Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Darwin, Doğal Seçilime Bağlı Gerçekleşen Evrim Teorisi'ni ilk keşfettiğinde ve geliştirdiğinde, insanların inançlarına zarar verebilecek olmaktan çok korktu. Gerçeği keşfettiğini biliyordu, ancak toplumsal dinamiklere zarar vermekten çekiniyordu. Çünkü amacı toplumsal bir kargaşa yaratmak değil, gerçeği keşfetmekti. Bu sebeple (ve bazı diğer sebeplerle) sözlerine çok dikkat etti, halk tartışmalarından her zaman uzak durdu, teorisiyle ilgili mektup yazışmalarından başka hiçbir münazaraya dahil olmamaya özen gösterdi. 

Bu da, kaçınılmaz olarak bilimin hakkını bilim karşıtlarına karşı koruyacak bazı isimleri doğurdu. Örneğin "Darwin'in Buldogu" olarak bilinen Thomas Huxley'i. Huxley, zaten son derece meşhur ve saygın bir bilim insanıydı. Ömrü boyunca, Darwin yerine kuramı ve kuramın getirilerini savundu, ateşli tartışmalara girdi, sivri dili ve tükenmek bilmez enerjisiyle bilimsel gerçekleri geri plana itmeye çalışanlarla mücadele etti. 

Bu mücadelelerden en meşhuru, 1860 senesinde Oxford Üniversitesinde düzenlenen münazaradır. Bu münazaralar Oxford'un bir geleneğidir ve halen devam etmektedir. 1860'taki münazara ise bilim insanları ve filozofların katılımıyla, evrimi masaya yatırmak üzere yapılmıştır. Thomas Huxley, Benjamin Brodie (tıp doktoru, tarafsız), Piskopos Samuel Wilberforce (İngiltere Kilisesi piskoposu, evrim karşıtı), Joseph Dalton Hooker (Darwin'in yakın dostu, botanikçi) ve Robert FitzRoy'un (Beagle gemisi kaptanı, evrim karşıtı) katılımıyla gerçekleşmiştir. Neyse, lafı çok dolandırmayalım; münazaranın sonucunu zaten fotoğraftaki Huxley'nin sözü özetliyor.

Münazara oldukça keyifli ve öğretici geçer. Ancak sonlara doğru, piskopos Wilberforce kontrolünü yitirmeye ve elinde bilimsel delil bulunmamasından ötürü Ad Hominem mantık hatasına düşerek (ve aynı zamanda Huxley gibi zeki ve sivri dilli birine kafa tutabileceğini sanarak) şu sözlerle konuşmasını bitirir:

Her ne kadar son derece temelsiz olan bu gelişim yasası Darwin tarafından ileri sürüldüyse de ve yasa demek istiyor olsanız da, ancak bir hipotez diyebileceğim bu iddiayı düşünürken, şunu sormaktan kendimi alamıyorum: acaba sizlerin soyu büyükanne tarafından mı yoksa büyükbaba tarafından mı maymunlara dayanıyor?"

(Evet, şaşırmayın, 2014 yılında bunu halen söyleyen insanlar var, düşünün artık!)

Bazılarıysa kısaca şunun söylendiğini aktarıyor:

Bu hipotezin ışığında, sizin büyük büyük babalarınız ve büyük büyük annelerinizin maymun olduğunu söylemekte bir sakınca olup olmadığını merak ediyorum.

İşte görgü tanıklarının söylediğine göre, sırası gelen Huxley öncelikle tüm iddialara yanıt verir ve sözlerini, piskoposun bu çirkin ve saygısız tavrını sonsuza dek susturacak şekilde, müthiş bir sakinlik ve netlikle bitirir:

Maymun soyundan gelen atalarım olduğu için değil, elindeki zenginlikleri gerçeği karartmak için kullanan bir insanla akraba olduğum için utanıyorum.

Bazı görgü tanıklarının anlattığına göre ise cevap şu şekilde:

Atalarımın maymun olmasından değil, bilimsel gerçekleri ve böylesine kıymetli bir tartışmayı çarpıtabilecek kadar gerçeklikten kopmuş sayın piskopos gibi bir şahısla aynı türü paylaştığım için kendimden utanıyorum.

İddialara göre bu cevap, dinleyicileri galeyana getirir ve bir kısmı coşkuyla, bir kısmı öfkeyle (protesto amaçlı) alkışlar; bir kısımsa salonu terk eder. Ancak ne olursa olsun, 1860 Oxford Evrim Tartışması, belki de evrimin gerçekliğinin sorgulandığı son tartışmalardan biri olur. 1860'lı yılların sonlarına geldiğimizde, günümüzde olduğu gibi bilim camiasının ezici bir çoğunluğu evrimin bir doğa yasası olduğunu ve türlerin bugünkü haline nasıl geldiğini açıklayan tek bilimsel kuram olduğunu kabul etmiştir.

Ayrıca belki tartışmayı sadece bu harika cevaplaşmayla hatırlamak da doğru değil. Bu şekilde kızışması öncesinde, halkın evrimin ne dediğini anlaması açısından çok önemli noktalara değinildiği ve yanlış anlaşılmaların halka açık bir münazarada giderildiği, bu sayede belki de evrimin kabulünün hızlandığı görülmektedir. Bu açılardan münazara, son derece önemli bir tarihi olay olarak da anılmalıdır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 1
  • 3
  • 1
  • 2
  • 0
  • 2
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/10/2019 16:06:14 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2138

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Tek bir hücre, belirli şartlar sağlandığında sadece birkaç yılda yetişkin bir insana dönüşebiliyorsa, tek bir hücrenin belirli diğer şartlar sağlandığında yüz milyonlarca yıl içinde insan türüne dönüşebileceğini anlamakta hiçbir güçlük olmamalıdır.”
Herbert Spencer
Geri Bildirim Gönder