Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Tembel Hayvanlar 50 Milyon Yıldır Yok Olmamayı Nasıl Başardı?

Tembel Hayvanlar 50 Milyon Yıldır Yok Olmamayı Nasıl Başardı?
Ağaçta asılı duran bir tembel hayvan.
pixabay
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bir tembel hayvanı hareket ederken görme şansınız olursa eğer şöyle bir soru aklınıza takılabilir; nasıl olur da bu kadar yavaş hareket eden bir hayvan türü milyonlarca yıldır yok olmamayı başardı? Aslında bu sorunun cevabı, sorunun içinde yatıyor; yavaş olmaları tembel hayvanların yaşam savaşındaki en büyük yardımcısı olmuştur. Bu kadar yavaş hareket etmek ve yavaş bir metabolizmaya sahip olmak onların yiyecek savaşının içinden sıyrılmalarını sağladı, dolayısıyla enerjilerini hayatta kalabilmek için harcadılar.

Ağaca tırmanan üç parmaklı bir tembel hayvan, uzun tırnaklı pençeleri ile ağacı sıkıca kavrarlar. Tembel hayvanlar bir dakikada yaklaşık 2 metre tırmanabilir, yavaş ve emin adımlarla ilerlerler.
Ağaca tırmanan üç parmaklı bir tembel hayvan, uzun tırnaklı pençeleri ile ağacı sıkıca kavrarlar. Tembel hayvanlar bir dakikada yaklaşık 2 metre tırmanabilir, yavaş ve emin adımlarla ilerlerler.
unsplash

Tembel Hayvanların Evrimsel Yolculuğu

Tembel hayvanların nasıl bu kadar yavaş olduklarını anlatmadan önce evrimsel süreçlerinden bahsedelim. Günümüzdeki tembel hayvanların ortak atalarının yaklaşık 50 milyon yıl önce yaşadığı ve ilk önce Güney Amerika’ya sonra da Kuzey Amerika'ya yayıldığı tahmin ediliyor. İlk tembel hayvanlar şu andakinden çok daha büyüktüler. Yaklaşık 10 bin yıl önce büyük boyutlu tembel hayvanların soyları tükenmiştir. Bu yok oluşun sebebinin insanların bu zaman diliminde Amerika'ya yerleşmesiyle ilgili olduğu ve buzul çağının etkili olduğu düşünülüyor.

Tembel hayvanlar görüntü olarak primatlara benzeseler de primat değildirler ama ilginç bir şekilde karıncayiyenler ve armadillolar ile akrabalıkları vardır. Memeliler sınıfının bir üst takımı olan Xenarthra takımını paylaşırlar. Şu anda yaşayan altı tembel hayvan türü vardır ve bu türler iki parmaklı ve üç parmaklı olarak ayrılırlar. Üç parmaklı olanlar yaklaşık olarak orta büyüklükte bir köpeğin boyutlarındadır. İki parmaklı olanlar ise biraz daha büyüktür fakat genel olarak benzer özellikleri taşırlar.

Tembel hayvanlar vahşi doğada ortalama 20 ila 30 yıl yaşarlar. Çoğunlukla bazı tür ağaçların yaprakları ile beslenirler ama bazı böcek ve sürüngenleri de yiyebilirler.

Kosta Rika'da karşıdan karşıya geçmeye çalışan iki parmaklı tembel hayvan, ayak parmakları üçer tanedir. Tembel hayvanlar ağaçlardan indiklerinde çok savunmasızdırlar, bir dakikada yaklaşık iki metre yer değiştirirler. Bu yüzden tembel hayvanları yürürken yani yürümeye çalışırken görmek çok nadirdir.
Kosta Rika'da karşıdan karşıya geçmeye çalışan iki parmaklı tembel hayvan, ayak parmakları üçer tanedir. Tembel hayvanlar ağaçlardan indiklerinde çok savunmasızdırlar, bir dakikada yaklaşık iki metre yer değiştirirler. Bu yüzden tembel hayvanları yürürken yani yürümeye çalışırken görmek çok nadirdir.
Curious Sengi, Chirriposa Retreats

Tembel Hayvanların Metobolizmaları da Çok Yavaş

Tahmin edeceğiniz üzere tembel hayvanlar memeliler sınıfının en yavaş hayvanlarındandır. Dolayısıyla bu kadar yavaş hareket eden bir hayvanın ağaçların üzerinde yaşaması gerekir çünkü en güvenli yerler ağaçlardır. Neredeyse tüm zamanlarını ağaçlara tutunup sarkarak geçirirler, uzun tırnakları ve pençeleri ile sıkıca tutunurlar. Uyurken bile bu pozisyonda durular. Çiftleşmeleri ve doğum yapmaları da ağaçlarda gerçekleşir. Yere sadece dışkılamak için haftada bir kez inerler.

Bu kadar yavaş hareket eden bir hayvanın metobolizması da çok yavaştır. Mideleri çok büyük olmasına rağmen sindirim süreleri çok yavaştır. Hatta bazı bitkilerin sindirimi bir ay kadar sürebilmektedir. Sadece bitkilerle beslenen ve sindirimi çok yavaş olan bu hayvanlar, yediklerinden çok fazla enerji alamazlar. Bu kadar yavaş olmalarının sebeplerinden birinin de bu olduğu düşünülüyor.

Üç parmaklı tembel hayvan yavrusu ile birlikte. Yavrular altı aylık hamilelikten sonra dünyaya gelirler ve yaklaşık altı aylık oluncaya kaday annelerine sarılarak yaşarlar.
Üç parmaklı tembel hayvan yavrusu ile birlikte. Yavrular altı aylık hamilelikten sonra dünyaya gelirler ve yaklaşık altı aylık oluncaya kaday annelerine sarılarak yaşarlar.
LIFEGATE, Wolfgang Kaehler/LightRocket

Tembel Hayvanların Hayatta Kalmasını Sağlayan Özellikler

Tembel hayvanlar karada çok yavaştır ama iyi yüzücülerdir. Yağmur ormanlarında yaşadıklarından dolayı mevsimsel su baskınlarında hayatta kalabilmek için iyi yüzücüler olarak evrimleşmişlerdir. Su altında nefeslerini 40 dakika tutabilirler.

O kadar yavaş hareket ederler ki, kürklerinde yosunlar yeşerir. Tüyleri aslında koyu kahverengi olmasına rağmen bu yosunlarla birlikte yeşilimsi görünür. Tür adı Trichophilus welckeri olan yeşil yosunlar sadece tembel hayvanların kürklerinde büyür. Bu yosunların düşük enerjili bir diyete sahip tembel hayvanlar için besin takviyesi olduğu da öne sürülüyor. Ayrıca, bu renge sahip olmak bu hayvanların ağaçların arasında kolayca kamufle olmasını sağlar. Dolayısıyla yırtıcı hayvanların ve insanlardan da kolaylıkla saklanmış olurlar. Tembel hayvanlar sadece yosunların değil, mikropların, mantarların, bazı böceklerin, güvelerin yaşamlarını idame ettirdiği küçük ekosistemlerdir.

Trichophilus welckeri yosununun kapladığı üç parmaklı bir tembel hayvan. Ayak parmakları da üçer tanedir. Bu yosun, tembel hayvanların yaklaşık yarı popülasyonunda rastlanmaktadır.
Trichophilus welckeri yosununun kapladığı üç parmaklı bir tembel hayvan. Ayak parmakları da üçer tanedir. Bu yosun, tembel hayvanların yaklaşık yarı popülasyonunda rastlanmaktadır.
CFB

Sonuç

Tembel hayvanlara Türkçe'de bu isim verilmiş olsa da bu hayvanların tembel olduğu anlamına gelmez. Tembel hayvanların metobolizmaları ve yaşama şekli yavaştır. Ayrıca, bu yavaşlık evrimsel süreçte onların hayatta kalmalarında da yardımcı olmuştur. Ek olarak, International Union for Conservation of Nature and Natural Resources'a (Uluslararası Doğa ve Doğal Kaynakları Korunma Birliği) tembel hayvan türlerinin altısından ikisi soyları tükenmekte olan hayvanlar listesindedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 3
  • İnanılmaz 3
  • Umut Verici! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Christopher Foote. Slothful Trends In Evolution: From Walking Giants To Tiny Tree-Dwellers. (10 Eylül 2014). Alındığı Tarih: 12 Mart 2019. Alındığı Yer: BMC | Arşiv Bağlantısı
  • Lorenzo Brenna. The Secret Behind Sloths’ Survival Lies In Their Slowness. (12 Mart 2019). Alındığı Tarih: 12 Mart 2019. Alındığı Yer: LIFAGATE | Arşiv Bağlantısı
  • Curious Sengi. Sloths Wearing Of The Green. (17 Mart 2017). Alındığı Tarih: 12 Mart 2019. Alındığı Yer: Curious Sengi | Arşiv Bağlantısı
  • Alina Bradford. Sloths: The World's Slowest Mammals. (26 Kasım 2018). Alındığı Tarih: 12 Mart 2019. Alındığı Yer: LIVESCIENCE | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/10/2020 16:47:43 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7677

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Şehir Hastanesi
Sağlık Personeli
Hominid
Kedigiller
Mikoloji
Albert Einstein
Tür
Hareket
Vegan
Nükleotit
Kemik
Mucize
Beslenme
Hasta
İnsanlar
Hormon
Kan
Ornitoloji
Sahtebilim
Yok Oluş
Bağışıklık Sistemi
Etimoloji
Adaptasyon
Cinsellik
Yaşam
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Herkes kendi fikrine sahip olmakta özgürdür; ancak kimse gerçekler konusunda hatalı olma hakkına sahip değildir.”
Bernard M. Baruch
Geri Bildirim Gönder