Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Glutensiz Dünya: 2. Dünya Savaşı'ndaki Hollanda Açlık Kışı, Çölyak Hastalığı'nın Tedavisinin Gelişmesini Sağladı!

Glutensiz Dünya: 2. Dünya Savaşı'ndaki Hollanda Açlık Kışı, Çölyak Hastalığı'nın Tedavisinin Gelişmesini Sağladı! Dutch Review
Hollanda açlık kışında yiyecek bulmaya çalışan çocuklar.
7 dakika
4,413
  • Diyetetik
  • Beslenme Hastalıkları

Glutensiz terimi bugünlerde; gıda etiketleri, restoran menüleri, yemek kitapları ve hatta su şişeleri de dahil olmak üzere birçok yerde karşımıza çıkıyor (eğer glutenin ne olduğunu ve metabolizmayı nasıl etkilediğini merak ediyorsanız, buradan bilgi alabilirsiniz). Ekmek ve makarna gibi popüler gıda maddelerinde bulunan bir protein olan glutenden kaçınmak şimdilerde popüler olsa da, insanlar glutenli gıdaları binlerce yıl boyunca güvenle ve hevesle tüketmişlerdir. Gluten içeren gıdalar, dünyanın dört bir yanındaki insanların beslenme düzeninin ana maddesi olmayı sürdürüyor ve milyarlarca kişiye yaşam kaynağı oluyor.

Glutenin Bazı İnsanlardaki Etkilerinin Ortaya Çıkması

Protein insan beslenmesinin vazgeçilmez bir parçası olsa da, bazı insanlar için çok güvenli değildir. İlk bakışta oldukça basit görünen bu bulgu, İkinci Dünya Savaşı’nın son derece kasvetli bir dönemine dayanan uzun ve kıvrımlı yollardan geçmiştir.

Bu Reklamı Kapat

1944-45 kışında Nazi işgali altında olan Hollanda, oldukça ızdıraplı bir dönemden geçiyordu. Nazi işgal kuvvetleri hayati malzemelerin ülkeye ulaşımını engelliyordu ve insanlar açlıktan kırılıyordu. Aşırı soğuk ve kıtlığın kol kola gittiği dönem, tarihe adını Felemenkçe’de Açlık Kışı anlamına gelen ''Hongerwinter'' olarak yazdırmıştır (ayrıntılı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz).

Hollanda Açlık Kışı'nda çöplerde yiyecek arayan bir insan.
Hollanda Açlık Kışı'nda çöplerde yiyecek arayan bir insan.
Cas Oorthuys/Nederlands Fotomuseum

Nazi işgali altındaki Hollanda’dan Kanada ve ABD’ye kaçan Hollandalı göçmenlerin anılarını içeren The Hunger Winter: The Dutch in Wartime, Survivors Remember adlı kitap serisinin yardımcı editörü Anne van Arragon şöyle diyor:

Bu Reklamı Kapat

Yaşanan kıtlığın nedeni, Hollandalı işçilerin demiryolu grevinden sonra Naziler’in yaptığı misillemeydi. Market rafları boştu ve aşevleri sadece yavan ve içine bolca su karıştırılmış çorbalar servis ediyordu. Fiziksel gücünü yitirmeyenler yemek dilenmek ya da değiş tokuş yapmak için yüzlerce kilometre uzaktaki kırsal alanlara yürüyerek gidiyorlardı.

Ancak tüm bu dehşetin içinden, günümüzde hâlâ dünyanın dört bir yanında kullanılan ve her yıl milyonlarca insanın hayatını kurtaran tıbbi bir atılım ortaya çıktı: çölyak hastalığının tedavisi.

Çölyak Hastalığı Nedir?

''Çölyak sprue'' veya bazen sadece ''sprue'' olarak bilinen çölyak hastalığı, besinlerin emilimini sağlayan ana organ olan ince bağırsağı etkileyen kronik bir otoimmün hastalıktır. Klasik çölyak hastalığına sahip insanlar, buğday ve diğer tahıllarda bulunan gluteni sindiremezler. Hastalığın tedavi edilmemesi halinde, bu gluten intoleransı genel sindirim sistemine zarar vererek şiddetli ishallere, beslenme bozukluklarına, kilo kaybına ve nihayetinde ölüme yol açabilir.

Çölyak hastaları, yedikleri önünde yemedikleri arkalarındayken bile açlıktan ölebilirler. Çünkü vücutlarının glutene verdiği reaksiyon, normalde güvenle tüketebilecekleri besinlerin emilimini engeller.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kalıtsal yolla aktarılan ve gluten içeren besinler tüketilmeye başlandıktan sonraki herhangi bir dönemde olgunlaşabilen çölyak hastalığı binlerce yıldır varlığını sürdürmektedir. Bazı yabancı kaynaklarda Kapadokyalı Aretaeus olarak anılan Yunanlı Arataeus, M.S. birinci yüzyıl dolaylarında çölyak hastalığına dair ilk raporu kaleme almış ve aldıkları besinleri sindiremeyen hastaları tanımlayarak, hastalığa ''çölyak diyatezi'' ismini vermiş. Çölyak (İng. coeliac) kelimesi Yunanca’da karın anlamına gelen ''koalia'' kelimesinden gelmektedir. Arataeus’un tanımından sonraki yüzlerce yıl boyunca, kimsenin nedenini ve tedavisini bilmediği bu hastalık, adeta bir idam hükmü niteliği taşıyordu.

Doktorlar, bazı hastaların büyük ölçüde düzenlenmiş beslenme rejimlerini takip ederken iyileşebildiklerini ve hatta kilo alabildiklerini fark ettiler. Başlıca pirinç, midye veya muz yemeye dayanan deneysel beslenme rejimleri farklı derecelerde başarılar elde etti. Çoğu insan ise bu iştah kaçırıcı diyetleri uzun vadede sürdürmeyi başaramadı. Ancak savaş zamanı yaşanan kıtlık, doktorların çölyak hastalarını nasıl tedavi edebileceklerine dair nihai aydınlanmaya ulaşmalarını sağladı.

Çölyak Hastalığı Tedavisinin Ortaya Çıkışı

Hollandalı çocuk doktoru Willem-Karel Dicke, çölyak hastalığına uzun zamandır ilgi duyuyordu ve 1930’lu yıllarda ekmek veya bisküvi yedikten sonra semptomlarının kötüye gittiğini söyleyen hastalarla karşılaştı. Bunun üstüne Dicke, ekmekle ilişkili bir olgunun hastalığın sebebi olabileceğinden kuşkulandı.

Hollanda Açlık Kışı boyunca milyonlarca insan açlıkla yüzleşti. Willem-Karel Dicke, glutensiz bir diyetin ilk kez çölyak hastalığı olan kişilerin iyileşmesine yardımcı olabileceğini fark etti.
Hollanda Açlık Kışı boyunca milyonlarca insan açlıkla yüzleşti. Willem-Karel Dicke, glutensiz bir diyetin ilk kez çölyak hastalığı olan kişilerin iyileşmesine yardımcı olabileceğini fark etti.
G.P. Van Bergehenegouwen et al. 1993 Gut

1944 senesinde Açlık Kışı dönemi geldiğindeyse, Dicke bunun etkilerini doğrudan doğruya gözlemleme şansını buldu. Batı Hollanda’da yaşayan insanlar günde sadece 500 ila 1000 kalori arası, hatta kimi zamanlarda daha az kalori alarak yaşama tutunuyorlardı. Kıtlık almış başını gidiyordu. Açlıkla cebelleşen kişi sayısı 4 milyonu aşmış ve 20 bin ila 30 bin arası insan hayatını kaybetmişti. Van Arragon o dönemle ilgili şunları söylüyor:

Ara sıra karaborsacıların fahiş fiyatlara sattığı zar zor yenilen ürünler dışında şehirde ekmek bile yoktu. Buğday kıtlığından ziyade, buğday yokluğu söz konusuydu.

Dicke aynı zamanda, çölyak hastası çocukların semptomlarında iyileşmeler yaşandığını, hatta bazılarının kilo aldığını fark etti. Bu durum, onun merakını tetikledi.

Bu Reklamı Kapat

Mayıs 1945’te yaşanan savaşla birlikte kıtlığın sona ermesinin ardından, İtilaf Devletleri buğday ve ekmek de dahil olmak üzere Hollanda’ya çeşitli gıda yardımlarında bulundular. İşte Dicke tam da bu tarihte son derece önemli bir gözlem yaptı. Buğday ve ekmeğin ülkeye yeniden girişiyle birlikte, çölyak hastalığına sahip kişilerin semptomları belirgin bir şekilde ve hızla nüksetmişti.

Bu gözlem, Dicke’yi beslenme düzeni ve çölyak semptomları arasındaki ilişkiyi titizlikle araştırmaya teşvik etmek için yeterliydi. Dicke, takip eden beş yıl boyunca buğday içermeyen beslenme düzenlerini içeren deneyler yaptı. Elde ettiği sonuçlar, buğday ve buğday benzeri tahıllar içeren gıdalardan kaçınmanın ishali azalttığı ve çölyak hastalığına sahip kişilerin kilo almasını sağladığı yönündeydi. Ayrıca bu beslenme düzenini takip eden hastalar kendilerini genellikle daha iyi hissettiler.

Chicago Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde doktor ve çölyak hastalığı uzmanı olan Carol Semrad; buğday, çavdar ve arpa gluteninin bir protein fraksiyonu olan gliyadinin, çölyak hastalığında bağırsak iltihabını tetiklediğinin ortak bir çalışma yürüten bilim insanlarınca saptandığını söyledi.

Bu bulgular, çölyak hastalığına modern bir tedavi yöntemi sağladı; glutensiz bir beslenme rejimi. Glutensiz beslenmeye sıkı sıkıya bağlı kalan çölyak hastası çoğu bireyin bağırsaklarında tamamen iyileşme görülmektedir.

Glutensiz Bir Dünya

70 yıl sonra Dicke'nin keşfi çölyak hastalığı tedavisinin mihenk taşı olmaya devam ediyor. Ancak tedavi ile ilgili kuşkular varlığını hâlâ sürdürüyor. Carol Semrad, kafasındaki kuşkuları şöyle aktarıyor:

Bu Reklamı Kapat

Glutensiz bir beslenme rejimi oldukça etkili olsa da, Batı'daki beslenme alışkanlıklarını oluşturan yiyeceklerin çoğunda gluten bulunuyor; ekmek, makarna, pizza, tatlılar ve işlenmiş gıdalar. Bu durum, glutensiz beslenme rejimini uzun vadede sürdürmeyi oldukça zorlaştırıyor.

Gıda üreticilerinin glutenden tamamen arındırılmış koşulları sağlayabilmesi de zordur. Çünkü normal gıdaların üretiminden arta kalan gluten bile glutensiz gıdaları kirletebilir. Bu yüzden, çölyak hastalığı için yeni tedavi araştırmaları sürmektedir. Semrad, gluteni tamamen sindirmeyi sağlayacak oral enzimlerin ve gluten toleransını arttırmaya yardımcı olabilecek yeni bir aşının da üzerinde çalışılan yeni tedavi yöntemlerine dahil olduğunu söylüyor. Bu yöntemlerin başarılı olması halinde, çölyak hastaları da nihayet herkesin yemekten keyif aldığı şeylerin tadına bakabilecek.

Öte yandan, çölyak hastası olmayan çoğu kişi de glutensiz gıdaları tercih ediyor ve hatta gluten içermeyen bir beslenme rejimini takip etmeyi seçiyor. Bunun çölyak hastalığına sahip olmayan insanlar için ne kadar faydalı olduğu belirsiz. Dengeli bir beslenme rejimi sürdürüldüğü sürece glutensiz gıdalar tüketmek herhangi bir zarara neden olmaz ve bazı insanların daha iyi hissetmelerine neden olabilir. Glutensiz beslenmeyi tercih eden kişilerde ''çölyak dışı gluten duyarlılığı'' olabilir. Araştırmacılar, glutenin bu duyarlılığın arkasındaki gerçek neden olup olmadığı da dahil olmak üzere, bu durum hakkında daha fazla bilgi edinmek için çalışmalarını sürdürüyorlar.

Sonuç

Çölyak hastalığı, ölümcül bir muammadan gerçek bir tıbbi başarı öyküsüne dönüşmüştür. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana, binlerce insanın onlarca yıllık araştırmalarına dayanarak, hastalık hakkındaki bilgimiz büyük oranda artmıştır. Ancak en kötü koşullarda dahi gözünü dört açan ve başarılı klinik gözlemler yapan meraklı bir Hollandalı çocuk doktoruna özel bir teşekkür borçluyuz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Muhteşem! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Discover | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/06/2022 23:06:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8266

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Vaka
Balina
Kedigiller
Eğilim
Duygu
Ergen
Aşı
Genetik Değişim
Cinsellik
Tutarlılık
Radyoaktif
Mantar
Sosyal
Karanlık Madde
Sürüngen
Bebek Doğumu
Büyük
Diş Hekimi
Normal Doğum
Taksonomi
Kilo
Avrupa
İnsan Sağlığı
Saldırı
Kuantum Fiziği
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.