Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Düşük FODMAP Diyeti, Huzursuz Bağırsak Sendromuna Çare Olabilir mi?

Düşük FODMAP Diyeti, Huzursuz Bağırsak Sendromuna Çare Olabilir mi? Düşük FODMAP Diyeti
5 dakika
3,954
  • Beslenme Bilimi
  • Diyetetik

2021 yılında yayınlanan internet ve kişisel görüşmeler aracılığıyla yapılmış, dünya çapında yürütülen bir çalışmada, %40'dan fazla insanın fonksiyonel gastrointestinal bozukluklara sahip olduğu bulunmuştur.[1] Bunun yanında, fonksiyonel gastrointestinal bozukluklara sahip olma durumu kadınlarda erkeklere göre daha yaygın olduğu, bu yaygınlığın düşük yaşam kalitesi ve daha sık doktor ziyaretleri ile de ilişkili olduğu saptanmıştır.[1]

Huzursuz bağırsak sendromu, (ing: "irritable bowel syndrome") bir tür fonksiyonel gastrointestinal bozukluktur ve toplumda yaygınlığı göz ardı edilemeyecek boyutlara ulaşmıştır. Bunun yanında yaşam kalitesini ciddi oranda etkilemektedir. Bu sebeple yıllardır semptomları tedavi etmeye yönelik geleneksel IBS diyetlerinin yanı sıra glutensiz diyetler, düşük laktozlu diyetler, yüksek lifli diyetlere başvurulmaktadır. Son yıllarda düşük FODMAP diyeti yani, oligosakkarit, disakkarit, monosakkarit ve poliol içeren besinlerden düşük bir beslenme biçimi popülerliğini korumaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Bu yazımızda, huzursuz bağırsak sendromuna yakından bir bakış ile düşük FODMAP diyetinin içeriği, uygulanışı ve güvenilirliğinden söz edeceğiz.

Düşük FODMAP Diyeti Nedir?

Düşük FODMAP diyeti Monash Üniversitesinde Dr. Peter Gibson ve Dr. Susan Shepherd tarafından geliştirilmiştir.[2] FODMAP'ler şöyle tanımlanabilir:[3]

Tüm Reklamları Kapat

  • Oligosakkaritlerden fruktanlar ve galakto-oligosakkaritler: En uzun zincir uzunluğuna sahip karbonhidratlardandır. Doğal olarak buğday ve çavdar ürünleri, baklagiller, kuruyemişler, enginar, soğan ve sarımsak gibi gıdalarda bulunur.
  • Disakkaritlerden laktoz: Süt ve süt türevlerinde bulunur.
  • Monosakkaritlerden fruktoz: Elma, armut, karpuz, mango gibi birçok meyvenin yanı sıra balda ve bazı sebzelerde de bulunur.
  • Polioller: Sorbitol ve ksilitol gibi monosakkaritler, gıda endüstrisinde tatlandırıcı ve nemlendirici olarak kullanılır ve sert çekirdekli meyveler ve bazı sebzelerde bol miktarda bulunur.

Düşük FODMAP diyeti, bahsedilen bileşenlerin diyette kısıtlanmasıyla başlar ve daha sonra semptomlarda rahatlama görülmesiyle birlikte kısıtlanan besinlerin aşamalı olarak eklenmesiyle devam eden bir diyet türüdür.

Düşük FODMAP Diyeti Nasıl Uygulanır?

Bu diyet, toplamda üç aşamadan oluşur. Birinci aşama eliminasyon/ kısıtlama, ikinci aşama yeniden giriş aşaması, üçüncü aşama ise kişiselleştirilmiş aşamadır.[4]

Kısıtlama/Eliminasyon Aşaması

Kısıtlama aşamasında oligosakkarit, disakkarit, monosakkarit ve poliol içeren besinler diyetten 4-6 hafta süreyle çıkarılır. Bu aşamada 6 hafta içinde hastaların yaklaşık %75'e varan oranında semptomlarda iyileşme görülmüştür.[5]

Reklam
NordPass Ücretsiz şifre yöneticisi ile eksiksiz dijital güvenlik
  • Şifrelerinizi, kredi kartlarınızı ve kişisel bilgilerinizi güvenle depolayın.
  • İnternet sitelerine giriş bilgilerinizi tek tıkla yükleyin ve yeni şifreleri kolayca kaydedin.
  • Şifreniz çalınırsa, anlık bildirimler alın.
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

Ancak FODMAP'ler prebiyotiktir. Dolayısıyla uzun vadede gastrointestinal sağlık için önemlidir. Son araştırmalar, sıkı bir düşük FODMAP diyetinin bağırsak mikrobiyomu üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin üzerinde durmuştur.[6] Bu nedenle, diyetin kısıtlayıcı aşaması yalnızca semptomlar düzelene kadar, genellikle 4-6 hafta devam ettirilmelidir.

Düşük FODMAP diyetinin olumsuz etkileri diyete yalnızca küçük miktarlarda FODMAP'ler ekleyerek tersine çevirmek mümkündür. Bu durum prebiyotik aktivitesi kanıtlanmış FODMAP'lerden olan fruktanlar ve galakto-oligosakkaritlerin küçük miktarlarda verilmesiyle gerçekleştirilebilir.

Yeniden Giriş Aşaması

Kısıtlayıcı aşamayı takiben hastaların FODMAP alt gruplarına olan bireysel toleranslarını değerlendirmek için diyetten çıkarılan besinler yeniden diyete eklenir. Bu aşamada amaç, en iyi semptom kontrolünü sağlayarak diyeti en uygun şekilde genişletebilmektir. Bu durum gıda çeşitliliğini ve beslenme yeterliliğini geliştirmeye yardımcıdır.[7]

Yeniden diyete eklenecek gıdanın dozajı hastaya göre ayarlanır. Örneğin bazı besinler her gün yerine iki günde bir tüketilirse daha iyi tolere edilebilir. Hastalar bu denemeler süresince semptomların şiddetini ve ciddiyetini kayıt altında tutmaya teşvik edilir. Belirli bir besin semptomlarda önemli bir artışa sebep olursa bu besine karşı koymayı bırakması gerekir. Semptomlar kontrol edilmeye devam ederse hastalar zorlayan gıdanın dozajını tercih ettikleri porsiyon boyutuna doğru arttırabilirler.[7]

Bu denemeler arasında çapraz etki oluşmadığından emin olmak için hastaların 2-3 günlük bir arınma yapması önerilir. Her bir alt gruba tolerans oluşturulduktan sonra hastalar daha yüksek dozlara, artırılmış tüketim sıklığına ve daha yüksek FODMAP içeren besinlerin kombinasyonlarına toleranslarını değerlendirmeye teşvik edilir.[7]

Tüm Reklamları Kapat

Kişiselleştirilmiş Aşama

Düşük FODMAP diyette kişiselleştirilmiş aşamanın amacı, IBS semptom kontrolünü sürdürürken aynı zamanda diyet çeşitliliğini arttırmak ve beslenme yeterliliğini iyileştirmektir. Bu aşamada, kısıtlama devam eder ancak yeniden giriş aşamasında semptomlara neden olmayan FODMAP'ler artık diyete dahil edilerek değiştirilmiş bir FODMAP diyeti oluşturulur.[4]

Düşük FODMAP Diyeti mi, Geleneksel IBS Diyeti mi?

Nutrients dergisinde 2020 yılında yapılan çalışmaya göre IBS'li hastalara uygulanan FODMAP diyetinin yararlı olduğu gösterilmiştir. Bu fayda, hem kısıtlayıcı aşamanın hem de yeniden başlama aşamasının sonunda aynı zamanda 6 aylık uzun bir takip süresinin sonunda da devam etmiştir. Ancak bu sonuçları doğrulamak ve aşamaların 6 haftadan uzun tutulabilmesi için daha uzun vadeli çalışmalara ihtiyaç vardır.[3]

Bir başka çalışmada düşük FODMAP uygulanan hastalarda orta ve yüksek FODMAP diyeti alanlara kıyasla karın ağrısı ve şişkinlikte önemli düşüşler bulunmuştur.[8] Benzer şekilde, altı kohort çalışmasının analizi, düşük FODMAP diyetiyle tedavi edilen hastalarda başlangıçtan takip aşamasına kadar karın ağrısı semptomunda önemli bir azalma olduğunu göstermiştir. Fakat yaş ve cinsiyet için meta-regresyon çizgileri anlamlı bulunmamıştır.[9]Genel olarak bu meta analizlerin sonuçları Marsh ve arkadaşlarının yaptıkları çalışmaları da doğrulamaktadır.[8]

Şunu da belirtmek gerekir ki FODMAP diyetine sınırlı erişimi olan hastaların diyet lifi, kalsiyum, demir, çinko, folat, D ve B vitaminleri ve doğal antioksidanlar gibi bazı mikrobesinlerin alımında azalma riski olabileceği varsayılmıştır.[10] Bunun yanında, ileriye dönük bir çalışma, altı haftalık ilk kısıtlama aşaması hariç tutulduğunda, diyetisyenlerin yönlendirdiği uyarlanmış bir FODMAP diyeti ile düşük FODMAP diyetinin 18 aya kadar beslenme açısından yeterli olabileceğini göstermiştir.[10]

Tüm Reklamları Kapat

Düşük FODMAP diyeti normal diyet ile karşılaştırıldığında IBS semptomlarını iyileştirmesine rağmen, bu diyetin aslında geleneksel IBS diyetinden üstün olmadığı vurgulanmalıdır. Kabızlık olmayan IBS türünde düşük FODMAP diyeti, glutensiz diyet ve geleneksel diyet tavsiyelerini karşılaştırmak için gerçekleştirilen bir çalışmada her üç diyetin de etkili olduğu bulunmuştur. Ancak aynı çalışmada, geleneksel diyet tavsiyelerinin maliyet ve kolaylık açısından daha hasta dostu sonucu olduğu sonucuna varılmıştır.[11]

Sonuç

Huzursuz bağırsak sendromunun toplumdaki yaygınlığı göz ardı edilemeyecek düzeylere ulaşmıştır. Son yıllarda popülerliğini koruyan düşük FODMAP diyeti huzursuz bağırsak sendromunun rahatsız edici semptomlarını hafifletmektedir. Ancak düşük FODMAP diyetin geleneksel diyetlerden daha üstün olduğunu kanıtlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
17
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 8
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • İğrenç! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ a b A. D. Sperber, et al. (2021). Worldwide Prevalence And Burden Of Functional Gastrointestinal Disorders, Results Of Rome Foundation Global Study. Gastroenterology, sf: 99-114.e3. doi: 10.1053/j.gastro.2020.04.014. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ P. R. Gibson. (2022). History Of The Low Fodmap Diet. J Gastroenterol Hepatol.. doi: 10.1111/jgh.13685. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b A. G. Gravina, et al. (2020). Adherence And Effects Derived From Fodmap Diet On Irritable Bowel Syndrome: A Real Life Evaluation Of A Large Follow-Up Observation. Nutrients, sf: 928. doi: 10.3390/nu12040928. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b K. Whelan, et al. (2018). The Low Fodmap Diet In The Management Of Irritable Bowel Syndrome: An Evidence-Based Review Of Fodmap Restriction, Reintroduction And Personalisation In Clinical Practice. J Hum Nutr Diet ., sf: 239-255. doi: 10.1111/jhn.12530. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Bellini, et al. (2020). Low Fodmap Diet: Evidence, Doubts, And Hopes. Nutrients, sf: 148. doi: 10.3390/nu12010148. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ H. M. Staudacher, et al. (2012). Fermentable Carbohydrate Restriction Reduces Luminal Bifidobacteria And Gastrointestinal Symptoms In Patients With Irritable Bowel Syndrome. The Journal of Nutrition, sf: 1510-1518. doi: 10.3945/jn.112.159285. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b c C. Tuck, et al. (2017). Re-Challenging Fodmaps: The Low Fodmap Diet Phase Two. J Gastroenterol Hepatol., sf: 11-15. doi: 10.1111/jgh.13687. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b A. Marsh, et al. (2016). Does A Diet Low In Fodmaps Reduce Symptoms Associated With Functional Gastrointestinal Disorders? A Comprehensive Systematic Review And Meta-Analysis. European Journal of Nutrition, sf: 897-906. doi: 10.1007/s00394-015-0922-1. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Altobelli, et al. (2017). Low-Fodmap Diet Improves Irritable Bowel Syndrome Symptoms: A Meta-Analysis. Nutrients, sf: 940. doi: 10.3390/nu9090940. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b Neurogastroenterol Motil., et al. (2017). Long-Term Impact Of The Low-Fodmap Diet On Gastrointestinal Symptoms, Dietary Intake, Patient Acceptability, And Healthcare Utilization In Irritable Bowel Syndrome. M O'Keeffe. doi: 10.1111/nmo.13154. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Rej, et al. (2022). Efficacy And Acceptability Of Dietary Therapies In Non-Constipated Irritable Bowel Syndrome: A Randomized Trial Of Traditional Dietary Advice, The Low Fodmap Diet, And The Gluten-Free Diet. Clinical Gastroenterology and Hepatology. doi: 10.1016/j.cgh.2022.02.045. | Arşiv Bağlantısı
  • B. E. Lacy, et al. (2016). Bowel Disorders. Gastroenterology, sf: 1393-1407.e5. doi: 10.1053/j.gastro.2016.02.031. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/01/2023 21:30:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11609

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Savunma
Biyocoğrafya
Bitki
Yüzey
Uzay Aracı
Bitkiler
Yok Oluş
Virüs
Deniz
Covıd-19
Kanat
Eşeyli Üreme
Algı
Seçilim
Astrofotoğrafçılık
Mavi
Beyaz
Küresel
Karbonhidrat
Manyetik Alan
Bilgi Felsefesi
Diş Hekimi
Element
Genel Halk
Plastik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Ömür, et al. Düşük FODMAP Diyeti, Huzursuz Bağırsak Sendromuna Çare Olabilir mi?. (10 Nisan 2022). Alındığı Tarih: 29 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11609
Ömür, S., Bakırcı, Ç. M. (2022, April 10). Düşük FODMAP Diyeti, Huzursuz Bağırsak Sendromuna Çare Olabilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved January 29, 2023. from https://evrimagaci.org/s/11609
S. Ömür, et al. “Düşük FODMAP Diyeti, Huzursuz Bağırsak Sendromuna Çare Olabilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 10 Apr. 2022, https://evrimagaci.org/s/11609.
Ömür, Sena. Bakırcı, Çağrı Mert. “Düşük FODMAP Diyeti, Huzursuz Bağırsak Sendromuna Çare Olabilir mi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, April 10, 2022. https://evrimagaci.org/s/11609.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.