Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Fisyon Nedir? Atomun Parçalanması, Nükleer Enerji ve Atom Bombası Yapımında Nasıl Kullanıldı?

Fisyon Nedir? Atomun Parçalanması, Nükleer Enerji ve Atom Bombası Yapımında Nasıl Kullanıldı?
3 dakika
29,210
Tüm Reklamları Kapat

Laboratuvar koşullarında ya da doğal bozunma ile bir atom 2 parçaya bölündüğünde enerji açığa çıkarır. Bu süreç fisyon (ayrışma) olarak bilinir. Enerji kaynağı olarak büyük bir potansiyele sahip olmasına rağmen neden olabileceği çevre, güvenlik ve politik alanlarındaki endişeler kullanımına engel olabilir.

Fisyon Nedir?

Bir atom merkezi çekirdeğinin içinde protonlar ve nötronlar içerir. Fisyon sırasında çekirdek, radyoaktif bozunma sonucunda veya nötrino olarak bilinen atom altı parçacık bombardımanı sonucunda parçalanabilir. Kayıp kütlenin enerjiye dönüşmüş olması sebebiyle, bölünme sonucunda ortaya çıkan parçaların toplam kütlelerinin birleşimi, orijinal çekirdeğin kütlesinden daha küçüktür.

Kontrollü fisyon, atom çekirdeğine yapılan hafif nötrino bombardımanları atomun çekirdeğini prosedürü başlatan, nötronun 200 katı kadar olan benzer boyutlu iki küçük parçaya ayırdığında meydana gelir. Ayrıca en az 2 nötrino daha serbest kalır. Bu tipteki kontrollü reaksiyonlar nükleer enerji tesislerinde enerji açığa çıkarmak için kullanılırken, kontrolsüz reaksiyonlarsa nükleer silah yakıtı olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Ağır bir elementin merkezindeki parçanın daha küçük çekirdeğe parçalanırken, kendiliğinden yüklü bir parça yaydığı radyoaktif fisyon, sık gerçekleşmez ve yalnızca ağır elementlerde olur.

Fisyon, iki çekirdeğin ayrılmak yerine bir araya geldiği füzyon sürecinden farklıdır.

Atom Enerjisinin Keşfi

1938 yılında, Alman fizikçi Otto Hahn ve Fritz Strassman, ağır elementler üretmeye çalışırken, uranyum atomunu nötronlar ile bombaladılar. Şaşırtıcı bir şekilde ikili, başlangıçtaki uranyumu önemli ölçüde küçük olan baryum ve kripton elementlerine ayırdılar. Fizikçiler, önceki denemelerinde sadece bir atomun çok küçük parçalarını elde etmişlerdi, bu yüzden ikili bu beklenmedik sonuç ile şaşkına döndü.

Hitler'in Avusturya'yı işgali sonrasında İsveç'e kaçan, Avusturya doğumlu fizikçi Lise Meitner, bölünmenin ayrıca enerji de açığa çıkarttığını fark etti. Sorun üzerinde çalışırken, fisyonun çarpışma başlatan her bir nötron için iki nötron ürettiğini fark etti. Nihayetinde diğer fizikçiler, serbest kalmış her yeni nötronun, her biri en az iki tane olmak üzere iki ayrı reaksiyona neden olabileceğini fark etmişlerdi. Tek bir çarpışma zincir reaksiyonunu başlatarak daha fazla enerji açığa çıkmasına neden olabilirdi.

Tüm Reklamları Kapat

Enerji ve Yıkım: Manhattan Projesi

Adeta "fikirsel bir zincirleme reaksiyon" sonucunda, bilim insanları yeni keşfin açabileceği yeni olasılıkların farkına varmaya başladı. 2. Dünya Savaşı'nın başlangıcında Macar fizikçi Leo Szilard tarafından hazırlanan ve Albert Einstein imzalı bir mektup, ABD başkanı Franklin Roosevelt'e gönderildi. Mektup, böyle bir araştırmanın "epik ölçülerde" bir bomba yapımında kullanılabileceğine değiniyordu. Ayrıca bu silahın Almanlar tarafından yapılabileceğini ve Amerika'nın çok yakınlarına bırakılabileceğini söylüyordu. Roosevelt, Amerikan araştırma bütçesinden fon ayırdı ve 1941 yılında ulusal savunmaya yönelik araştırma uygulamak üzere Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Ofisini kurdu.

1943 yılında ABD Mühendisler Kolordusu, bir nükleer silah yapmak için araştırmalar yapma görevini üstlendi. Manhattan Projesi olarak bilinen bu çok gizli proje, Temmuz 1945 yılında ilk atom bombası yapılana kadar devam etti. Sonraki iki atomik silah askeri operasyonun bir parçası olarak Japonya'nın Nagazaki ve Hiroşima şehirlerinde kullanıldı.

O andan itibaren, nükleer araştırmalar her şey hesaba katılarak oldukça hassas bir şekilde devam etti. Bilginin kendisi karmaşık değil, fakat süreçte kullanılan materyallerin finanse edilmesi önemli ölçüde zordur.

Çoğunlukla fisyon, bir nükleer enerji sahasında enerji elde etmek için kullanılır. Ama süreç önemli miktarda hem insanlar hem de çevre için tehlikeli olabilecek nükleer atıklar yaratır. Aynı zamanda insanlar, genellikle nükleer enerji tesisleri ile gelebilecek tehlikelerden korkuyor ve onları kendi bölgelerinde istemiyorlar. Bu tür sorunlar, nükleer enerjinin geleneksel enerji kaynakları (örneğin fosil yakıtlar) kadar popüler olmamasına neden oluyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

1960'larda ABD hükümeti, fisyonun roketlerde itici güç olarak kullanılmasına olanak kılan yeni bir metot keşfetti; ama 1963 yılında imzalanan Nükleer Test Sınırlandırma Yasağı Anlaşması, toprağın üstündeki her türlü nükleer silah patlamasına son verdi. Bu da, geçici süre için de olsa, fisyon-yakıtlı roketlerin testlerine kapıyı kapattı.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
48
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 32
  • Tebrikler! 20
  • Muhteşem! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 8
  • Umut Verici! 6
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • İnanılmaz 5
  • Korkutucu! 2
  • Güldürdü 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: LiveScience | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/06/2024 13:39:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9784

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Uterus
Göç
Evrenin Genişlemesi
Sağlık Personeli
Fizyoloji
Ara Tür
Deri
Kimyasal Bağ
Allah
Şeker
Lazer
Kalp
İletişim
Tekillik
Doku
Özel Görelilik
Plastik
Primatlar
Diş Hekimliği
Hastalık Yayılımı
Tohum
Karbonhidrat
Yörünge
Doğal
Kamuflaj
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
N. T. Redd, et al. Fisyon Nedir? Atomun Parçalanması, Nükleer Enerji ve Atom Bombası Yapımında Nasıl Kullanıldı?. (26 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 13 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9784
Redd, N. T., Eralp, B., Bakırcı, Ç. M. (2020, December 26). Fisyon Nedir? Atomun Parçalanması, Nükleer Enerji ve Atom Bombası Yapımında Nasıl Kullanıldı?. Evrim Ağacı. Retrieved June 13, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9784
N. T. Redd, et al. “Fisyon Nedir? Atomun Parçalanması, Nükleer Enerji ve Atom Bombası Yapımında Nasıl Kullanıldı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Bora Eralp, Evrim Ağacı, 26 Dec. 2020, https://evrimagaci.org/s/9784.
Redd, Nola Taylor. Eralp, Bora. Bakırcı, Çağrı Mert. “Fisyon Nedir? Atomun Parçalanması, Nükleer Enerji ve Atom Bombası Yapımında Nasıl Kullanıldı?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Bora Eralp. Evrim Ağacı, December 26, 2020. https://evrimagaci.org/s/9784.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close