Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Kurbağalar (Anura)

Kurbağalar (Anura) Pedram Türkoğlu
Pelophylax bedriagae türü yavru kurbağa ve Rana cinsinin yumurtalarına benzeyen kurbağa yumurtaları, Zonguldak.
6 dakika
9,382
Tüm Reklamları Kapat
Kurbağalar
  • Bilimsel Adı Anura
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Kurbağalar
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Frogs and Toads
Taksonomi
  • Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
  • Gözlem Ekle

Tanım ve Genel Bilgiler

Kuyruksuz kurbağalar olarak da bilinirler. Keza kuyruklu kurbağaların da diğer adı semenderlerdir. Çeşitli ölçülerde bulunabilen, güçlü bacaklara sahip, dilleri ağzın ön kısmına bağlı, neredeyse tüm üyeleri etçil bir amfibi takımıdır. Larva döneminde bitkiyle beslenmede görülebilirken hepçil türler de bulunmaktadır. Yarı sucul bir yaşantıları vardır ve yavruluktan yetişkinliğe başkalaşım (metamorfoz) geçirirler. Yavrularında kuyruk bulunur ancak yetişkinliğe doğru kuyruk dejenere olur, kısalır ve en sonunda kaybolur. Bu duruma istisna olarak gösterilen Ascaphus cinsi 2 türün üyeleri aslında kuyruğa sahip değildir. Erkek üyelerin arkasında bulunan küçük çıkıntı kuyruk sanılsa da aslında kloak kısmının uzantısıdır.

Bazı türleri dillerini hızlıca ileri atıp avını yakalayabilir. Ciltlerini nemli tutmak için sürekli salgı halindedirler. Renkleri ya kamufle olmak için ortamla aynı renkte ya da avcıları uzak tutup zehirli (poisonous) olduklarını belli etmek için parlak ve uyarıcı (aposematizm) olur. Ünlü ok kurbağası familyasının (Dendrobatidae) bazı üyeleri insan gibi büyük memeliler için bile çok güçlü toksinler taşıyabilir. Adları bazen zehirlerini ok gibi fırlatabildikleri gibi bir kanı yaratsa da isimlerinde ok kelimesi yerli halkın onların zehirlerini oklarının ucuna sürmelerinden gelmektedir ve zehirleri ancak onlarla temasa geçince ortaya çıkar. Ancak tüm kurbağa türleri zehirli değildir. Yumurtalarını genelde suya bırakırlar fakat bazı türler karaya yumurta bırakır ya da iribaş evresini atlar. Bazı türlerin kış uykusuna yatarken bazı türleri yaz aylarında toprağın altında kurur.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

İlk dört uzuvlu hayvanlar olan tetrapodlar suculdu. Sudan karaya geçişten sonra yaklaşık 200 milyon yıl öncesine denk gelen bir dönemde farklılaşmaya başlamışlardır.

Anura takımında aslında büyük bir karmaşıklık hakimdir. Bunun sebebi terimlerin dilimize çevrilirken ayrım gözetmeksizin aynı kelime olarak çevrilmesidir. Anura üyelerinden ince vücut yapılı ve uzun bacaklı olanları İngilizce "frog" kelimesi ile karşılanırken kalın vücutlu daha kısa yapılı tıknaz Anura üyeleri İngilizce "toad" kelimesi ile anlatılır. Ancak hem "toad" hem de "frog" kelimeleri dilimizde "kurbağa" olarak karşılık bulmaktadır ve karışıklığa sebep olmaktadır. Fakat karışıklık sadece dilimize özgü değil. Bu iki terim İngilizce'de ayrı ayrı temsil edilmesine rağmen hala yanlış kullanılmaktadır. Öyle ki biyolojik açıdan "frog" olarak isimlendirilmesi gereken türlere "toad" denmesi, bu durumun tam tersi, tüm Anura üyelerine "frog" denmesi gibi durumlar yaşanmaktadır. Her ne kadar "toad" için Türkçe'de "kara kurbağası" kullanılsa da, yeterince dil bilgisine oturmamıştır.

Anura takımı 33 familya ve yaklaşık 6300'den fazla türe sahiptir ve bu onu omurgalılar arasında en kalabalık takımlardan biri yapar. Anura'nın alt taksonlarının sınıflandırılması diğer birçok taksonda olduğu gibi anatomik, gelişimsel ve davranışsal özelliklere dayanır. Ayrımda kriter kabul edilen önemli anatomik özellikler özellikle her bir omurun ön ucunda, arka ucunda veya her iki ucunda içbükey olabilen eklem yüzeyleri, interkalar kıkırdakların varlığı veya yokluğu, pektoral kuşağın durumu, pektoral kuşak üzerinde bir ön projeksiyonun, omosternumun varlığı veya yokluğu; maksiller kemik üzerinde dişlerin varlığı veya yokluğu; ve erkekte Bidder organının (ilkin bir yumurtalık) varlığı veya yokluğudur. Yumurtanın yapısı ve iribaş anatomisi de önemli rol oynar. Yumurta biriktirme ve yönetimi de sınıflandırmada etkili davranışsal özelliklerdendir.

Alt takım: Archaeobatrachia

Çeşitli ilkin kurbağalar ve kara kurbağalarını içeren bir alt takımdır. En ilkin kurbağa türleri bu alt takıma aittir. Avrupa, Asya, Yeni Zelanda, Filipinler ve Borneo'da bulunurlar ve karakteristik olarak küçüktürler. Ayrıca, Ascaphidae ailesi ABD'nin Kuzeybatı Pasifik ve kuzey kayalık dağlarında bulunur ve sadece iki tür tarafından temsil edilir. Takson parafiletik olarak kabul edilir.

  • Familya: Alytidae
  • Familya: Bombinatoridae
  • Familya: Leiopelmatidae

Alt takım: Mesobatrachia

Anura'nın ikinci en büyük alt takımıdır. 6 familya, 16 cins ve yaklaşık 240 türü kapsar. Henüz 1993 yılında sınıflandırılmış nispeten yeni bir taksondur. İsimlerindeki "Meso" orta anlamına gelir ve bu onları diğer iki alt takımın tam ortasına koyar. "Archaeo" ilkel, "Neo" yeni demektir. Avrupa, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Doğu Asya ve Afrikada yayılış gösterirler.

Tüm Reklamları Kapat

  • Familya: Megophryidae
  • Familya: Pelobatidae
  • Familya: Pelodytidae
  • Familya: Pipidae
  • Familya: Rhinophrynidae
  • Familya: Scaphiopodidae

Alt takım: Neobatrachia

Bu alt takım Anura'nın yaşayan 3 alt takımının en gelişmişi ve en yenisidir. Bu yüzden "Yeni kurbağalar" anlamına gelen Neobatrachia ismi konulmuştur. Neobatrachia o kadar kalabalıktır ki tüm Anura'nın %90'nından fazlasına tekabül eder. Neobatrachia'yı diğer alt takımlardan ayıran en önemli özellikler iskelet yapıları ve bazı davranışsal özelliklerdir. Bu alt takımın neredeyse dünyanın her yerinde yaşayan üyesi bulunmaktadır.

  • Familya: Allophrynidae
  • Familya: Amphignathodontidae
  • Familya: Aromobatidae
  • Familya: Arthroleptidae
  • Familya: Brachycephalidae
  • Familya: Brevicipitidae
  • Familya: Bufonidae
  • Familya: Calyptocephalellidae
  • Familya: Centrolenidae
  • Familya: Ceratobatrachidae
  • Familya: Ceratophryidae
  • Familya: Craugastoridae
  • Familya: Cryptobatrachidae
  • Familya: Cycloramphidae
  • Familya: Dendrobatidae
  • Familya: Dicroglossidae
  • Familya: Eleutherodactylidae
  • Familya: Heleophrynidae
  • Familya: Hemiphractidae
  • Familya: Hemisotidae
  • Familya: Hylidae
  • Familya: Hylodidae
  • Familya: Hyperoliidae
  • Familya: Leiuperidae
  • Familya: Leptodactylidae
  • Familya: Limnodynastidae
  • Familya: Mantellidae
  • Familya: Micrixalidae
  • Familya: Microhylidae
  • Familya: Myobatrachidae
  • Familya: Nasikabatrachidae
  • Familya: Nyctibatrachidae
  • Familya: Petropedetidae
  • Familya: Phrynobatrachidae
  • Familya: Pseudidae
  • Familya: Ptychadenidae
  • Familya: Pyxicephalidae
  • Familya: Ranidae
  • Familya: Ranixalidae
  • Familya: Rhacophoridae
  • Familya: Rheobatrachidae
  • Familya: Rhinodermatidae
  • Familya: Sooglossidae
  • Familya: Strabomantidae

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Çok fazla çeşitliliğe sahip bu takım dünyanın neredeyse her yerine dağılmıştır. Genelde nemli vücutlarını koruyabilmek için nemli ortamları tercih ederken bazı türler spesifik adaptasyonlar sayesinde kuru ortamlara da uyum sağlamıştır. Göller, dereler, sulak alanlar, yağmur ormanları, bataklıklar, kum tepeleri gibi birçok yerde yaşarlar.

Davranış ve Etoloji

Çiftleşme sırasında ampleksus adı verilen "kucaklama davranışı" sergilerler. Bu sayede erkek dişinin sırtına binerek, bırakılan bir yumurtaları döller. Kucaklaşma davranışının da tipleri vardır. Örneğin aksiller yani koltuk altından veya inguinal yani kasıktan olabilir. Ampleksus sırasında günlerce bu şekilde dolanabilirler.

Her kurbağanın çağrısı (vıraklaması) türüne özgüdür. Kurbağalar havayı gırtlaktan geçirerek oluştururlar. Vıraklayan kurbağaların çoğunda ses, vıraklamanın büyümesi sırasında farklılık gösteren bir veya daha fazla vokal kesesi, boğazın altındaki veya ağız köşesindeki deri zarları ile güçlendirilir. Bazı kurbağa çağrıları o kadar yüksek ki 1.5 km öteden duyulabilirler.

Vıraklama davranışı çoğu zaman çiftleşme döneminde erkek bireyler tarafından bir partner bulmak için sergilenir. Bazı türlerde erkekler tek başlarına bu davranışı gösterirken bazı türlerde erkek bireyler toplanır ve bir koro davranışı gösterir. Belirli türlerde dişiler erkeklerin çağrılarını güçlendirmek için onlara cevap verebilir. Koro davranışı sırasında kalabalıkta öne çıkan nitelikleri olan, daha yoğun seslere sahip erkekleri tercih ederler. Birçok türün diğer erkekleri bölgelerinden kovmak için özel çağrıları da vardır. Tüm çağrılar kurbağanın ağzı kapalıyken üretilir ancak bazı türlerde tehlike durumunda ağzı açıkken üretilen bir acil durum çağrısı da vardır. Bu çağrı diğer çağrılardan daha farklıdır ve genelde kurbağa yakalandığında bu yönteme başvurarak avcının dikkatini dağıtıp kendisini bıraktırmaya çalışır. İçbükey kulaklı sel kurbağasının (Amolops tormotus) çağrıları birçok açıdan sıra dışıdır. Erkekler, yukarı ve aşağı frekans modülasyonlarının gerçekleştiği çağrı çeşitleri sayesinde iletişim kurduklarında, ultrason frekans aralığına düşen çağrılar üretebilirler.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Çoğu kurbağa türü yumurtalarını direkt suya veya nemli ortamlara bırakmaktadır. Yumurtaların yaprakların altına yapıştırıldığı veya dallara asıldığı da bilinmektedir. Yumurtalar bir küme halinde bırakılabildiği gibi ayrı ayrı da olabilirler. Bazı türler yumurtaların başında nöbet tutarken, bazıları yumurtlayıp oradan ayrılır, bazı türler ise yumurtalarını sırtlarında taşırlar. Yavru ölümü fazla olduğu için genelde çok sayıda yumurta bırakılır. Lithobates catesbeianus türünün tek seferde 10.000-20.000 yumurta bırakabildiği gözlemlenmiştir.

Diyet ve Metabolizma

Kurbağalar boyutlarına göre çok çeşitlilik gösteren hayvanları avlarlar. Yapışkan salyaları ve yumuşak dilleri sayesinde kolayca avlarını yakalayabilirler. Büyük çoğunluğu böcekler, diğer küçük eklem bacaklılar veya solucanlar ile beslenir, ancak bazı büyük türler omurgalıları da yerler. Büyük türler diğer kurbağaları ve küçük kemirgenleri dahi yiyebilir. Ceratobatrachus guentheri gibi türler diğer kurbağaları yiyebilir. Kuzey Amerika'da yaşayan Lithobates catesbeianus türü kurbağaların, diğer kurbağaları, fareleri, küçük yılanları ve hatta küçük kaplumbağaları tükettiği bildirilmiştir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
7
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/07/2024 08:18:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8863

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Element
Venüs
Haber
Köpekgil
Doğru
Elementler
Evrim Ağacı
Elektrik
Diş Gelişimi
Nöronlar
Beyin
Abd
Yörünge
Kertenkele
Su
Gazetecilik
Müzik
Elektromanyetik
Evrimsel Süreç
Evrim Teorisi
Dünya Dışı Yaşam
Hücre
Aşı
Beslenme Davranışı
Kalıtım
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
G. Kaçıra, et al. Kurbağalar (Anura). (6 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 23 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8863
Kaçıra, G., Türkoğlu, P. (2020, June 06). Kurbağalar (Anura). Evrim Ağacı. Retrieved July 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8863
G. Kaçıra, et al. “Kurbağalar (Anura).” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, 06 Jun. 2020, https://evrimagaci.org/s/8863.
Kaçıra, Göktuğ. Türkoğlu, Pedram. “Kurbağalar (Anura).” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, June 06, 2020. https://evrimagaci.org/s/8863.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close