Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Nesil Momentumu: Evrimin Halk Arasındaki Kabulü Hızla Artıyor!

Gençler Arasında, Birdenbire ve Son Haliyle Var Oluş Fikri ("Yaratılış") Giderek Daha Az Kabul Görürken, Nesiller İçinde Kademeli Değişim Yoluyla Türeyiş ("Evrim") Kabulü Giderek Artıyor!

Nesil Momentumu: Evrimin Halk Arasındaki Kabulü Hızla Artıyor! Tony Auth
10 dakika
19,578
  • Evrimsel Biyoloji
  • Din Felsefesi
Evrim Ağacı Akademi: Evrim, Bilim ve Din Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrim, Bilim ve Din yazı dizisinin 21. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Teistik Olasılık Skalası (Dawkins Skalası) ve Alternatif Din Felsefesi Tutumları" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Podcast
12:44
Ekin Baran Sunar
Seslendiren
8
  • İndir

Amerikan halkını Charles Darwin’in doğal seçilim yoluyla evrim teorisi kadar keskin bir şekilde ayıran pek az mesele vardır. Türlerin Kökeni (Origin of Species), 1859’da yayınlandıktan sonra, insanların ve bu gezegenin diğer sakinlerinin zaman içinde evrimleştiğini kabul edenler ile türlerin şu anki biçimiyle bir değişikliğe uğramadan yaratıldığını kabul edenler arasında bir zıtlaşmaya yol açtı. Avrupalıların çoğunluğunun ve dünyanın kalan kısmındaki birçok yerin evrimi kabul etmesine karşın, Birleşik Devletler hala geriden geliyor. Günümüzde her 10 Amerikalıdan 4’ü, insanların zamanın başlangıcından bugüne kadar halihazırdaki biçimiyle var olduğuna inanıyor. Birçok dindar grup için bu oran daha da yüksek. Bu, acınası bir durum.

Uzun süreden sonra şimdi bir umut var gibi görünüyor: ABD’de yapılan anketler, yaratılışçılığın yalpalamaya başladığını ve Amerikalıların nihayet evrim lehinde yön değiştirmeye başladığını gösteriyor. Onlarca yıl süren yasal mücadeleden, bilimsel eğitime gösterilen direnişten ve derin bir kültürel bölünmeden sonra evrim, kesin olarak galip çıkacağı bir noktaya ulaşmış olabilir.

Bu Reklamı Kapat

Halk Arasındaki Gelişimi Ateşleyen Grup Gençler!

Bu yönelim farkının sorumlusu ise gençler. Pew Araştırma Merkezi’nin raporuna göre, evrime yönelik bir tür inancı olan 30 yaşından genç Amerikalı yetişkinlerin oranı yüzde 73’e sıçradı, oysa 2009’da bu soru ilk sorulduğu zaman bu oran yüzde 61’di. Tamamen seküler (yani tanrısal bir güçten bağımsız) bir evrime inananların oranı da yüzde 40’tan yüzde 51’e sıçradı. Bir başka deyişle, genç bir Amerikalıya insanların nasıl ortaya çıktığını sorarsanız, tanrı kavramı ile hiç ilgisi olmayan bir yanıt alma olasılığınız yüksek.

2005 yılında “akıllı tasarım”ın devlet okullarından çıkarılmasını sağlayarak tarihe damgasını vuran Kitzmiller-Dover davasında bilirkişi olarak görev yapan ve Brown Üniversitesi’nde biyolog olan Kenneth R. Miller şöyle belirtti:

Bu Reklamı Kapat

Evrimi benimseyen gençlerin sayısındaki artış çok çarpıcı. Doğru yönde hareket ediyoruz.

Seküler evrim doğrultusunda hareket edenler sadece gençler de değil. 2014 Gallup anketine göre, seküler evrime inanan Amerikalıların genel olarak oranı 1999’daki yüzde 9’dan yüzde 19’a fırladı. Ancak, seküler evrimdeki bu sıçramanın, evrime inananların toplam sayısındaki yükselişle aynı anlama gelmediğini de belirtmek gerek. Aslında olan şey, bu yükselişin kaynağı olan kitle: Daha önce tanrının yönlendirdiği bir evrime inanan yüzde 40’lık Amerikalı kitlenin oranı yüzde 31’e düştü. 

Bu sayılar sadece anlık bir sapma, kısa zaman sonra azalıp bitecek geçici bir durum olabilir mi? İyi haber şu ki, bu sayıların genel bir kültürel dalgalanmayı yansıttığına dair birkaç belirti var. 

Öncelikle, Amerika giderek daha az dindar oluyor. Günümüzün genç Amerikalıları, bir zamanlar anne babalarının kurumsal dine karşı hissettiği kuvvetli bağları artık hissetmiyorlar. Şu anda 56 milyon kişi kendini “hiççi” olarak görüyor. Yani ulusal ölçekli anketlerde kendilerini bir ateist, agnostik olarak ya da din konusunda hiçbir kategoriye girmeyen insanlar olarak görüyor. 2014 Pew Araştırma Merkezi araştırmasına göre bu sayı, 2007’den sonra 19 milyonluk bir artış göstermiş. Tekrar belirtmekte fayda var, bu değişimin sürücü koltuğunda genç kuşak vardır: 18-24 yaşları arasındaki genç yetişkinlerin tam olarak yüzde 36’sı kendini “hiççi” olarak tanımlıyor ve herhangi bir dine bağlı olmayan Y kuşağı yetişkinlerin sayısı hızla artıyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tabii bu demek değil ki dinin artık Amerikan kimliği üzerinde kuvvetli bir etkisi yok; elbette ki var. Buna karşın artık daha az insanın kendisini örgütlü bir dinle özdeşleştiriyor olması bilimsel eğitim açısından iyi bir haber, çünkü mevcut dinlerin birçoğu, tarihsel olarak evrime karşı bir tutum içindeler.

"Bütün Ümidim Gençliktedir!"

Peki, hala evrimin bir mit olduğunu iddia eden, insanın ve tüm varlığın sadece 10.000 yıldır mevcut olduğunu savunan bu insanlar kim? Bunlar, büyük ölçüde, yaşlı Amerikalılar. Yaşı 50 ila 64 arasında olan Amerikalıların yüzde 34’ü yaratılışçılığa inanıyor. Yaşı 65’in üstünde olanların ise yüzde 37’si inanıyor. Evrimi savunan insanlara göre bu iyi bir şey, çünkü doğal olarak yaşlı insanlar göçüp gidecek. Yaratılışçılığa inanan bu yaşlı insanlar dünyadan göçtüğünde de yerlerini giderek daha “hiççi” olan daha genç bir nesil alacak. Sonuç olarak evrime karşı olanlar yavaş ama düzenli bir biçimde silinip gidecek. Eşcinsel hakları hareketinin bu durum için kullandığı bir deyim var: Nesil Momentumu. Evlenme Özgürlüğü (Freedom to Marry) hareketinin ana mimarı ve başkanı Evan Wolfson bu kavramı şöyle açıklıyor:

Nesil Momentumu deyimi, aslında kibarca ölümü ifade ediyor. Bizim gizli silahımız da bu: Yaşlı insanlar ölecekler. Tabii ki yaşlıların ölmesi, Amerika’nın nihayet bu sene eşcinsel evliliği yasal hale getirmesi şeklindeki tarihi kararının tek nedeni değildi. Bu kadar kısa bir sürede kültürel değişim sağlayabilmek için, eşcinsellerin evlenmesini destekleyenler çok daha zor bir şeyi, derin bir şekilde kök salmış tutumları ve inançları değiştirmek zorundaydılar. Benzer şekilde, evrimin arkasındaki bu hareketin kazanması için, yaratılışçılığa inanacak şekilde yetiştirilen genç Amerikalılar, fikirlerini değiştirmeye daha açık olmak zorundalar. İşin güzel tarafı, şu anki genç nesil, daha açık görüşlü olma ve kanıta dayalı düşünceleri dikkate alma çağında yetişiyorlar. İdeolojilerle körleşmek yerine kanıtlara, gerçeklere ve mantığa dayanıyorlar. İdeoloji değil, bilgi istiyorlar.

Gençler, ideolojik açıdan kapalı zihinsel yapıdan giderek daha uzak yetiştiriliyorlar, ki bu yapı aslında evrime karşı olan ve küresel ısınmayı reddeden düşünceyi; yani ideolojiyi oluşturuyor. Gerçeklikle doğrudan yüzleşmeyi inkâra dayanıyor. Ancak, gençlerin buna daha uzak olduğunu görmek bizi ümitlendiriyor. İdeolojik inkâr temeline dayanıp gözlerini kapamaktansa, önlerinde duran gerçekliğe gözlerini açıyorlar. İletişimin ortasında büyüyorlar, gerçekliğin ortasında yetişiyorlar, gerçekliğe daha açıklar, önlerinde duran şeyi görmeyi reddetmiyorlar.

Bu değişikliğin birçok nedeni var. Bunlardan birisi, bilimsel eğitimin giderek gelişmesi. Tufts Üniversitesi’ndeki Bilişsel Çalışmalar Merkezi başkanlarından ve Caught in the Pulpit: Leaving Belief Behind (Vaaz Esnasında Yakalanmak: İnancı Geride Bırakmak) kitabının yazarlarından Daniel Dennett’e göre, değişikliğin diğer nedeni ise, aslında başka bir seçeneklerinin de olmaması. İnternetin doğuşuna ve günümüz gençliğinin şimdiye kadar hiç olmadığı şekilde birbiriyle bağlantılı olduğuna vurgu yapan Dennett, Nisan ayında Wall Street Journal’daki “Dinin Geleceği Neden Umutsuz Görünüyor?” isimli köşe yazısında şöyle yazıyor:

Bu Reklamı Kapat

Dini asıl zayıflatan şey sadece meraklı kişilerin ortaya çıkartabilecekleri yeni bilgiler değil, ortamda mevcut olan ve insanların geneli tarafından paylaşılan bilgilerdir.

Birçok Amerikalı için, evrim artık soluduğumuz kültürel havada yer alıyor. 2015 yılının en çok izlenen filmlerinden Jurassic World, kuşların dinozorlardan evrimleştiği önkabulüne dayanıyor. Ya da The Big Bang Theory isimli televizyon dizisinde evrimi de içerecek şekilde bilim, dinin çok üstüne konuyor. Hafızalara kazınan bir bölümde bir sicim teorisyeni olan Sheldon, kariyerinde kötü bir noktaya gelince evine, Teksas’ta yaşayan dindar annesinin yanına döner. Onu ikna edip geri döndürmeye çalışan arkadaşlarına “Artık benim evim burası!” der. “Sizlerin sayesinde kariyerim sona erdi ve hayatımın kalanını burada, Teksas’ta, yaratılışçılara evrimi öğretmeye çalışarak geçireceğim.”

Annesi odaya girer. “Sözlerine dikkat et, Shelly!” diye kızar. “Herkesin fikri kendince önemlidir.”

Sheldon: “Evrim bir fikir değildir, gerçektir.”

Anne: “Bu da senin fikrin.”

Bu Reklamı Kapat

Sheldon’un annesi, gülme efekti eşliğinde odadan çıkar.

Burada mesaj açık: En azından bu dizinin izleyicileri açısından evrimin gerçekliği tartışılmazdır, yaratılışçılık ise bir şakadan başka bir şey değildir. Eğer Teksas’ta kalırsa nelerle uğraşmak zorunda kalacağını anlayan Sheldon da, bilimsel kariyerine geri döner.

Uzmanların Görüşü Net: Evrim, Tartışması Olmayan Bir Gerçektir!

Elbette ki evrim henüz kazanmadı, o noktaya yakın bile değil. Günümüzde bile, Slate isimli sitede Miller ve Zack Kopplin’in dikkat çektiği üzere, başta Louisiana Valisi Bobby Jindal olmak üzere yetkili kişilerin birçoğu yaratılışçı safsatayı savunuyor. Bunun yanı sıra, yaratılışçı tayfa hala bulunduğu noktadan kıpırdamıyor. Her 10 kişiden 4’ü haftada en az bir kez kiliseye ya da sinagoga gidiyor, bu neredeyse yüzde 50 demek. Muhafazakar Protestanlarla birlikte bu oran yüzde 60’a çıkıyor. Bu oranlar 30 yıldan fazla bir süredir değişmedi. Ulusal Bilimsel Eğitim Merkezi program ve idare müdürü Josh Rosenau şöyle diyor:

Bilimsel okuryazarlığın en büyük mücadelelerinden birisi, Amerikan eğitim sisteminin yamalı bohça yapısı. Onlarca yıldır açılan davalar genelde evrimin yanında, yaratılışçılığın karşısında olmasına rağmen, tek tek sınıfların içinde neler döndüğünü tam olarak bilmek imkansız. Bu da bizim işimizi çok zorlaştırıyor ve yavaşlatıyor. Bir öğretmen yaratılışçılığı öğretmiyor bile olsa bu, evrimi doğru düzgün anlatabildiği anlamına gelmiyor.

Yirmi yıldan uzun süredir yaratılışçılığın karşısında evrimi savunan, NCSE kurucularından ve eski bir Fen Bilimleri öğretmeni olan Eugenie Scott ise şöyle diyor:

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Hegel ve Modern Toplum

Hegel ve Modern Toplum

Charles Taylor

Frederick Neuhouser’in önsözüyle

“Öğrencilere ikincil kaynak olarak tavsiye edilebilecek Hegel üzerine İngilizce yazılmış en iyi kitap.”-Teaching Philosophy

Felsefe tarihine özgün katkılarıyla yirminci yüzyılın en önemli filozoflarından biri kabul edilen Charles Taylor bu zengin çalışmasında Hegel’in toplum felsefesinin günümüz için geçerliliğini ortaya koyuyor. Hegel’in özgürlük felsefesine yaptığı vurguyla, çağımızın en büyük sorunlarını düşünürken birey ve toplum ilişkisini, yabancılaşma ve öznellik meselesini tarihsel bir bakışla yeniden değerlendirmemize fırsat veriyor. Hegel düşüncesinin temellerini anlaşılır bir dille özetleyen bu çalışma Hegel’i keşfetmek isteyen okurlar için de çok değerli bir kaynak.

“Özgür bireylerin kendi toplumsal etkinliklerini salt faydalı değil, aynı zamanda kim olduklarını dışavuran etkinlikler olarak gördüğü Hegelci toplum tasavvuru, bugün artık kırk sene öncesine göre çok daha uzak bir hedef gibi görünüyor ve bu nedenle, Taylor’ın çığır açan yapıtı, günümüz toplum felsefecileri tarafından yeniden yorumlanmayı hak ediyor.”-Frederick Neuhouser

Devamını Göster
₺65.00
Hegel ve Modern Toplum

En önemli sorun, kendi kendine sansür uygulayan öğretmenler. Bu öğretmenler, evrimde bir yanlışlık olduğu şeklindeki yaygın görüşün etkisinde kalıyorlar. Evrim konusunu bir tabu olarak görüp ders kitabında o konuya gelince atlıyorlar, ‘Üzgünüm çocuklar ama her konuyu işleyecek vaktimiz yok, şimdi fotosentez konusunda geçelim.’ diyorlar.

Scott ise iyimser, aynı zamanda gerçekçi de. Diyor ki:

Evrim, fotosentez kadar sıradan bir şekilde öğretiliyor olmadıkça kazanmış sayılmayacağız. O noktaya da henüz çok uzağız.

Wolfson da bunu onaylıyor. Evrim destekçilerinin artması eğilimi mücadeleyi, öğretmeyi ve açıklamayı keseceğimiz anlamına gelmiyor. Bu konuda Wolfson’ın sözleri şöyle:

Bu, kendi akışına bırakılacak bir olgu değil; özen gösterip savunmamız gereken bir şey. Artış eğilimi var diye evlilik hakkını kazanmadık biz. Bu eğilimi yaratan biziz. Kazanmak için çok fazla çalıştık. Aynı mücadeleyi gençleri eğitirken de, bilimsel bakış açısını ve mantıksal karar verme uygulamalarını yüceltirken de vereceğiz. Hiçbir şey kendiliğinden olmuyor. Hala çalışmamız lazım.

Bu mücadele önemli, çünkü modern biyolojinin en temel doktrinlerinden birisini oluşturuyor. Türlerin Kökeni, yakın zaman önce, gelmiş geçmiş en etkili akademik kitap seçildi. 1973 yılında Theodosius Dobzhansky’nin şöyle yazmıştı:

Evrimin ışığı olmaksızın, biyolojide hiçbir şeyin anlamı yoktur.

Ortak soy ve doğal seçilim yoluyla adaptasyon biyoloji bilim dallarını birbirine bağlar, anlam ve şekil verir, dünyada yaşamın neden bu şekilde olduğunu açıklar. Evrim olmadan biyoloji öğretmeye çalışmak, elementlerin periyodik tablosu olmadan kimya öğretmeye benzer: Hiçbir işe yaramaz.

Dahası, evrim kuramı kendi dışındaki olaylardan kopuk değildir. Evrim, biyolojinin ötesinde jeoloji, paleontoloji, izotop kimyası, biyotıp ve diğer alanlardaki bulgular tarafından desteklenir ve bu alanlardaki bulguları anlamlı kılar. Eğer politik ve bilimsel olarak temel bilgilere sahip ve bilgili insanlardan oluşan bir ulus olmak istiyorsak, bilimi iyi öğretmek zorundayız, bu da evrimle başlar. Bill Nye (The Science Guy), 2014 yılında yaratılışçı Ken Ham ile yaptığı halka açık bir tartışmada şunları söylemişti:

Amerika Birleşik Devletleri’ni dünya lideri yapan şey, teknolojimizdir. Eğer bilimden kaçınırsak, ileri gidemeyiz, doğa kanunlarını anlayamayız, keşif ya da icat yapamayız.

Sonuç

Halk arasında da evrimin giderek kabul oranlarının artması, teknolojinin ilerlemesi sayesinde bilgiye ulaşma kolaylığından ötürü gerçeklerin kabul edilmeye başlandığını göstermektedir.

Eskiden evrimi sert bir şekilde reddeden birçok dini bünye de, evrimi kabul ettiklerini, ancak bir yaratıcı kontrolünde olması gerektiğini düşündüklerini belirten bildiriler yayınlamışlardır. Örneğin İslam dahilindeki Kadıyaniler ve Bahailer, Hristiyanlık dahilindeki Katolikler'in bir kısmı (Papa 12. Pius 12 Ağustos 1950'de evrimin bilimsel bir teori olduğunu ve dinle uyumlu olduğunu ilan ettiği bir bildiri yayınlamıştır; 1996'da Papa 2. John Paul bunu desteklemiştir), Hinduizm'in bir grubu, evrimi kabul eden dini gruplara örnek olarak gösterilebilir. Bu gruplar halen ciddi anlamda azınlıktadır; ancak yine de kabul oranlarının giderek arttığı söylenebilir. Örneğin İngiltere Kilisesi, 2008 yılında Darwin'den özür dilemiştir.

Anket sonuçlarına yansıyan bu eğilimler, olumlu bir gelişmedir. Umarız bunun anlamı, Amerikalıların kendi politik ya da dini inançlarından bağımsız olarak evrimi benimseyecekleridir; bu noktaya ulaşma süreci, evrimin kendisi kadar yavaş gelse de…

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 20
  • Umut Verici! 12
  • Muhteşem! 7
  • Bilim Budur! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Slate | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Evrim, Bilim ve Din Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrim, Bilim ve Din yazı dizisinin 21. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Teistik Olasılık Skalası (Dawkins Skalası) ve Alternatif Din Felsefesi Tutumları" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/10/2022 08:17:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4221

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Canlı Cansız
Mucize
Beyaz
Sinir
Çalışma
Yeşil
Coronavirus
İhtiyoloji
Yatay Gen Transferi
Balina
Covid-19
Koku
Biliş
Makroevrim
Epidemik
Manyetik
Kimyasal
Egzersiz
Kuşlar
İfade
Psikiyatri
Tıp
Viral Enfeksiyon
Sivrisinek
Saç
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.