Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Neil DeGrasse Tyson; astrofizikçi, yazar ve bilim anlatıcısı. New York’taki Amerikan Doğal Tarihi Müzesi'ndeki Hayden Planetaryumu’nun direktörü ve aynı zamanda NASA Ayrıcalıklı Hizmet Ödülü, Klopsteg Anı Ödülü ve Amerikan Ulusal Bilim Akademisi Halkın İyiliği Ödülü gibi birçok prestijli ödüle ve onura sahip.

Tyson’ın sunduğu programlardan birini izleme ya da dinleme şansı olanlar, onun bilimsel konuları ne kadar büyük bir tutku ve coşkuyla anlattığına tanık olur. “Birinin kozmosun ihtişamıyla yüzleşmesi için matematiksel olarak akıcı olması gerekmiyor” diyen Tyson, izleyici kitlesinin herkesi kapsamasını sağlıyor. Kozmosun ihtişamından bahsederken, izleyenleri de o heyecana kapılıp meraklanmaya ve sorgulamaya başlıyor. Tyson'ın karmaşık teorileri anlaşılır hale getirmek için kurduğu muhteşem analojiler sayesinde, çok zor konular bile keyifli hale geliyor.

Neil deGrasse Tyson kendisi için Evren ile ilgili en şaşırtıcı gerçeği açıklıyor. Sizin için Evren'in en şaşırtıcı gerçeği nedir? - Müzik: The Cinematic Orchestra - To Build A Home
Max Schlickenmeyer

Hayden Planetaryumu’nda Hayatının Akışı Değişen Çocuk

Neil deGrasse Tyson 5 Ekim 1958’de, eğitimli bir ailenin üçüncü çocuğu olarak Manhattan'da dünyaya geldi. Dokuz yaşındayken Hayden Planetaryumu’ndaki gök tiyatrosunu izledikten sonra astronomi ilgisi başladı ve o gün bugündür gözlerini gök yüzünden ayıramıyor. Tyson o günü şöyle hatırlıyor:

Hayden Planetaryumu’ndaki o ilk gün… Yukarı baktım, ışıklar kısıldı ve yıldızlar belirdi, evren beni çağırıyordu. Bu konuda başka seçeneğim yoktu.
Neal deGrasse Tyson'ın çocukluğundan iki kare.
Neal deGrasse Tyson'ın çocukluğundan iki kare.
Biographics

Tyson, akademik olarak başarılı bir çocuk değildi; ama ortaokuldayken öğretmenlerinden biri onun uzaya olan merakını keşfetti ve Tyson’ı Hayden Planetaryumu’ndaki dersleri alması için yönlendirdi. 15 yaşındayken astronomi üzerine ilk konuşmasını yaptı ve prestijli bir okul olan Bronx Fen Lisesi'ne başladı.

Bu fotoğraf, Tyson'ın 1970'lerdeki güreş yaptığı zamanlarda çekilmiş. Sonradan üniversite hayatında da güreşe devam eden Tyson, lise yıllarındayken güreş takımında
Bu fotoğraf, Tyson'ın 1970'lerdeki güreş yaptığı zamanlarda çekilmiş. Sonradan üniversite hayatında da güreşe devam eden Tyson, lise yıllarındayken güreş takımında "yenilmezlik" unvanına da erişmiş.
StarTalk

Yüksek Öğrenim Dönemi

Tyson, birçok üniversiteden kabul almasına rağmen Harvard Üniversitesi'nde Fizik okumayı tercih etti. 1980 yılında fizik alanında lisans derecesini aldıktan sonra, 1983 yılında Austin'deki Texas Üniversitesi'ndeki astronomi alanında yüksek lisans derecesini aldı. Kolombiya Üniversitesi’nde cüce galaksiler üzerine araştırmalar yaparak astrofizik doktorasını 1991'de tamamladı. 1994’de Hayden Planetaryumu’nda araştırmacı olarak çalışmaya başlayan Tyson, 1996’de Planetaryum’un direktörü oldu.

Neil deGrasse Tyson'ın çok sayıdaki özlü sözünden biri; Tyson kelimelerle oynamayı seviyor. Kurduğu analojiler daha kolay anlaşılmasını sağlıyor.
Neil deGrasse Tyson'ın çok sayıdaki özlü sözünden biri; Tyson kelimelerle oynamayı seviyor. Kurduğu analojiler daha kolay anlaşılmasını sağlıyor.
Evrim Ağacı

Neil deGrasse Tyson Aynı Zamanda Popüler Bir Yazar...

Tyson, astronomi üzerine birçok popüler kitap yazdı ve muhtemelen yazmaya devam ediyor. Ayrıca Tyson, 1995'den beri Natural History dergisinin Universe köşesinde yazıyor. Astrophysics for People in a Hurry adlı kitabı 2017 yılında en çok satılanlar listesine giren Tyson, bu kitabı ile ilgili şunları söylüyor:

Kelimeleri seviyorum. Kelimelerin gücünü seviyorum. Kelimelerin nasıl bilgi verebileceğini düşünmeyi seviyorum, ayrıca duyguları da etkiliyor. Bu kitaptaki "The Reflections on a Cosmic Perspective" adlı son bölüm, temel olarak benim kültürel ve bilimsel ruhum. Umudum ve beklentim, kozmik bir bakış açısıyla size de dokunuyor.

Tyson, yazdığı bir kitabın hiçbir bölümünün sıkıcı olmaması için çok dikkatli olması gerektiğini söylüyor. Kelimeler türetmeyi çok seviyor; İngilizce’de fiction (kurgusal) ve nonfiction (kurgusal olmayan) olarak sınıflanan kitaplardan nonfiction olanlarına ‘’faction’’ (İngilizcede "gerçek" anlamına gelen "fact" sözcüğü üzerinde yapılan bir kelime oyunu) denilmesini öneriyor ve bu kelimeyi kullanmaktan çekinmiyor. Tyson şöyle devam ediyor:

Genellikle bir bilim kitabında, amacınız öğretmektir. Biri kitabı bitirdiğinde şunları söylemesini istiyorsunuz; "Çok şey öğrendim. Bu kitabı okuduğuma sevindim. Şimdi bir sonraki kitaba geçeyim". Hayatım boyunca sekiz favori kitabım oldu. Beni teşvik eden bu kitapların bir kısmını ortaokul ve lisede okudum. Bu kitapların benim için yaptıklarını okuyucularım için yapmak istedim.

Neil deGrasse Tyson’ın Önerdiği Kitap Listesi:

  1. The Bible (İncil)
  2. Isaac Newton / The System of the World
  3. Charles Darwin / On the Origin of Species (Türlerin Kökeni)
  4. Jonathan Swift / Gulliver’s Travels (Gulliver'in Gezileri)
  5. Thomas Pain / The Age of Reason
  6. Adam Smith / The Wealth of Nations
  7. Sun Tzu / The Art of War (Savaş Sanatı)
  8. Machiavelli / The Prince (Prens)
Tyson çocukların doğuştan birer bilim insanı olduğunu, onlara bilimi sevdirmenin zor olmadığını düşünüyor; yeter ki meraklarını köreltmeyelim.
Tyson çocukların doğuştan birer bilim insanı olduğunu, onlara bilimi sevdirmenin zor olmadığını düşünüyor; yeter ki meraklarını köreltmeyelim.
Evrim Ağacı

Neil deGrasse Tyson ile Yeni Bir Soluk Alan Cosmos Belgeseli

Gökbilimci, astrofizikçi, yazar ve kozmolog Carl Sagan tarafından 1980 yılında hazırlanıp sunulan Cosmos: A Personal Voyage'ın (Kozmos: Şahsi bir Seyahat) üzerinden çok uzun zaman geçti. Bilimi kitlelere ulaştırmak ve insanların bilime ilgi duymasını sağlamak amacıyla çekilen ilk Cosmos dizisi, belgesel tarihinde bir kilometre taşı niteliği taşır. Amerika’nın tarihinde en çok izlenen dizi olan Sagan’ın Cosmos’u, 60 farklı ülkede en az 500 milyon insan tarafından izlenmiştir. Ancak bilimin sürekli ilerlemesi ve her geçen gün yeni bilgilerin eklenmesiyle, yenilenmiş bir Cosmos serisine ihtiyaç doğdu.

2014 senesi içerisinde, büyük bir heyecanla beklediğimiz yeni Cosmos serisi National Geographic ve Fox işbirliğiyle yayına girdi, ülkemizde de NatGeo kanalında her Pazartesi, Haluk Bilginer’in dublajıyla yayınlandı. Yeni Cosmos’un yapımcılığını Sagan’ın eşi Ann Druyan ve Family Guy’dan tanıdığımız Seth MacFarlane üstlendi, sunuculuğunu ise Neil deGrasse Tyson yaptı; Cosmos: A SpaceTime Odyssey...

Neil deGrasse Tyson, Cosmos belgeselinden.
Neil deGrasse Tyson, Cosmos belgeselinden.
Patrick Eccelsine/Fox

Tyson, çocukluğunda Sagan'dan etkilendiğini ve hatta bilim insanı olma konusunda ondan ilham aldığını söylüyor. Her bölümde muhteşem efektlerle sadece bilimsel gerçekleri açıklamakla kalmayıp, bu gerçeklerin elde edilmesinde rol oynayan, insanlık tarihinin değerli bilim insanlarını ve keşif süreçlerini de ele alan yeni Cosmos’un herkes için ufuk açıcı olduğu kesindir.

Neil DeGrass Tyson’ın Cosmos'un son bölümdeki sözlerine kulak verelim:

Bir toz zerresinde yaşayan ufacık canlılar olan bizler, Samanyolu'nun yıldızları arasına uzay mekikleri yollamayı nasıl başardık? Sadece birkaç yüzyıl önce, yani kozmik zamana göre yalnızca bir saniye önce, nerede ve hangi zamanda olduğumuza dair hiçbir şey bilmiyorduk. Kozmosun geri kalanından bihaberdik. Bir tür hapishanede, bir ceviz kabuğuyla sınırlanmış ufacık bir evrende yaşıyorduk. Bu hapishaneden nasıl kurtulduk? Bu başarı, beş basit kuralın izinden giden kuşaklar dolusu araştırmacının eseridir: Otoriteyi sorgula. Hiçbir fikir, birisi doğru olduğunu söylüyor diye doğru değildir; ben de dahil. Kendin düşün. Kendini sorgula. Hiçbir şeye, sırf inanmak istediğin için inanma. Bir şeye inanmak, onu gerçek yapmaz. Fikirleri, gözlem ve deneylerden elde edilen kanıtlarla test et. Çok beğendiğiniz bir fikir, iyi kurgulanmış bir testi geçemiyorsa yanlıştır. Yola devam et. Kanıtlar sizi nereye götürüyorsa oraya gidin. Elinizde hiç kanıt yoksa, peşin yargıda bulunmayın. Belki en önemli kural da şudur: Unutmayın; yanılıyor olabilirsiniz!

(...) Bilim, kendimizi ve birbirimizi kandırmamamız için bir yoldur. Dünya'nın yaşını veya yıldızların uzaklığını ya da yaşamın nasıl evrildiğini öğrenmek... Bunlar ne fark yaratır ki? Bu biraz da, ne kadar büyük bir evrende yaşamak istediğinizle ilgilidir. Kimileri küçük olmasını tercih eder. Bunda bir sorun yok. Anlaşılabilir. Ama ben büyük olmasını isterim. Bütün bu bilgileri kalbime ve aklıma soktuğumda bunlar beni coşturur. Bu duyguyu hissettiğim zaman da bunun gerçek olduğunu, sadece kendi kafamın içinde olup biten bir şey olmadığını bilmek isterim. Çünkü neyin gerçek olduğu önemlidir ve hayal gücümüz Doğa'nın muhteşem gerçekliğinin yanında hiç kalır.

Neil deGrasse Tyson Popüler Bir Bilim İnsanı

Tyson'ın şakacı kişiliği ve keyifli sohbetleri, onu sadece bilim alanında değil başka alanlarda da görmemizi sağlıyor. Örneğin; 2018’de, The Big Bang Theory dizisinin final sezonunun ilk bölümüne Bill Nye ile birlikte konuk oyuncu olmuştu. Tyson'ı daha önce de Family Guy çizgi dizisinde de gördük. Ayrıca, Avenged Sevenfold’un albümü olan The Stage’deki bir monolog bölümünde bile yer aldı. Tyson daha birçok popüler çalışmaya katkıda bulundu. Tyson'ın, güncel radyo haberlerini tartışmak üzere araştırmacıları ve ünlüleri davet ettiği StarTalk adında kendi radyo programı bile var.

Tyson'ın radyo programı; Star Talk
Tyson'ın radyo programı; Star Talk
Star Talk

Tyson popülerliği ve bilim anlatıcılığı başka bilim insanlarının da yolunu açmıştır. Bu bilim insanlarından biri de popüler bilim anlatıcısı Bill Nye'dir. Nye, Tyson'ın kendine pozitif bir itki olduğunu söylüyor ve ayrıca Nye ve Tyson'ın çok iyi arkadaş oldukları da biliniyor. Michio Kaku, Phil Plate ve Brian Cox gibi diğer popüler bilim anlatıcıları Tyson'ın açtığı yoldan giden bilim insanları arasında yer alıyor.

Fotoğrafta, bilimin halka anlaşılır bir dille ulaştırılabilmesi konusunda büyük çabalar harcayan, isimleri asla unutulmayacak 2 bilim insanı, Bill Nye ve Neil deGrasse Tyson'ın, StarTalk isimli program sırasında anlık olarak yakalanan bir poz görülmektedir.
Fotoğrafta, bilimin halka anlaşılır bir dille ulaştırılabilmesi konusunda büyük çabalar harcayan, isimleri asla unutulmayacak 2 bilim insanı, Bill Nye ve Neil deGrasse Tyson'ın, StarTalk isimli program sırasında anlık olarak yakalanan bir poz görülmektedir.
Star Talk

Plüton'un Akıbeti

2000 yılında, Tyson'ın direktörlüğünü yaptığı Hayden Planetaryumu'ndaki gezegenler sergisinde, Plüton cüce gezegenler sınıfında yer almıştı. New York Times gazetesinden bir muhabir bu değişiklik hakkında yazdı ve büyük tartışma başlamış oldu. Tyson bunun üzerine nefret mektupları aldığını söylüyor. İnsanlar, Plüton’un gezegenlikten çıkarılma fikrine şimdi olduğu gibi o zaman da karşıydılar. 2006 yılında mesele karara bağlandı ve Uluslararası Astrofizikçiler Topluluğu, Plüton’u resmi olarak cüce gezegenler sınıfına aldı. Yani, Güneş sisteminde sekiz gezegen vardı artık. Bu konuda daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

Bir bilim insanının olması gerektiği gibi düşünen Tyson, bilimsel gerçeklerin şekillendirdiği bir dünya hayal ediyor.
Bir bilim insanının olması gerektiği gibi düşünen Tyson, bilimsel gerçeklerin şekillendirdiği bir dünya hayal ediyor.
Evrim Ağacı

Sonuç

Neil deGrasse Tyson'ın bilime ve özellikle astronomi bilimine yaptığı katkılar tartışılamaz. "Öğretmeni" olarak gördüğü, büyük bilim insanı ve bilim popülerleştiricisi Carl Sagan'ın yolundan gittiği açık. Bu bakımdan, bilimin popülerleşmesi için üstlendiği rol de çok büyük... Birçok bilim insanı onun açtığı yoldan ilerleyerek bilim anlatıcılığı yapıyor, bilimi popülerleştirerek ve sevdirerek daha büyük kitlelere ulaştırmaya çalışıyor. Neil deGrasse Tyson'ın bilime yönelik heyecanı ve tutkusunun Evrim Ağacı'ndaki arkadaşlarımıza ilham olmadığını söylemek yalan olurdu.

Şunu da vurgulamak gerekiyor ki Tyson, 2018 yılında uygunsuz cinsel davranışlarda bulunmakla suçlanmıştı; ancak hakkında 2 ayrı kurumca açılan soruşturmaların her ikisi de Tyson'ı akladı ve yoluna devam etmesinde bir sakınca olmadığı sonucuna vardı. Bu nedenle Tyson, bilim üreticiliği ve anlatıcılığı alanındaki çalışmalarına devam ediyor. Bu konuda daha fazla bilgiyi buradan alabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 5
  • Tebrikler! 9
  • Bilim Budur! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • M. Davey. Neil Degrasse Tyson: Curiosity About Science Is 'An Ember That Must Be Fanned'. (2015, Ağustos 03). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2019. Alındığı Yer: The Guardian
  • APS Physics. Neil Degrasse Tyson Astrophysicist & Science Communicator About Neil Neil D Tyson Interesting Highlights Medal-Winning Ballroom Dancer Intergalactic Tie & Vest Collector Star Of An Internet Meme Advice For Students Don't Be Afraid To Break New Ground Learn To Communicate With Others Maintain Your Curiosity Why Physics?. (2019, Ekim 10). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2019. Alındığı Yer: APS Physics
  • J. Maher. Neil Degrasse Tyson Talks Science And The Power Of Words. (2018, Mart 16). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2019. Alındığı Yer: PublishersWeekly
  • M. Popova. Neil Degrasse Tyson Selects The Eight Books Every Intelligent Person On The Planet Should Read. (2019, Ekim 10). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2019. Alındığı Yer: brainpickings
  • Wikipedia. Neil Degrasse Tyson. (2019, Ekim 10). Alındığı Tarih: 10 Ekim 2019. Alındığı Yer: Wikipedia
  • Wikipedia. Cosmos: A Spacetime Odyssey. (2019, Ekim 11). Alındığı Tarih: 11 Ekim 2019. Alındığı Yer: Wikipedia

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/12/2019 14:48:19 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5470

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Uygulamalı bilimler diye bir bilim yoktur. Bilimler ve uygulamaları vardır ve bunlar, bir ağaç ve meyvesi gibi birbirine bağlıdır.”
Louis Pasteur
Geri Bildirim Gönder