02.10.2020
  • Baskı Sayısı: 1. Baskı
  • Sayfa Sayısı: 408
  • Cilt Tipi: Karton Kapak
  • Kağıt Cinsi: Kitap Kağıdı
  • Boyut: 13.5 x 21 cm
  • ISBN: 9786050640922
Devamını Göster
₺82.00
Neden Sorusunun Kitabı: Yeni Bir Neden-Sonuç Bilimi

Antidepresanlara başlamak veya bırakmak, yan etki olarak rahatsız edici fiziksel semptomlar ve hatta panik atak semptomlarına sebep olabilir. Bu nedenle doktorunuz büyük ihtimalle kullandığınız dozu seviyeli olarak artıracak ve bırakmaya hazır olduğunuza karar verdiğinde yine seviyeli olarak azaltacaktır.

Alternatif Tıp

Bazı diyet ve bitkisel takviyelerin kaygı azaltıcı etkisi olduğu iddia edilmektedir. Bu yöntemlerden herhangi birine başvurmadan önce doktorunuza danışınız. Bu takviyeler reçetesiz satıldığı gibi, bazı sağlık sorunlarına da neden olabilirler. Örneğin kava biberi adlı bitki kaygı önlemede umut verici görünüyordu ancak kısa süreli kullanımda bile ciddi karaciğer hasarına neden olduğu görüldü.

Agorafobiyle Başa Çıkma ve Destek

Agorafobiyle yaşamak hayatınızı zorlaştırabilir. Profesyonel yardım almak agorafobiyi yenmenize veya korkularınızın esiri olmadan yaşamanızı sağlayabilir. Ayrıca bunları yapabilir ve kendinize yardımcı olabilirsiniz:

  • Tedavi planına bağlı kalın: İlaçlarınızı önerildiği şekilde kullanın. Terapi randevularınıza devam edin. Terapistinizle düzenli olarak iletişim kurun. Süreklilik büyük fark yaratabilir, özellikle ilaçlarınızı düzenli almak ve bazı becerileri geliştirmek konusunda.
  • Korktuğunuz durumları engellemeye çalışmayın: Size kaygı yaşatan veya rahatsızlık veren yerlere gitmek zordur. Ancak bu yerlere gitmeyi sürdürmek onları daha az korkutucu, kaygıyı daha katlanılır hale getirebilir.
  • Kendinizi sakinleştirmeyi öğrenin: Terapistinizle çalışırken kendinizi rahatlatmayı ve sakinleştirmeyi öğrenebilirsiniz. Meditasyon, yoga, masaj ve görselleştirme de yardımcı olabilecek rahatlama yöntemleridir.
  • Alkol ve uyuşturucudan kaçının: Ayrıca kafein kullanımını sınırlayın veya bırakın. Bu maddeler kaygı veya panik semptomlarınızı kötüleştirebilir.[7]
  • Kendinizle ilgilenin: Uykunuzu yeterince alın, her gün fiziksel olarak aktif olun, bol meyve ve sebze içeren bir diyet uygulayın.
  • Bir destek grubuna katılın: Anksiyetesi olan insanlar için destek grupları sizle benzer deneyimler paylaşan ve benzer sorunlarla yüzleşen başkalarıyla iletişim kurmanızı sağlar.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

Agorafobi, kadınlarda erkeklerden yaklaşık iki kat daha sık görülür.[8] Cinsiyet farkı birkaç faktöre atfedilebilir: Kadınların kaçınma başa çıkma stratejilerinin (bağımlı ve çaresiz davranışlar dahil) daha fazla ifadesini teşvik eden veya buna izin veren sosyokültürel gelenekler, kadınların belki de yardım arama ve bu nedenle teşhis edilme olasılıklarının daha yüksek olması ve erkekler anksiyeteye tepki olarak alkolü kötüye kullanma ve alkolik olarak teşhis edilme olasılığı daha yüksektir; ancak araştırmalar, agorafobideki cinsiyet farkı için henüz tek bir net açıklama üretmemiştir..[9]

Agorafobili veya agorafobisiz panik bozukluğu Amerikalıların kabaca %5,1'ini etkiler ve panik bozukluğu olan bu popülasyonun yaklaşık 1/3'ünde agorafobi komorbiditesine sahiptir.[10] Panik atak olmaksızın agorafobi olması nadirdir: Agorafobisi olan kişilerin sadece %0,17'sinde panik bozukluğu görülmez.

Önlem Yöntemleri

Agorafobiyi engellemenin kesin bir yolu yoktur. Ancak kaygı, korktuğunuz durumları engelledikçe artma eğilimi gösterir. Aslında güvenli olan yerlere gitmekle ilgili bir korku hissetmeye başlarsanız bu korku yüksek bir seviyeye ulaşmadan söz edilen yerlere tekrar tekrar gitmeyi deneyin. Eğer bunu tek başınıza yapmak çok zorlayıcıysa ailenizden veya arkadaşlarınızdan sizle gelmelerini rica edin veya profesyonel destek alın.

Panik atak geçirmek veya bir yerlere gitmekle ilgili kaygılarınız varsa en kısa zamanda tedaviye başvurun. Kaygı bozukluğunun tedavisi birçok diğer mental rahatsızlıkta olduğu gibi zaman geçtikçe zorlaşmaktadır.

Etimoloji

Hastalığın ismi, Yunancadaki ἀγορά (agorā́), yani "bir araya gelme yeri", "pazar yeri" anlamındaki sözcük ile -φοβία (-phobía), yani "korku" ekinin bir araya getirilmesinden türetilmiştir.[11]

Diğer Başlıklar

Randevunuza Hazırlık

Agorafobiniz varsa doktorunuzu görmeye gitmekten korkabilir veya bu konuda utangaç hissedebilirsiniz. Tedavinize telefonla başlamayı veya randevunuza bir akraba veya arkadaşla gitmeyi düşünebilirsiniz.

Randevunuza hazırlanmak için aşağıdakilerin bir listesini yapabilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

  • Deneyimlediğiniz semptomlar ve ne kadar sürdükleri.
  • Stres sebebiyle yapmayı bıraktığınız veya yapmaktan kaçındığınız şeyler.
  • Önemli kişisel bilgiler, özellikle semptomlarınız ilk ortaya çıktığı sıralarda yaşadığınız belirgin stres veya değişimler.
  • Tıbbi bilgi, fiziksel hastalıklarınız veya diğer mental rahatsızlıklarınız.
  • İlaçlarınız, kullandığınız vitaminler, takviyeler ve dozajları.
  • Doktorunuza soracağınız sorular, böylece randevunuzdan en iyi şekilde yararlanabilirsiniz.

Doktorunuza Sormak İsteyebileceğiniz Bazı Sorular

Randevunuz sırasında merak ettiklerinizi sormaktan çekinmeyin. Şu sorular size yol gösterebilir:

  • Semptomlarıma neyin sebep olduğunu düşünüyorsunuz?
  • Başka olası nedenler nelerdir?
  • Tanımı nasıl koyacaksınız?
  • Bu durum uzun süreli mi geçici mi?
  • Nasıl bir tedavi önerirsiniz?
  • Başka sağlık problemlerimle beraber tedaviyi nasıl yürütebiliriz?
  • Önerdiğiniz ilaçların olası yan etkileri nelerdir?
  • İlaç kullanımından başka seçenekler mevcut mu?
  • Ne kadar zamanda semptomlarımda iyileşme öngörüyorsunuz?
  • Kullanabileceğim materyaller veya önerebileceğiniz internet siteleri var mı?

Doktorunuzdan Ne Beklemelisiniz?

Doktorunuz büyük ihtimalle size birkaç soru soracaktır. Odaklanmak istediğiniz noktalara zaman ayırabilmek amacıyla sorulması muhtemel şu sorulara önceden yanıtlarınızı düşünebilirsiniz:

  • Sizi endişelendiren semptomlar nelerdir?
  • Bu semptomları ilk ne zaman fark ettiniz?
  • Semptomlarınız genellikle hangi zamanlarda ortaya çıkıyor?
  • Semptomlarınızı daha iyi veya daha kötü yaptığını düşündüğünüz şeyler var mı?
  • Semptomlarınızı tetikleyeceği fikriyle bazı yer veya durumlardan kaçınıyor musunuz?
  • Semptomlarınız sizi ve en yakınınızdaki insanları nasıl etkiliyor?
  • Herhangi bir tıbbi tanınız var mı?
  • Geçmişte başka mental bozukluklar için tedavi aldınız mı, aldıysanız en çok hangi tedavi yardımcı oldu?
  • Kendinize zarar vermeyi düşündünüz mü?
  • Alkol veya uyuşturucu kullanıyor musunuz, kullanıyorsanız ne sıklıkla?
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
8
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 5
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 1
  • Tebrikler! 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ A. P. Association. (2013). Diagnostic And Statistical Manual Of Mental Disorders Dsm-5. ISBN: 9780890425558. Yayınevi: American Psychiatric Association Publishing.
  • ^ L. Yardley, et al. (1995). Relationship Between Balance System Function And Agoraphobic Avoidance. Behaviour Research and Therapy, sf: 435-439. doi: 10.1016/0005-7967(94)00060-W. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. G. Jacob, et al. (2006). Panic, Agoraphobia, And Vestibular Dysfunction. American Journal of Psychiatry, sf: 503-512. doi: 10.1176/ajp.153.4.503. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. J. Wyatt, et al. (2008). Wyatt's Practical Psychiatric Practice, Third Edition: Forms And Protocols For Clinical Use. ISBN: 9781585626878. Yayınevi: American Psychiatric Publishing.
  • ^ A. Pompoli, et al. (2016). Psychological Therapies For Panic Disorder With Or Without Agoraphobia In Adults: A Network Meta-Analysis. Wiley. doi: 10.1002/14651858.CD011004.pub2. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. G. Craske, et al. (2016). Anxiety. The Lancet, sf: 3048-3059. doi: 10.1016/S0140-6736(16)30381-6. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Palmer, et al. (1996). Counselling: The Bac Counselling Reader: Volume 1. ISBN: 9780803974777. Yayınevi: Sage Publications Ltd.
  • ^ W. J. Magee, et al. (1996). Agoraphobia, Simple Phobia, And Social Phobia In The National Comorbidity Survey. Archives of General Psychiatry, sf: 159-168. doi: 10.1001/archpsyc.1996.01830020077009. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Agoraphobia Resource Center. Is Agoraphobia More Common In Men Or Women?. (2 Aralık 2007). Alındığı Tarih: 30 Haziran 2021. Alındığı Yer: Agoraphobia Resource Center | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. Sánchez-Meca, et al. (2010). Psychological Treatment Of Panic Disorder With Or Without Agoraphobia: A Meta-Analysis. Clinical Psychology Review, sf: 37-50. doi: 10.1016/j.cpr.2009.08.011. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ C. H. Elster. (2009). Verbal Advantage: Ten Easy Steps To A Powerful Vocabulary. ISBN: 9780307560971. Yayınevi: Random House Reference.
  • Mayo Clinic. Agoraphobia - Symptoms And Causes. (18 Kasım 2017). Alındığı Tarih: 30 Haziran 2021. Alındığı Yer: Mayo Clinic | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/01/2023 01:24:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10498

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Böcekler
Antibiyotik
Ergen
Maske Takmak
Canlı
Grip
Ekonomi
Yiyecek
Evrim Teorisi
Koruma
Yeme
Yapay Zeka
İspat Yükü
Yok Oluş
Avrupa
Atom
Kütle
Hekim
Nöron
Sahtebilim
Bakteri
Böcek
Klinik Mikrobiyoloji
Antik
Nükleik Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
E. Alparslan, et al. Agorafobi Nedir? Açık Alanlarda ve Ev Dışında Olma Korkusu Nasıl Tedavi Edilir?. (1 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 29 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10498
Alparslan, E., Bakırcı, Ç. M. (2021, July 01). Agorafobi Nedir? Açık Alanlarda ve Ev Dışında Olma Korkusu Nasıl Tedavi Edilir?. Evrim Ağacı. Retrieved January 29, 2023. from https://evrimagaci.org/s/10498
E. Alparslan, et al. “Agorafobi Nedir? Açık Alanlarda ve Ev Dışında Olma Korkusu Nasıl Tedavi Edilir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 01 Jul. 2021, https://evrimagaci.org/s/10498.
Alparslan, Eda. Bakırcı, Çağrı Mert. “Agorafobi Nedir? Açık Alanlarda ve Ev Dışında Olma Korkusu Nasıl Tedavi Edilir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, July 01, 2021. https://evrimagaci.org/s/10498.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.