Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Kadın Avcılar: Atalarımızda Kadınların Rolü Sadece Toplayıcılık ve Bebek Bakımı Değildi; Kadınlar, Avlanıyorlardı da! Bunda Şaşırtıcı Olan Ne?

Kadın Avcılar: Atalarımızda Kadınların Rolü Sadece Toplayıcılık ve Bebek Bakımı Değildi; Kadınlar, Avlanıyorlardı da! Bunda Şaşırtıcı Olan Ne? Matthew Verdolivo
9000 yıl önce And Dağları'nda avlanan avcı kadınları gösteren bir çizim
5 dakika
5,671
  • İnsan Evrimi
  • Feminizm ve Kadın Araştırmaları
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

And Dağları'nın tepelerinde keşfedilen bir gömü alanında, 9000 yıl öncesine ait kemikler bulundu. Kemiklerin yanında 20 taştan oluşan mızrak uçları ve bıçaklar gömülmüştü. Tüm arkeolojik veriler, üst düzey bir avcının bedeni olduğuna işaret ediyordu ve Davis'teki Kaliforniya Üniversitesi'nden arkeolog Randy Haas'a göre ekipteki herkes, kemiklerin nasıl da iri ve güçlü bir erkeğe ait olması gerektiğini konuşuyorlardı. Kemikleri inceleyen, Arizona Üniversitesi biyoarkeologlarından Jim Watson oldu. Watson, kemiklerin ince ve hafif olduğunu keşfetti. Haas'a şöyle dedi: "Galiba sizin avcı bir kadın."

Bunun üzerine konuyu daha derinlemesine inceleyen araştırmacılar, gerçekten de bu üst düzey avcının bir kadın olduğunu doğruladılar. Bu durum, uzun yıllardır süregelen "avcı erkek" veya "erkek avcıdır" olarak özetlenen hipotezi çürütüyor. Amerika kıtasında yapılan diğer incelemeler de, en az 10 ayrı kadının av aletleriyle gömüldüğünü ve avcı olduklarını doğruladı. Norman'daki Oklahoma Üniversitesi'nden arkeolog Bonnie Pitblado şöyle diyor:

Bu Reklamı Kapat

Bu bulgunun bize verdiği mesaj, kadınların da her zaman avlanabilecek oldukları ve hatta gerçekten de avlandıklarıdır.

"Erkekler avcıdır." görüşünü yaygınlaştıran hipotez, 1966 yılında Chicago'da düzenlenen önemli bir sempozyumda ileri sürülmüştür. Bu sempozyumda çıkan ortak görüş, insan evriminde kadının toplayıcı, erkeğin avcı rolünü üstlendiği yönündedir. Önemli bir diğer çıkarımsa, bu iki rolün çok nadiren birbiriyle yer değiştirdiğidir. O günden bugüne bazı araştırmacılar bu indirgemeci hipoteze karşı çıkmışlardır; özellikle de yakın geçmişte bulunan ve Vikingler arasındaki savaşçı kadınlara ait kalıntılar, bu itirazları güçlendirmiştir.[1] Ancak avcı kadınlara ait arkeolojik bulgular çok daha kısıtlıdır. Özellikle de günümüzde Tanzanya'daki Hadza kabilesi ile Güney Afrika'daki San kabilesinin avcılarının her zaman erkek olması, sadece erkeklerin avcı olduğuna yönelik inancı güçlendirmiştir. Bu kültürlerde erkekler iri hayvanları avlarlar, kadınlar ise tüber, meyve, yemiş ve tohum toplarlar.

Haas ve ekibi, Aymara'dan yerel araştırmacılarla işbirliği yaptıklarında, aslında kadın avcılar üzerine bir çalışma yapmayı planlamıyorlardı. Peru'nun güneyinde, 3925 metre rakımda bulunan Wilamaya Patjxa arkeolojik alanında 6 kişiye ait kemikler bulmuşlardı. Bunların ikisi taş aletlerle gömülmüşlerdi. Muhtemelen 17-19 yaşlarında olan birisi, 4 adet mızrak başı, birkaç kama, olası bir bıçak ve hayvanların derisini yüzmekte ve parçalamakta kullanılan kesici aletlerle gömülmüştü. 20 taş mızrak ucu ve hayvan postlarını boyamakta kullanılan toprak boyası, bu kişilerden birinin kalça kemiğinin tepesine özenle yerleştirilmişti. Bu, kemiklerin sahibi hayattayken bu aletlerin deriden bir kese içerisinde taşınmış olabileceğini göstermektedir. Kese, zaman içerisinde parçalanarak dağılmıştır. 25-35 yaşlarındaki diğer kişi ise 2 mızrak ucuyla gömülmüştür. Ayrıca gömüldükleri yerde Ant geyiği ile vicuña veya guanaco gibi devemsilere ait kalıntılar da bulunmuştur.

Bu Reklamı Kapat

Araştırmacılar, Davis'teki Kaliforniya Üniversitesi'nden eş yazar Glendon Parker ile birlikte geliştirdikleri yeni bir adli yöntemi kullanarak kemiklerin cinsiyetini belirleyebilmektedirler. Bu teknikte kişilerin diş enamelleri incelenerek, amelogenin isimli proteinin kadınlarda mı yoksa erkeklerde mi bulunan versiyonu olduğu tespit edilebilmektedir. Etkileyici miktarda aletle gömülen kemikler, bir kadına aitti; diğeri ise erkekti. Kadının dişlerinden alınan karbon ve azot izotopları, kadın avcının tipik bir avcının yaptığı gibi hayvan eti ve bitkilerle beslendiğini göstermiştir.

Araştırmaya katılmayan diğer bilim insanları da sonuçları son derece tatmin edici buluyor. Örneğin Berkeley'deki Kaliforniya Üniversitesi'nden arkeolog Meg Conkey şöyle diyor:

Bu bulgu, tartışmaya yer bırakmayan bir kanıttır. Elbette şüpheciler, bunun milyonda bir olduğunu iddia edecektir.

Haas, bu endişeleri çalışma başlangıcında öngörmüştü: Amerika kıtasındaki 8000 yıldan daha eski 107 diğer gömü sahasını kapsayan çalışmalarında, av aletleriyle gömülmüş 10 kadın ve 16 erkek bulundu. Science Advances dergisinde yayınlanan bu meta-analiz, insanın erken atalarında avcılığın cinsiyetle ilişkili olmayan bir kavram olduğunu iddia etmektedir.[2]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Wyoming Üniversitesi'nden Robert Kelly, bulgunun başarısını alkışlıyor ;ancak bunun diğer potansiyel vakalara genellenebileceğini düşünmüyor. Bir beden ile gömülmüş aletlerin, o aletlerin illâ o kişi tarafından hayattayken kullanıldığını garanti etmediğine dikkat çekiyor. Örneğin kemikleri bulunanlar arasında iki kız çocuğu da var ve onlar da aletlerle gömülmüşler. Bedenlerle gömülen aletler, erkek avcıların acılarını ifade etmekte kullandıkları bir hediye de olabilir.

Pitblado, gömülen aletlerin hepsinin kadınlara ait olmasa bile, meta-analizlerinin kadınların uzun bir süredir avlanabildiklerinin göstergesi olduğunu ve daha fazla kanıt için nerelere bakabileceğimizi öğrenebileceğimiz bir araç olduğunu vurguluyor. Şili Üniversitesi'nde insan ekolojisi üzerine çalışan Eugenia Gayo da bu görüşe katılıyor:

Bu tür araştırmalar, "Hangi çevre şartları altında hem kadınlar hem erkekler avlandı?" gibi soruların cevabını yanıtlamamızı sağlayabilir.

Pitblado, kadınların da avlanabilmesinin şaşırtıcı olmadığını da ekliyor:

Bu kadınlar, And Dağları tepelerinde, 4000 rakımda ömürleri boyunca yaşıyorlardı. Eğer bunu yapabiliyorsanız, elbette bir geyiği de avlayabilirsiniz.

Evrim Ağacı Perspektifi

Evrim Ağacı olarak biz de kadın avcıların olmasını hiçbir şekilde şaşkınlıkla karşılamıyoruz; hatta kadınlar arasında avcılar, hatta ortalama bir erkekten bile başarılı avcıların olabileceği konusunun neden şaşırtıcı olduğunu anlamakta güçlük çekiyoruz. Ortalamada bir erkek, bir kadından fiziksel olarak daha iri ve daha kaslı olsa da, kadınların kas ve güç ortalaması da bir avcı olabilmek için fazlasıyla yeterlidir; ayrıca tür içi çeşitlilik dolayısıyla ortalamanın çok üstünde olabilecek kadınlar, ortalama bir erkekten çok daha başarılı bir avcı olabilir.

Kadınların genellikle avlardan uzak durmasının (veya tutulmasının) nedeni, türümüzde sadece kadınların yavru taşıyabilmesi olarak da görülebilir. Kadınların ava katılmaları (ve bu sırada yaralanmaları veya ölmeleri), yavru bakımını ciddi düzeyde riske atacak bir davranış olacaktır. Bu, fiziksel olarak mümkün olsa da, yavrularını üretemeyen soy hatları hızlı bir şekilde elenecektir. Yani kadınların "toplayıcılık" nitelikleri, kimi zaman ima edildiği gibi onların "evlerinin başında, hanım hanımcık" olmalarından değil, türümüzün devamlılığının mihenk taşı olan (ve avcılıktan kat kat zor bir iş olan) yavru üretimini sağlıyor olmalarındandır.

Bu Reklamı Kapat

Erkekler, harcanabilir yapıdadır. Her erkek, pek zahmet etmeden yavru üretimine katılabilir; sonrasında ölse de tür, bundan bir kadının ölümü kadar etkilenmeyecektir. Bir başka erkek kolaylıkla sperm üretebilir. Ancak kadınların doğum yapamadan hayatta kalma ihtimalinin düşmesi, türün devamlılığı için ölümcüldür. Bu nedenle insan toplumlarında erkeklerin daha riskli olan avcılığı üstlenmesi son derece anlaşılırdır. Zaten erkekler kaslı oldukları için avcı değillerdir; avcı olabilecek kadar harcanabilir yapıda oldukları için, doğal ve cinsel seçilim ile daha kaslı ve güçlü olacak biçimde şekillenmişlerdir.

Dolayısıyla bu bulgunun, her ne kadar türümüzün bütün coğrafyalardaki iş yükü dağılımını yansıtmama ihtimali çok yüksek olsa da, belli coğrafyalarda büyük öneme sahip olan kadın avcıların varlığını hatırlatması önemli ve heyecan vericidir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 31
  • Merak Uyandırıcı! 23
  • Muhteşem! 12
  • İnanılmaz 8
  • Umut Verici! 7
  • Bilim Budur! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Science Magazine | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/08/2022 05:42:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9524

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Türkiye
Filogenetik
Evren
Nörobilim
Dil
Psikiyatri
Viral Enfeksiyon
Astronot
Biliş
Kamuflaj
Transkripsiyon
Lgbt
Darwin
Küresel Isınma
Grip
Çocuklar
Bakteriler
Diş Gelişimi
Kuş
Diyabet
Yapay
Makale
Genom
Nükleer
Komplo
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.