Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Oksitosinin Sosyal Anksiyete Üzerinde Etkileri Olduğu Keşfedildi!

Oksitosinin Sosyal Anksiyete Üzerinde Etkileri Olduğu Keşfedildi!
Yazar Erik Driscoll Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
5,379 Okunma Sayısı
Not Ekle
Reklamı Kapat

Bu haber 3 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Yapılan çalışmalar sayesinde uzun zamandır biliyoruz ki oksitosin (nörotransmitter işlevi de görebilen bir hormon), empati, güven ve bağlanma gibi sosyal davranışları düzenliyor. Bu sebeple yaygın olarak "aşk hormonu" şeklinde de isimlendirilir. İlginç bir şekilde oksitosinin ayrıca düşük iş birliği, kıskançlık ve anksiyete gibi antisosyal duygu ve davranışlarda da rol oynadığı keşfedildi. Oksitosinin nasıl bu kadar zıt roller üstlenebileceği büyük ölçüde bir sır olarak kalmıştı ancak UC Davis'in yeni bir çalışması, bunun nasıl olabileceğine ışık tutuyor. Kaliforniya fareleriyle yapılan bir araştırma, "aşk hormonu"nun beynin neresinde yapıldığına bağlı olarak bazen antisosyal etkilere neden olabildiğini gösteriyor.

Oksitosinin çoğu beynin hipotalamus olarak bilinen bölgesinde sentezlenirken bir kısmı ise stria terminalis'in yatak çekirdeği (BNST) olarak bilinen bir diğer beyin bölgesinde sentezlenir. BNST, stres yanıtındaki rolüyle bilinen bir bölgedir. Depresyon, bağımlılık ve anksiyete gibi psikolojik bozukluklarda BNST'nin anahtar rol oynadığı düşünülmektedir.

Çalışmadaki bulgular, Proceedings of the National Academy of Sciences USA yayınlandı.[1] Çalışma, BNST'de üretilen oksitosinin farelerde stres-kaynaklı sosyal anksiyete davranışlarını artırdığını gösteriyor. Bu veriler, oksitosinin neden bazen antisosyal davranışlara neden olduğuna açıklama getirebilir.

Makalenin baş yazarı Natalia Duque-Wilckens, UC Davis'de eski doktora araştırmacısıydı. Şu anda Michigan State University'nde çalışıyor. Kıdemli yazar ise UC Davis Davranışsal Nöroendokrinoloji Laboratuvarı direktörü ve fizyoloji profesörü olan Brain Trainer'dır. Duque-Wilckens şöyle açıklıyor;

Reklamı Kapat

Bu çalışmadan önce, stresin BNST'de bulunan oksitosin üreten nöronların aktivitesini artırdığını biliyorduk. Ama bu aktivitenin davranışları etkileyip etkilemeyeceğini bilmiyorduk.Deneylerimiz, BNST'de oksitosin üretiminin California farelerinde sosyal anksiyete davranışları sergilemelerine neden olduğunu gösteriyor.

Dişilerde Sosyal Stres Daha Fazla

Araştırmacılar bunu, doğrudan BNST'ye enjekte edildiğinde oksitosinin bu alanda üretilmesini önleyen morfolino-oligos adlı bir araç kullanarak gösterebildiler. İlginç bir şekilde, bu grupta yapılan önceki çalışmalar, BNST'deki oksitosin nöronları hem erkeklerde hem de dişilerde bulunurken sosyal stresin dişilerde bu nöronlar üzerinde daha güçlü uzun vadeli etkilere neden olduğunu göstermiştir. Bu ilginç çünkü sosyal anksiyete bozuklukları toplumda kadınlarda erkeklere göre daha yaygın ve daha şiddetlidir.

Bu çalışma ayrıca, BNST'deki oksitosin üreten nöronların, anksiyete ile ilgili davranışı kontrol eden beyin bölgelerine bağlı olduğunu gösterdi. Sadece oksitosin nöronlarında floresan molekülü salgılayan bir virüs kullanılarak bu bağlantı keşfedildi. Kıdemli yazar Trainer şöyle söylüyor:

BNST oksitosin nöronlarının bağlandığı beyin bölümlerine basitçe oksitosin aşılamak, normalde stresli olmayan farelerin sosyal stres yaşamış gibi sosyal kaygı davranışları göstermesine neden oldu. Bu ve diğer laboratuvarlarda yapılan önceki çalışmalar, beynin diğer bölgelerinde (motive edilmiş davranışlara sebep olan bölgelerinde) oksitosinin olumlu sosyal etkileri olduğunu göstermiştir. Bu, oksitosinin etkilerinin sosyal veya antisosyal olup olmadığının, büyük ölçüde oksitosinin beynin hangi alanlarında rol oynadığına bağlı olacağını göstermektedir. Sonuçlar heyecan verici çünkü neden oksitosinin bazen insanlarda anksiyeteyi yükselttiğine potansiyel açıklama getirmektedir.

İnsanlarda anksiyetenin beyin devreleriyle nasıl bağlantılı olduğuna dair daha ileri çalışmalarla birleştirilirse, bu sonuçlar bize oksitosinin anksiyeteyi tedavi etmek için hangi koşullarda yararlı veya zararlı olabileceğini daha iyi anlamamızı sağlayabilir. Ayrıca bazı durumlarda oksitosinin etkilerini engelleyen bir ilacın kullanılması anksiyeteyi azaltabilir.

Gelecekteki çalışmalarda araştırmacılar, sosyal anksiyete bozukluğundan muzdarip hastalara yardımcı olabilecek terapötik stratejiler bulmak amacıyla bu nöronların strese yanıt olarak nasıl aktive edildiğini ve bu etkinin neden kadınlarda uzun süreli olduğunu anlamaya çalışacaklardır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 19
  • Merak Uyandırıcı! 9
  • Umut Verici! 7
  • Bilim Budur! 4
  • Tebrikler! 2
  • Korkutucu! 2
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Neuroscience News | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 16/01/2021 17:36:56 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9440

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Uzay
Aşı
Malzeme
Uyku
Kimya
Önlem
Dil
Habercilik
Tümör
Gazetecilik
Eşcinsellik
Neandertal
Teori
Primatlar
Sinaps
Kitap
Kimyasal
Koaservat
Viroloji
Galaksi
Kök Hücre
Grip
Tahmin
Doğa Yasaları
Adaptasyon
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir elmayı Dünya boyutuna getirecek olursanız, elmanın içindeki atomlar, elmanın orijinal büyüklüğü kadar olacaktır.”
Richard Feynman
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku