Bu yazımızda, sizleri ve çocuklarımızı, her evde bulunabilen ve birkaç basit malzemeyle yapılabilen birbirinden harika 7 adet deneyle tanıştırmak istiyoruz. Deneyleri yaparken sizin ve çocuklarınızın beraber kaliteli vakit geçireceğinizi ve ayrıca onların bazı temel bilimsel gerçekleri keyifle öğreneceklerini garanti ediyoruz. Gelin bu mutluluk ve eğlence zincirimize yeni halkalar ekleyelim ve bu gönderimizi mümkün olduğunca başkalarıyla paylaşalım ki evlerimiz ve okullarımız bilimle şenlensin!

Bu içeriği, okurlarımız tarafından çocuklar ve aileler için hazırlanmış özel bir PDF dosyası olarak indirmek, dağıtmak ve paylaşmak için buraya tıklayın.

TED'in baş sorumlusu Chris Anderson ile seri girişimci ve gelecek-inşaatçısı Elon Musk; Los Angeles, Hyperloop, Tesla ve SpaceX'in altına tüneller kazdığı yeni projesini ve dünyanın nasıl görünebileceğiyle ilgili hayallerini konuştu.

Konuşmanın dikkat çekici unsurları aşağıda derlendi.

İlk yazımızda evrimin popülasyonlarla ilgili olduğunu ve evrimi anlamak için popülasyonları analiz edebilmemiz gerektiğini anlatmıştık. İkinci yazımızda ise bize her zaman fayda sağlayacak ve her an kullanabileceğimiz çok önemli bir matematiksel araç elde etmiştik: frekans hesabı. Eğer ki bunları unuttuysanız, lütfen önceki yazılarımıza göz atın. Ancak eğer ki bunları tam olarak anladığınızı düşünüyorsanız, artık frekansları kullanarak popülasyonları analiz etmeye başlayabiliriz demektir. Bir diğer deyişle; artık evrimi matematiksel olarak kavrayabilecek noktaya gelmişsiniz demektir. Öyleyse bilgilerimizi kullanmaya başlayalım.

Bu yazımızda, sizlere evrimsel biyolojinin bizlere kazandırdığı en önemli kavramlardan biri olan Hardy-Weinberg Dengesi (HW-Dengesi) konusundan bahsedeğiz. Bu öylesine önemli bir konudur ki; önemini vurgulamanın en kolay yolu şudur: Hardy-Weinberg Dengesi'nin varlığı bile tek başına evrimin bir doğa yasası olduğunun en net göstergesidir. Aslında bu cümleyi şöyle kurmalıydık: Hardy-Weinberg Dengesi'nin var olmaması, tek başına bile evrimin bir doğa yasası olduğunun en net göstergesidir. Bunun ilk etapta kafa karıştırıcı olduğunun farkındayız. "Nasıl yani? Söz konusu denge var mı, yok mu? Hangisi?" diye soruyor olabilirsiniz. Neden böyle bir ikilem yarattığımızı ve bu dengenin hem varlığının, hem de yokluğunun evrimin varlığına ispat olduğunu yazımızın sonunda anlayacaksınız. Öncelikle biraz ön bilgi verelim:

Adını Alman matematikçi Felix Klein'dan alan Klein şişesi; tek taraflı, yönlendirilemeyen bir yüzeyi temsil eden matematiksel bir kavramdır. "Yönlendirilemeyen" sözcüğünden kasıt, şişenin yüzeyinin bir "iç" veya "dış" yüzey olarak tanımlanamayacağıdır.

Bir diğer deyişle Klein şişesi, içi ve dışı belli olmayan kapalı bir yüzeydir ve tek taraflı, kendi üzerine kıvrılmış bir yüzey olarak düşünülebilir. Aynı zamanda kendi kendine kesişmeler olmadan üç boyutlu Öklid uzayına gömülemeyecek kapalı bir yüzey olarak da açıklanabilir. Yani bir Klein şişesinin fiziksel bir modelini oluşturmaya çalışıyorsak kendi kendine kesişmelerden kaçınmak için esnek bir malzeme kullanmamız gerekir. Klein Şişesi'ni daha iyi anlamak için Möbius Şeridi'ni kavramak önemlidir.