Uykusuzken Siz, Siz Değilsiniz: Uyku Eksikliği Vücudunuzda Nelere Neden Oluyor?

Uykusuzken Siz, Siz Değilsiniz: Uyku Eksikliği Vücudunuzda Nelere Neden Oluyor?
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  İsmailGüderer 2. Editör İsmail Güderer  AliKılıç Görsel Düzenleme Ali Kılıç  ŞuleÖlez Görsel Çevirmeni Şule Ölez
4 dakika
73,074 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Muhtemelen tüm okurlarımız hayatlarında en azından 1 defa uykusuzluğun olumsuz sonuçlarını bizzat gözlemiştir: mızmızlık hali, kas ağrısı, dikkat eksikliği ve daha nicesi...

Uyku her ne kadar ilk etapta "mutlak savunmasızlık hali" olması bakımından dezavantajlı bir davranış olsa da, beyin dediğimiz bu merkezi kontrol sistemine bazı yükleri olmaksızın kavuşmadık. Her ne kadar beyin, ona sahip olan canlılara müthiş avantajlar sağlasa da, bakımı, kontrolü, düzenlenmesi, vücut içi denetimi ve daha çok sayıda karmaşık işlem için çevreden gelen verilerin işlenmesi veya kasları kontrol etmesi gerekmeksizin çalışabildiği "durgun" dönemlere ihtiyaç duyuyor. Buna biz "uyku" adını veriyoruz.

Uyku sırasında bilincinizin kapanıp, duyu organlarınızdan gelen verilerin neredeyse tamamen baskılanıp, neredeyse tüm kaslarınızın işlevsiz hale gelmesi kabaca bundandır. Her şeyi kapatıp, sahneyi beyne bırakırız. Her gün deneyimlediğimiz bu duraklama dönemlerinde beynimiz yapması gereken işleri yapmaya vakit bulur, kendisinde meydana gelen hasarları onarır, çeşitli hormonları salgılayarak düzgün bir şekilde vücudumuzun işlemesine katkı sağlar, vs. Uyku, neresinden bakarsanız bakın çok önemli bir olgudur.

Reklamı Kapat

Gerçekten de, uzun dönem uykusuzluğun kritik zararları olduğu sayısız araştırmayla gösterilmiştir. Bu olumsuzlukların bazıları barizdir: örneğin, uzun dönem uykusuzlukta algı bozulmaları ve veri işleme sıkıntıları görülmeye başlar. Bazı diğer olumsuzlukları ise kolay kolay tahmin edilebilir değildir: örneğin dişilerde meme kanserine yakalanma riski artar! 

Uzun dönem uykusuzluğun çeşitli zararları...
Uzun dönem uykusuzluğun çeşitli zararları...
Mind Body Green

Yeterli Uyuduğunuzdan Emin Olun!

Yeterli uyuyamıyor musunuz? Gecede 6 saatten az uyunan sadece bir hafta bile 700 üzeri gen modifikasyonunun dahil olduğu ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Kronik uyku azlığının diğer belirtileri ise kan çanağı gözlerden 4 kata kadar fazla felç riskini içeriyor. Huffingon Post’tan Alissa Scheller tarafından hazırlanan ve Evrim Ağacı olarak bizim tarafımızdan Türkçeye çevrilen yukarıdaki infografiği durumu gayet güzel açıklıyor.

İnsanlar vücut fonksiyonları düzgünce yerine getirebilmek için her gece 7-9 saat arası uykuya ihtiyaç duyarlar fakat 2013’te Gallup sitesinin yaptığı araştırmaya göre yetişkin Amerikanların yalnızca %59’u yeterli uyuyabiliyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse 1942 yılında 7-9 saat uyuyan insanların oranı %84 idi. Ankete katılanlardan %14’ü ise gecede 5 saat ya da daha az uyuyabildiğini belirtti. Bu çoğu insanın refahını ve sağlığını ciddi bir şekilde tehdit etmek için yeterli.

Acenta tarafından yürütülen bir anketle CDC’ye göre ise yetersiz uyku bir salgın, insanların %35,3’ü geceleri ortalama 7 saatten az uyuyor. Şaşırtıcı olarak, %37,9’luk kısım ise günün ortasında uyuklayacak kadar yorulduğunu belirtti, buna karşın üzücü %4,7’lik kısım ise arabanın direksiyonunda uyuduklarını itiraf etti.

CDC insanların uyku ihtiyaçlarının bu çizelgeye göre ölçmesini öneriyor. Buna karşın bireylerin ihtiyaç duyduğu uyku süresinin çeşitli olduğu için sihirli bir rakam mevcut değil. Bu tahminler sizi yeterli uyuyup uyumadığınız konusunda yaklaşık bir değer belirtiyor.
CDC insanların uyku ihtiyaçlarının bu çizelgeye göre ölçmesini öneriyor. Buna karşın bireylerin ihtiyaç duyduğu uyku süresinin çeşitli olduğu için sihirli bir rakam mevcut değil. Bu tahminler sizi yeterli uyuyup uyumadığınız konusunda yaklaşık bir değer belirtiyor.

WebDM uyku azlığının kazalara, zeka noksanlığına, cinsel dürtü hissizliğine, hafızayı zayıflattığına, depresyona neden olduğuna ve kilo alımına sebep olduğunu iddia ediyor. 2005 yılında 32-49 yaş grubu arasındaki 10.000 yetişkin ile yapılan ankete göre geceleri 7 saatten az uyuyan bireyler önemli derecede obeziteye yatkınlar. Mart ayında Journal of Neuroscience’da yayınlanan araştırmada uzatılmış uyanıklık süresi fareleri uyanık ve tetikte tutmakla sorumlu beyin kökünün bir parçası olan ponsta bulunan “locus cerelius” hücrelerini kalıcı olarak hasara uğrattığı bulundu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Araştırmanın başyazarı ve Pensilvanya Üniversitesi’nde Tıp Doktoru olan Sigrid Veassey şöyle söylüyor:

Uyku kaybının geri dönülmez hasara yol açabileceği konusunda şu an kanıta sahibiz. Bu deney basit yapılı bir hayvan üzerinde yapılmış olabilir fakat bize insanlarda buna çok özenli biçimde dikkat etmemiz gerektiğini öneriyor.

British Columbia Üniversitesi’nden Najib T. Ayas ise Washington Post’a şunları söyledi:

Toplumsal yapı olarak günlük 24 saat ve haftalık 7 günden oluşan bir düzene geçiyoruz ve sonuç olarak gittikçe artan bir şekilde eskiden olduğu gibi uyumuyoruz. Ancak şu an gerçek manada hayatımızı nasıl etkilediğini anlamaya başlıyoruz ve önemli gözüküyor.

Belluville Hastanesi Uyku Düzensizlikleri Merkezi eski müdürü Dr. Joyce Walseban’a göre ruh hali ve uyku düzeni aynı nörotransmitterleri kullanıyor. Bundan dolayı bir insanın uyku kaybı varsa ya da depresyona sahipse bunu söylemek çok zor.

Uykunun evrimini ve neden böyle bir davranışı sergilediğimizin detaylarını öğrenmek istiyorsanız buradaki makalemizi, bir ara oldukça popüler olan Rus Uyku(suzluk) Deneyleri safsatasının detaylarını öğrenmek için buradaki yazımızı, uyku sırasında neden cinsel olarak uyarıldığımızı öğrenmek için buradaki yazımızı, erkeklerin sabahları neden erekte olarak uyandıklarını öğrenmek için buradaki yazımızı, yine erkeklerin seks sonrası neden uykulu hissettiklerini öğrenmek için buradaki yazımızı okuyabilirsiniz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 21
  • Bilim Budur! 12
  • İnanılmaz 10
  • Muhteşem! 9
  • Merak Uyandırıcı! 8
  • Korkutucu! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Üzücü! 5
  • Güldürdü 3
  • Grrr... *@$# 3
  • Umut Verici! 1
  • İğrenç! 1

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/10/2021 06:47:55 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2410

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Rna
Dinozor
Köpekler
Hidrotermal Baca
Çiftleşme
Toplumsal Cinsiyet
Safsata
Atom
Yayılım
Hormon
Covıd-19
Deri
Kuşlar
Amerika Birleşik Devletleri
Filogenetik
Acı
Abiyogenez
Eşcinsellik
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Koronavirüs
Albert Einstein
Kanıt
Makroevrim
Fare
Mikrop
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın