Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, Neuroscience News isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Yapılan çalışmalar sayesinde uzun zamandır biliyoruz ki oksitosin (nörotransmitter işlevi de görebilen bir hormon), empati, güven ve bağlanma gibi sosyal davranışları düzenliyor. Bu sebeple yaygın olarak "aşk hormonu" şeklinde de isimlendirilir. İlginç bir şekilde oksitosinin ayrıca düşük iş birliği, kıskançlık ve anksiyete gibi antisosyal duygu ve davranışlarda da rol oynadığı keşfedildi. Oksitosinin nasıl bu kadar zıt roller üstlenebileceği büyük ölçüde bir sır olarak kalmıştı ancak UC Davis'in yeni bir çalışması, bunun nasıl olabileceğine ışık tutuyor. Kaliforniya fareleriyle yapılan bir araştırma, "aşk hormonu"nun beynin neresinde yapıldığına bağlı olarak bazen antisosyal etkilere neden olabildiğini gösteriyor.

Oksitosinin çoğu beynin hipotalamus olarak bilinen bölgesinde sentezlenirken bir kısmı ise stria terminalis'in yatak çekirdeği (BNST) olarak bilinen bir diğer beyin bölgesinde sentezlenir. BNST, stres yanıtındaki rolüyle bilinen bir bölgedir. Depresyon, bağımlılık ve anksiyete gibi psikolojik bozukluklarda BNST'nin anahtar rol oynadığı düşünülmektedir.

Çalışmadaki bulgular, Proceedings of the National Academy of Sciences USA yayınlandı.[1] Çalışma, BNST'de üretilen oksitosinin farelerde stres-kaynaklı sosyal anksiyete davranışlarını artırdığını gösteriyor. Bu veriler, oksitosinin neden bazen antisosyal davranışlara neden olduğuna açıklama getirebilir.

Makalenin baş yazarı Natalia Duque-Wilckens, UC Davis'de eski doktora araştırmacısıydı. Şu anda Michigan State University'nde çalışıyor. Kıdemli yazar ise UC Davis Davranışsal Nöroendokrinoloji Laboratuvarı direktörü ve fizyoloji profesörü olan Brain Trainer'dır. Duque-Wilckens şöyle açıklıyor;

Bu çalışmadan önce, stresin BNST'de bulunan oksitosin üreten nöronların aktivitesini artırdığını biliyorduk. Ama bu aktivitenin davranışları etkileyip etkilemeyeceğini bilmiyorduk.Deneylerimiz, BNST'de oksitosin üretiminin California farelerinde sosyal anksiyete davranışları sergilemelerine neden olduğunu gösteriyor.

Dişilerde Sosyal Stres Daha Fazla

Araştırmacılar bunu, doğrudan BNST'ye enjekte edildiğinde oksitosinin bu alanda üretilmesini önleyen morfolino-oligos adlı bir araç kullanarak gösterebildiler. İlginç bir şekilde, bu grupta yapılan önceki çalışmalar, BNST'deki oksitosin nöronları hem erkeklerde hem de dişilerde bulunurken sosyal stresin dişilerde bu nöronlar üzerinde daha güçlü uzun vadeli etkilere neden olduğunu göstermiştir. Bu ilginç çünkü sosyal anksiyete bozuklukları toplumda kadınlarda erkeklere göre daha yaygın ve daha şiddetlidir.

Bu çalışma ayrıca, BNST'deki oksitosin üreten nöronların, anksiyete ile ilgili davranışı kontrol eden beyin bölgelerine bağlı olduğunu gösterdi. Sadece oksitosin nöronlarında floresan molekülü salgılayan bir virüs kullanılarak bu bağlantı keşfedildi. Kıdemli yazar Trainer şöyle söylüyor:

BNST oksitosin nöronlarının bağlandığı beyin bölümlerine basitçe oksitosin aşılamak, normalde stresli olmayan farelerin sosyal stres yaşamış gibi sosyal kaygı davranışları göstermesine neden oldu. Bu ve diğer laboratuvarlarda yapılan önceki çalışmalar, beynin diğer bölgelerinde (motive edilmiş davranışlara sebep olan bölgelerinde) oksitosinin olumlu sosyal etkileri olduğunu göstermiştir. Bu, oksitosinin etkilerinin sosyal veya antisosyal olup olmadığının, büyük ölçüde oksitosinin beynin hangi alanlarında rol oynadığına bağlı olacağını göstermektedir. Sonuçlar heyecan verici çünkü neden oksitosinin bazen insanlarda anksiyeteyi yükselttiğine potansiyel açıklama getirmektedir.

İnsanlarda anksiyetenin beyin devreleriyle nasıl bağlantılı olduğuna dair daha ileri çalışmalarla birleştirilirse, bu sonuçlar bize oksitosinin anksiyeteyi tedavi etmek için hangi koşullarda yararlı veya zararlı olabileceğini daha iyi anlamamızı sağlayabilir. Ayrıca bazı durumlarda oksitosinin etkilerini engelleyen bir ilacın kullanılması anksiyeteyi azaltabilir.

Gelecekteki çalışmalarda araştırmacılar, sosyal anksiyete bozukluğundan muzdarip hastalara yardımcı olabilecek terapötik stratejiler bulmak amacıyla bu nöronların strese yanıt olarak nasıl aktive edildiğini ve bu etkinin neden kadınlarda uzun süreli olduğunu anlamaya çalışacaklardır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 14
  • Merak Uyandırıcı! 7
  • Umut Verici! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Neuroscience News | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/10/2020 16:36:55 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9440

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Tedavi
Etoloji
Tıp
Araştırma
Mikoloji
Kadın Sağlığı
Carl Sagan
Viral
Nasa
Afrika
Parçacık
Neandertal
Beslenme Davranışları
Halk Sağlığı
Diş Hekimliği
Kuyruksuz Maymun
Ornitoloji
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Yas
Üreme
Astrofotoğrafçılık
Sinek
Gen
Madde
Nörobiyoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Evrim, sadece nereden geldiğimizle ilgili bir hikaye değildir. Aynı zamanda, yaşamın merkezinde yer alan epik bir şiir gibidir.”
Kenneth R. Miller
Geri Bildirim Gönder