Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Heliyosferin Gerçek Şekli Ne? Güneş Sistemimiz, Kruvasan veya Jumbo Karides Şeklinde Olabilir Mi?

Heliyosferin Gerçek Şekli Ne? Güneş Sistemimiz, Kruvasan veya Jumbo Karides Şeklinde Olabilir Mi? NASA
4 dakika
4,666
Evrim Ağacı Akademi: Güneş Sistemi ve Gezegenler Yazı Dizisi

Bu yazı, Güneş Sistemi ve Gezegenler yazı dizisinin 7. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Güneş Sistemi İçin Bir Kılavuz: Güneş Sistemi İçindeki Cisimler Hakkında Neler Biliyoruz?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Güneş sistemimizdeki tüm gezegenler, Güneş'in sürekli dışarı akan maddesi olan güneş rüzgârı tarafından oyulmuş, manyetik bir baloncuğun içindedir. Heliosfer adı verilen bu manyetik baloncuk, gezegenleri süpernova gibi güçlü kozmik olayların ardından etrafa saçılan zararlı kozmik radyasyondan korur. Heliosferin dışında, galaksimizdeki yıldız sistemleri arasındaki boşluğu dolduran yıldızlararası ortam, iyonize gaz ve manyetik alan vardır. Bu manyetik baloncuğun şekli, bilim insanlarının yıllardır cevaplamaya çalıştıkları bir sorudur.

Bugüne kadar, heliosferin "burun" adı verilen yuvarlak bir ön kenarı ve arkada uzun bir kuyruğu bulunan bir kuyruklu yıldız şeklinde olduğunu düşünülmüştü. Mart ayında Nature Astronomy'de yayınlanan ve derginin Temmuz kapağında yer alan yeni bir araştırma, bizlere alternatif bir şekil sundu: sönük bir kruvasan.[5]

Heliosferin şeklini, içeriden bakarak belirlemek zordur. Heliosferin en yakın kenarı, Dünya'dan on milyar kilometreden daha uzaktadır. Sadece iki Voyager uzay aracı bu bölgeyi doğrudan ölçerek bize heliosferin şekli hakkında kesin referans verisi bırakabildi.

Tüm Reklamları Kapat

Uzayda bulunan çeşitli uydular ve keşif araçları tarafından, Dünya'ya doğru uçan parçacıklar yakalanıp gözlemlenerek yıldızlararası uzaya olan sınırımız incelenmektedir. Bu parçacıklardan bazıları, galaktik kozmik ışınlar olarak adlandırılan, galaksinin uzak bölgelerinden gelen yüklü parçacıklar, halihazırda güneş sistemimizde bulunanlar, heliopoz (İng: "heliopause") denen kısma doğru ilerleyen ve karmaşık bir dizi elektromanyetik süreçle Dünya'ya geri dönen yüklü parçacıklardır. Bunlara enerjik nötr atomlar denir ve yıldızlararası ortamla etkileşime girerek oluştukları için, heliosferin kenarını haritalamak için bir yardımcı olurlar. NASA’nın Yıldızlararası Sınır Gezgini (IBEX) misyonu, heliosferi inceler ve bu parçacıkları bir tür radar olarak kullanır. Böylece güneş sistemimizin yıldızlararası uzaya olan sınırının izini sürer.

Bilim insanları, bu karmaşık verileri anlamlandırmak ve heliosferin özelliklerinin bir tahminine dönüştürmek amacıyla bilgisayar modellerini kullanıyor. NASA ve NSF tarafından finanse edilen yeni araştırmanın başyazarı Merav Opher, Boston Üniversitesi DRIVE Bilim Merkezi'nin başında görev alıyor. Opher modelinin sonuncu iterasyonu, heliosferin manyetik balonunu dolduran uzaydaki materyalin davranışını karakterize etmek ve sınırları hakkında başka bir perspektif elde etmek için NASA gezegen bilimi misyonlarından alınan verileri kullanıyor.

NASA’nın Cassini misyonu, Satürn’ün manyetik alanında hapsolmuş parçacıkları incelemek için tasarlanmış ve aynı zamanda iç güneş sistemine geri dönen parçacıkların gözlemlerini de yapan bir alet taşımıştı. Bu ölçümler, Yıldızlararası Uzay Gezgini’ninkilere benziyor ancak heliosferin sınırı hakkında farklı bir bakış açısı sağlıyordu.

Buna ek olarak, NASA’nın New Horizons misyonu, uzayda iyonize olan ve güneş rüzgârıyla birlikte toplanan “pick-up ions” adı verilen özel bir parçacık türüne ait veriler elde etmemizi sağladı. Bu parçacıklar, farklı kökenleri nedeniyle Güneş'ten çıkan güneş rüzgârı parçacıklarından çok daha sıcaktır. Boston Üniversitesi'nde astronomi profesörü olan Opher, çalışmasını bu bileşenlere dayandırmıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Biraz soğuk sıvınız ve sıcak sıvınız varsa ve onları uzaya koyarsanız karışmazlar, çoğunlukla ayrı ayrı bulunurlar. Yaptığımız şey, güneş rüzgârının bu iki bileşenini ayırmak ve sonuçta ortaya çıkan heliosferin 3 boyutlu şeklini modellemekti.

Güneş rüzgârının bileşenleri ayrı ayrı düşünüldüğünde, Opher'in heliosferi şekillendirmede baskın bir güç olarak güneşin manyetik alanını kullanan daha önceki çalışmasıyla birlikte, iki jet akımının heliosferin merkezi bombeli kısmından kıvrılmasıyla oluşan, uzun kuyruklu sönük bir kruvasan şekli yaratıldı.[6]

Bilim insanları sönük bir kruvasan görüyorlar. Biz ise lezzetli bir karides. Peki ya siz ne görüyorsunuz?

Araştırmaya göre yapılan yeni helyosfer modellemesi.
Araştırmaya göre yapılan yeni helyosfer modellemesi.
NASA

Heliosferin Şekli Neden Önemli?

Heliosferin şekli bilim dünyası için bir meraktan daha fazlasıdır. Heliosfer, güneş sistemimizi galaksinin geri kalanına karşı koruyan bir kalkan görevi görür. Süpernova gibi, diğer yıldız sistemlerinde gerçekleşen olaylar, parçacıkları neredeyse ışık hızına kadar hızlandırabilir. Bu parçacıklar, güneş sistemimiz dâhil her yöne fırlatılır. Ancak, heliosfer bir kalkan görevi görerek, Güneş sistemimize girecek olan kozmik ışınlar adı verilen bu muazzam enerjili parçacıkların yaklaşık dörtte üçünü emer.

Dünyada, gezegenimizin manyetik alanı ve atmosferiyle korunuruz, ancak uzaydaki astronotlar ve uydularımız neredeyse savunmasızdır. Galaktik kozmik ışınların etkisiyle hem elektronik aletler hem de insan hücreleri zarar görebilir. Bu ışınlar çok fazla enerji taşıdığından, yakın gelecekte planlanan uzay yolculuklarında pratik bir şekilde engellenmeleri oldukça zordur. Heliosfer, uzay yolcularının galaktik kozmik ışınlara karşı temel savunmasıdır, bu nedenle, şeklini anlamak robotik ve insanlı uzay keşiflerini planlamak için önemli bir husustur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ayrıca, heliosferin şekli, başka dünyalarda yaşam arayışımızdaki bulmacanın da bir parçası olacaktır. Galaktik kozmik ışınlardan gelen zararlı radyasyon, bir dünyayı yaşanmaz hale getirebilir. Heliosferin güneş sistemimizi nasıl koruduğu ve bu korumanın güneş sistemi tarihi boyunca nasıl değişmiş olabileceği hakkında daha fazla şey öğrendikçe, benzer korumaya sahip olabilecek diğer yıldız sistemlerini de arayabiliriz.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Güneş Sistemi ve Gezegenler Yazı Dizisi

Bu yazı, Güneş Sistemi ve Gezegenler yazı dizisinin 7. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Güneş Sistemi İçin Bir Kılavuz: Güneş Sistemi İçindeki Cisimler Hakkında Neler Biliyoruz?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
36
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 22
  • Merak Uyandırıcı! 14
  • Bilim Budur! 12
  • İnanılmaz 11
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 8
  • Muhteşem! 7
  • Umut Verici! 7
  • Güldürdü 2
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: NASA | Arşiv Bağlantısı
  • NASA. Uncovering Our Solar System’s Shape. (5 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 19 Ağustos 2020. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • M. Opher, et al. A Small And Round Heliosphere Suggested By Magnetohydrodynamic Modelling Of Pick-Up Ions. (16 Mart 2020). Alındığı Tarih: 19 Ağustos 2020. Alındığı Yer: Nature Astronomy | Arşiv Bağlantısı
  • M. Wall. Is Our Solar System Shaped Like A Deflated Croissant?. (7 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 19 Ağustos 2020. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • NASA. Nasa-Funded Study Finds Two Solar Wind Jets In The Heliosphere. (3 Mart 2015). Alındığı Tarih: 19 Ağustos 2020. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Opher, et al. (2020). A Small And Round Heliosphere Suggested By Magnetohydrodynamic Modelling Of Pick-Up Ions. Nature Astronomy, sf: 675-683. doi: 10.1038/s41550-020-1036-0. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ H. Zell. Two Solar Wind Jets Found In The Heliosphere. (15 Mart 2015). Alındığı Tarih: 19 Ağustos 2020. Alındığı Yer: NASA | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/04/2024 08:43:55 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9178

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Matematik
Gazetecilik
Diyabet
Aile
2019-Ncov
Zehir
Deniz
İklim Değişikliği
Kedigiller
Mikrobiyota
Popülasyon
Ekonomi
Malzeme
Evrimsel Tarih
Hayvanlar
Mavi
Hücreler
İspat
Köpekler
İnsan Sağlığı
Adaptasyon
Amerika Birleşik Devletleri
Yer
Kitap
Oksijen
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
-. NASA, et al. Heliyosferin Gerçek Şekli Ne? Güneş Sistemimiz, Kruvasan veya Jumbo Karides Şeklinde Olabilir Mi?. (20 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 23 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9178
NASA, -., Şeniş, Z., Bakırcı, Ç. M. (2020, August 20). Heliyosferin Gerçek Şekli Ne? Güneş Sistemimiz, Kruvasan veya Jumbo Karides Şeklinde Olabilir Mi?. Evrim Ağacı. Retrieved April 23, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9178
-. NASA, et al. “Heliyosferin Gerçek Şekli Ne? Güneş Sistemimiz, Kruvasan veya Jumbo Karides Şeklinde Olabilir Mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 20 Aug. 2020, https://evrimagaci.org/s/9178.
NASA, ---. Şeniş, Zeynep. Bakırcı, Çağrı Mert. “Heliyosferin Gerçek Şekli Ne? Güneş Sistemimiz, Kruvasan veya Jumbo Karides Şeklinde Olabilir Mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, August 20, 2020. https://evrimagaci.org/s/9178.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close