Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Evinizin Bulunduğu Toprakların, Günümüzden 750 Milyon Yıl Önce Nerede Olduğunu Görün!

Evinizin Bulunduğu Toprakların, Günümüzden 750 Milyon Yıl Önce Nerede Olduğunu Görün!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Her şey değişir. Gezegenler değişir, iklim değişir, çevre değişir, canlılar değişir. Ve evinizin şu anda üzerinde bulunduğu toprakların yeri değişir. Çünkü kıta dediğimiz kara parçaları, en nihayetinde onların altında bulunan levhaların (plakaların) okyanus ve deniz seviyesinin üzerinde kalan kısımlarından ibarettir ve bu levhalar, onların altında yer alan magma tabakasında yaşanan konveksiyon akımları dolayısıyla durmaksızın hareket ederler. Bunun sonuçlarından birisi depremler ve dağ oluşumları gibi devasa jeolojik olaylar olsa da, daha "az zarar verici" sonuçlarından bir diğeri, günümüzde hayali sınırlarla bölüşülen toprakların coğrafi konumunun, elimizde hiçbir önleyici güç olmayan biçimde, her yıl bir miktar değişmesidir.

Levhaların bu hareketi, bildiğimiz kadarıyla Dünya'nın (ve dolayısıyla levhaların ve magma tabakasının) oluşumundan beri devam etmektedir. Buna bağlı olarak Dünya'ya dışarıdan baktığımızda gördüğümüz kıtalar ile okyanusların dağılımı, tarih boyunca aynı kalmamıştır. Aslına bakarsanız son 4.5 milyar yıllık Dünya tarihini yüz milyon yıl gibi büyük zaman aralıkları boyunca inceleyecek olursak, Dünya'nın görünümünün bir hayli değiştiğini görmekteyiz. Öyle ki, bir zamanlar bugünkü kıtaların hepsi, Pangea isimli tek bir süperkıta altında birleşmiş haldeydi!

Günümüzde Ankara.
Günümüzde Ankara.
Ancient Earth

Bu durumda ilginç bir soru doğuyor: Eğer kıtalar sürekli hareket ediyorsa, günümüzde evimizin veya ülkemizin bulunduğu topraklar, bundan yüz milyonlarca yıl önce nerede yer alıyordu? Levhaların uzun zaman aralıklarına yayılmış süreler boyunca değişimini inceleyen bilim insanları, bugüne kadar birçok teknik yöntem geliştirmeyi başardılar. Örneğin sizin de ücretsiz olarak erişebileceğiniz GPlates isimli yazılım, jeologların levha tektoniği rekonstrüksiyonlarını ve ilişkili diğer verileri uzun zaman aralıklarında incelemek için kullandıkları bir programdır.

Bu programı kullanan paleontolog Ian Webster, Antik Dünya adını verdiği bir dijital projeye imza atarak, Dünya üzerinde gireceğiniz herhangi bir adresin milyonlarca yıl önce nerede yer aldığını görebileceğiniz bir sistem geliştirdi.

Dinozorların son dönemlerinde (66 milyon yıl önce) Ankara.
Dinozorların son dönemlerinde (66 milyon yıl önce) Ankara.
Ancient Earth

Bu sistem, jeolog ve paleocoğrafyacı Christopher Scotese tarafından geliştirilen bir diğer jeolojik modele ve haritaya dayanıyor. Bu model, son 750 milyon yılda tektonik levhaların nasıl değiştiğini gösteriyor. Bu dönem, Dünya'daki ilk yeşil alglerin evrimleşmeye başladığı döneme denk geliyor. Webster, bu çalışmasıyla ilgili olarak şunları söylüyor:

Bu çalışma, çevremizin dinamik ve değişebilir olduğunu gösteriyor. Dünya'mızın tarihi, algılayabileceğimizden bile uzun. Levha tektoniğinin ve kıtaların günümüzdeki dizilimi, bir zamanlama hatasından ibaret.

Söylemek istediği şu: Kıtaların ve levhaların günümüzdeki dizilenişinin özel bir anlamı yok. Eğer bundan 400 milyon yıl sonra evrimleşmiş bir tür olsaydık, muhtemelen bundan çok daha farklı görünümlü kıtalara yayılmaya çalışıyor olacaktık. Benzer şekilde, bundan 100 milyon yıl önce evrimleşmiş olsaydık, bambaşka bir Dünya'da yaşıyor olacaktık.

240 milyon yıl önce Ankara
240 milyon yıl önce Ankara
Ancient Earth

Program, günümüzdeki bir coğrafi noktanın milyonlarca yıl önceki Dünya üzerindeki konumunu bulabilmek için, kullanıcıdan aldığı yer bilgisini, geçmişe dönük modellere yerleştiriyor ve en olası konumu tespit etmeye çalışıyor.

Uygulamanın güzel bir diğer tarafı ise, girilen coğrafi bölgenin etrafında ne tür dinozorlar yaşadığını söyleyebiliyor olması. Webster, şöyle söylüyor:

Bu harita, karmaşık ve ilginç bilimsel veriyi interaktif ve kolay kullanılabilir bir şekilde sunuyor. Öğretmenler, profesörler ve Dünya'nın tarihiyle ve bilimle ilgilenen diğer herkes bundan faydalanabilir. Amacım, bilime olan ilgiyi ve dünyamız ile onun geçmişini daha iyi anlamak için her gün çalışan bilim insanlarına olan saygıyı pekiştirebilmek.

Siteye buradan gidebilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 18
  • Tebrikler! 10
  • Merak Uyandırıcı! 10
  • Bilim Budur! 8
  • İnanılmaz 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/11/2020 05:21:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9304

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Göz
Ağız
Dağılım
Yiyecek
Evrim Kuramı
Stephen Hawking
Doğa Olayları
Mitler
Ribozim
Elektron
Yeni Koronavirüs
Afrika
Canlılık
Zihin
Dünya
Ortak Ata
Deney
Evrimsel Psikoloji
Coronavirus
Sars
Biyografi
Göğüs Hastalığı
İmmünoloji
Kalp
Ara Geçiş Türleri
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Günbatımı hakkında ufak birkaç bir şey bilmek, onun romantikliğini bozmaz.”
Carl Sagan
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol