Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Virüsler Sayesinde Doğum Yapabilen Memeliler: Virüsler, Memelilerin Evrimini Nasıl Mümkün Kıldı?

Virüsler Sayesinde Doğum Yapabilen Memeliler: Virüsler, Memelilerin Evrimini Nasıl Mümkün Kıldı?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Discover Magazine isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Eğer virüsler olmasaydı, hiçbirimiz doğamazdık.

2000 yılında, Boston'dan bilim insanlarından oluşan bir ekip, insan genomunda tuhaf bir gen keşfetti. Sadece plasentadaki hücreler tarafından yapılan bir proteini kodluyordu. Bu gene sinsitin (İng: ''syncytin'') adını verdiler.

Sinsitini oluşturan hücreler, yalnızca plasentanın rahim bölgesiyle temas ettiği yerde bulunuyordu. Bu hücreler, annesinden besinler alan bir fetus için gerekli olan sinsitiotrofoblast (İng: ''syncytiotrophoblast'') adlı hücre dokusunu oluşturmak için birleşirler. Bilim insanları ise, hücrelerin birleşebilmesi için önce sinsitini yapmaları gerektiğini keşfetti.

Sinsitini garip yapan şey, bunun bir insan geni olmaması idi. Bir virüs geninin tüm ayırt edici özelliklerini taşıyordu.

Virüsler, yüz milyonlarca yıldır kendilerini, atalarımızın genomuna aşıladılar. Genelde yumurtalıkları veya spermleri enfekte edip, kendi DNA'larını bizimkilere aktararak oraya ulaştılar. İnsan genomunda bilinen 100.000 virüs parçası bulunur ve bu DNA'mızın %8'ini oluşturur. Bu virüs DNA'sının çoğu o kadar çok mutasyona uğradı ki; bu, türümüzün bir nesilden diğer bir nesile taşıdığı bir ''yük'' haline geldi.

Yine de, vücudumuzda hala protein yapmakta olan bazı viral genler mevcut. Sinsitin, kendi biyolojimiz için büyük önem taşıyan bu tip viral genlerden biri. Başlangıçta, sinsitin konak hücrelerin bir araya gelip, bir hücreden başka bir hücreye yayılmalarına izin veriyordu. Şimdi ise bu protein, bebeklerin kendi annelerine bağlanmasını sağlıyor.

Sinsitin: Tüm Maymunlara Ortak Miras

Sinsitinin insanlara özgü olmadığı da ortaya çıktı. Şempanzelerin genomlarında aynı yerde, aynı virüs geni vardı; gorillerde de öyle. Maymunlarda da. Üstelik bu gen, türler arasında da kıyaslandığında çarpıcı benzerlikler taşıdığı görüldü. Bu durumu açıklamanın en iyi yolu, bize sinsitin veren virüsün, primatların ortak bir atasını enfekte ettiği ve o zamandan beri doğal seçilim tarafından tercih edilen önemli bir işlevi gerçekleştirdiğiydi.

Daha sonraları, Fransız virolog Thierry Heidmann ve meslektaşları, insanlarda ve diğer primatlarda, sinsitinin ikinci bir versiyonunu keşfetti ve bunlara sinsitin 1 ve sinsitin 2 adını verdi. Her iki virüs proteini de sağlığımız için önemli görünüyordu. Kadınlara tehlikeli derecede yüksek tansiyon veren pre-eklampside, sinsitin 1 ve sinsitin 2 seviyeleri önemli ölçüde düşer. Sinsitin 2, kişiye yardımcı olmak için başka bir viral hile de yapar: Annenin bağışıklık sistemini yatıştırmaya yardımcı olur; böylece bağışıklık sistemi, bebeği 'yabancı bir doku parçası' olarak algılayıp bebeğe saldırmaz.

Sinsitin: Tüm Plasentalı Memeli Hayvanlara Ortak Miras

2005 yılında Heidmann ve meslektaşları, sinsitinin yalnızca primatlarda bulunmadığını fark ettiler. Fare genomunu incelerken de, plasentanın aynı kısmında üretilen iki sinsitin geni (A ve B) keşfettiler. Bu keşif, bilim insanlarının sinsitinin memeliler için ne kadar önemli olduğunu bir kez daha test etmesini sağladı. Fare embriyolarında sinsitin A geninin işlevini durdurdular ve yaklaşık 11 gün sonra, sinsitiotrofoblastlarını oluşturamadıklarından dolayı öldüklerini keşfettiler. Açıkça görüldü ki bu virüs, kalıcı konakçısı için çok önemliydi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ancak isimlerine rağmen, primat ve fare sinsitinlerinin ortak bir geçmişi yoktu. Sinsitin 1 ve 2, sinsitin A ve B'den çok daha farklı virüslerden geliyordu.

Heidmann, 2009 yılında, tavşanlarda farklı bir virüsten gelen başka bir sinsitin geni keşfettiğinde, sinsitin hikayesi daha da karmaşıklaştı. Sinsitin-Ory1 olarak bilinen bu yeni sinsitini birkaç farklı tavşan türünde bulmalarına rağmen, tavşanların yakın akrabası olan pikalarda buna rastlamadılar. Yani, kendi ''plasenta-yardım virüsleri'' 30 milyon yıldan daha kısa bir süre önce tavşanların atalarına bulaşmış olmalıydı.

Şimdi Heidmann, memelilerin antik tarihinde gizlenmiş başka bir virüs buldu. Bu, kedi ve köpeklerde, aynı zamanda pandalar, sırtlanlar ve memeliler ağacının etobur dalına ait diğer tüm memelilerde bulunuyor. İnceledikleri her etoburda, sinsitin-Car1 adını verdikleri aynı sinsitin genini buldular. Her türde sinsitinler, çarpıcı bir benzerlik gösteriyor; bu da milyonlarca yıldır önemli bir işlev için güçlü bir doğal seçilim geçirildiğini göstermekte. Ancak bunlar, etoburların yaşayan en yakın akrabası olan pangolinlerde görülmüyor.

Yazarların yapmış olduğu bu şema, onların gözünden, bu evrimin nasıl gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor. Etoburların ataları 85 milyon yıl önce diğer memelilerden ayrıldıktan sonra, plasentaları için gerekli hale gelen bir virüsle enfekte oldular.
Yazarların yapmış olduğu bu şema, onların gözünden, bu evrimin nasıl gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor. Etoburların ataları 85 milyon yıl önce diğer memelilerden ayrıldıktan sonra, plasentaları için gerekli hale gelen bir virüsle enfekte oldular.

Şimdi ortaya çıkan resim oldukça şaşırtıcı. Virüsler, memelilere akın ettiler, en az altı kez konakçılara ''takıldılar'' ve aynı işlevi yapmaya başladılar: plasenta yapmak.

Hikayenin tamamı, bilim insanları her plasentalı memeliyi virüs sinsitini bulmak için inceleyene kadar beklemek zorunda. Ama o zamana kadar, dikkate alınması gereken bir şey var: Bilim insanlarının henüz incelemedikleri domuzlar ve atlar gibi bazı memelilerin plasentalarında, bizde olduğu gibi açık hücre dokuları bulunmuyor. Araştırmacılar, buna neyin neden olabileceğiyle ilgili, her tür memelinin biyolojik farklılıklarını inceleyerek her türlü açıklamayı öne sürdüler.

Ancak yanıt daha basit olabilir: Domuzların ve atların ataları, hiçbir zaman virüse yakalanmamış olabilir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 18
  • Muhteşem! 12
  • Bilim Budur! 9
  • Tebrikler! 8
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Grrr... *@$# 2
  • Korkutucu! 2
  • Güldürdü 1
  • Üzücü! 1
  • İğrenç! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 12/07/2020 16:05:45 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8909

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Fotosentez
Genetik
Enerji
Wuhan
Avrupa
Coğrafya
Evrimsel Süreç
Zeka
Albert Einstein
Hastalık Dağılımı
Kuantum
Mikroevrim
Sağlık Bakanlığı
Yıldız
Çocuk
Göğüs Hastalığı
Evren
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Koronavirüs
Maymun
Yumurta
Üreme
Gezegen
Bebek
Bağışıklık Sistemi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Ne yazık ki, kemiklerin aksine, davranışlar fosilleşmemektedir.”
Richard Leakey
Geri Bildirim Gönder