Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Matematik Becerisi İle Satranç Yeteneği Arasında Doğrudan Bir Bağlantı Keşfedildi!

Matematik Becerisi İle Satranç Yeteneği Arasında Doğrudan Bir Bağlantı Keşfedildi!
5 dakika
11,959
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Birçok çalışma, genel zeka ve satranç yeteneği arasındaki ilişkiyi analiz etmiştir. Özellikle bazı çalışmalar vardır ki, bu iki değişken arasındaki ilişkiyi daha da ileri götürerek; satranç oynayan nüfusun, satranç oynamayanlara göre daha zeki olduğu kanısına varılmıştır.[1] Ancak bu çalışmalar bizleri, satrancın zekayı geliştirdiği sonucuna götürmez. Çünkü nedenselliğin yönü belirsizdir. Aslında bunun birkaç alternatif açıklaması vardır: Örneğin yüksek bir IQ, yüksek bir satranç yeteneğinin nedeni olabilir. Bir başka deyişle; zeki bir birey, satranç ileri derecede analitik düşünme becerisi gerektirdiği için, satranca daha çok ilgi duyabilir ve daha ileri düzey satranç yeteneği kazanabilir.[1] Tıpkı basketbolun boyu uzatmaması (veya halterin boyu kısaltmaması); ancak daha uzun boyluların basketbolda (ve daha kısa boyluların halterde) daha başarılı olması nedeniyle sanki oyunun boyun uzamasıyla ilgisi varmış gibi sanılması gibi...

Ancak yapılan bazı çalışmalar, satrancın en azından zekanın belli bileşenlerini geliştirdiğine dair ipuçları da sunuyor. Örneğin Michelene Chi'nin 1978 tarihli ve artık klasikleşmiş bir çalışmasında, satranç oyuncularının satranç pozisyonları için özel bir hafıza becerilerisinin geliştirdiği ortaya konmuştur.[2] 1933 yılında Chi'nin bu çalışmasını tekrarlayan Gruber ve ekibi, sonuçları yeniden doğrulamayı başarmışlardır.[3] Bu önemlidir; çünkü genel olarak bir beceri ne kadar spesifik olursa, o beceri, o kadar az farklı alanlara aktarılabilir. Ancak satranç becerisi her ne kadar ilk etapta spesifik görünse de, satranç ile geliştirilen dikkat odağının farklı alanlara da yöneltilebileceği, yapılan çalışmalarda gösterilmiştir.[4] Bu nedenle satranç ile zeka arasındaki nedensellik ilişkisinin gösterilmesi, insan zekasının gelişimini anlamak açısından da önemlidir.

Tüm Reklamları Kapat

İsterseniz gelin şimdi, Satranç-Matematik ilişkisinin baştan başa irdelendiği, yazımızın da ana temasını oluşturan ve çok yakın tarihte yayınlanmış bu çalışmaya yakından bakalım.

Matematiksel Problem Çözme Yetenekleri Ve Satranç Üzerine Deneysel Bir Çalışma

Bu çalışma, İtalya'nın kuzeyindeki 8 farklı okuldan, toplam 31 sınıfta gerçekleştirildi. Üçüncü, dördüncü ve beşinci sınıfları kapsayan bu çalışma; deney ve kontrol grubu olmak üzere iki farklı kategoride değerlendirildi. Çalışma grupları rastgele belirlendi. Deney grubunda toplam 17 sınıf olmak üzere 140 kız , 169 erkek varken; kontrol grubunda toplam 14 sınıf olmak üzere 135 kız ve 116 erkek hazır bulundu. Katılımcılara, daha önce satranç oynayıp oynamama deneyimi gibi çeşitli spesifik sorular yöneltildi ve not edildi.

Tüm Reklamları Kapat

Çalışma Tasarımı

3 ay boyunca süren bu çalışmada, kontrol ve deney gruplarına farklı aktiviteler yaptırıldı. Öncelikli olarak deney grubuna zorunlu olarak Satranç ve Matematik Öğrenimi'ne (İta: "Scacchi e Apprendimento della Matematica" veya kısaca "SAM") dayalı bir satranç kursu verildi. Ayrıca deney grubuna CAT isimli bir yazılım sağlandı. Bu yazılım, oyunu öğrenmek için öğrencilere bir fırsat sağlıyordu. Bu yazılım zorunlu tutulmadı; ancak önemle tavsiye edildi. CAT tarafından deney grubundaki öğrencilerin yazılımı kullanım süreleri ve ulaşılan deneyim seviyeleri kaydedildi.

Deney grubunun tam aksi bir şekilde, kontrol grubuna normal gündelik aktivitelerine devam etmeleri ve haftada sadece 1-2 saat verilen satranç kurslarına katılmaları söylendi.

Her iki çalışma grubunda bulunan öğrencilere, OECD-PISA gibi akademik standartlarda kabul görmüş olan, matematiksel temelli eğitimi de kapsayan kuruluşlar tarafından çeşitli testler yapıldı. Bu testler, zaman zaman maddeler hâlindeki bir anket olduğu gibi, kimi zaman matematik problemlerini de kapsıyordu. Ayrıca testlerde satranç bulmacaları ve satrançta pozisyonel durumlarda en iyi stratejiyi bulmak gibi bilişsel yetileri zorlayıcı sorular da yöneltildi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sonuçlar

Aşağıdaki grafikte de görüldüğü gibi, deney grubundaki (solda) öğrencilerde eskiye nazaran matematiksel problem çözme kategorisinde belirgin bir artış gözlendi. Kontrol grubunda (sağda) ise pek bir değişim olmadı.

Müdahaleden önce ve sonra ölçülen iki öğrenci grubundaki matematik puanları
Müdahaleden önce ve sonra ölçülen iki öğrenci grubundaki matematik puanları
journals.sagepub.com

İkinci grafikte ise, sadece 3 ayda genç öğrencilerin satranç yeteneklerini ne denli ileri verimlilikle geliştirdiği görülüyor. Yine burada, sadece deney grubunda (solda) anlamlı bir belirgin artışın görülmesi de, çalışmanın verimine dikkat çekiyor:

Satranç becerisi kategorisinde iki grubun aldığı sonuçlar
Satranç becerisi kategorisinde iki grubun aldığı sonuçlar
journals.sagepub.com

Sonuçları kısaca özetleyecek olursak:

  • Deneysel süreçte, matematiksel problem çözme puanlarının kazanıldığı araştırmanın hipotez grubu, kontrol grubundakinden önemli ölçüde daha yüksek puan aldığı doğrulandı.
  • Her iki grubun CAT seviyeleri, aldıkları satranç ve matematik gruplarındaki puanlarla, bulundukları gruplar arasında doğrudan bir korelasyon vardı.

Satranç Neden Matematiksel Becerileri Arttırıyor?

Satranç matematiksel problem çözme becerilerini artırır çünkü:

  1. Matematik ve satranç izomorfik alanlardır; satranç oynayarak, matematik kavramları daha az soyuta indirgenebilir ve dolayısıyla daha geniş perspektifte çözüm odaklı çalışılabilir.
  2. Bir satranç oyuncusunun soyut düşünmesi, varyantları hesaplaması; matematikte gerekli olan strateji ve becerilerden ileri gelir.
  3. Bir satranç oyuncusu tahtadaki seçimlerinin bir sonucu olarak, galibiyetleri ve yenilgileri algılar, bu, uygulama ve çabalarıyla orantılıdır.
  4. Satranç eğlenceli ve ödüllendiricidir, dolayısıyla bireyleri daha fazla oynamaya teşvik eder.

Tartışmalar ve Deneye Yöneltilmiş Sorular

Bu sonuçları göz önünde bulundurduğumuzda, eğitim ve pratik nasıl genç öğrencilerin hem satranç hem de matematik becerilerini etkileyebildi? Soruya yanıt getiren Giovanni ve arkadaşları çalışmalarını şöyle açıklıyorlar:

Tüm Reklamları Kapat

Bu soruyu yanıtlandırmak için bazı varsayımlarda bulunabiliriz. Onlar da satranç oyunun kendine özgü özellikleridir. Satranç tahtası, kendine has geometrik şekillere ve taşların geometrik davranışlarına ev sahipliği yapar. Ayrıca tahtadaki stratejiler sadece geometrik şekillerle sınırlı değildir; aynı zamanda stratejiye bağlı olarak matematiksel prensipler de vardır.

Satrancın Doğası ve Deneyin Sonuçları Üzerine

Satranç, doğası gereği bilişsel olarak zorlayıcı bir oyundur. Kişi oyunda geliştikçe, basit hesaplamaların ötesine geçmek zorundadır. Tahta üzerinde insan aklının kolayca hesaplayabileceğiniz çok ötesinde sayıda varyasyonlar ve yine irrasyonel olarak, kendini tekrar etmeyen sayılar gibi çok sayıda kombinasyonlar mevcuttur. Tüm bunlara ek olarak; tesadüfi unsurların olmayışı, bireyin kazanıp-kaybettiği oyunun niceliği ve kalitesi, yine bireyin kendisine kazandırdığı farkındalıkla doğru orantılı olarak değişir.

Yani bu açıdan bakacak olursak, matematiksel problem çözme yeteneği ile satranç pratiğinin birbirlerine yabancı olmayan iki kavram olduğunu söyleyebiliriz. Hatta bu çalışma perspektifinde değerlendirecek olursak, bu ikilinin birbirini açıklayabildiği bile söylenebilir! Konuyla ilgili görüş belirten Trinchero'nun da dediği gibi:[5]

Bireylerin okuma düzeyleri ve düşünce kapasiteleri; matematiksel problem çözme ve stratejik düşünme biçimleri, satranç eğitiminden sonraki süreçte farklılık gösterebilir.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
84
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 42
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 25
  • Merak Uyandırıcı! 15
  • İnanılmaz 13
  • Muhteşem! 9
  • Umut Verici! 9
  • Bilim Budur! 8
  • Güldürdü 3
  • Üzücü! 1
  • İğrenç! 1
  • Grrr... *@$# 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: SAGE Open | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/02/2024 05:03:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10039

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Dışkı
Astrofotoğrafçılık
Konuşma
Bebek
Köpekgil
Diş
Gerçek
Sars-Cov-2
Şüphecilik
Antik
Mühendislik
Elektrokimya
Rna
Dişler
Nanoteknoloji
Kanıt
Botanik
Kütleçekimi
Entomoloji
Bilim Felsefesi
Hastalık Yayılımı
Kurbağa
Küresel Isınma
Balık Çeşitliliği
Yangın
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
G. Sala, et al. Matematik Becerisi İle Satranç Yeteneği Arasında Doğrudan Bir Bağlantı Keşfedildi!. (31 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 25 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10039
Sala, G., Yılmaz, M. A., Bakırcı, Ç. M. (2021, January 31). Matematik Becerisi İle Satranç Yeteneği Arasında Doğrudan Bir Bağlantı Keşfedildi!. Evrim Ağacı. Retrieved February 25, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10039
G. Sala, et al. “Matematik Becerisi İle Satranç Yeteneği Arasında Doğrudan Bir Bağlantı Keşfedildi!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 31 Jan. 2021, https://evrimagaci.org/s/10039.
Sala, Giovanni. Yılmaz, Muhsin Alperen. Bakırcı, Çağrı Mert. “Matematik Becerisi İle Satranç Yeteneği Arasında Doğrudan Bir Bağlantı Keşfedildi!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 31, 2021. https://evrimagaci.org/s/10039.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close