Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
2,500 ATP Ödüllü Soru: insanlar çocuk yapmayı nereden öğrendi? Hemen cevapla! 1,000 ATP Ödüllü Soru: Son zamanlarda film ve kitaplarda bulunan kötü karakterelere karşı artan ilgi ve hayranlığın sebebi ne olabilir? Hemen cevapla! 500 ATP Ödüllü Soru: Son yıllarda neden bazı dizilerin ve özellikle filmlerin devamı veya o evrenin farklı bir zamanını anlatan olaylar çekiliyor? Hemen cevapla! Hatice Kutbay'ın cevabı ödüllü bir soruda en iyi cevap seçildi! Ödüllü cevabı okumak için tıklayın!
Tüm Reklamları Kapat
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Söz
Ardil Yıldırım
Alıntıyı Ekleyen 4 gün önce
İnsan tanrının ta kendisidir
Kaynak: Evrimsel psikoloji ve antropoloji. Bu kaynaklar yeterince ve derinlemesine incelendiği zaman Tanrı kavramının bir insan ürünü olduğu ve aslında tanrının insanın bir iç yansıması olduğunu görüyoruz.
2
8 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tüm Reklamları Kapat
İnceleme
Eren Fermiyon
Eren Fermiyon
63.7K UP
İnceleyen10 1 Kasım 2022
Matematik sevdalıları için ilaçtır. Matematik tutkunları bu kanalı izleyerek meraklarını ve matematik aşklarını bol ispat ve bilgelikle giderebilirler.
Youtube Kanalı
9.9/10
(40 Kişi)
Puan Ver
@PisagorOkulu
İnceleme Yaz
Sonra İzleyeceklerime Ekle
8
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Silinmiş Üye
Silinmiş Üye Sanat Tarihçisi Dr. 8 Ağustos 2020 Sen de Cevap Ver

Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait belge arşivleri, günümüzde bütün araştırmacıların ön araştırma yapmalarına olanak verecek şekilde internet ortamına da aktarılmıştır. Birileri "Osmanlı Arşivi'nde filanca belgede şöyle yazıyor" dediği zaman, en azından böyle bir belge olup olmadığına dair yüzeysel taramalar yapabilmeniz mümkündür. Devlet Arşivleri sitesine (aşağıda adresi var) üye olup çeşitli taramalar yaparak bazı bilgilere ulaşmanız mümkündür. Bu arşivde olanlar dışında da "belge" niteliği taşıyan birçok yazılı-basılı kaynak, farklı platformlarda ya da kütüphanelerde bulunmaktadır. Bunlara ulaşmak, yine çok zor olmamakla birlikte, her alanda olduğu gibi bu alanda da "kesinlikle emin olmak" istiyorsanız, dil öğrenmeniz gerekmektedir. O belgede gerçekten söylendiği gibi bir yazı var mı, yok mu, hiçbir şüpheye yer vermeden emin olmanın tek yolu o belgedeki yazıları (örneğin Osmanlıca) okuyabilecek donanımı edinmektir. Aksi halde samimi ve bilgili olduğunu düşündüğünüz başka insanlara güvenmek de bir seçenektir.

Alanda faaliyet gösteren araştırmacılar genellikle, karşılaştıkları iddiaları, bilgileri sözünü ettiğim yöntemlerle kontrol ederler.

Yaşadığımız coğrafyanın ~700 yıllık geçmişinde Osmanlı egemenliği söz konusu olduğu için "Tarihi belge" kavramını bu çerçevede ele almayı sürdürüyorum:

Tüm Reklamları Kapat

Bazı Osmanlı kaynak türleri şöyledir:

  • Bugünkü resmi kurum yazışmalarına benzer özellikte olan Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemleri Resmi Evrakları (Bk. https://katalog.devletarsivleri.gov.tr/ )
  • Çeşitli El Yazmaları (Bunların içinde Bozoklu Osman Şakir gibi ressam-yazar olan devlet görevlilerinin resimli anlatıları; Evliya Çelebi gibi seyyahların eserleri; sultanların çıktıkları seferlerin günlükleri olan ve geçilen yollar, yaşanan olaylar dahil her şeyin yazıldığı Rûznâmeler gibi çeşitlidir.) (Bk. örneğin; http://www.millet.yek.gov.tr/ ; http://www.suleymaniye.yek.gov.tr/ )
  • Vilayet Salnameleri (1847'den sonra. Valiliklerce, kendi vilayetlerini idari, coğrafi, ekonomik, demografik, hatta arkeolojik yönlerden tanıttıkları, her konudaki faaliyetleri ve gelişmeleri anlattıkları ve hatta görsel de ekledikleri yıllık yayınlardır; merkezi yönetime rapor mahiyeti de taşır.) (Bk. http://ktp.isam.org.tr/?url=salname)
  • Mühimme Defterleri (bk. https://islamansiklopedisi.org.tr/muhimme-defteri)
  • Şer'iyye Sicilleri (hukuki yazışmalar, mahkeme kayıtları)
  • Vakfiyeler (Ankara'da Vakıflar Genel Müdürlüğü'nde büyük bir bölümü transkribe edilmiş olarak araştırmacıların incelemesine açıktır. Bunlar Vakıfların kuruluş, işleyiş ve idaresiyle ilgili olduğu gibi, vakıflar bünyesinde bulunan ve bugün "tarihi eser" dediğimiz birçok mimari yapı hakkında fiziki ve tarihi bilgiler sağlamaları açısından da çok değerlidir.)
  • Tapu Tahrir Defterleri (Ülkenin mezralarına varıncaya kadar tutulmuş demografik, tarımsal, ekonomik, idari bilgiler içerir)

Bu tür kaynakların, eserlerin, belgelerin fiziksel olarak taklit/uydurma olup olmadığı konusu ise biraz daha başka bir konudur; o konuda devreye, kağıdı ve mürekkebi analiz edecek olan kimya bilimi, yazının karakterini, kıvrımlarını üslup uyumu açısından inceleyecek olan epigrafi, paleografi gibi uzmanlık alanları girer. (Ekstrem durumlar olarak çok kaliteli ve uygun taklitlerin ayırt edilememesi mümkündür.)

Son söz olarak belirtmem gerekir ki "tarihi belge" denilince akla "üzeri yazılı kağıt"lardan başka birçok şey de gelmelidir: Örneğin Mezopotamya'nın, Ugarit'lilerin kil tabletleri de, Mısırlılar'ın hiyeroglifleri de, Romalılar'ın, Selçuklular'ın çeşitli binalara aplike ettikleri taş kitabeleri (yazıtları) de "tarihi belge"dir ve "gerçek"liklerini değil ama, içerik doğruluklarını sınamak için, diğer yanıtta da belirtildiği gibi "karşılaştırma" yöntemine başvurmak önemli ve gereklidir.

Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
10
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evrim Ağacı üyeliği tamamen ücretsiz ve sitemizi çok daha etkili, interaktif ve keyifli bir şekilde kullanmanızı sağlayacak. Üye değilseniz, birkaç saniyede üyelik oluşturabilirsiniz! Üyeyseniz de giriş yapmanızı tavsiye ederiz.

Evrim Ağacı'na Destek Ol
İnceleme
Arif G.
Arif G.
134.0K UP
İnceleyen10 3 gün önce
Evrim Ağacını sadece "birinin bilim anlattığı youtube kanalı" olarak görmek, işin yarısını kaçırmak demek. Kanalın arkasında editör onayı zorunlu bir içerik sistemi, dışarıdan içerik gönderenlere yönelik net yayın kuralları, düzenli gönderim zorunluluğu ve tanımlanmış bir ton politikası var. Türkiye'deki hiçbir youtube kanalının bu kadar şeffaf ve kurumsal bir içerik altyapısı yok. Çoğu izleyici bunu hiç fark etmiyor çünkü ekranın önünde yine tek bir yüz görüyoruz, ama sahne arkası çok daha karmaşık. Videolarda "20 saniye kuralı" adı verilen bir görsel ekleme ilkesi uygulanıyor. Yani her 20 saniyede bir ekranda bir görsel değişmeli. Bu kural küçük görünüyor ama aslında izleyicinin dikkat ritmini bilinçli olarak yönetmeye çalışan bir tasarım kararı. Çoğu bilim kanalı bunu sezgisel yapar, burada kural olarak yazılmış. Bunu bilerek izlediğinizde videoların editöryal akışı çok daha anlamlı görünmeye başlıyor. Ekşi Sözlük'te uzun süredir tekrar eden bir şikayet var: abartılı ve baskın anlatım tonu, her konuyu "hayatın anlamını bulmuşçasına" aktarma eğilimi. Bu eleştiriyi basit bir zevk meselesi olarak geçiştirmemek lazım. Söz konusu anlatım tarzı, kanalın kendi yazılı kurallarında da açıkça talep ediliyor, "heyecan verici, ilgi çekici ve arkadaş canlısı" ton, "çekingen, çok ciddi veya tekdüze" anlatımdan kaçınma. Yani bu bir kaza değil, bir tercih ve bu tercih, kanalın kitlesiyle kurduğu ilişkinin hem en güçlü hem de en kırılgan yanı. İzleyiciyi çeken de bu, bir süre sonra bıktıran da bu. Çok az izleyici bu gerilimin farkında. Türkiye'deki diğer bilim kanallarıyla karşılaştırıldığında Evrim Ağacı açık ara öne çıkıyor. 2025 verilerine göre bilim içeriklerinde ölçek oluşturan yayıncılık segmentinde Evrim Ağacının konumu sağlam. Ama asıl rekabet dışarıyla değil içeriye yönelik. İzleyicinin ilk 3 yılda oluşan izleme alışkanlıkları ile sonraki yıllarda gelen içerik bolluğu arasındaki sürtünme. Kanalı yıllardır izleyenler çoğunlukla artık eskisi gibi değil derken aslında kendilerinin değiştiğini göremiyorlar. Kanal gerçekten de daha kurumsal ve daha üretim odaklı bir yapıya kaydı ama izleyici bunu içerik kalitesinin düşmesi olarak okuyor. Bu yanılgının bir nedeni de kanala kurulan ilk temasının kalitesi. Nasıl girdiğiniz ne gördüğünüzü belirliyor.
Evrim Ağacını yıllardır izleyenlerle yeni başlayanlar arasında ilginç bir uçurum var. Yıllardır izleyenler kanalı büyük ölçüde alışkanlıkla takip ediyor, yeni başlayanlar ise çoğunlukla algoritmanın önüne getirdiği videoyla tanışıyor. Her iki grup da kanalın gerçek derinliğine nadiren ulaşıyor.
Sorun şurada: youtube'un öneri sistemi bir kanalı tanımanın en kötü yolu. Algoritma sizi ilgi çekici başlığa, yüksek izlenmeye, güncelliğe çekiyor. Oysa Evrim Ağacının en kalıcı işi bunların hiçbirinde değil, yıllar önce yayınlanmış, üst üste bindirilmiş konulardan oluşan, birbirini tamamlayan videolarda. Bunları görmek için kanalın oynatma listesi yapısına girmek, hatta zaman zaman evrimagaci.org'daki video arşivini taramak gerekiyor. Yani kanalı gerçek anlamda keşfetmek için önce youtube'u bir kenara bırakmak paradoksal biçimde şart. Buna ek olarak şunu da söyleyebiliriz, hangi videodan başlayacağınız, kanaldan ne alacağınızı büyük ölçüde belirliyor. Popüler bir videoyla girenler çoğunlukla anlatım tarzına ya bayılıyor ya da bir süre sonra bıkıyor. Ama tematik bir seriyle, mesela evrim, kozmoloji veya bilişsel bilim gibi belirli bir alandan girenler farklı bir deneyim yaşıyor çünkü o formatta Evrim Ağacı tek bir videonun ötesine geçip gerçekten bir şeyler öğretmeye başlıyor. Giriş noktası, kanalın sizin için ne olacağını neredeyse tamamen şekillendiriyor. Kanalın kullanma kılavuzu yok, olması gerekirdi:)
Youtube Kanalı
9.9/10
(1204 Kişi)
Puan Ver
Karanlığı Bilimle Fethet!
İnceleme Yaz
Sonra İzleyeceklerime Ekle
5
1 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tüm Reklamları Kapat
Doğan Macin
Doğan Macin
23.4K UP
Üye 6 gün önce
Onun bir rengi ve şekli var gibi hissediyorum çoğunlukla aynı şekil ve renk olarak hissediyorum.
160 görüntülenme
4
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Yaşam Ağacı Gözlemi
Ayşe Yılmaz
Ayşe Yılmaz
120.5K UP
Gözlemi Yapan 3 gün önce Türkiye, Çankırı
"Dağlarına bahar gelmiş memleketimin…" Yapraklı - Yüklü Köyü Yolu üzerinde kaydedilmiştir.
6
0 Yorum
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Evren Bilgin
Evren Bilgin
52.0K UP
5 gün önce
Yaban Çiğdemi. Başaran Köyü, Bafra. 
96 görüntülenme
5
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Discord
Daha Fazla İçerik Göster
Gündem
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Hayvanların insanlar gibi duyguları olduğunu düşünmek uzunca bir süre bilimsel bir tabu olmuştur. Ancak bunu yapmazsak, hem onlarda, hem de kendimizde olan temel gerçekleri kaçırabiliriz."
Frans De Waal
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)