Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Fisyon Nedir? Atomun Parçalanması, Nükleer Enerji ve Atom Bombası Yapımında Nasıl Kullanıldı?

Fisyon Nedir? Atomun Parçalanması, Nükleer Enerji ve Atom Bombası Yapımında Nasıl Kullanıldı?
Yazar Nola Taylor Redd Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  GülayKaya 2. Editör Gülay Kaya
3 dakika
906 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Laboratuvar koşullarında ya da doğal bozunma ile bir atom 2 parçaya bölündüğünde enerji açığa çıkarır. Bu süreç fisyon (ayrışma) olarak bilinir. Enerji kaynağı olarak büyük bir potansiyele sahip olmasına rağmen neden olabileceği çevre, güvenlik ve politik alanlarındaki endişeler kullanımına engel olabilir.

Fisyon Nedir?

Bir atom merkezi çekirdeğinin içinde protonlar ve nötronlar içerir. Fisyon sırasında çekirdek, radyoaktif bozunma sonucunda veya nötrino olarak bilinen atom altı parçacık bombardımanı sonucunda parçalanabilir. Kayıp kütlenin enerjiye dönüşmüş olması sebebiyle, bölünme sonucunda ortaya çıkan parçaların toplam kütlelerinin birleşimi, orijinal çekirdeğin kütlesinden daha küçüktür.

Kontrollü fisyon, atom çekirdeğine yapılan hafif nötrino bombardımanları atomun çekirdeğini prosedürü başlatan, nötronun 200 katı kadar olan benzer boyutlu iki küçük parçaya ayırdığında meydana gelir. Ayrıca en az 2 nötrino daha serbest kalır. Bu tipteki kontrollü reaksiyonlar nükleer enerji tesislerinde enerji açığa çıkarmak için kullanılırken, kontrolsüz reaksiyonlarsa nükleer silah yakıtı olabilir.

Ağır bir elementin merkezindeki parçanın daha küçük çekirdeğe parçalanırken, kendiliğinden yüklü bir parça yaydığı radyoaktif fisyon, sık gerçekleşmez ve yalnızca ağır elementlerde olur.

Reklamı Kapat

Fisyon, iki çekirdeğin ayrılmak yerine bir araya geldiği füzyon sürecinden farklıdır.

Atom Enerjisinin Keşfi

1938 yılında, Alman fizikçi Otto Hahn ve Fritz Strassman, ağır elementler üretmeye çalışırken, uranyum atomunu nötronlar ile bombaladılar. Şaşırtıcı bir şekilde ikili, başlangıçtaki uranyumu önemli ölçüde küçük olan baryum ve kripton elementlerine ayırdılar. Fizikçiler, önceki denemelerinde sadece bir atomun çok küçük parçalarını elde etmişlerdi, bu yüzden ikili bu beklenmedik sonuç ile şaşkına döndü.

Hitler'in Avusturya'yı işgali sonrasında İsveç'e kaçan, Avusturya doğumlu fizikçi Lise Meitner, bölünmenin ayrıca enerji de açığa çıkarttığını fark etti. Sorun üzerinde çalışırken, fisyonun çarpışma başlatan her bir nötron için iki nötron ürettiğini fark etti. Nihayetinde diğer fizikçiler, serbest kalmış her yeni nötronun, her biri en az iki tane olmak üzere iki ayrı reaksiyona neden olabileceğini fark etmişlerdi. Tek bir çarpışma zincir reaksiyonunu başlatarak daha fazla enerji açığa çıkmasına neden olabilirdi.

Enerji ve Yıkım: Manhattan Projesi

Adeta "fikirsel bir zincirleme reaksiyon" sonucunda, bilim insanları yeni keşfin açabileceği yeni olasılıkların farkına varmaya başladı. 2. Dünya Savaşı'nın başlangıcında Macar fizikçi Leo Szilard tarafından hazırlanan ve Albert Einstein imzalı bir mektup, ABD başkanı Franklin Roosevelt'e gönderildi. Mektup, böyle bir araştırmanın "epik ölçülerde" bir bomba yapımında kullanılabileceğine değiniyordu. Ayrıca bu silahın Almanlar tarafından yapılabileceğini ve Amerika'nın çok yakınlarına bırakılabileceğini söylüyordu. Roosevelt, Amerikan araştırma bütçesinden fon ayırdı ve 1941 yılında ulusal savunmaya yönelik araştırma uygulamak üzere Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Ofisini kurdu.

1943 yılında ABD Mühendisler Kolordusu, bir nükleer silah yapmak için araştırmalar yapma görevini üstlendi. Manhattan Projesi olarak bilinen bu çok gizli proje, Temmuz 1945 yılında ilk atom bombası yapılana kadar devam etti. Sonraki iki atomik silah askeri operasyonun bir parçası olarak Japonya'nın Nagazaki ve Hiroşima şehirlerinde kullanıldı.

O andan itibaren, nükleer araştırmalar her şey hesaba katılarak oldukça hassas bir şekilde devam etti. Bilginin kendisi karmaşık değil, fakat süreçte kullanılan materyallerin finanse edilmesi önemli ölçüde zordur.

Çoğunlukla fisyon, bir nükleer enerji sahasında enerji elde etmek için kullanılır. Ama süreç önemli miktarda hem insanlar hem de çevre için tehlikeli olabilecek nükleer atıklar yaratır. Aynı zamanda insanlar, genellikle nükleer enerji tesisleri ile gelebilecek tehlikelerden korkuyor ve onları kendi bölgelerinde istemiyorlar. Bu tür sorunlar, nükleer enerjinin geleneksel enerji kaynakları (örneğin fosil yakıtlar) kadar popüler olmamasına neden oluyor.

1960'larda ABD hükümeti, fisyonun roketlerde itici güç olarak kullanılmasına olanak kılan yeni bir metot keşfetti; ama 1963 yılında imzalanan Nükleer Test Sınırlandırma Yasağı Anlaşması, toprağın üstündeki her türlü nükleer silah patlamasına son verdi. Bu da, geçici süre için de olsa, fisyon-yakıtlı roketlerin testlerine kapıyı kapattı.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 6
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • İnanılmaz 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: LiveScience | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/01/2021 20:51:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9784

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Factchecking
Yayılım
Sayı
Beslenme Biçimi
Kanıt
Korku
Felsefe
İstatistik
Sağlık Örgütü
Coronavirus
Köpekbalığı
Gerçek
Ana Bulaşma Mekanizması
Mit
İklim
Genel Halk
Gezegen
Yıl
Sahtebilim
Etik
İspat Yükü
Doktor
Cinsel Yönelim
Evrimsel Tarih
Hız
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Eğitim, okulda öğretilen her şeyi unuttuktan sonra geriye kalandır.”
Anonim
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku