Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Jurassic World: Dominion Filminin Bilimsel Analizi: Milyonlarca Yıllık Destanın Sonu...

Jurassic World: Dominion Filminin Bilimsel Analizi: Milyonlarca Yıllık Destanın Sonu...
16 dakika
4,373
  • Etoloji
  • Film Eleştirmenliği
Bir şey sona ermek için başlamıştır. Serüven uzamaya gelmez, ona anlam veren ölümüdür yalnız. - Jean Paul Sartre

İlk Jurassic Park (1993) üçlemesinden sonra Jurassic World (2015) üçlemesi de Jurassic World: Dominion (2022) filmi ile son yolculuğuna uğurlandı. Her ne kadar Jurassic World (2015) adeta ilk filmin yeniden yapımı (remake) gibi olsa da, üzücü bir şekilde Jurassic World: Fallen Kingdom (2018) üzerine hiçbir şey koyamamıştı. Serinin son filmi Jurassic World: Dominion (2022) ise büyük umutlar vaat etti, ancak nostaljiden beslenme umudu ile beklentileri karşılayamayan çerezlik bir aksiyon filminden öteye gidemiyor.

Jurassic World: Dominion (2022) filminin yönetmenliğini yine Collin Trevorrow üstleniyor. Senaryosu Collin Trevorrow ve Emily Carmichael tarafından yazıldı. Uyarlandığı hikâyenin kökeni Michael Crichton’ın efsanevi romanı Jurassic Park'a dayanıyor. Son üçlemeden "yeni" diye bahsediyoruz, ama eklenen birkaç genetiği değiştirilmiş tür dışında hikâye ve bilimkurgu fikri açısından orijinal seriden pek farkı yok.

Bu Reklamı Kapat

Filmin oyuncuları arasında önceki filmlerden aşina olduğumuz Chris Pratt, Bryce Dallas Howard, BD Wong, Omar Sy yer alıyor. Ayrıca yaşlılıkları gözlerimizi dolduran efsanevi Jurassic Park (1993) kadrosu Sam Neill (Dr. Alan Grant), Laura Dern (Dr. Ellie Sattler), Jeff Goldblum (Dr. Ian Malcolm) da tekrardan hikâyeye dâhil oluyor. Tabii BD Wong (Dr. Henry Wu) aslında Jurassic Park (1993) filminde paleogenetikçi olarak ufak bir role sahipti. Fakat yeni seride antagonist olarak karşımıza çıkıyor. Filmin yapım şirketi Universal Studios ve bütçesi de yaklaşık 185 milyon dolar. Ayrıca önceki iki filmin aksine Dominion, 146 dakikalık süresi ile oldukça uzun.

UYARI: Yazının devamı spoiler içerecektir!

Bu Reklamı Kapat

Jurassic Park’ın kurucuları John Hammond (solda) ve Benjamin Lockwood (sağda).
Jurassic Park’ın kurucuları John Hammond (solda) ve Benjamin Lockwood (sağda).

Hikaye

Jurassic World: Fallen Kingdom (2015) filminin sonunda, volkanik patlama sonrası Isla Nublar'ın küllere karışması ile nesli tükenmiş dinozorlar gezegenin her yerine yayıldı. Olaylardan 4 yıl sonra, insanların artık gezegenimizdeki yaban hayatının bir parçası hâline gelen nesli tükenmiş hayvanlar ile birlikte yaşamayı öğrenmesi gerekiyordu.

Jurassic World’ün yöneticilerinden biri olan Claire Dearing, yasa dışı ticaret faaliyetleri gösteren organizasyonlardan dinozorları korumaya çalışıyor. Claire ile Owen Grady, Nevada'daki dağların arasındaki bir kulübe evinde Maisie Lockwood’u gizlice korumaya çalışıyor.

Peki kim bu Maisie? Kendisi, Jurassic Park’ın kurucularından John Hammond'un ortağı Benjamin Lockwood‘un bilim insanı olan kızı Charlotte Lockwood’un bir klonu! Jurassic World’ün hadiselerinden sorumlu genetik şirketi InGen'de çalışan bilim insanı Charlotte, kendisinin ölümüne neden olacak "genetik hastalığı" tedavi ederek doğurduğu kızı/klonu uzun ve sağlıklı bir hayat sürebilecekti. Hatta John ile Benjamin'in ortaklıklarının bozulmasının nedeni bu klonlama işlemi olduğu söyleniyor. Çünkü John Hammond'un insan klonlanmasına karşı olduğu görüşleri var.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Seride ilk kez bir dinozor türünden ziyade bir insan türünde bu konu işleniyor, ancak tarih öncesi hayvanlar için bilimsel açıdan ufuk açıcı fikirler sunan Jurassic Park serisinde böyle bir konuya değinilmesine gerçekten ihtiyaç var mıydı? Özellikle hikâyede bu kadar eksiklik varken…

Partenogenez gözlemlenen Varanus panoptes türü monitör kertenkelesi.
Partenogenez gözlemlenen Varanus panoptes türü monitör kertenkelesi.
Wikipedi

Eşeysiz Üreme: Partenogenez!

Önceki filmlerde Owen'ın eğittiği "Blue" isimli Velociraptor yeniden karşımıza çıkıyor. Üstelik herhangi bir karşı cinsiyete ihtiyaç duymadan eşeysiz (aseksüel) biçimde üremiş ve "Beta" isimli bir yavrusu var. Zaten Jurassic Park serisinde dinozorların genomunu tamamlamak için kurbağa DNA'sı kullandıklarını ve bazı hayvanların döllenmeye ihtiyaç duyulmadan partenogenez ile ürediği biliniyor. Jurassic Park ve Jurassic World serisi bu bilgiden yola çıkarak kurgulanmış durumda. Seride ilk kez bir primat olan insanın partenogenez ile ürediği görülüyor.

Doğada, özellikle stresli çevre şartlarında nadiren de olsa bazı hayvanlarda spontan partenogenez görülebilmekte. Yani normalde eşeyli üreyen türün, bazı değişkenlere bağlı olarak eşeysiz üreyebildiği bilinmekte. Bu durumun eşeysiz üreme genleri mevcut olan dinozorların yeni çevre şartlarına adapte olmaya çalışması sırasında görülmesi güzel bir kurgu.

Jurassic Park (1993) filminden Lewis Dodgson (solda) ile Jurassic World: Dominion (2022) filminden Lewis Dodgson (sağda).
Jurassic Park (1993) filminden Lewis Dodgson (solda) ile Jurassic World: Dominion (2022) filminden Lewis Dodgson (sağda).

Göndermeler ve Referanslar

Hikâyenin devamına dönelim: Öncül filmlerdeki meşhur InGen şirketinin rakibi olan BioSyn (Biology Synthetics Technologies) ile bu filmde yüzleşiyoruz. Şirketin CEO'su Lewis Dodgson'u, Jurassic Park (1993) filminde Dennis Nedry'e barbasol traş köpüğü kutusu şeklindeki embriyo saklama kabı verirken görmüştük. Hatta her ikisinin de ölümünün Dilophosaurus tarafından gerçekleşmesi manidardı. Fakat iki filmde de ayrı aktörler tarafından canlandırılıyor.

Yozlaşmış BioSyn şirketi, rakiplerini elemek için nesli tükenmiş devasa çekirgeleri tasarlamaktan sorumlu. Paleobotanikçi Dr. Ellie Sattler, çekirgelerin BioSyn ekinlerine saldırmadığını fark edince, bu çekirgelerden şirketin sorumlu olabileceğinden şüpheleniyor. Dolayısıyla hoşlandığı eski arkadaşı Dr. Alan Grant'i bularak ondan yardım istiyor.

Bu Reklamı Kapat

İlginç birkaç detay: Dr. Ellie Sattler ekinlere bakarken, ilk filmde Brachiosaurus’u gördüğünde verdiği tepkiye referans bağlamında gözlüğünü çıkarıyor. Hikâyenin sonlarında Dr. Ian Malcolm'un, Giganotosaurus’un dikkatini alevli bir obje ile dağıttı bir sahne var. Söz konusu sahne, kendisinin Jurassic Park filminde telleri koparıp kaçan Tyrannosaurus'un dikkatini fişek ile dağıttığı sahneye bir referans.

Diğer yandan Owen ve Claire'ın evlat edindiği Maisie Lockwood'u ise BioSyn sonunda kaçırmayı başarıyor. Çünkü Dr. Henry Wu, Maisie'nin DNA'sını inceleyerek tedavi edilemeyen hastalıklara çare bulacağına inanıyor. Fakat Lewis Dodgson bu konuda birtakım karşı fikirlere sahip. Bu filmde Dr. Henry Wu'nun hatalarından ders çıkarmış pişman bir bilim insanına evrilmesi oldukça güzel bir seçim.

Zaten InGen'in önemli bilim insanlarından Dr. Henry Wu'nun da BioSyn'de çalışmaya başladığını görüyoruz. Dr. Henry, kitaplarda önemli bir karakterken orijinal Jurassic Park filminde ufak bir role sahipti. Daha sonra Jurassic World serisinde ana antagonist (kötü karakter) olarak karışımıza çıktı. Bu filmde ise ekinleri yok eden çekirgeleri üretmekle sorumlu. Buna rağmen senaryoda yeri çok küçük. Keşke karakter gelişimini daha yakından görebilseydik.

Jurassic Park (1993) filminden Dr. Henry Wu (sağda) ile Jurassic World serisinden Dr. Henry Wu (solda).
Jurassic Park (1993) filminden Dr. Henry Wu (sağda) ile Jurassic World serisinden Dr. Henry Wu (solda).

Yasa Dışı Ticaret ve Kara Borsa

Claire, devlette çalışan tanıdığı sayesinde Beta ve Maisie'nin nerede olabileceğine dair bilgi ediniyor. Ardından ikili, İtalya’nın Malta adasına giderek oradaki dinozor kara borsasına tanık oluyor. Günümüzde dahi yaban hayvanlarının yasa dışı ticareti ve kara borsası olduğunu göz önünde bulundurursak, senaryoda bu fikre şahitlik etmemiz güzel bir dokunuş. İkili, Malta’da bir kargo uçağı pilotu olan Kayla Watts ile tanışıyor. Daha sonra BioSyn’in çalışanları ile devlet çalışanları arasında çatışma yaşanınca kara borsa merkezinde dinozorlar serbest kalıyor ve kaos yaşanıyor.

Bu Reklamı Kapat

İlerleyen dakikalarda ana karakterlerimiz BioSyn'in merkezi İtalya'nın Dolomit Dağları'ndaki şirketin üssüne gidiyor. Şirket, bu bölgedeki vadide dinozorların yaşayabileceği bir koruma alanı oluşturmuş. BioSyn'in danışmanı olarak görev alan kaos teorisyeni matematikçi Dr. Ian Malcolm, Alan ve Ellie'yi şirketin merkezine davet ederek şirketin iletişim müdürü Ramsay Cole ile BioSyn'i ifşa etmeyi amaçlıyor. Böylece bütün karakterlerimiz BioSyn'in merkezinde toplanıyor.

At (Equus ferus caballus) sürüsü ile birlikte koşan Parasaurolophus sürüsü.
At (Equus ferus caballus) sürüsü ile birlikte koşan Parasaurolophus sürüsü.

Senaryonun Bitişi

Ana karakterlerimiz birleşince şirketin merkezindeki alanda çeşitli dinozorlarla karşılaşıyor ve maceraları ardından Beta ve Maisie'yi kurtararak dönmeyi başarıyorlar. Ayrıca Dr. Henry Wu’yu da yanlarına alıyorlar. Daha sonra Dr. Henry, Beta ve Maisie’nin DNA’sını inceleyerek çekirge salgınını çözebilecek bir patojen üretiyor. Dr. Ellie ile Dr. Alan, Ian ve Ramsey ile birlikte BioSyn’e karşı ifade vermeden önce ilişkilerini yenileme kararı alıyor.

Diğer yandan Blue'nun yavrusu Beta, annesine kavuşuyor. Owen, Claire ve Maisie de kulübe evlerinde mutlu bir hayat sürmeye devam ediyor. InGen'in Tyrannosaurus rex'i de The Lost World: Jurassic Park (1997) filmindeki iki T. rex olan "Buck" ve "Doe" ile buluşuyor. Dünya'nın dört bir yanındaki tarih öncesi hayvanlar, gezegendeki diğer hayvanlar ile birlikte yaşadığı sanatsal kareler ile gösterildikten sonra seri sona eriyor!

Bilimsel veriler ışığında tanımlanan boyutu ile Jurassic World serisinde gösterilen boyut (silüet).
Bilimsel veriler ışığında tanımlanan boyutu ile Jurassic World serisinde gösterilen boyut (silüet).
Joshua Knüppe (Paleosanatçı)

Eleştiriler

Filmin genel anlamda çok fazla eksiği var. Hatta Jurassic World filmlerinden bile eksikleri büyük.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
A Room Af One's Own (Virginia Woolf)

A Room of One’s Own is an extended essay by Virginia Woolf, first published in September 1929. The work is based on two lectures Woolf delivered in October 1928 at Newnham College and Girton College, women’s constituent colleges at the University of Cambridge.

In her essay, Woolf uses metaphors to explore social injustices and comments on women’s lack of free expression. Her metaphor of a fish explains her most essential point, “A woman must have money and a room of her own if she is to write fiction”. She writes of a woman whose thought had “let its line down into the stream”. As the woman starts to think of an idea, a guard enforces a rule whereby women are not allowed to walk on the grass. Abiding by the rule, the woman loses her idea. Here, Woolf describes the influence of women’s social expectations as mere domestic child bearers, ignorant and chaste.

The political meaning of the text is directly linked to this metaphor. When the emergence of the ‘new woman’ occurred, this awareness of injustice makes a clear political statement regarding women’s intellectual potential in their own right. Therefore, the broader literary influence of this argument reveals the increase in social tension as the century’s shift looms. Woolf suggests that the absence of female fiction is a result of a lack of opportunity rather than a distinct absence of talent.

Warning: Unlike most of the books in our store, this book is in English.
Uyarı: Agora Bilim Pazarı’ndaki diğer birçok kitabın aksine, bu kitap İngilizcedir.

Devamını Göster
₺42.00
A Room Af One's Own (Virginia Woolf)

Kısaca özetlemek gerekirse film, iki buçuk saat boyunca gelişen "olaylar" silsilesinden ibaret. Orijinal üçlemedeki oyuncular bile filmi kurtaramamış diyebiliriz. Senaryoda "hikâye" bile diyebileceğimiz bir bütünlük bulunmuyor. Eski filmlerde insan eylemlerinin en azından yaralanma veya ölüm gibi bir bedeli olurdu. Fakat bu film yeterince cesur olmadığı için, izleyicinin gerçeklik algısını bozuyor. Bu yüzden hiçbir aksiyon sahnesinde eylemlerin olası kötü sonuçları aklımıza gelmiyor. Eski aktörlerin oyunculukları iyi olsa da diyalogları fazlasıyla vasat kalmış.

Tarih öncesi hayvanları önceki filmlerdeki gibi bilimsel açıdan hatalı resmedileceklerini biliyorduk, ancak çıtayı yine yükselttiler. El bilekleri hatalı konumlandırılmış anatomileri orantısız olan "tüysüz" raptorlar, etrafa çılgınca saldıran türler, anlamsız davranışlar ve nicesi… Söz konusu hataların neler olduğu Yaşayan Dinozor: Avian kitabında detaylıca incelemiştik.

Fakat bu film ile hatalara yenileri eklenmiş oldu. Prologue sahnesinde gördüğümüz uçan sürüngen Quetzalcoatlus ve üzerindeki tüy benzeri piknofiberler, aynı şekilde prologue sahnesindeki Tyrannosaurus’un üzerindeki minik tüy yapıları çok umut vericiydi. Filmde yer alan Quetzalcoatlus'un boyutu ise her zamanki gibi fazlasıyla abartılıydı. Keza diğer bir sürüngen olan Mosasaurus'un da cüssesi gerçekte seride gösterildiği kadar devasa değildi. Evet, Quetzalcoatlus, 6 metreye ulaşabildiği düşünülen yüksekliği ve 11 metreye ulaşabildiği düşülen kanat açıklığı ile yaşamış en büyük uçan hayvanlardan biriydi! Fakat filmde adeta bir ejderha gibi gösterilmiş, keza davranışları da öyle lanse edilmiş! Belki biyo-teknoloji şirketlerinin tasarladıkları türlerin neden bu kadar devasa olduğu, büyüme hormonu (GH) gibi endokrin takviyeleri sayesinde bir bahaneye bağlanabilir; ancak davranışlarına bulunabilecek bir bahane yok.

Ayrıca devasa boyutlara ulaştığı bilinen böcekler, oksijen oranının %35'lere yükseldiği hesaplanan yaklaşık 300 milyon yıl öncesine denk gelen Karbonifer'de yaşıyorlardı. Kretase'de ise atmosferik oksijen oranı neredeyse günümüzdeki kadardı, hatta bazı dönemlerinde günümüzdeki %21 seviyesinden bile düşüktü. Dolayısıyla Kretase'deki trake solunumu yapan eklem bacaklılar da milyonlarca yıl önceki Karbonifer ataları kadar devasa değildi.

Pyroraptor olympius türünün bilimsel açıdan tutarlı illüstrasyonu.
Pyroraptor olympius türünün bilimsel açıdan tutarlı illüstrasyonu.
Mette Aumala (Paleosanatçı)

Prologue Sahnesi

Reklam amaçlı yayımlanan müthiş prologue sahnesi neredeyse filmin kendisinden kaliteliydi:

Her ne kadar Blu-Ray versiyonunda ekleneceği söylense de, filmden çıkarılması, gerek senaryo gerekse de seyir zevki açısından yaptıkları en büyük hatalardan biri olmuş. Gösterilen Oviraptor (her ne kadar el bilekleri hatalı olsa da) sözde ilk "tüylü" dinozor olarak karşımıza çıkacaktı. Fakat filmin kendisinde yer almıyordu bile! Bu kadar reklamı yapılan türlerin basit bir pazarlamadan ibaret olması fazlasıyla üzücü.

Yine aynı şekilde buzlarda anlamsızca ana karakterlerimize saldıran Pyroraptor'un elleri hatalı ve göz bebekleri de diğer raptorlar gibi dikey! Halbuki dromaeosauridler (raptorgiller) kuşlarla (avian dinozor) yakın akraba oldukları için pupillerinin (göz bebeği) kuşlar gibi yuvarlak olduğu düşünülüyor. Yani kedi gibi ince ve dikey bir göz bebeği sinematik açıdan hoş dursa da gerçekçilikten uzak.

Giganotosaurus (solda) ile Tyrannosaurus (sağda) karşılaştırması. Tyrannosaurus’un yoğun kemik kütlesi belli oluyor.
Giganotosaurus (solda) ile Tyrannosaurus (sağda) karşılaştırması. Tyrannosaurus’un yoğun kemik kütlesi belli oluyor.
Vitamin Imagination (Paleosanatçı)

Giganotosaurus vs Tyrannosaurus

Gelelim filmin sözde en azılı antagonisti Giganotosaurus'a... Kendisi her ne kadar "en büyük kara etoburu" diye yansıtılmış olsa da, boyutları hemen hemen aynı olan Tyrannosaurus’un kas kütlesi ve kemik yoğunluğu nedeniyle birkaç ton daha ağır olduğu hesaplanmıştır. Üstelik yaklaşık 5.8 tonluk bir çene kuvvetine sahip olduğu rapor edilmiştir! Bu da Tyrannosaurus'u özünde daha "büyük" ve daha "iri" bir hayvan yapıyor. Dolayısıyla diş dişe mücadelede Tyrannosaurus rahatlıkla üstünlük sağlayabilir. Tabii doğada işler bu kadar basit değil, Tyrannosaurus’un alacağı ağır bir darbe onun hayatına mâl olabilir. Örneğin yırtıcılardan biri derin yumuşak doku hasarı veya uyluk/kemik kırığı gibi ağır bir travma yaşarsa hayatını devam ettiremeyeceği için ölümle sonuçlanabilir.

Bunun dışında Giganotosaurus'un dış görünüşü adeta "ejderha" gibi, tamamen hatalı bir şekilde tasarlanmış. Yine genetik şirketinin farklı türdeki hayvanların genlerinden yararlandığı bahanesi kullanılabilir. Fakat Giganotosaurus ismi kullanılıyorsa, aynı cinsteki özellikleri beklememiz doğal değil mi? O zaman öncül filmlerdeki Indoraptor veya Indominus rex gibi kurgusal türleri kurgulamak gerekir. Üstelik Giganotosaurus'un "saf kan" tasarlandığı senaryoda özellikle vurgulanıyor.

Bilindiği kadarıyla Giganotosaurus'un sırtında diken benzeri osteoderm dokusu yoktur. Osteodermler, içerisinde kemik dokusu barındıran sertleşmiş deri tabakasıdır. Ayrıca her iki yırtıcının da dudaklara sahip olması gerekiyordu. Dikkat ederseniz daha “korkutucu” gözükmesi adına Tyrannosaurus gibi büyük theropodlar dişleri açıkta, dudaksız resmedilir. Bu durum, bilimsel verilerle örtüşmemektedir.

Bu Reklamı Kapat

Görünüşü yanında, davranışları da hatalıydı. Filmin son sahnesinde hiçbir motivasyonu olmadan kafasını camdan içeri sokarak insanlara saldırmaya çalışıyordu. Etolojik (hayvan davranışları bilimi) açısından yaklaşırsak gerçeğe en yakın kısmı Tyrannosaurus ile ilk karşılaşmasındaki sürtüşmeydi. Evet, doğada büyük yırtıcıların rekabetleri gerçekten de o sahnedeki gibi olur. Bir apeks yırtıcı üstünlüğünü kanıtlayınca diğer yırtıcı daha fazla hasar almamak adına bölgeden uzaklaşır.

Prologue kesitinden Moros intrepidus türü. Bilimsel olarak tutarlı gözüken tür, ne yazık ki filmde çok kısa bir süreliğine yer alıyordu.
Prologue kesitinden Moros intrepidus türü. Bilimsel olarak tutarlı gözüken tür, ne yazık ki filmde çok kısa bir süreliğine yer alıyordu.
Jurassic World: Dominion Prologue Sahnesi

Bilimsel Olarak Tutarlı Dinozorlar

"Filmde hiç bilimsel açıdan tutarlı tasarlanmış bir dinozor yok muydu?" diye sorduğunuzu duyar gibiyiz. Evet, vardı!

Prologue sahnesinde gösterilmiş ufak bir tironozorgil türü olan Moros intrepidus enfes resmedilmişti. Gerek tüyleri, gerekse de davranışları bilimsel versiyonuna oldukça yakındı. Ayrıca ilk sahnedeki kovalamacada gördüğümüz boynuzlu Nasutoceratops cinsi de en beğendiğimiz dinozorlardan biri oldu

Kaçırılmış büyük bir potansiyele sahip olan Quetzalcoatlus da sadece prologue sahnesinde oldukça güzel tasarlanmıştı. Üzerindeki tüy benzeri piknofiberler bilimsel verilerle örtüşüyordu. Sadece uçağa saldırdığı sahnede hem boyutu, hem de davranışları abartıldı. Uçan bir sürüngenin gördüğü yeni bir cisme delicesine saldırması oldukça mantıksızdı. 

Bu Reklamı Kapat

Filmin başında işaret fişeği ile bölgeden uzaklaştırdıkları büyük cüsseli Apatosaurus da anatomik ve postür açısından tutarsızlıklar dâhilinde tasarlanmıştı. Buna rağmen bilinen en büyük sauropodlardan biri olan Dreadnoughtus'un postürü paleontolojik versiyonuna daha yakındı.

Jurassic World: Dominion filminden Pyroraptor tasarımı. Ellerin duruşu, dudaksız ağız ve yüzdeki tüylerin başlangıç yeri hatalı.
Jurassic World: Dominion filminden Pyroraptor tasarımı. Ellerin duruşu, dudaksız ağız ve yüzdeki tüylerin başlangıç yeri hatalı.

Hayvan Davranışları

Gezegene dağılan nesli tükenmiş dinozorların adeta "kaos" içerisinde iki buçuk saat boyunca oradan oraya delicesine saldırdıklarını görüyoruz. Her seferinde söylediğimiz gibi, tıpkı köpekbalıkları ve timsahlar gibi, dinozorlar da "film canavarları" değildir! Onlar, gerçekten yaşamış yaban hayvanlarıdır. Tam da bu yüzden prologue sahnesi çok heyecan vericiydi, çünkü dinozorları gerçekte var olmuş, diğer canlılar gibi üreyen ve beslenen hayvanlar olduklarını resmetmişlerdi. Bunun dışında filmin son sahnesinde tarih öncesi hayvanların günümüzdeki yaban hayatı ile birlikte yaşamaya uyum sağladığını göstermeleri nefisti! Hatta hikâyedeki tek güzel kısım neredeyse buydu…

Popülasyon sayısı artan her hayvan türü, bulunduğu habitatta "istilacı tür" konumuna geçebilir. Fakat adadan kaçan dinozorların sayısı ne kadardı ki her köşe başında insanlarla çatışsınlar? Gözlerden uzak yaban hayatına karışmaları daha mantıklı olacaktı.

Velociraptor, Pyroraptor, Atrociraptor cinsleri fosil kayıtlarında mevcut olan örnekler... Fakat hepsinin tüylü olması ve avuç içlerinin birbirine bakması gerekiyor. Bu filmde sadece Pyroraptor tüylü resmedilmiş, ancak elleri ve pupilleri (gözbebeği) yine hatalı. Yetmezmiş gibi, durduk yere gördüğü iki insana hayatı pahasına saldırma ihtiyacı hissediyor.

Bu Reklamı Kapat

Zaten filmdeki raptorlar, neredeyse otomobil kadar hızlılar! Yere düşseler bile bir şekilde otomobile yetişebiliyorlar. Halbuki yapılan analizlere göre bir Velociraptor'un en fazla 40 km/sa hıza ulaşabileceği düşünülüyor. Herhangi bir otomobilin ortalama hızını 80-100 km/sa gibi düşünürsek, bilimsel verilerin iki katından fazla hızlanmışlar demektir!

Hepsinden öte, nasıl oluyor da Pyroraptor dondurucu soğuktaki bir su birikintisinde balık gibi yüzebiliyor? Hiçbir dromaeosaurid türünün yarı-sucul yaşantıya uyum sağladığına dair bir bilimsel veri yok! Keşke en azından Baryonyx veya Spinosaurus gibi bir cins kullansalarmış bu sahne için… Tabii filmde birkaç sahnede yer alan spinosaurid cinsi olan Baryonyx de bilimsel açıdan hatalı tasarlanmış, ayrı bir konu.

Jurassic World: Dominion serisinde işlenen Nasutoceratops cinsinin bilimsel açıdan tutarlı versiyonu. Filmdeki tasarım da bilimsel açıdan tutarlı versiyonu neredeyse aynıdır.
Jurassic World: Dominion serisinde işlenen Nasutoceratops cinsinin bilimsel açıdan tutarlı versiyonu. Filmdeki tasarım da bilimsel açıdan tutarlı versiyonu neredeyse aynıdır.
Andrey Atuchin (Paleosanatçı)

Örneğin filmin başında gece vakti bir grup arabanın üstüne koşan Nasutoceratops sürüsünü görüyoruz. Herhangi bir yaban hayvanı aşina olmadığı gürültülü ve ışıklı bir objeye saldırmaya çalışmaz. Söz konusu durumda Nasutoceratops sürünün yapacağı muhtemel davranış kaçmak olurdu. Tabii böyle bir davranışın seyir zevki nasıl olur, tahmin edebilirsiniz.

Keza insan gören raptorların zıvanadan çıkmışçasına saldırması gerçeklikten fazlasıyla uzak. Yırtıcı hayvanlar rutin avları olmayan hayvanlara delicesine saldırmak istemez, bu hem enerji ekonomisi açısından verimsiz hem de davranış kalıpları açısından mantıksızdır.

Bu Reklamı Kapat

Aynı şekilde mağaradaki Dimetrodon'lar fütursuzca karakterlerimize saldırmaya başlıyordu. Üstelik Dimetrodon, dinozorlardan ziyade memeliler ile yakın akrabadır. Çünkü bir synapsid olan memeliler ve ataları gibi kafatasında göz çukuru arkasında tek bir deliğe sahiplerdi. Bu da onları memelilerin atalarına yakın akrabalardan biri yapıyordu! Her ne kadar davranışları hakkında ayrıntılı veriye sahip olmasak da, orta boyutlu etçil memeliler gibi davranıyor olabileceklerini hayal etmek kısmen daha mantıklı olabilir.

Son olarak Therizinosaurus’a değinmemiz lazım. Geç Kretase’de yaşamış Therizinosaurus, bir otçul dinozor cinsiydi ve gerçekten de 50 cm'ye ulaşabildiği anlaşılan tırnaklara sahipti. Filmde de kör bir Therizinosaurus ile karşılaşıyoruz, ancak her nedense önüne çıkan bir geyiği tokatlayarak fırlatıyor. Böylece anlamsızca bir geyiğin ölümüne neden oluyor. Yaban hayatında hayatta kalabilmiş "kör" bir hayvanı düşünürsek, önüne geçen en ufak bir hareketlenmeden korkup kaçması gerekiyor ki hayatta kalabilsin. Çünkü nasıl bir tehditle karşılaşacağını kestiremez, bu yüzden saldırmak yerine kaçmayı tercih etmesi daha mantıklıdır. Dediğimiz gibi hiçbir bir yaban hayvanı "mecbur kalmadıkça" bilmediği bir canlıya saldırmayı ilk seçenek olarak tercih etmez…

Bilimsel açıdan tutarlı Giganotosaurus tasarımı.
Bilimsel açıdan tutarlı Giganotosaurus tasarımı.
Gabriel Ugueto (Paleosanatçı)

BioSyn Şirketi

BioSyn, InGen şirketine benzer bir genetik şirketi. Hatta Michael Crichton'un The Lost World (1995) romanında da konu edinilir. InGen'in felaketi ardından hisselerini satın almak isteyen şirket, diğer bilim insanlarının fikirlerini çalmasıyla tanınır. Aynı zamanda, ağırlıklı olarak bilim insanları yerine casus ve avukat çalıştıran bir biyo-teknoloji şirketi olmasıyla bilinir.

Fakat filmde, InGen'in aksine, şirketin gayesinin tam olarak ne olduğu izleyiciye aktarılamıyor. Tuhaf kişiliği olan CEO Dodgson'un motivasyonu ikna edici değil. Gezegendeki ekinleri yok ederek, yasa dışı ticaret yaparak rakiplerinden üstün bir firma olmaya çalışması milyar dolarlık bir şirket için yeterince tutarlı değil. Hâlihazırda geliştirdikleri teknolojiler ve tedavi çalışmaları zaten firmanın ön plana çıkması için yeterli. Üst düzey teknolojilere sahip bir şirket nasıl oluyor da alev silahı ile yakma eylemi gerçekleştirebilecek bir güvenlik odasının havalandırmasına yeterli koruma desteğini sağlayamaz? Yanan çekirgeler havalandırmadan kaçarak etrafa dağılıyor ki bu kabul edilebilir gibi değil.

Bu Reklamı Kapat

Sonuç

Sonuç olarak, Jurassic World’ün ilk filmi bile seriye daha çok katkı sağlamışken, serinin son filminin bu denli zayıf kalması çok üzücü. Elle tutulur bir hikâye olmadan klişe aksiyon sahneleri ile oluşturulmuş olaylar silsilesinden öteye gidemiyor.

Elbette Jurassic Park markasının hatırına izlenmesi gereken bir yapım. En azından daha önce görmediğimiz bazı tarih öncesi canlıları görme fırsatına erişiyoruz. Özellikle de Youtube'da yayınlanan prologue sahnesi ile...

Fakat yapımın kendisi cuma akşamları izleyeceğiniz çerezlik bir aksiyon filminden fazlası değil.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 6
  • Tebrikler! 5
  • Bilim Budur! 3
  • Üzücü! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/08/2022 06:28:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11998

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Elektrokimya
Plastik
Basınç
Yas
Malzeme
Hücreler
Sağlık Personeli
Sinirbilim
Salgın
Amerika Birleşik Devletleri
Oyun Teorisi
Makroevrim
Balıklar
İklim
Balık Çeşitliliği
Dna
Algı
Nadir
Diyet
Yağ
Fizik
Evrim Ağacı
Yıl
Kurbağa
Evrim Teorisi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.