Size bir soru: Zamanı geriye sarıp, tekrar başlatsaydık ve evrim, aynı atalardan yeniden başlatılmış olsaydı... Aradan aynı miktarda zaman geçtikten sonra ortaya çıkan sonuç, şu anki bildiğimiz Dünya yaşamına benzer miydi?

Bu soru ilk defa açık bir şekilde, 1989 yılında büyük evrimsel biyolog Stephen Jay Gould tarafından soruldu. O gün bugündür de teorik bir tartışma konusu olarak farklı görüşlere ev sahipliği yapmakta. 

İskemik İnme, beynin bir bölgesinde ani bir kan dolaşımı kaybı ile karakterizedir ve buna karşılık gelen nörolojik fonksiyonun kaybına neden olur. İskemik inme tipik olarak beyne kan sağlayan bir arterin tıkanmasından kaynaklanır. Sonuç olarak, beyin hücreleri kandan mahrum kalır. Çoğu beyin hücresi ortalama 4.5 saat kansız kalırsa ölür.

İnme, dünya çapında en yaygın ikinci ölüm nedenidir. ABD'de her yıl yaklaşık 795.000 kişi felç geçirmekte ve yaklaşık 130.000 kişi bu sebepten ölmektedir. Tüm inmelerin üçte ikisinden fazlası 65 yaşından büyük kişilerde görülür. İnme kadınlarda erkeklerden daha yaygındır.

Yapılan dizileme analizi sonucunda, tüm insansı türlerin genomunda HSMAR1 elementi bulunduğu görülmüştür. Bu elemente sahip her bir türde, aynı zamanda 27 baz çifti boyunca bir silinme tipi mutasyon görülür. Ancak ön maymunlarda (analizde tersiyer kullanılmıştır), bu genetik silinme bulunmamaktadır. Bu silinmenin önemli tarafı şudur: SET genine ait durdurma kodonu da bu 27 baz çifti içerisindedir ve silinmiştir. 

Proceedings of National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan makaleye göre, yeni genler ve fonksiyonların oluşumu türlerin evrimi için kilit önemdedir. Çeşitli tiplerdeki genetik çiftlenmeler, genlerde yepyeni değişimlere ve kombinasyonlara neden olabilmektedir. Makalede, bu tür çiftlenmelere neden olan transpozonal hareketli elemanlar incelenmekte ve maymunlar ile ön maymunların evrimsel süreçte birbirinden neden ve nasıl ayrıldıklarına ışık tutulmaya çalışılmaktadır.

Miller-Urey Deneyi, canlılığın başladığı Erken Dünya koşullarına yönelik olarak, deneyin yapıldığı 1952 yılına kadar olan biyokimya bilgileri ışığında tasarlanmış, canlılığın temeli olan moleküllerin doğal kimyasal süreçlerin bir sonucu olarak oluşup oluşamayacağını araştırmak üzere geliştirilmiş bir deneydir. Miller-Urey Deneyi'nin amacı, yaşamın kimyasal kökenlerini aydınlatmak ve Abiyogenez Teorisi'ne yönelik bazı yeni deneysel yaklaşımlar geliştirebilmekti.

Miller-Urey Deneyi, evrim karşıtları tarafından sıklıkla tartışılan ve sanki bu sahada yapılan tek çalışma ve tek sonuçmuş gibi üzerine bolca gidilen bir deney olarak halk arasında da popülerlik kazanmıştır. Aradan geçen yarım asırdan uzun bir süreden ötürü, Miller-Urey Deneyi'nin sonuçları, bugün bildiklerimizin yanında oldukça kısıtlıdır; buna rağmen, 1950'li yıllarda bilimin olduğu konum açısından değerlendirilecek olduğunda, bilim tarihinde önemli yankılar yaratmayı başarmış, bilim tarihi ve canlılığın kökenine yönelik araştırmalar açısından büyük öneme sahip bir deneydir. Gelin bu deneyi, hedeflediklerini, başarılarını, başarısızlıklarını ve hakkındaki tartışmaları biraz daha yakından tanıyalım.

18 Şubat 2014'te TSİ sabaha karşı 4 civarında, 80 civarında Evrim Ağacı okuruyla birlikte 2000 EM26 isimli, 270 metre çapındaki göktaşının, saatte 43.450 kilometre hızla Dünya'nın 2.6 milyon kilometre (8.8 Ay mesafesi) uzağından geçmesini canlı olarak izledik.

Pek verimli bir yayın değildi; ancak yayın sırasında güzel bilgiler paylaşıldı, biz de okurlarımıza bunları olabildiğince Türkçeleştirerek derledik. Böylece tarihe bir not düşmüş olabilmeyi umuyoruz.

Dünyada bilinen ilk üniversiteyi, günümüzde bildiğimiz anlamda bir üniversite değildi bu, Platon kurmuş ve kesin olmayan bir bilgiye göre girişine şöyle yazdırmıştı: "Ageometretos medeis eisito!". Türkçe karşılığı "Geometri bilmeyen giremez!" Böyle bir söz yazılı mıydı değil miydi bilinmez ama bu anlayışın Antik Yunan filozofları ve sonrası bilim insanlarında kabul gördüğü bir gerçekliktir. Çünkü kendisinden önce ve sonra gelen filozoflar mantığın önemini iyice kavramış, düşünce sistemlerinin temeline oturtmuşlar ve bu sayede modern bilimin temelini atmışlardı. Pisagor, Euclid, Eratosthenes geometriyi kullanarak ellerindeki kısıtlı imkânlara rağmen harikalar yaratan bu matematikçilere yalnızca birkaç örnektir.

Geometriyle dönemin teknoloji adına zor şartlarına meydan okuyan başka bir bilim insanı Edmond Halley'dir. Halley'i en çok adının verildiği kuyrukluyıldız ile tanıyoruz. Ancak tabii ki Halley'i kuyrukluyıldız ile özdeşleştirmenin ötesine geçmek zorundayız çünkü bilime katkısı oldukça fazla. Kendisinin güney yıldızlarından Ay'ın çekim alanına, Dünya'nın manyetik alanından geometriye birçok konuda çalışması bulunuyor. Bunların hepsinden tek bir yazıda bahsetmek mümkün olmadığından eski Yunan filozoflarından bu yana birçok insanın merak ettiği astronomik birimin (AB) yani Dünya ile Güneş arasındaki uzaklığın nasıl hesaplanabileceğine dair metodundan bahsedeceğiz.

Bir sohbet sırasında bahçede ağacın dalına konmuş bir atmacayı fark ettik ve hemen kamerayı almak için odaya koştuk. Kamerayı alıp gelene kadar atmacanın yerini koruması büyük bir şanstı bizim için. Pencerenin ardından olmasına rağmen net fotoğraf çekebildik. Fakat çok kısa bir süre içinde atmaca bizi fark etti ve ağaçtan kalkarak uzaklaştı.

En yaygın yırtıcı türlerimizden bir tanesidir. Atmacalar yaklaşık olarak 28-38 cm boy uzunluğuna, 55-70 cm kanat açıklığına sahiptir. Gözleri sarıdır. 21 gün kuluçkada kaldıktan sonra yumurtadan çıkarlar. Dişi atmacalar erkek atmacalardan yaklaşık olarak %25 kadar daha büyüktür. Atmaca, kuş türleri içerisinde dişi ve erkek bireyler arasında en fazla boyut farkı olan türlerden bir tanesidir. Erkek atmacalar maviye yakın gri tonda dişiler ise kurşuni gri tonundadır. Uçuş sırasında çok hareketli bir türdür. Oldukça hızlı kanat çırpmaktadır ve ara ara süzülmektedir. Atmacaya çok benzeyen ancak daha büyük olan diğer Accipiter türü çakır (Accipiter gentilis) ile karıştırılmaması lazım.

Dünya genelinde su kıtlığı, 21. yüzyılın en acil sorunlarından biri olarak ortaya çıkmaktadır. İklim değişikliği, nehirleri ve akiferleri benzeri görülmemiş aşırı durumlara itmekte, kuraklıklar ve seller şiddetlenmekte, nüfus artışı ve ekonomik gelişmeyle birlikte tatlı su talebi artmaktadır.

Ancak Water Resources Research dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, genellikle göz ardı edilen bir demografik değişim olan doğum oranlarının düşmesi ve yaşam beklentisinin artması sonucu toplumların yaşlanmasının, küresel su talebi üzerinde şaşırtıcı derecede büyük bir etkiye sahip olabileceğini ve bu yüzyılın ortasına kadar su çekimini %31'e kadar azaltabileceğini ortaya koyuyor.