Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Teşhis Edilir, Nasıl Tedavi Edilir?

Antisosyal Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Teşhis Edilir, Nasıl Tedavi Edilir? Addiction Resource
8 dakika
8,775
  • Klinik Psikoloji
  • Psikiyatri
Antisosyal Kişilik Bozukluğu
  • Türkçe Adı Antisosyal Kişilik Bozukluğu
  • İngilizce Adı Antisocial Personality Discorders
  • OrphaNet

Antisosyal Kişilik Bozukluğu, çocuklukta veya ergenlik döneminde görülmeye başlayan ve yetişkinlik döneminde de devam etmeyi sürdüren, başkalarının haklarını hiçe sayma ve haklarına saldırıda bulunma gibi davranışlara sebep olan bir kişilik bozukluğudur. Bu bozukluğa sahip olan bireyler manipülatif, aldatıcı ve vurdumduymaz oldukları gibi, başka insanların duygularını umursamazlar ve sergiledikleri kriminal davranışlardan herhangi bir pişmanlık duymazlar. Ayrıca bu kişiler yasalara uymakta, stabil bir mesleğe sadık kalmakta, insanlarla saygı ve güvene dayalı ilişkiler kurmakta sorunlar yaşayabilirler.[1]

Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM 5), günümüzde kabul edilen 10 farklı kişilik bozukluğunu üç kümede (A, B ve C) sınıflandırmaktadır. Antisosyal kişilik bozukluğu; borderline, narsisistik ve histrionik de dahil olmak üzere var olan 4 adet küme B bozukluğundan birincisidir. Bu bozuklukların tümü, karakteristik olarak başkalarıyla dramatik, duygusal ve öngörülemeyen etkileşimlerle ortaya çıkar. Ancak aynı kategorideki bozuklukların hepsi diğer insanlarla dramatik, duygusal ve öngörülemez ilişkilerle karakterize edilmektedir.[2]

Bu Reklamı Kapat

Antisosyal Kişilik Bozukluğu, çocukluk çağında teşhis edilemeyen tek kişilik bozukluğudur. Dolayısıyla bir gence 18 yaşından önce Antisosyal Kişilik Bozukluğu konabilmesi için, en geç 15 yaşına kadar o gence davranım bozukluğu teşhisi konulmuş olmalıdır.[3]

Belirti ve Semptomlar

Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nun belirti ve semptomları ve aynı zamanda gözlenme sıklığı, bu bozukluğa sahip bireyler arasında farklılık gösterebilir. Antisosyal Kişilik Bozukluğu'na sahip bireyler genel olarak şu belirti ve semptomları gösterirler:

Bu Reklamı Kapat

  • Başkalarının haklarını sömürmek, manipüle etmek veya ihlâl girişiminde bulunmak,
  • Hayvan zulmü ve yangın çıkarma eylemlerinde bulunma,
  • Yasaları çiğnemeye aldırış etmemek,
  • Öfkelerini kontrol edememek,
  • Sorumsuzca ve vurdumduymaz takınıp sosyal hayata aldırış etmemek,
  • Suçluluk duymayıp hatalardan ders almamak,
  • Uzun vadeli ilişkileri sürdürmekte zorlanmak,
  • Hayatlarındaki sorunlar için sürekli bir başkasını suçlamak.

Ayrıca Antisosyal Kişilik Bozukluğu'na sahip olan bir birey geçmişte okuldan kaçma, suç işleme ve saldırgan eylemlerde bulunmuş olma ihtimalleri yüksektir.[7], [8]

Yapılan çalışmalar, Antisosyal Kişilik Bozukluğu semptomlarının 24-44 yaşları arasında belirtilerinin en yüksek olduğu ve 45 yaşından sonra ise iyileşme eğiliminde olduğunu göstermektedir.

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nun tek bir sebebi yoktur, ancak aşağıdaki faktörler bu bozukluğun oluşma riskini arttırabilir:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • Biyoloji: Antisosyal Kişilik Bozukluğu'na sahip olan bireylerde olağandışı serotonin seviyeleri görülebilir; çünkü serotonin, ruh halimizi ve mutluluk duygularımızı düzenleyen beyindeki bir kimyasaldır.
  • Çevre: Erken çocuklukta yaşanan tramva veya istismar, yaşamın ilerleyen dönemlerinde Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nu arttırma riski taşır.
  • Genetik: Bazı bireylerde Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nun oluşumuna yatkın hale getirebilecek bazı genetik faktörler bulunabilir fakat bu durumdan tek başına sorumlu olduğu düşünülen tek bir genetik faktör yoktur; ancak birçok çalışmada 2. kromozomun 2p12 bölgesindeki AVPR1A varyantının Antisosyal Kişilik Bozukluğu ile ilişkisi olabileceğine işaret etmektedir ve yapılan çalışmalar, hastalığın kalıtsallığının %38 ilâ %69 arasında değiştiğini göstermektedir.[9] Ayrıca çalışmalar, oksitosin reseptör geni olarak da bilinen OXTR üzerindeki mutasyonların, akranlarla olan ilişkiyi bozarak Antisosyal Kişilik Bozukluğu ile ilişkilendirilen geniş davranış bozukluğu yelpazesini mümkün kılabileceğini düşündürmektedir.[10]
  • Yaşam Tarzı: Antisosyal Kişilik Bozukluğu'na sahip olan bireylerin yaklaşık yarısının alkol ve uyuşturucu kullanımı ile sorunları olduğu bilinmektedir.
  • Cinsiyet: Erkeklerin Antisosyal Kişilik Bozukluğu'na sahip olma ihtimali kadınlardan daha yüksektir.[11]

Antisosyal kişilik bozukluğu olan hastalar, hepatit C ve insan immün yetmezlik virüsü de dahil olmak üzere yüksek riskli davranışlarla ilişkili belirli viral enfeksiyonlara, cinsel yolla bulaşan hastalıklara, kazalara, travmatik yaralanmalara, intihara ve cinayet işlemeye daha yatkındırlar.[4], [5], [6]

Teşhis Yöntemleri

Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nu teşhis edebilecek herhangi bir kan testi, serolojik test veya görüntüleme muayenesi yoktur. Uzman psikiyatrist veya psikologlar, hastanın davranışlarını değerlendirerek, DSM-5 kataloğundaki teşhis ve tanı kriterlerinin bireyde bulunup bulunmadığını araştırırlar.

  1. Bir hastada Antisosyal Kişilik Bozukluğu olduğunu düşünmek için 15 yaşından beri başkalarının haklarını hiçe sayma ve ihlal etme örüntüsüylse birlikte aşağıdakilerden en az 3 tanesi bir arada görülmelidir.
  2. Tutuklanmaya neden olan eylemlerde bulunmak gibi yasadışı davranışlar sergilemek ve sosyal normlara uymamak.
  3. Aldatma, tekrar tekrar yalan söyleme, takma adların kullanılması veya başkalarını zevk veya kişisel çıkar için dolandırma.
  4. Dürtüsellik veya plan yapamama.
  5. Genellikle fiziksel kavgalar veya saldırılarla birlikte sinirlilik ve saldırganlık.
  6. Kendinin veya başkalarının güvenliğini pervasızca umursamama.
  7. Tutarlı sorumsuzluk, tutarlı bir şekilde çalışma davranışını sürdürememe veya parasal yükümlülükleri yerine getirmeme.
  8. Pişmanlık eksikliği, incinmiş, kötü muamele görmüş veya başka bir kişiden çalınmış olmasına kayıtsız kalma veya rasyonelleştirme.
  9. Kişi en az 18 yaşında olmalıdır.
  10. Tipik olarak 15 yaşından önce başlayan davranış bozukluğu kanıtları olmalıdır.
  11. Antisosyal davranışlar, yalnızca şizofreni veya bipolar bozukluk episodları sırasında görülmemelidir.

Bu tanı kriterlerinin, bazı uzmanlar tarafından ayrı bir psikiyatrik sorun olarak kabul edilen psikopati de dahil olmak üzere diğer bozukluklarla önemli ölçüde örtüşmesi dolayısıyla birçok araştırmacı ve klinisyen bu tanıya karşı çıkmakta ve dolayısıyla konu hakkında tartışmalar devam etmektedir. Diğer uzmanlarsa, psikopatinin sadece Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nun kendini daha şiddetli bir sunumla gösteren bir alt türü olduğunu ileri sürmektedir. Güncel literatür, Antisosyal Kişilik Bozukluğu ile psikopatinin birçok benzerliği paylaştığını ve sıklıkla birbirine eşlik ettiğini ancak eşanlamlı olmadığını göstermektedir; dolayısıyla Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nu çoklu alt tiplere ayıran heterojen bir yapı kurgulamak mümkündür.[12] Bu nedenle, daha doğru kategorizasyon ve uygun tedavi sağlamak için Antisosyal Kişilik Bozukluğu olan bireylerin biyolojik ve bilişsel olarak karakterize edilmesi gerekmektedir.

Bazı bozukluklar Antisosyal Kişilik Bozukluğu'na benzeyebilir ve bu sebepten ötürü bireyi muayene eden uzmanın doğru bir tanı koyması oldukça zor olabilir. Antisosyal Kişilik Bozukluğu ile benzer özellikler gösteren bazı davranış bozuklukları şunlardır:

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Antisosyal Kişilik Bozukluğu için belirlenmiş bir tedavi yoktur; fakat ilaç tedavisi veya psikoterapi gibi terapiler, belirli davranışları kontrol etmek konusunda yardımcı olabilmektedir. Ayrıca çocuklarda görülen davranış bozukluklarına erken müdahale etmek, Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nun tedavisinin maliyetini en aza indirip, etki oranını en yükseğe çıkarabilir.[13]

Bu Reklamı Kapat

İlaçlar

Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nun bir ilacı bulunmamaktadır; fakat bu bozukluğa sahip olan bir bireyin saldırganlık, depresyon ve bozuk ruh halini kontrol altına almakta yardımcı olabilen ilaçlar bulunmaktadır. Bu bozukluğa sahip olan bireylere şunlar önerilebilir:[14]

  • Beyindeki serotonin seviyesini düzenleyebilen sertralin ve fluoksetin gibi antidepresanlar,
  • Şiddet içeren davranışları veyahut saldırganlıkları kontrol altına alabilen ripseridon ve ketiapin gibi antipsikotikler,
  • Ruh hali yada davranıştaki ciddi değişiklikleri yönetmeye yardımcı olan lityum ve karbamazepin gibi duygudurum düzenleyiciler.

Belirtmek gerekir ki FDA, özellikle Antisosyal Kişilik Bozukluğu için herhangi bir ilacı onaylamamıştır.[15] Ayrıca araştırmacılar, Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nun yetişkinlikteki potansiyel zararlarının ciddiyeti nedeniyle tedavi süreci belirlerken karmaşık bir değerlendirme gereklidir.

Psikoterapi

Bu terapi, bireyin düşünce ve davranışını değiştirmeye odaklanan bir danışma türüdür. Antisosyal Kişilik Bozukluğu tedavisi, bireye empati duygusu kazandırıp başkalarının nasıl hissettiklerini anlamalarına yardımcı olabilmektedir. Ayrıca bu bozukluğa sahip bir birey terapi, grup terapisi veya aile terapisinden de yararlanabilir.

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nun kesin doğru sonuç veren bir tedavisi olmadığından ötürü bu davranış bozukluğuna sahip olan bireyler bu durumu hayatı boyunca yönetmek zorunda kalmaktadırlar. Ancak ilaç ve terapi, bu davranış bozukluğunun belirli semptomlarıyla başa çıkmanıza yardımcı olabilir. Doğru bir tedavi yöntemi, davranışlarınızı düzgün bir şekilde yönetmenizi sağlayıp çevrenizle uyum içerisinde yaşamanıza yardımcı olabilir. Sağlıklı ilişkilerin sürdürülmesi ve bir destek sistemi bu davranış bozukluğunun uzun vadeli yönetiminde kilit faktördür.

Bu Reklamı Kapat

Ayrıca semptomlar kronik olmasına rağmen, bireyin 40'lı yaşlarında daha az belirgin olabilir ve suç davranışlarına daha az katılım olabilme durumu olmaktadır.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

Yakın zamanda yayınlanmış genel popülasyon verilerine göre Antisosyal Kişilik Bozukluğu oranının erkeklerde %0,6 ile %4,3 (kadınlarda elde edilen veriler ile kıyaslandığında oldukça yüksek) arasında değiştiği sonucuna varılmıştır. Amerika Birleşik Devletleri'nde Antisosyal Kişilik Bozukluğu oranları, Avrupa ve Asya'dakilere nazaran daha yüksektir: Birleşik Krallık'ta Antisosyal Kişilik Bozukluğu %0,6, Amerika Birleşik Devletleri'nde ise %1 oranında görülmektedir.[16]

Önlem Yöntemleri

Bu bozukluğu önlemenin bir yolu yoktur. Ancak bu davranış bozukluğu çocuklukta erken tespit edildiğinde, yetişkinlikte oluşabilecek daha kötü durumlara bir önlem olabilir ve bu bozukluğun gelişmesini engelleyebilmektedir.

Etimoloji

Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nun kavramsallaştırılması 1800'lere kadar uzanır ve kökenleri toplumda bireylerin suç ve sivil özgürlüklere karşı tavırlara karşı verilir. Antisosyal Kişiliğe yönelik bugünkü yaklaşımın kökeni, Psikiyatrist Dr. David Handerson'ın suç faaliyetlerinin ötesinde çeşitli antisosyal davranış türlerini tanımlamaya başladığı 1930 yılında atanmıştır.[17]

Bu Reklamı Kapat

Uzmanla Ne Zaman Görüşmeli?

Sizde veya tanıdığınız bir kişide aşağıdaki belirtiler varsa bir uzmanla görüşmenizde fayda olabilir:

  • Ruh halindeki aşırı değişikler,
  • Kendi kendine zarar verme eyilimi,
  • İntihar düşünceleri,
  • Şiddetli davranış.

Psikoterapi ve bazı ilaçlar Antisosyal Kişilik Bozukluğu'na sahip olan kişilere yardımcı olabilmektedir. Yapılan tedavi ile düşünce ve davranışlarını kontrol edebilirler. Psikiyatristler ve psikologlar gibi sağlık hizmetleri Antisosyal Kişilik Bozukluğu'nu teşhis etmek için en kapsamlı değerlendirmeleri yapıp, doğru tedavi planını önerebilirler.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 23
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Muhteşem! 2
  • Umut Verici! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/08/2022 15:58:43 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12028

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Cinsel Seçilim
Karanlık Enerji
Hava
Periyodik Cetvel
Enzim
Anatomi
Yeni Koronavirüs
Komplo
Entropi
Çalışma
Uygulama
Deniz
Demir
Evrimsel Antropoloji
Bakteriler
Mikoloji
Oyun
Çin
Türleşme
Çiçek
Karanlık Madde
Safsata
Vücut
Charles Darwin
Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.