ABD ve Sovyetler Birliği: Amansız Bir Rekabetten Doğan Bilim Dostluğu!

ABD ve Sovyetler Birliği: Amansız Bir Rekabetten Doğan Bilim Dostluğu!
Yazar Jim Wilson
2 dakika
1,804 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Fotoğrafta insanlık tarihinin ilk "uzay yürüyüşü"nü yapmış olan Sovyet kozmonot Alexey Arkhipovich Leonov (sağda) ile NASA astronotu Donald K. "Deke" Slayton, bir Soyuz uzay aracı içerisinde görülüyor.

ABD-Sovyet Rusya arasındaki siyasi gerilim, uzay macerasını bir "yarış" haline sokmuştu. Bu nedenle bu yarışın sona ermesinden önce, iki ülkenin bilim insanları arasında bir işbirliğinden söz etmek mümkün değildi. 1961 yılında, Uzay Yarışı'nın başlarında, ABD Başkanı John F. Kennedy şöyle diyordu:

Dünya genelinde özgürlük ve tiranlık arasında bir savaş süregelmektedir. (...) Sovyetler, devasa roket motorlarıyla bu savaşa önde başlamışlardır.

1970'li yıllarda ABD Ay'a 6 defa başarıyla insan indirdikten sonra, bu "yarış"ın saçmalığı ve anlamsızlığı anlaşıldı. ABD'nin gözlerinde "uzay yarışı kazanılmıştı"; dolayısıyla artık ispatlanacak bir şey kalmamıştı. Buna bağlı olarak işler hızla değişmeye başladı. Her ne kadar ülkeler arası siyasal kriz, 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasına dek devam etmiş olsa da, o noktadan sonra iki ülkenin bilim insanları, nihayet deneyimlerini, bilgilerini, fikirlerini özgürce paylaşabilmeye başladılar. ABD Başkanı Bush'un "Kozmos bir yarış değil, bir seyahat olmalıdır." sözleri, bu konuda yaşanan köklü değişimi özetlemektedir. Bunu,

1970'lerin ortalarından itibaren ABD ve Sovyet astronotları sıklıkla bir arada çalıştılar. Bu işbirliği, muhteşem başarılara dönüştü. İlk olarak Shuttle-Mir programı sayesinde insanlık uzaya daha kolay ulaşabilmeye başladı. Sonrasındaysa iki ülkenin işbirliği, Uluslararası Uzay İstasyonu gibi tarihin en kapsamlı uzay projelerinden birini mümkün kıldı.

Reklamı Kapat

Apollo aracı
Apollo aracı
NASA

17 Temmuz 1975 yılında iki ülkenin işbirliği sayesinde Dünya'nın yörüngesinde Sovyet yapımı Soyuz aracı ile, ABD yapımı Apollo aracı bir araya geldi. Apollo'yu kontrol eden Stafford, Soyuz'a yavaşça yanaşarak bağlandı. Bağlanma sırasında Leonov, iletişim aracı üzerinden Stafford'a şöyle takıldı: "Tom, lütfen motorlarını kapatmayı unutma, e mi?"

Aynı gün içerisinde, Dünya çapında milyonlarca insan canlı yayında izlerken, şu sözlerle "uzay yarışının resmen bitişi" anons edilmiş oldu:

Soyuz ve Apollo, şu anda el sıkışıyor.

Dakikalar sonra astronotlar aynı kabin içerisindeydiler ve birbirlerine sarılıyor, el sıkışıyor, birbirlerine hediyeler veriyorlardı. Hediyeler arasında iki ülkenin bayrakları, anma plakları, madalyonlar, sertifikalar, ağaç tohumları da vardı. Her iki ekip de hem Sovyetler Birliği lideri Leonid Brezhnev, hem de ABD başkanı Ford tarafından tebrik edildiler.

Soyuz Aracı
Soyuz Aracı
NASA

İlginç bir anekdot ise, ekipler arasındaki dil problemiydi: Projenin başlarında, öncelikle her iki taraf da kendi dillerini konuşmaya ve diğer tarafı kendilerini anlamak zorunda bırakmaya karar vermişlerdi. Ancak bu hiçbir şekilde çalışmadı; ekiplerin birbirini anlaması imkansızdı. Sonra, tam tersini denemeye karar verdiler: ABD ekibi Rusça, Sovyet ekibi İngilizce konuşacaktı. Bu, neredeyse kusursuz bir şekilde çalıştı ve görev hızla ilerleyebildi.

Bu ilk görev sonrasında, ikinci bir görevin yapılması, politik nedenlerle 20 yıl kadar beklemek zorunda kaldı. Ancak sonrasında müthiş bir hızla devam etti ve günümüzdeki kapsamlı uzay ağının önünü açtı. NASA astronotu Vance Brand, bunu şöyle anlatıyor:

Bizim buluşmamız, ülkeler için bir örnek oldu. Bizler, daha ülkeler arasında daha iyi bir iletişimin önünü açacak olan kıvılcım olduk.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: NASA | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/07/2021 19:45:52 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3607

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Doğa Gözlemleri
Köpekgil
Bakteriler
Hayatta Kalma
Hasta
Cansız
Dünya Dışı Yaşam
Bilim Tarihi
Elektromanyetizma
Bakteri
Zooloji
Ağız
Endokrin Sistemi
Kara Delik
Astrofotoğrafçılık
Hava
Uzay Aracı
Sivrisinek
Tümör
Su Ayısı
Genom
Karanlık Madde
Kuşlar
Carl Sagan
Malzeme
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın