Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kambriyen Patlaması Sırasında Hayvan Şubeleri 5 Kat Hızlı Evrimleştiler!

Einstein'ın "Evren'deki En Büyük Kuvvet" Olarak Tanımladığı "Bileşik Faiz" Kavramı, Evrim ile İlgili Bize Neler Öğretebilir?

Kambriyen Patlaması Sırasında Hayvan Şubeleri 5 Kat Hızlı Evrimleştiler!
4 dakika
22,518
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 10 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Uyarı: Bu haberi okumadan önce, lütfen buraya tıklayarak Kambriyen Patlaması ile ilgili yaygın soru işaretlerinin cevaplarını öğrenebilir ve halk arasında oldukça çarpık bir şekilde anlatılan konunun bilimsel yüzünü anlayabilirsiniz. Sonrasında bu haberimizde ele alacağımız makalenin, Kambriyen Patlaması ile ilgili geriye kalan nadir soru işaretlerinden birisini nasıl çözdüğünü daha iyi anlayabilirsiniz.

***

Tüm Reklamları Kapat

Modern hayvan türlerinin günümüzden yarım milyar yıl önce, evrimin "Büyük Patlaması" olarak bilinen Kambriyen Patlaması'nda son derece hızlı bir şekilde ortaya çıkması, Charles Darwin'den bu yana evrimsel biyologları şaşırtmaktaydı.

Londra Doğa Tarihi Müzesi'nden Greg Edgecombe, Adelaide Üniversitesi'nden Julien Soubrier ve Flinders Üniversitesi'nden Mike Lee tarafından Current Biology dergisinde yayımlanan makalede, Kambriyen Dönemi'ndeki bu hızlı evrimin, evrimleşme oranlarındaki göreceli olarak küçük artışın, 20-30 milyon yıl boyunca korunması ile açıklanabileceğini ileri sürdüler. 

Tüm Reklamları Kapat

Dikkate değer süreler boyunca oluşan ufak değişimler, bir araya gelerek büyük farklar yaratabilirler: Albert Einstein bunu, "bileşik faiz" olarak tanımladı ve "evrendeki en güçlü kuvvet" olarak açıkladı. Bu gözlemi, evrimsel biyolojiye de uyarlanabiliyor.

Günümüzden 530 milyon yıl önce, gelişmiş hayvan türlerinin neredeyse aynı zamanda ortaya çıkmasına Kambriyen Patlaması adı veriliyor.

Jeolojik olarak "kısa" sayılabilecek 20 milyon yıl civarında bir süre içerisinde, tam anlamıyla tüm modern hayvan şubeleri evrim sahnesine çıkmıştır: eklembacaklılar (bugün böcekler, denizel eklembacaklılar ve araknidler ile temsil edilirler), yumuşakçalar (midyeler, salyangozlar, ahtapotlar ve mürekkepbalıkları) ve kordalılar (su fıskiyeleri ve omurgalılar)...

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu daha tanıdık formlar haricinde bir de oldukça "çılgın" canlılar da evrimleşmişti: Opabinia (5 gözü ve saplı bir çenesi vardı), Diania (yürüyen bir kaktüse benziyordu) ve Anomalocaris (bir ıstakozun kafasının bir mürekkep balığına monte edildiğini hayal edin) gibi...

Evrimin Büyük Patlamasını Hesaplamak

Evrimin büyük patlaması, bilim insanlarını yüzlerce yıldır büyülemekte ve şaşırtmaktadır. Bazı bilim insanları (çok az bir delile dayanarak) hayvanların bu dönemde ışık hızında evrimleştiklerini iddia ettiler; bugünkü evrim hızından yüz binlerce kat hızlı şekilde...

Bu durum, Charles Darwin'i kesinlikle rahatsız etti, çünkü kademeli değişimleri açıklayan doğal seçilime dayanan evrimin bu kadar hızlı değişimleri açıklayamayacağını düşünüyordu. Bunun yerine, türlerin daha yavaş ve yumuşak bir şekilde evrimleşmesi gerektiğini düşünüyordu. Bu tür kafa karışıklıkları ve bilinmeyenler, evrimin karşıtları tarafından düzenli olarak manipüle edildi ve kullanıldı.

Bu zaman dilimindeki evrim hızını ölçmenin ciddi anlamda zor olmasının basit bir nedeni var: Bu tür hesaplar, sıra dışı miktarda fosil kaydına ihtiyaç duyar.

Atasal ve torunsal türleri gözlemleyebilmek ve zaman değişimlerini ölçebilmek için çok iyi bir şekilde korunmuş ve düzenli bir zaman aralığına yayılmış fosil kayıtlarına ihtiyacımız vardır. Ne yazık ki Kambriyen'in fosil kayıtları oldukça bozuktur. İyi durumdaki fosiller zaman ve mekan konusunda dağılmış vaziyettedirler, bu da, kayalara bakarak evrimsel değişim hızlarını okumayı neredeyse imkansız yapar.

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacının Dalları

Sözünü ettiğimiz makalenin ekibi, Dünya tarihinin bu önemli noktasındaki evrimsel hızları ölçmek için yeni bir yöntem kullandı: canlı hayvanları kullanmak! Tıpkı astronomların, Evren'in kökenleri hakkında çıkarımlarda bulunabilmek için günümüzdeki doğayı ve galaksilerin hareketlerini kullanması gibi, biz de Kambriyen Patlaması (modern hayvanların kökeni) hakkında bilgi edinmek için anatomiden, genlerden ve günümüzdeki hayvanların evrimsel izlerinden faydalanabiliriz.

Ekip, Kambriyen'den beri baskın olan ve günümüzdeki hayvan türlerinin %80'ini oluşturan eklembacaklılara odaklandı. Eklembacaklıların detaylı bir evrim ağacını oluşturduk ve günümüzdeki türlere bakarak, bu ağacın her bir dalı üzerinde ne kadar değişim olduğunu çıkardılar. Daha sonrasında, fosilleri, DNA'yı ve bunlara destek olan bir süper-bilgisayarı kullanarak, her bir kolun ne kadar hızla evrimleştiğini analiz ettiler. 

Ortaya çıkan sonuç, Kambriyen türlerinin günümüz türlerinden sadece 5 kat daha hızlı evrimleştiğini gösterdi. Bu oldukça hızlı; ancak bundan önce uydurulan evrim hızı tahminlerine yakın bile değil. Daha önemlisi, bu miktardaki bir evrim hızı, Darwin'in doğal seçilimi ile tamamen uyumlu. Örneğin, günümüzde yeni bir adayı işgal eden memeli türlerinin, anakarada kalan atalarına kıyasla birkaç kat hızlı evrimleştiği, bilinen bir gerçektir.

Bu Patlamayı Ne Ateşledi?

Bu süre zarfında meydana gelen hızlı (ancak imkansız olmacak kadar hızlı) evrimi ne tetikledi? Oyunu değiştirecek kadar önemli olan birçok adaptasyon (görme, avlanma, çukur kazma ve aktif olarak yüzme) bu dönemde evrimleşti.

Tüm Reklamları Kapat

Bu inovasyonlar türlerin sömürebilmeleri için yepyeni yaşam alanları yaratmaktadır. Dolayısıyla, avlar ile avcılar arasındaki "silahlanma yarışı"nı tetiklemektedir. Bu tür köklü inovasyonların evrimsel etkileri, uzun yıllar boyunca yankısını sürdürmüş olmalıdır. Her ne kadar Kambriyen Patlaması jeolojik ölçekte küçük bir zaman dilimi gibi gözükse de, yine de çok geniş bir zaman aralığını kapsamaktadır.

20 milyon yıl boyunca etki eden 5 kat hızlı evrimsel değişim, aslında 100 milyon yıllık bir değişime bedeldir. Bu da, çok büyük miktarda evrim demektir: balinalar ve yarasalar, kemirgen-benzeri bir atadan 65 milyon yıl içerisinde farklılaşarak evrimleşmiştir.

Bu, Darwin'in ikilemini çözmektedir: orta miktarda hızlanmış evrimsel süreç, Kambriyen boyunca 20 milyon yıl kadar sürdürüldüğünde, kolaylıkla bu kadar geniş bir modern hayvan çeşitliliğinin nasıl oluştuğunu açıklamaktadır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
11
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Muhteşem! 4
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/03/2024 17:14:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1398

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Yıl
Matematik
İspat Yükü
Demir
Beslenme Davranışı
Sars Virüsü
Halk Sağlığı
Safsata
Ara Tür
Büyük
Yapay Zeka
Öğrenme Alanı
Kitap
Yatay Gen Transferi
Eczacılık
Nanoteknoloji
Parçacık
Kuş
Sahte
Malzeme
Yaşlanma
Depresyon
Vejetaryen
Entropi
Damar
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Stres Yayı Yerçekimine Nasıl Karşı Koyuyor?
Stres Yayı Yerçekimine Nasıl Karşı Koyuyor?
Lazarus Etkisi: Ölen Hayvanlar Nasıl Yaşamaya Devam Ediyorlar?
Lazarus Etkisi: Ölen Hayvanlar Nasıl Yaşamaya Devam Ediyorlar?
Denizdeki GERÇEK Tehlikelere Hazır mısın?
Denizdeki GERÇEK Tehlikelere Hazır mısın?
Renkleri Aynı Şekilde mi Görüyoruz? | Zihnimizin Hapishaneleri: Kualia
Renkleri Aynı Şekilde mi Görüyoruz? | Zihnimizin Hapishaneleri: Kualia
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Lee, et al. Kambriyen Patlaması Sırasında Hayvan Şubeleri 5 Kat Hızlı Evrimleştiler!. (16 Eylül 2013). Alındığı Tarih: 5 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/1398
Lee, M., Bakırcı, Ç. M. (2013, September 16). Kambriyen Patlaması Sırasında Hayvan Şubeleri 5 Kat Hızlı Evrimleştiler!. Evrim Ağacı. Retrieved March 05, 2024. from https://evrimagaci.org/s/1398
M. Lee, et al. “Kambriyen Patlaması Sırasında Hayvan Şubeleri 5 Kat Hızlı Evrimleştiler!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 16 Sep. 2013, https://evrimagaci.org/s/1398.
Lee, Mike. Bakırcı, Çağrı Mert. “Kambriyen Patlaması Sırasında Hayvan Şubeleri 5 Kat Hızlı Evrimleştiler!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, September 16, 2013. https://evrimagaci.org/s/1398.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close