Magnezyum

Magnezyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Magnezyum
Kristalize magnezyum örneği.
Wikipedia Commons
Dilan Emektar Editör Dilan Emektar
3 dakika
1,224 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 13. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Magnezyum
  • İngilizce İsim Magnesium
  • Sembol Mg
  • Atom Numarası 12
  • Grup 2
  • Periyot 3
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [Ne] 3s2
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 24.305 Da ( Da)
  • Blok s
  • Kategori Toprak alkali metal
  • Görünüm Parlak gri katı
  • Atomik Yarıçap 150 pm
  • Kaynama Sıcaklığı 1363 K
  • Erime Sıcaklığı 923 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 1.738 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda 2.33×10−2 kg/kg
  • Şehir Toprağında 7.9000 kg/kg
  • Meteoritlerde 12 %
  • Deniz Suyunda 1.29×10−3 kg/L
  • İnsan Vücudunda 0.05 %
  • Güneş'te 1 silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde 1.1 silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü 17 GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü 45 GPa
  • Poisson Oranı 0.29
  • Young Modülü 45 GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke İngiltere
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı J. Black, 1755
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı H. Davy, 1808
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Magnezyum, sembolü "Mg" ve atom numarası 12 olan kimyasal bir elementtir. Periyodik tablonun ikinci sütunundaki (grup 2 veya alkali toprak metaller) diğer beş element ile fiziksel özellikleri açısından benzerlik gösteren parlak gri renkte ve katı yapıda bir elementtir.

Magnezyum, tüm toprak alkali metaller arasında en düşük erime noktasına (649.85 °C) ve en düşük kaynama noktasına (1,089.85 °C) sahiptir. Havayla temas ettiğinde hafifçe kararır, ancak diğer ağır alkali toprak metallerinin aksine, oksijensiz bir ortamda saklamaya gerek yoktur; çünkü magnezyum, koruyucu bir oksit tabaka kaplamaya sahiptir.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Magnezyum, evrende en çok bulunan dokuzuncu element olup Dünya'da dördüncü sıradadır. Gezegenin kütlesinin %13'ünü ve gezegenin mantosunun büyük bir bölümünü oluşturur. Sodyum ve klordan sonra deniz suyunda çözünmüş halde bulunan en yaygın üçüncü elementtir.[1]

Magnezyum, molaritede demir ile yedinci sırayı paylaşmaktadır. Büyük manyezit, dolomit ve diğer mineral birikintilerinde ve magnezyum iyonunun çözünebildiği maden sularında bulunur. 60'tan fazla mineralde magnezyum bulunmasına rağmen; yalnızca dolomit, manyezit, brusit, karnalit, talk ve olivin ticari öneme sahiptir. Mg2+ katyonu, deniz suyunda en bol bulunan ikinci katyondur bu da deniz suyu ve deniz tuzunu magnezyum için çekici ticari kaynaklardan biri haline getirir.

Magnezyumunu çıkartırken, magnezyum hidroksit çökeltisi oluşturmak için deniz suyuna kalsiyum hidroksit eklenir. Yıllık üretimi 2017 yılında yaklaşık 1.100 kiloton olup, Çin'de (930 kiloton) ve Rusya'da (60 kiloton) üretilmektedir.[2] Çin, metali elde etmek için neredeyse tamamen silikotermik Pidgeon sürecini kullanmaktadır.[3]

Uygulama ve Kullanım Alanları

Metal olarak

Magnezyum, demir ve alüminyumdan sonra en çok kullanılan üçüncü metaldir.[4] Magnezyumun ana uygulamaları sırasıyla; alüminyum alaşımları, kalıp döküm (çinko ile alaşımlı), demir ve çelik üretiminde kükürdün giderilmesi ve Kroll işleminde titanyumun üretilmesidir.[5] Magnezyum, malzemelerin ağırlığını azaltmak için alüminyum alaşımlarına eklenir. Magnezyum ayrıca, süper güçlü hafif malzemelerde ve alaşımlarda kullanılır. Örneğin, silisyum karbür nanopartiküller ile birleştirildiğinde son derece yüksek mukavemete sahip olur.[6]

Uçaklarda

Wright Aeronautical, II. Dünya Savaşı dönemi Wright R-3350 Duplex Cyclone havacılık motorunda bir magnezyum karter kullanıldı. Magnezyumdan oluşan bu karter, Boeing B-29 Superfortress ağır bombardıman uçağının ilk modellerinde kullanılmaktaydı ve olası bir motor yangını durumunda, ciddi bir sorun teşkil ediyordu. Ortaya çıkan yanma sıcaklığı 3.100 °C gibi değerlere ulaşabildiğinden olası bir yangının, kanat direklerini gövdeden ayırma tehlikesi vardı.[7] [8]

Otomobillerde

Porsche, 1971'de Le Mans'ı kazanan 917/053 modelinde magnezyum alaşımlı şaseler kullandı ve ağırlık avantajı nedeniyle motor blokları için magnezyum alaşımlarını kullanmaya devam ediyor. Volkswagen Grubu, motor bileşenlerinde uzun yıllardır magnezyum kullanmaktadır. Mitsubishi Motors, direksiyon arkası vites kolları için magnezyum kullanmaktadır.

Elektroniklerde

Magnezyum, düşük yoğunluğu, mekanik ve elektriksel özellikler nedeniyle; cep telefonlarının, dizüstü bilgisayarların ve tabletlerin, kameraların ve diğer elektronik bileşenlerin üretiminde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tarihi

1618'de İngiltere'deki Epsom'da bir çiftçi ineklerine bir kuyudan su vermeye çalıştı. İnekler suyun acı tadı yüzünden içmeyi reddettiler, ancak çiftçi ineklerin vücudundaki suyun yaraları ve kızarıklıkları iyileştirdiğini fark etti. Madde Epsom tuzları olarak tanındı ve ünü yayıldı.[11]Metalin kendisi ilk olarak 1808'de İngiltere'de magnezya ve cıva oksit karışımı üzerinde elektroliz kullanan Sir Humphry Davy tarafından izole edildi. Davy'nin bir isim için ilk önerisi magniumdu, ancak günümüzde magnezyum adı kullanılmaktadır.

Etimolojisi

Magnezyum adı, günümüzde Türkiye Manisa'da bulunan ve eskiden "Magnesia" ya da "Magnesia ad Sipylum" denilen bir bölgede yaşayan Magnetes kabilesi için söylenen Yunanca sözcükten gelmektedir.[9], [10]

Önlem ve Güven

Magnezyum, metal ve alaşımları patlama tehlikesi barındırır. Erimiş, toz veya saf hallerinde son derece yanıcıdırlar. Yanan veya erimiş magnezyum suyla şiddetli bir şekilde reaksiyona girer. Toz magnezyumla çalışırken, güvenlik gözlükleri ve UV filtreleri (kaynakçılar gibi) kullanılır çünkü magnezyum yakıldığında insan gözünün retinasına kalıcı olarak zarar verebilecek ultraviyole ışık üretir.[10]

Reklamı Kapat

Magnezyum, suyu indirgeyip son derece yanıcı hidrojen gazı salabilir. Salınan hidrojen gazı, yangını yoğunlaştırır. Bu nedenle su, magnezyum yangınlarını söndüremez. Magnezyum, aynı şekilde karbondioksit ile reaksiyona girerek magnezyum oksit ve karbon oluşturur. Bu nedenle karbondioksit de, magnezyum yangınlarını söndürmek yerine daha çok alevlendirir. Yanan magnezyum ise, D Sınıfı kuru kimyevi tozlu yangın söndürücü kullanılarak veya kum ile boğularak söndürülebilir.[11]

İlginç Bilgiler ve Diğer

  • Magnezyumun ekşi bir tadı vardır. Maden suyundaki küçük miktarlarda magnezyum, ona bu ekşi tadı verir.
  • Magnezyum, insan vücudunda en çok bulunan 11. elementtir. Hücrelerinizin her birinde magnezyum vardır.
  • Vücudunuzda bulunan magnezyumun %60'ı iskelet sisteminizde bulunur.
  • Magnezyum çok parlak bir şekilde yanar ve havai fişeklerde beyaz parıltılar yapmak için kullanılır.
  • Bazı plastiklere ateşe dayanıklı olmaları için magnezyum hidroksit eklenir.[12]
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ F. Anthoni. Composition Of Seawater. (25 Eylül 2006). Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: Sea Friends | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. L. Bray. Magnesium Statistics And Information. (25 Eylül 2019). Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: USGS | Arşiv Bağlantısı
  • ^ China magnesium Corporation.. Magnesium Overview. (25 Eylül 2013). Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: China Magnesium Corporation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. Segal. (2017). Materials For The 21St Century. ISBN: 9780192526090. Yayınevi: Oxford University Press.
  • ^ K. Amundsen, et al. Magnesium. (27 Nisan 2004). Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: Wiley doi: 10.1002/14356007.a15_559. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Chin. Ucla Researchers Create Exceptionally Strong And Lightweight New Metal. (23 Aralık 2015). Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: UCLA | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. L. Dreizin, et al. (2000). Condensed-Phase Modifications In Magnesium Particle Combustion In Air. Combustion and Flame, sf: 30-42. doi: 10.1016/S0010-2180(00)00101-2. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. F. Dorr. (2012). Mission To Tokyo: The American Airmen Who Took The War To The Heart Of Japan. ISBN: 9781610586634. Yayınevi: Zenith Press. sf: 40-41.
  • ^ L. M. Winter, et al. Webelements Periodic Table » Magnesium » Historical Information. Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: www.webelements.com | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b Government of Manitoba. Chapter 8: Chemical Hazards. Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: Government of Manitoba | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b A. E. Cote. (2003). Operation Of Fire Protection Systems. ISBN: 9780877655848. Yayınevi: Jones & Bartlett Learning. sf: 667.
  • ^ V. A. T. Helmenstine. Magnesium Facts. (26 Mayıs 2015). Alındığı Tarih: 06 Ocak 2021. Alındığı Yer: Science Notes and Projects | Arşiv Bağlantısı
  • R. Ash. (2005). The Top 10 Of Everything 2006. ISBN: 9780756613211. Yayınevi: Dk Pub.
  • S. Ainsworth. (2013). Epsom's Deep Bath. Nurse Prescribing, sf: 269. doi: 10.12968/npre.2013.11.6.269. | Arşiv Bağlantısı
  • The Royal Society. (1808). Xxiii. Electro-Chemical Researches, On The Decomposition Of The Earths; With Observations On The Metals Obtained From The Alkaline Earths, And On The Amalgam Procured From Ammonia. Philosophical Transactions of the Royal Society of London, sf: 333-370. doi: 10.1098/rstl.1808.0023. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 13. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/09/2021 12:17:36 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9887

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Yeni Koronavirüs
Klinik Mikrobiyoloji
Fare
Süpernova
Tahmin
Yaşlılık
Tür
Coronavirus
Davranış
Farmakoloji
Mikrop
Yapay
Eğitim
Aile
Biyoloji
Teyit
Afrika
Abd
Tespit
Yıl
Karanlık Madde
Hayvanlar
Kadın Doğum
Çocuklar
Uydu
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın