Protonlar Atom Çekirdeğinde Nasıl Bir Arada Bulunurlar?

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Hemen cevabı verelim: güçlü nükleer kuvvet. Bu kuvvet oldukça ilginç bir kuvvet olmakla beraber, çok önemli bazı fiziksel sorulara cevap vermektedir. Kimya ya da fizik dersi almış olan arkadaşlarımız, kendi kendilerine şu soruyu sorabilirler: ''Madem ki protonlar artı yüklü parçacıklar ve manyetizma kurallarına göre aynı yükle yüklü parçacıklar birbirini iter, nasıl olur da atomların çekirdeklerindeki protonlar birbirlerine yapışık halde ve birbirlerini itmeden durabilirler, hem de dışarıda elektron gibi eksi yüklü bir parçacık varken ve protonları kendine doğru çekerken!?''

İşte bu sorunun cevabı, 20. yüzyıl'ın başlarına kadar pek çok bilim adamının da kafasına takılmış, hatta bu sorunu ortadan kaldırmak için pek çok farklı atom modeli ortaya atılmıştır. Sorunun çözümü ''Güçlü Çekirdek Kuvveti'' ile Kuantum Mekaniği'nden gelmiştir. Bu kuvvet, elektromanyetik kuvvete ve diğer kuvvetlere nazaran çok daha kuvvetlidir, dolayısıyla protonların birbirini itmesine ya da elektronların protonları çekmesine engel olabilmektedir. Bu kuvvet, ''gluon'' denen parçacıklar üzerinde taşınır. Bu kadar zor ve geç keşfedilmesinin sebebi, 10-15 metreden (bir metrenin milyon çarpı trilyonda biri) daha uzun mesafelerde gözlenememesidir.

Gözlemlenen kuvvet, aslında kuvvetli etkileşiminin mezon ve baryonlar, yani hadronlar üzerindeki kalıntı etkileri idi. Bu kuvvet atom çekirdeğindeki protonlar arasındaki elektrostatik itme kuvvetini yenerek çekirdeği bir arada tutabilecek kadar güçlü olmalıydı; bu nedenle çekirdek içi etkileşim, güçlü etkileşim olarak adlandırıldı. Kuarkların keşfini ile birlikte bilimadamları kuvvetin protonlara değil, onları oluşturan kuark ve gluonlara etki ettiğini anladılar. Farkın anlaşılmasının ardından eski kavram kalıntı ''güçlü etkileşim'', yeni kavram ise ''renk kuvveti'' olarak adlandırıldı.

Uzay Mı, Zaman Mı: Uzay-Zaman'dan Ne Anlamalıyız?

Mikro Karadelikler - 1

Yazar

Emre Oral

Emre Oral

Yazar

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim