Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Laktoz İntoleransı (Süt Şekeri Hassasiyeti) Nedir?

Laktoz İntoleransı (Süt Şekeri Hassasiyeti) Nedir?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Şarküteri ürünleri, özellikle de süt ve peynir, insanların günlük öğünlerinin büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Özellikle bu besinlerin kalsiyum kaynağı oluşu, erken yaşlardan itibaren beslenmemizde önemli bir yere sahip olmasını sağlamaktadır.

İçerdiği yüksek mineral ve protein içeriğine ek olarak sütün önemli bir bölümünü süt şekeri yani laktoz oluşturur. Laktoz, kimyasal yapı olarak glikoz ve galaktozun birleşmesinden oluşur ve neredeyse bütün memelilerin sütünde bulunan bir karbonhidrat türüdür.

Farklı karbonhidrat türlerinin yapıtaşlarını gösteren bir şema
Farklı karbonhidrat türlerinin yapıtaşlarını gösteren bir şema
Lumen Learning

Sindirim açısından laktoz, ince bağırsakta bulunan laktaz enzimi tarafından glikoz ve galaktoza geri parçalanır ve bu enzim yeterince üretilmediğinde laktozun sindirimi sağlanamaz ve oluşan bu duruma laktoz intoleransı (hassasiyeti) adı verilir. Aslında ilk etapta sanılandan daha yaygın olan laktoz intoleransı, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre dünyanın %65'inde görülmektedir!

Laktoz tüketiminden 30 dakika 2 saat içerisinde kendini gösteren mide bulantısı, gaz, karın ağrısı, mide spazmı, şişkinlik ve ishal semptomları ile kendini gösteren laktoz intoleransı genellikle çocukluk sonu ile gençlik başlangıcı dönemlerinde yani 20'li yaşlarda ortaya çıkar. Bu hassasiyetin 3 sebebi olabilir.

  1. Doğuştan: Laktaz üretimi için gerekli olan LAC geni bazı kişilerde bulunmaması doğuştan laktoz hassasiyetine sebebiyet vermektedir ama bu durum çok nadir görülen bir durumdur.
  2. Hastalık: Bağırsakların düzgün çalışmasını etkileyen bazı hastalıklar (örneğin: çölyak hastalığı) laktoz intoleransını tetikleyebilir.
  3. Yaş: Laktaz üretiminin azalmasında en yaygın görülen sebep yaştır. Bu da yetişkinlerin neden daha çok etkilendiğini açıklamaktadır.

Laktoz intoleransının tanısı için 2 test türü uygulanmaktadır. Bu testler ve uygulamaları şu şekildedir;

  1. Laktoz Tolerans Testi: Kişiye laktoz içeren bir sıvı (genellikle inek sütü) içirilip ardından 2 saatte bir olmak üzere kan şekeri ölçümü yapılır. Kan şekerinin yükselmesi, kanda glikoz seviyesinin arttığı yani laktozun yapıtaşlarına sindirebildiğini gösterir. Bu durumda laktoz intoleransı olarak tahmin edilen semptomlar başka bir bağırsak hastalığının göstergesi olabilir.
  2. Hidrojen Nefes Testi: Kişiye laktoz içerikli bir sıvı içirilip nefesindeki hidrojen seviyesi ölçülür. Nefesteki hidrojen oranının artması laktoz intoleransına işarettir.

Kişinin laktoz intoleransı olması yaşam kalitesi bir miktar düşürse de durum hakkındaki bilginin artması sayesinde tamamen çok fazla etkilenmeden yaşanabilmektedir. Çoğu şarküteri markasının üretmeye başladığı laktozsuz süt, yoğurt ve peynirler sayesinde laktoz intoleransı olan bireyler de şarküteri ürünlerinden kopmadan hayatını sürdürebilmektedir.

Henüz tedavi edici bir ilaç olmasa da, laktaz enzimi içeren bazı haplar sayesinde semptomların yaşanmasını engellemektedirler. Laktoz intoleransı sebebiyle süt ve süt ürünlerinin tamamen kesilmesi de çözümlerden biri olsa da bu konuda dikkat edilmesi nokta kalsiyum ve D vitamini içeren besin miktarının arttırılması gerektiğidir.

Son olarak bazı ilaçlarda, özellikle de efervesan (yani suda çözünebilen) tablet ilaçlarda bütünlüğü korumak adına laktoz kullanılmaktadır. Bu sebeple laktoz intoleransı olan kişiler için alınacak ilaçların içeriğine bakmak önemli olacaktır. İlaç direkt olarak laktoz içermese bile kullanılan bazı maddeler laktoz gibi davranarak semptomların gösterilmesine sebebiyet vermektedir. Hatta ameliyat sebebi ile alınan anestezilerde laktoz intoleransı bu nedenle önem verilen bir noktadır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Mayo Clinic. Lactose Intolerance. (2019, Kasım 28). Alındığı Tarih: 28 Kasım 2019. Alındığı Yer: Mayo Clinic | Arşiv Bağlantısı
  • NIH. Lactose Intolerance. (2019, Kasım 28). Alındığı Tarih: 28 Kasım 2019. Alındığı Yer: NIH | Arşiv Bağlantısı
  • N. Silanikove, et al. (2019). The Interrelationships Between Lactose Intolerance And The Modern Dairy Industry: Global Perspectives In Evolutional And Historical Backgrounds. Nutrients | Arşiv Bağlantısı, sf: 7312-7331.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/07/2020 22:03:36 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8076

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Çin
Hayvan
Göğüs Hastalığı
Üreme
Primat
Hidrotermal Baca
Toplum
Ölümden Sonra Yaşam
Elektrokimya
Aslan
Cinsellik
Kanser Tedavisi
Mars
Karadelik
Kromozom
Örümcek
Kuyruk
Hafıza
Konuşma
Hormon
Paleontoloji
Lgbt
Antropoloji
Küresel Isınma
Hastalık Yayılımı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar konusunda daha az, fikirler konusunda daha çok meraklı olun.”
Marie Curie
Geri Bildirim Gönder