Valentina Vladimirovna Tereshkova Kimdir? Ne Yapmıştır? Kendi Ağzından Yaşam Öyküsü...

Valentina Vladimirovna Tereshkova Kimdir? Ne Yapmıştır? Kendi Ağzından Yaşam Öyküsü... TASS
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
8 dakika
459 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Bilim İnsanları ve Biyografileri Yazı Dizisi

Bu yazı, Bilim İnsanları ve Biyografileri yazı dizisinin 30. yazısıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Ben Valentina Vladimirovna Tereshkova, bana kısaca Valya diyebilirsiniz. 6 Mart 1937'de Maslennikovo yakınlarında küçük bir köyde doğdum. Babam Vladimir Tereshkov’un işi, traktör şoförlüğüymüş. 2. Dünya Savaşı sırasında Rus Ordusuna katılan babam, ben henüz iki yaşındayken savaş sırasında öldüğü için, onu tanıma fırsatım olmadı. Annem Elena Fyodorovna Tereshkova ise bir pamuk fabrikasında işçiydi ve savaş sonrasında ekonomik açıdan zor koşullarda çalışarak bizleri tek başına büyüttü. Kardeşlerim Vladimir ve Ludmilla çok küçüktü, dolayısıyla evde sürekli anneme yardım etmem gerekiyordu. Bu yüzden de on yaşına kadar okula başlayamadım. 

Annem bir tekstil fabrikasında iş buldu ve büyükannemin Yaroslav'daki evine taşındık. Küçük bir köyden çıkmak ve anneannemin yanına taşınmam sayesinde eğitimime devam edebildim. Ancak olanaklarımız kısıtlıydı. Savaş sonrasında çalışabilecek erkek nüfusu da azaldığı için 1954'te bir lastik fabrikasında çırak olarak çalışmaya başladım. Bir yıl sonra annem ve kız kardeşimle birlikte pamuk fabrikasında dokuma tezgâhını kullanmaya başlamıştım. Bu arada, okula gitmeden posta yoluyla verilen dersleri almaya başladım. Böylece hem çalışıyor ve aile bütçesine katkı sağlıyordum hem de okuyordum. Epey zorlanmış olsam da Hafif Sanayi Teknik Okulu'ndan mezun olmayı başardım. Fabrikada işçiyken Genç Komünist Birliği’ne katıldım ve heyecanlı ve inatçı karakterim sayesinde kısa sürede Komünist Parti üyeliğine ilerledim.

1959'da Yaroslavl Hava Sporları Kulübü’ne katıldım. Gökyüzünde olmak ve boşlukta süzülerek yeryüzüne bakmak olağanüstü bir duyguydu. Eğitmenlerimin takdirini kazanan yetenekli bir amatör paraşütçü oldum. Paraşütle atladığım ilk günü unutmam mümkün değil. Eve her zamankinden daha geç gitmiştim. Evet, evdeydim; ama bedenim sanki hala yere inmemiş gibiydi. Belki de görünüşümde alışılmadık bir şey vardı, çünkü annem “Bir şey mi oldu? Bugün çok tuhafsın.” diye sordu. Ona paraşüt kulübüne katıldığımı söyleyemedim, huzursuz etmek istemedim. Ayrıca o ilk gün bu yeni macerama devam edip etmeyeceğime tam olarak emin değildim. Ama sonrasında tam 126 başarılı atlayış yaptım.

Reklamı Kapat

Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği arasında amansız bir uzay teknolojisi yarışı vardı. 1957'de Sovyetler, ilk insan yapımı uydu olan Sputnik 1'i fırlattı ve ardından 1961'de kozmonot Yuri Gagarin, uzaya çıkan ilk insan oldu. Dünya'nın yörüngesinde uzay aracı Vostok ile tam bir tur yaptı. Bu zaferler her Sovyet genci gibi beni de heyecanlandırıyordu ve gurur duyuyordum. Bir gün gelecek ve uzaya çıkabileceğim aklımın ucundan geçmiyordu. En nihayetinde ben, küçük bir kentte yaşayan, tekstil fabrikasında çalışan sıradan bir işçiydim. Ve tabi ki en önemli dezavantajımın kadın olmak olduğunu sanıyordum. Ancak ülkeler arası rekabet öylesine artmıştı ki Sovyetler Birliği yarışta öne geçmek ve tüm dünyanın dikkatini çekebilmek için uzaya bir kadın kozmonot gönderme kararı almıştı. Bu, benim için her şeyi değiştiriyordu.

Ezgi Bilgin tarafından çizilmiştir. Tüm hakları saklıdır.
Ezgi Bilgin tarafından çizilmiştir. Tüm hakları saklıdır.

Kadınların erkeklerle eşit başarılara imza atması Sovyet ideolojisi için çok önemliydi ve ülkemin saygınlığını artıracak bir hamleydi. Uzaya gidecek ilk kadını belirlemek için ülkede geniş çaplı bir tarama başlatıldı. Adayların paraşütçü, 30 yaşın altında, 170 cm'den kısa ve 70 kilodan hafif olması isteniyordu. Rus uzay programında paraşütle atlama tecrübesi olan insanlar aranıyordu çünkü dünyaya geri dönüldüğünde kozmonotlar kapsüllerden paraşütle atlamak zorundaydılar. Tek becerisi paraşütle atlamak olan bir işçi kızın kozmonot olması hayal gibiydi, ama seçilen dört kişiden biri bendim ve diğer arkadaşlarımla birlikte yoğun bir eğitim bizi bekliyordu. 18 ay süren programda; yerçekimsiz ortamda ağırlıksız hareketler, paraşüt atlamaları, uzun süre yalnız ve dar mekânlarda bulunabilme, merkezkaç denemeleri, roketlerin çalışma kuramları, uzay mühendisliği ve pilotluk eğitimi bulunuyordu. İşçi sınıfından geliyor olmam ve azimle çalışarak mühendislik veya pilotluk bilmemenin getirdiği eksiklikleri telafi etme becerisi göstermem nedeniyle başkan Kruşev’in beni seçmişti. Artık bir teğmen ve kozmonottum ve Vostok 6 uzay aracı beni bekliyordu. Size şaşıracağınız bir şey daha söyleyeyim: Bu yaşadıklarımdan ailemin ve arkadaşlarımın haberi yoktu. Onlar, özel bir paraşüt eğitimi aldığımı sanıyorlardı.

İşte hayatımı değiştirecek o olağanüstü gün gelmişti. 16 Haziran 1963'te Teğmen Tereshkova olarak uzaya fırlatılan ilk kadın oldum. Telsiz çağrısındaki takma adım Chaika, yani Martı idi. Bugün bile Rusya halkı beni bu adla çağırır. Tarifsiz bir coşkuyla Dünya'nın yörüngesine ulaştığımda, ufuk çizgisini gördüm. Dudaklarımdan bu masmavi kürenin büyüleyici güzelliğini tarif eden kelimeler dökülüvermişti. İşte bu dünyaydı ve bütün güzelliğiyle gözümün önündeydi. Ben bu tarifsiz duyguları yaşarken, Dünya’nın dört bir yanında insanlar, mikro kütleçekimli uzay ortamında gülümseyen yüzümün önünde süzülen kalemim ve seyir defterimi izlemişler.

 Vostok 6 uzay kapsülüyle 70 saat 50 dakikada kırk sekiz yörünge turu yaptım. Vostok 5 ise 14 Haziran'da ayrı bir yörüngeye fırlatılmıştı ve Valery Bykovsky tarafından yönetiliyordu. Aslında ikili bir kadın uçuşu planlanmıştı, ancak bir görev değişikliği yapılmış ve erkek kozmonot olan Bykovsky son dakikada görev almıştı. Vostok 5’in 5 kilometre yakınına kadar yaklaşmayı başarmıştım. Birbirimizle radyo bağlantısı kurarak haberleştik ve televizyon görüntülerini dünyaya göndermeyi becerdik. Bunlar, insanların uzaya çıkabilmesi yolunda çok büyük adımlardı.

Uzay kapsülünde birtakım testler uygulayarak, kadınların uzayın fiziksel ve psikolojik streslerine erkeklerle aynı dirence sahip olduğunu göstermiş oldum. Hatta kadınların G kuvvetleri diye tanımlanan yerçekimi kuvvetlerine erkeklerden daha iyi tahammül edebileceğini ispatladım. Bunun insanlık için ne kadar büyük bir ufuk genişlemesi olduğunu hayal edebilirsiniz.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Dünya'ya dönüşte için roketi frenlemek için arka motoru ateşledim. Uzay kapsülü atmosfere girdiğinde, alevler kapsülü çevreledi. Yüreğim yerinden çıkacak gibiydi. Korkunç bir baskı beni pilot koltuğuna itiyordu. Gözlerimi kapatmaya çalışıyordum ancak pencerelerin dışında ürkütücü koyu kırmızı alevleri görüyordum. Alçalırken uzay aracı küçük bir paraşütün altında sabitlendi ve süzülmeye başladı. Belli bir yüksekliğe ulaştığımda yan kapaktan fırlatıldım ve normal bir paraşüt yardımıyla yere indim.

Uzay yolculuğundan döndükten sonra Bykovsky ile birlikte Moskova'da resmi kutlamalar için kullanılan Kızıl Meydan'da bir tören düzenlendi. Birkaç yıl önce bir işçi iken, şimdi Sovyetler Birliği’nin kahramanı seçilmiştim. Başkanlık Divanı Başkanı Leonid Brejnev beni Lenin Nişanı ve Altın Yıldız Madalyası ile ödüllendirdi. Özgür Sovyet kadınlarının bir sembolü ve cinsiyet eşitliğinin kazanımlarının bir örneği olarak iyi niyet elçisi sıfatıyla dünyayı gezmeye başladım. Beni en çok heyecanlandıran ve gurur duyduğum an ise, Birleşmiş Milletler’de ayakta alkışlanmamdı. İnsanlara fırsatlar sağlandığında, ilk bakışta hiç beklemediğiniz kişilerin bile ne kadar büyük başarılara erişebileceğinin sembolü olmuştum.

Vostok 3 uzay aracıyla dünyanın etrafında altmış dört tur yapan kozmonot Albay Andrian Nikolayev ile 3 Kasım 1963’te evlendim. Kızım Yelena 8 Haziran 1964'te doğdu. Uzayda zaman geçiren kişilerdik ve o dönemlerde uzay ortamının insan bedenine veya genlerine zarar verip vermediği bilinmiyordu. Bu koşullarda çocuk doğurmak cesaret istiyordu ama hem eşimde hem de bende bu cesaret fazlasıyla mevcuttu. Bebeğimde bir anormallik olabileceğinden korkan doktorlar, testler yaptılar. Ancak ne mutlu ki hiçbir kötü etki bulunamadı. Sırf bu bile insanların uzaya açılması için önemli bir keşif olarak görüldü.

Uzay programında havacılık mühendisi olarak devam ederken, aynı zamanda cinsiyet eşitliği ve kültürel alanlarda da aktif halde çalıştım. Kadınların erkeklerle aynı haklara sahip olması ve eşitlik konusunda insanlığı arzu edilen noktaya getirebildiğimi söyleyemem, ama elimden geleni yaptım. Örneğin benden sonra bir başka kadın kozmonotun uzay yolculuğu gerçekleştirmesi tam 19 yıl sürdü; bu süreçte birçok erkek kozmonot uzaya gönderildi. Birlikte eğitim aldığım kadın arkadaşlarımdan hiçbirisi uzaya gidemedi. 

Reklamı Kapat

Ama yine de siyaset yoluyla fırsat eşitliği yaratma çabamdan vazgeçmedim ve Yüksek Sovyet Başkanlığı üyeliği gibi birçok görevde bulundum. Sovyet Kadın Komitesi ve Uluslararası Kültür ve Dostluk Birliği ile Rusya Uluslararası İşbirliği Derneği'ne başkanlık ettim. Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra 2003 yılında general rütbesini aldım ve Rusya Uluslararası Bilim ve Kültürel İşbirliği Merkezi'ne başkanlık ettim. Rusya parlamentosu olan DUMA’da görev aldım.  

Rusya’da ve dünyada ilk uzaya giden insan Yuri Gagarin ve ilk uzay yürüyüşü yapan Aleksey Leonov ile birlikte bir kahraman olarak anılmak elbette mutluluk verici. Ay’da adımın verildiği bir krater var, inanabiliyor musunuz? Bir insan ömründe elde edilebilecek en sıra dışı başarıları yaşadım. Şimdi de, 84 yaşımdayken, orada ölecek olsam bile Mars yolculuğuna çıkmak için gönüllü olduğumu belirttim. Bu hayalim gerçek olur mu bilemiyorum; ama daha fazlasını istemez, kendimize daha yüksek hedefler koymazsak, olduğumuz yeri nasıl aşabiliriz, değil mi?

Not: Bilim insanları otobiyografik öyküleri projesi, Aklın Yolu Düşünce Topluluğu desteğiyle, yazarımız Okan Ö. Cinemre koordinatörlüğünde Antalya BAKÜS Sahne & Atölye'nin yazar ve sanatçıları tarafından yapılmıştır. Kayıtlardaki emek ve desteğinden dolayı Yamaç Alkan ve Bad Production'a teşekkür ederiz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Evrim Ağacı Akademi: Bilim İnsanları ve Biyografileri Yazı Dizisi

Bu yazı, Bilim İnsanları ve Biyografileri yazı dizisinin 30. yazısıdır.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/10/2021 09:49:24 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11075

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Böcek Bilimi
İspat
Lgbt
İlaç
Vücut
Genler
Coronavirus
Kan Hastalıkları
Elektrik
Mit
Bitki
Komplo Teorisi
Obezite
Kuşlar
Maskeler
Öğrenme
Evren
Botanik
Sağlık Bakanlığı
Enerji
Zooloji
Galaksi
Sosyal Medya
Toprak
Kedi
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın