Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Higgs Bozonu'nun Keşfine Adım Adım!

CERN'den Yapılan Açıklamada, 2012 Yılında Edinilen Verilerin Higgs Bozonu'na Ait Olduğunun Doğrulandığı Söylendi!

Higgs Bozonu'nun Keşfine Adım Adım!
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, The New York Times isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 7 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Evren'in en önemli yapıtaşlarından birini aramamız henüz tamamen sonlanmış olmasa da, bulmak konusunda büyük adımlar attığımız bir gerçek. Fizikçiler Perşembe günü (14 Mart 2013'te), elektronlara ve genel olarak Evren içerisinde bulunan tüm maddelere boyut ve şekil kazandıran atom altı parçacığı bulduklarını düşündüklerini açıkladılar.

Bu ünlü parçacığın var olması gerektiği 1964 yılında öngörülmüştü. Büyük Patlama ile evrenin var olmasından sonra, Evren'deki olayların nasıl süregeldiğini anlamamız konusunda çok büyük öneme sahip olan bu parçacık, adını Peter Higgs'den almaktadır. Günümüzdeyse, bin yılların "yaratılış" mitolojilerine ithafen, bilimin Evren'in tamamen kendiliğinden ve tamamen doğal süreçlerle nasıl oluşmuş olduğunu anlayabilmemiz konusundaki öneminden ötürü, ironik bir biçimde "Tanrı Parçacığı" olarak bilinmektedir. Esasında uzun uğraşlar sonucu yıllarca bulunamayan bu parçacığa fizikçiler "Lanet Olası Parçacık" (God Damn Particle) adını vermek istemişler; ancak makale editörleri buna izin vermemişlerdir. Sonrasında parçacığın adı "Tanrı Parçacığı" (God Particle) olarak kalmış ve yukarıda izah ettiğimiz anlamı yüklenmiştir (komik bir şekilde bilim karşıtı çevrelerin bu parçacığın mitolojileri ispat edeceğini düşünüyor olmasına rağmen). 

Bu parçacığın bulunması, Nobel Ödülü açısından da büyük önem taşıyor. Geçtiğimiz Temmuz ayında CERN olarak bilinen Avrupa Çekirdek Araştırmaları Organizasyonu'ndan bilim insanları Higgs-benzeri bir parçacık bulduklarını ilan etmişler; ancak bu bulgunun orjinal Higgs bozonu mu yoksa onun sadece bir türevi mi olduğunu belirleyememişlerdi.

Sonunda, bilim insanlarının aylarını alan veri analizi sonlandı. CERN'de, Higgs bozonunu arayan iki büyük gruptan birinin başında bulunan Prof. Dr. Joe Incandela şunları söylüyor:

2012'deki öncül veriler gerçekten baş döndürücü ve bana kalırsa, Higgs bozonunun kendisine ulaştık. Ancak halen elimizdekinin ne tür bir Higgs bozonu olduğunu anlamamız için yolumuz var.

Sonuçlar, Cenevre merkezli CERN'ün İtalyan Alpleri'ndeki fizik konferansında ilan edildi. 

CERN'ün atom ezici Büyük Hadron Çarpıştırıcısı, 10 milyar dolara mal olmuş bir alet ve İsviçre-Fransa sınırının hemen altında bulunuyor. Bu çarpıştırıcı, ışık hızına yakın hızlarda parçacıkları birbirine çarpıştırarak evrenin sırlarını çözmemize yardımcı oluyor. 

Bu parçacığın keşfi, Evren içerisindeki cisimlerin büyüklük ve şekillerini, Higgs bozonu adı verilen bu parçacıkla etkileşimleri sayesinde edindiklerini ileri süren hipotezin ispatlanması için önem arz ediyor. Higgs bozonunu daha çok çekenlerin daha büyük kütlelere sahip olduğu düşünülüyor. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: The New York Times | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/10/2020 12:37:05 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1065

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Kanser Tedavisi
Psikoloji
Stres
Çağ
Öğrenme Teorileri
Ses Kaydı
Gerçek
Skeptisizm
Deizm
Popülasyon
Sağlık
Karbonhidrat
Kuşlar
Maske
Richard Dawkins
Genetik Müdahale
Kuyruk
İspat
Felsefe
Beslenme
Evrim Ağacı Duyurusu
Yeni Koronavirüs
Enerji
Astronot
Doğa Olayları
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Vakti gelmiş bir düşüncenin önünde hiçbir ordu duramaz.”
Victor Hugo
Geri Bildirim Gönder