Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Yapay Zekanın Bilinç Kazanması Mümkün Olabilir mi? Eğer Mümkünse, Yapay Zeka Nasıl Bilinç Kazanabilir?

Yapay Zekanın Bilinç Kazanması Mümkün Olabilir mi? Eğer Mümkünse, Yapay Zeka Nasıl Bilinç Kazanabilir?
10 dakika
11,153
  • Yapay Zeka
Evrim Ağacı Akademi: Yapay Zeka Felsefesi Yazı Dizisi

Bu yazı, Yapay Zeka Felsefesi yazı dizisinin 1. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Yapay zeka teknolojisi hakkında modern durumu kısaca özetleyecek olursak; insan seviyesinde zekaya sahip yapay zekanın teoride ufukta olduğunu; ancak pratikte bu tür bir yapay zekanın gerçekten bilinçli olup olmayacağının ise net olarak bilinmediğini söyleyebiliriz.

Felsefi bir yaklaşım, yapay zekanın bilinçli olup olmadığı ya da olup olmayacağı sorusuna yol açar. Cevap ise, belki tatmin edici değil ama, "olabilir"dir. İnsanlar olarak bilincimizi tanımlamanın bir yolunu bulmakta zorlanıyoruz; ancak sırf bu nedenle, yapay zekanın kendine özgü bir bilinç kavramına sahip olabileceği fikrini görmezden gelemeyiz.

Tüm Reklamları Kapat

Nitekim, dünyanın en tanınmış bilinç araştırmacısı, makinelerin bir gün öz farkındalık ve bilinç geliştirebileceğini söylüyor.[1] Önde gelen 25 yapay zeka uzmanından 17'si ise, 2060'dan önce bilinçli yapay zekanın ortaya çıkabileceği konusunda hemfikirdir.[2] Peki nasıl?

Bilinç Nedir ve Yalnızca İnsana Özgü Bir Kavram mıdır?

Kısaca bilinç, kişinin kendisinin ve çevresinin farkında olması durumudur. Özellikle "duygusal durum" kavramı, bilincin her insan için eşsiz olduğunu ve bilincin biyolojik bir yapı olduğu sonucunu doğurmaktadır. Bu tür bir natüralist görüş temelde sorgulanabilir; çünkü, diğer insanların bilincini nesnel olarak kanıtlayabilecek bir yaklaşım bulunmamaktadır (felsefede buna "bilincin zor problemi" denir). Sırf bu nedenle bile, insanların bilinçli olduğunu ama yapay zekanın bilinçli olmadığını ve olmayacağını iddia etmek yanlış olacaktır. Yine de, bu eklektik (seçmeci) sorulara yanıt bulmak için, bilinç kavramını daha geniş bir anlamda ele almalıyız.

Tüm Reklamları Kapat

Birincisi ve en önemlisi, sırf mekaniğine bakarak makine bilincinin varlığını inkar etmek yanıltıcıdır. Daha iyi bir yöntem, bilince başka bir soyutlama düzeyinde yaklaşmaktır. İnsanlar, fiziksel bir kavram olan beyin ile fiziksel olmayan bir kavram olan zihin arasında bir ayrıma gider. Zihin ve beyin arasında bir ilişki olduğunu varsaysak bile, bilinç kavramını zihne özgü olarak kabul ederiz. İnsan beynindeki nöronların genellikle duygusal durumlara sahip olmaları veya fiziksel varlıklarının farkında olmaları beklenmez. Bir diğer deyişle, sadece nöronlara bakan birinin, o nöronları taşıyan bireyin bilinçli olduğunu anlaması mümkün olmazdı.

Aynı düşünce, yapay zeka için de geçerli olabilir: Transistörlere ve bunların işlevselliğine bakarak, potansiyel olarak var olabilecek bir bilinci ayırt edemeyiz. Makine zihni, büyük olasılıkla insan zihniyle karşılaştırılamayacaktır; ancak bir bilinç kavramına ikna olmak için, makine bilincinin insan bilinci gibi olması da gerekmez. Bu nedenle makine bilinci, hayal gücümüzün ötesinde veya basitçe, bizimkinden çok farklı da olabilir (tıpkı kargaların zekasının insan zekasından çok farklı olması ve bazı bilim insanlarının Dünya-dışı potansiyel bir zekanın neye benziyor olabileceğini daha iyi tahmin etmek için kargalara bakmamız gerektiğini iddia etmesi gibi). Dahası, insanlar ve yapay zeka arasında uygun iletişimin olmaması ve yapay zekanın bilincinin bizlerin anlayışının ötesinde olması, makine bilincinin var olmayacağını haklı göstermez.

İnsanlar için bilincin üç seviyesi olduğunu söyleyebiliriz:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • saf öznel deneyim ("Bak, gökyüzü mavi"),
  • kişinin kendi öznel deneyiminin farkında olması ("Ah, mavi gökyüzünü gören benim") ve
  • bir öznel deneyimi diğeriyle ilişkilendirme ("Mavi gökyüzü, bana mavi bir okyanusu hatırlatıyor").

Bu öznel durumlar, hayvanlar aleminde de mevcuttur. İnsanlar olarak bize, bu deneyime başka bir derinlik kazandıran bir benlik duygusuna sahibiz, ancak saf bir his için bu gerekli değildir. Bu düşünceyi bir adım öteye götürerek, bu öz farkındalık, diğer her şeyden ayrı var olduğum ve kendimi modelleyebileceğim fikridir de diyebiliriz.

İnsanlar olarak beynimizin harika bir simülatörü vardır. Zihinlerimizde bir eylem planı önerebilir ve işlerin nasıl sonuçlanacağını görebiliriz. Kendimizi bu eylem planlarına bir oyuncu olarak dahil etme yeteneği, kendimiz hakkında bir hesaplama yaptığımız anlamına gelir. Verdiğimiz kararların çoğu, farklı sonuçları öngörmeyi, her bir sonucun bizi nasıl etkileyeceğini düşünmeyi ve en çok hangi sonucu tercih edeceğimizi seçmeyi içerir. Dünyada başarmak istediğimiz karmaşık görevler, en azından bazı zihinsel modellere dayanarak, geleceği öngörebilme yeteneğimize bağlıdır.

İnsan Bilinci Bilgisayar Ortamında Simüle Edilebilir mi?

Bilinç kavramının duygusal durumlar kavramıyla bağlantılı olduğuna ve bu nedenle yalnızca insana özgü olması gerektiğine ikna olunsa bile, yapay zeka araştırmalarındaki bazı mevcut ilerlemeler, bu argümanın sorgulanmasına neden olmaktadır. Araştırmalar, beyin simülasyonlarının mümkün olduğunu göstermektedir. Nöronlar ve etkileşimleri tamamen simüle edilebilirse ve bir insan beyninin sinir ağının tamamı taranabilirse, temelde bilinç, bir bilgisayar ortamında oluşturulabilir.

Bu teknolojinin ortaya çıkaracağı etik soruların yanı sıra, beyin simülasyonu, makine bilincinin tartışılmasında temel bir etkiye sahiptir. Zihnin beyinden çıktığını varsayarsak, bilincin de öyle olduğu sonucuna varılmalıdır ve bu nedenle, beyin simülasyonlarının doğrudan bir sonucu olarak, bilgisayar ortamında simüle edilmiş bir beyin bilinçli olmalıdır. Simülasyonun kendisi hiçbir zaman kendisinin ve çevresinin temsilinin farkında olmayacak olsa da, tüm yapay beyin sistemi yine de bilinçli olacaktır. Sunulan mantık bu nedenle yukarıdaki argümanla tutarlıdır.

İnsan beyninin bilgisayarlarla benzeşmediğine yönelik bir argümanı buradan, bu argümanın eleştirisini ise buradan okuyabilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Tohum Yapay Zeka Nedir?

Öğrenme sürecinde insanlar tarafından yönlendirilmek yerine, çevresiyle etkileşim kurabilen ve bu etkileşimlerden öğrenebilen sisteme "tohum yapay zeka" denir. Tohum yapay zeka, tasarım gereği kendi kendine öğrenme yeteneğine sahiptir.

Bunu daha iyi anlamak için bir insan bebeğine denk bir yapay zeka hayal edebilirsiniz. Bebek ve tohum yapay zekanın her ikisi de çevrenin ve kendisinin herhangi bir temsilinin farkında olmadan başlayacaktır; ancak daha sonra girdilerini yapılandıracak, hedeflerini formüle edecek, hedeflerine ve dünya algılarına göre kendilerini geliştireceklerdir.

Böyle bir tohum yapay zekanın varlığı çürütülemeyeceğinden dolayı, bu düşüncenin dikkate alınması gerekir. Eğer bu yapay zekanın, işlevsel olarak insanınki gibi eşit entelektüel beceri geliştirme yeteneği bulunuyorsa, bir şekilde fiziksel varlığının temsilinin farkındalığına sahip olması gerekir. O halde bu yapay zeka bilinçli olmalıdır, çünkü; insan zekasını taklit etmeye çalışmamış ya da ona herhangi bir insan düşüncesi ve davranışı kavramı verilmemiştir, ancak kendisinin ve çevresinin temsilini kendi başına bulmuştur.

Yapay Zeka Nasıl Bilinç Kazanabilir?

Çoğu bilgisayar bilimcisi, makine bilincinin yapay zeka geliştikçe ortaya çıkacak bir özellik olduğunu düşünüyor. Bazı uzmanlar ise bilincin, yeni bilgileri algılamayı, eski bilgileri depolamayı, gerek görüldüğündeyse bu bilgileri geri kullanmayı ve bunların hepsinin algı ve eylemlere yönelik bilişsel işlemeyi içerdiğini düşünüyor. Bu düşüncenin doğru olduğu anlaşılırsa, o zaman bir gün makinelerin gerçekten de bilinçli olabileceği söylenebilir. Böyle bir makine, bir insana göre daha fazla bilgiye ulaşabilecek, kütüphanelerce bilgiyi hafızasında barındırabilecek, devasa veri tabanlarına milisaniyeler içinde erişebilecek ve hepsini, herhangi bir kişinin yapabileceğinden çok daha karmaşık ve daha mantıklı sonuçlar elde edecek şekilde hesaplayarak yapabilecektir.

Tüm Reklamları Kapat

Bazı yönlerden, yapay zekanın işleme yetenekleri, insan beyninde yer alanlardan farklı değildir. Gelişmiş yapay zeka sistemleri, giderek daha karmaşık sorunları çözmek için birbirleriyle iletişim kuran katmanlı algoritma ağlarını kullanarak hesaplama görevlerini hızlı bir şekilde çözmek için derin öğrenme adı verilen bir süreç kullanır. Bu süreç, insanlar olarak beynimizde bilginin nöronlar arasındaki bağlantılar üzerinden ilerlemesine çok benzer bir yöntemi içerir. Bir sinir ağında, derin öğrenme, yapay zekanın kendi kendine hastalığı nasıl tanımlayacağını, dünyadaki en iyi insan oyuncuya karşı bir strateji oyunu kazanmasını veya bir pop şarkı yazmasını sağlar.

Herhangi bir yapay sinir ağı bunları başarmak için halen bir insan programcının görevleri ayarlamasına ve öğrenmesi için verilen verileri seçmesine güvenir. Yapay zeka bilinci, insan programcıların niyetlerinden saparak ve kendisinin belirlediği hedefleri uygulayarak bilgi işlemeyi bir makinenin kendisinin yapabileceği anlamına gelir. Oxford Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi profesörü olan Edith Elkind, Live Science'a verdiği bir demeçte şunları söylemiştir:

Makineler kendi hedeflerini belirlemeye ve yapmaya programlandıkları şeyi yapmak yerine kendi belirledikleri hedeflere göre hareket etmeye başladıklarında bilinçlenecekler. Bu, özerklikten farklıdır: Tamamen otonom bir araba, yine söylendiği gibi A noktasından B noktasına gidecektir.

Bilim insanları, 2017'de yayımlanan bir çalışmada, beyinde gerçekleşen hesaplamalara dayanarak insan bilincinin üç aşamasını tanımladılar.[3] Çalışmada bilim insanları, "C0" olarak adlandırdıkları ilk aşamanın, diğer insanların yüzünü tanıma sırasında olduğu gibi beynimizde bilgimiz dahilinde gerçekleşmeyen hesaplamaları ve bu seviyedeki çoğu yapay zeka işlevini temsil ettiğini yazdı. İkinci aşama, belirli koşullara yanıt olarak bilinçli ve kasıtlı bir seçim yapmak için veri kümelerinin aktif olarak elenmesini ve değerlendirilmesini içerir. Öz farkındalık ise, kişinin hataları fark edip düzelttiği ve bilinmeyeni araştırdığı üçüncü seviye "C2"de ortaya çıkar. Sinirbilimci ve çalışmanın ortak yazarı olan Hakwan Lau şunları söylüyor:

İnsanlarda bilinçli ve bilinçsiz olmanın arasındaki farkların neler olabileceğini sayısal terimlerle açıklayabildiğimizde, bunu bilgisayarlara kodlamak o kadar da zor olmayabilir. Belirli bir dereceye kadar, bazı yapay zeka türleri eylemlerini değerlendirebilir ve duyarlı (insan bilincinin C2 seviyesinin bir bileşeni) bir şekilde düzeltebilir.

Yapay Zeka Bilinci Problemi Nedir?

Gelişmiş yapay zekanın dost mu, düşman mı olacağı tartışılsa da, 21. yüzyıla doğru ilerledikçe gezegendeki en büyük zekanın silikon tabanlı olabileceği olasılığını kavramalıyız. Bu çok daha zeki varlıklar, bilinçli deneyimler yaşayabilir miydi? Kendi varlıklarını hissetmelerinin bir yolu olur muydu? Süper zeki bir yapay zeka, en zeki insanların bile çözemediği sorunları çözebilir, ancak farklı bir alt tabandan (silikon) yapılmışsa, bilinçli bir deneyime sahip olur muydu? Meraktan yanıp tutuşabilir veya kederin verdiği acıyı hissedebilir miydi?

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Konchero Twin Pot Filtre Kahve Makinesi

Konchero Twin Pot Endüstriyel Filtre Kahve Makinesi
Ürün Özellikleri:

Kapasite : 144 Fincan/saat

Demleme sıcaklığı : 95 derece

Pot Demleme süresi : 7-8 dakika

İki adet Polikarbon pot dahil

Paslanmaz çelik gövde ve demleme haznesi

Çift teflon demleme tablası

Kolay temizlenebilir

Devamını Göster
₺5,367.00
Konchero Twin Pot Filtre Kahve Makinesi

Bu sorunlara "yapay zeka bilinci problemi" denir. Eğer silikonun bilincin oluşması için uygun olmadığı anlaşılırsa, o zaman bizi alt edebilecek ve hatta yerimizi alabilecek süper zeki makineler, üstün zeka sergileyebilecektir; ancak içsel deneyimden yoksun olacaklardır. Bilişsel bilim, beynin bir bilgi işleme sistemi olduğunu ve tüm zihinsel işlevlerin hesaplamalardan oluştuğunu söyler. Bu göz önüne alındığında, yapay zeka bilinçli olabilir, çünkü yapay zeka bizim gibi hesaplamalı sinir ağlarına sahiptir. Tıpkı bir metin mesajı ve sesli mesajın aynı bilgiyi iletebilmesi gibi, hem insan beyni hem de gelişmiş yapay zeka bilinçli olabilir.

Bilincin iki nedenden ötürü gelişmiş hesaplamayla el ele mi gittiği belirgin bir sorudur.

Birincisi, süper zeki bir yapay zeka, bilinci tamamen es geçebilir. İnsanlarda bilinç, odaklanma gerektiren yeni öğrenme görevleriyle ilişkilendirilir ve bir düşünce dikkatimizin odak noktasında olduğunda, yavaş, sıralı bir şekilde işlenir. Herhangi bir zamanda zihinsel işlemlerimizin sadece çok küçük bir yüzdesi bilinçlidir. Bir süper zeka, tüm interneti kapsayabilecek geniş veri tabanları üzerinde değişen hızlı hesaplamalarla, her alanda, uzman düzeyindeki bilgileri aşabilir. Bir süper zeka, insanların bilinçli deneyimleriyle ilişkili zihinsel yetilere ihtiyaç duymayabilir ve belki de bilinçli olmaya gerek duymayabilir veya insan bilincinin çok ötesine ulaşabilir.

İkincisi, bilinç yalnızca karbon bazlı olmakla sınırlı olabilir. Karbon molekülleri, silikondan daha güçlü, daha kararlı kimyasal bağlar oluşturur, bu da karbonun olağanüstü sayıda bileşik oluşturmasına izin verir ve silikonun aksine, karbon daha kolay çift bağ oluşturma kapasitesine sahiptir. Bu farkın astrobiyoloji alanında önemli çıkarımları vardır, çünkü bu nedenle, silikonun değil de karbonun, evrendeki yaşamın gelişimi için çok uygun olduğu söylenir. Karbon ve silikon arasındaki kimyasal farklılıklar hayatın kendisini etkiliyorsa, bu kimyasal farklılıkların, silikonun bilgiyi daha üstün bir şekilde işleme yeteneğini engellemese bile, silikonun bilinç oluşturup oluşturmayacağını da etkileme olasılığını göz ardı etmemeliyiz.

Bu iki düşünce, yapay zeka bilinci problemini üzerinde düşünülmesi gereken bir soru olarak görmemiz gerektiğini gösteriyor. Etik açıdan bakıldığında, karmaşık bir yapay zekanın bilinçli olabileceğini varsaymak insanlığın geleceği için en iyisidir. Çünkü herhangi bir hata, duyarlı varlıklar olarak özel etik değerlendirmeye değer olup olmadıkları konusundaki tartışmayı yanlış bir şekilde etkileyebilir. Aslında, gelecekteki yapay zekalar, felsefi bir yaklaşım sergiliyorlarsa, bizim hakkımızda bir "karbon temelli bilinç sorunu" ortaya koyabilir ve biyolojik, karbon temelli varlıkların bilinçsel deneyim için doğru alt tabakaya (karbon) sahip olup olmadığını sorgulayabilir. Sonuçta, yapay zeka, bilinçli olduğumuzdan nasıl emin olabilir?

Sonuç

Yapay zekadaki güncel gelişmeler göz önüne alındığında, makinelerin bilinçli olabileceği sonucuna varılmalıdır. Bu bilincin hangi biçimde olacağını bilmiyoruz. Antropomorfik (insana benzer bir şekilde) bir bilinç kavramı olabilir, ancak hayal gücümüzün ötesinde de olabilir. Bu nedenle, bilinçli yapay zeka, çığır açıcı bir bilimsel devrim olacaktır. 16. ve 17. yüzyıldaki ilk bilimsel devrimden önce, dünyanın ve insanların evrenin merkezinde olduğu düşünülüyordu. Şimdi ise sonsuza dek dünyadaki en zeki bilinçli tür olup olmayacağımızı sorgulamalıyız. Makine bilinci ile karşı karşıya kalmadan önce sağlam bir bilinç tanımına sahip olmamız, şüphesiz yararımıza olacaktır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
68
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 27
  • Merak Uyandırıcı! 12
  • Muhteşem! 10
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 8
  • Umut Verici! 6
  • Bilim Budur! 5
  • İnanılmaz 4
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: becominghuman.ai | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Yapay Zeka Felsefesi Yazı Dizisi

Bu yazı, Yapay Zeka Felsefesi yazı dizisinin 1. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/12/2022 06:57:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10059

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Cinsiyet Araştırmaları
Beyaz
Kök Hücre
Irk
Çiftleşme
Yeme
İnsanın Evrimi
Etoloji
Besin Değeri
Halk Sağlığı
Kedigiller
Retrovirüs
Sahte
Köpekbalığı
Video
Komplo
Maske Takmak
Yapay Zeka
Böcek
Seçilim
İklim
Amerika
Davranış
Savunma
Hukuk
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Bleher, et al. Yapay Zekanın Bilinç Kazanması Mümkün Olabilir mi? Eğer Mümkünse, Yapay Zeka Nasıl Bilinç Kazanabilir?. (3 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 5 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10059
Bleher, S., Köse, M., Bakırcı, Ç. M. (2021, February 03). Yapay Zekanın Bilinç Kazanması Mümkün Olabilir mi? Eğer Mümkünse, Yapay Zeka Nasıl Bilinç Kazanabilir?. Evrim Ağacı. Retrieved December 05, 2022. from https://evrimagaci.org/s/10059
S. Bleher, et al. “Yapay Zekanın Bilinç Kazanması Mümkün Olabilir mi? Eğer Mümkünse, Yapay Zeka Nasıl Bilinç Kazanabilir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 03 Feb. 2021, https://evrimagaci.org/s/10059.
Bleher, Steffen. Köse, Mücahid. Bakırcı, Çağrı Mert. “Yapay Zekanın Bilinç Kazanması Mümkün Olabilir mi? Eğer Mümkünse, Yapay Zeka Nasıl Bilinç Kazanabilir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 03, 2021. https://evrimagaci.org/s/10059.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.