Sahte Yüz

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Pareidolia'nın en net örneklerinden biri, "çöp adam" olarak tabir ettiğimiz çizimin yüzüdür. Esasında gerçekçi bir şekilde bakacak olursak bu çizim, insan yüzüyle pek az benzerlik taşımaktadır. Çünkü pek az sayıda insanın yüzü gerçek bir çember şeklindedir ve pek azının gözleri ve ağzı şekildekiyle benzeşmektedir. Ne var ki beynimiz, bu şekli gördüğü anda, bir anlık bir tereddütte dahi bulunmaksızın bu çizimin bir "insan yüzü" olduğunu düşünecek ve o şekilde bilgileri işleyecektir. Halbuki tamamen alakasız bir geometrik şekli de simgeliyor olması muhtemeldir. 

Türümüz, kendisine benzeyen veya en azından bildiği cisimleri andıran her türlü olguyu benzetme yoluna giderek açıklamaya meyillidir. Dolayısıyla çöp adamın yüzü, aslında gerçek bir insanın yüz özelliklerinin neredeyse tamamından yoksun olsa da, küçüklüğümüzden itibaren bu çizimi tanır ve insan yüzü olduğuna kendimizi ikna ederiz. Bu noktadan sonra, bu şekle benzeyen her türlü şekil, beynimizde anında ve hiçbir tereddüt olmaksızın insan yüzüne benzetilir ve bu şekilde değerlendirilir.

Daha da ileri gidildiğinde bu durum sadece yüzlerle sınırlı olmaktan çıkarak, insanı andıran her türlü silüet, iz ve gölgenin "insana ait" olduğu düşüncesi yerleşir. Esasında insanlar bunu bilerek ve isteyerek yapmamaktadırlar. Bu, doğal olarak gelişen bir süreçtir ve kimse bize bu şekillerin insana benzediğini ve dolayısıyla insan/insana ait olmaları gerektiğini öğretmemektedir. İşte bu yüzden araştırmacılar sanrıların (pareidolia'nın) beynimizde otomatik olarak oluşan bir sinir yolağından kaynaklandığını düşünmektedirler. Bu da, bu yolağın evrimsel bir avantaj sağlıyor olduğu fikrini akıllara getirmektedir. Henüz bu soru işareti tam olarak çözülememiş olsa da, yapılan az sayıda araştırma umut veren niteliktedir.

En ilerleyen boyutundaysa, doğayla ilgili yeterli deneyime ve hafızaya sahip bireylerde görülen, alakasız cisimlerin birbirine benzetilmesi durumu görülür. Yani konu insandan çıkarak, her türlü canlı ve cansız olguyu kapsayacak bir boyuta gelecektir. Bununla ilgili örnekleri de bu albümümüzde vereceğiz.

Bu görselle, pareidolia olgusuna basitten bir giriş yapmak istedik ve temel olarak ne olduğunu göstermek istedik. Sonraki görsellerimizde bunu daha ileri boyutlara da taşıyacağız. Şimdilik sadece bu yüze bakın ve bunun gerçekte insan yüzünü ne kadar andırdığı üzerinde birkaç saniyeliğine düşünün. Eğer başarabilirseniz, bunun "insan yüzü" olmadığına kendinizi ikna etmeye çalışın. Bunu her denediğinizde, beyninizin inatla bunun insan yüzü olduğunu düşünmeye zorlandığını hissedeceksiniz.

Köpekbalıkları ve İnsanlar

Arkeoloji Neden Başladı, Nasıl Bilim Oldu?

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim