Beslenme-Kanser İlişkisi: Yediğimiz Hemen Her Şey Hem Kansere Sebep Oluyor, Hem de Kanseri Önlüyor!
/old/content_media/405534caafc17d637f031dd0d455f882.jpg)
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Meta-analizler, aynı besin maddesinin kanser riskini artırdığı veya azalttığına dair çelişkili sonuçlar verebileceğini göstermektedir.
- 2013 yılında yapılan bir araştırmada, 50 malzemeden 40'ının kanser riski üzerindeki etkileri 264 makalede incelenmiş ve %72'sinde risk artışı veya azalışı bildirilmiştir.
- Tekil çalışmalar genellikle çelişkilidir ve yiyeceklerin kanser riski üzerindeki gerçek etkisi, tüm araştırmaların bütününe bakılarak daha doğru anlaşılabilir.
Bu gördüğünüz, deneyin tasarımına bağlı olarak tıp alanındaki çalışmaların birbirinden ne kadar farklı (ve ne kadar zıt) sonuçlar verebileceğini gösteren bir meta-analiz sonucu. Görebileceğiniz gibi, akademik çalışmanın nasıl yapıldığına bağlı olarak, birebir aynı besinin kanser riskini arttırdığı da tespit edilebilmekte, azalttığı da...
Bu görsel, 2013 yılında The American Journal of Clinical Nutrition dergisinde yayınlanan "Yediğimiz Her Şey Kanser ile Bağlantılı mı? Sistematik Bir Yemek Kitabı İncelemesi" başlıklı bir makaleye dayanıyor. Makalenin yazarları bu araştırmada bir yemek tarifi kitabından rastgele 50 malzeme seçtiler. Sonrasında bunların her birinin kanser riskine nasıl etki ettiğini inceleyen geçmiş çalışmaları incelediler.
Bu araştırma sonucunda, ele aldıkları 50 malzemeden 40'ının, en azından 1 makalede kanser riski açısından araştırıldığını tespit ettiler. Buna bağlı olarak belirledikleri 264 makaleden 191 tanesinde (%72'sinde), bu malzemelerin kanser riskini artırdığı veya azalttığı yönünde görüş bildirildiğini gördüler. Makalelerinde şöyle diyorlar:
Ele aldığımız çalışmaların %39'u, incelenen besin maddesinin kötü tümör riskini artırdığını ileri sürüyor. %33'ü ele aldıkları besin maddesinin tehlikeyi azalttığı sonucuna varıyor. %5'i istatistiki olarak sınır düzeyde anlamlı sonuçlar tespit ediyor. %23'ü ise inceledikleri besinin kanser riskini net olarak artırıp azalttığı konusunda kanıt olmadığı sonucuna varıyor.
Eğer bu sayıların hiçbiri size mantıklı gelmiyorsa... Haklısınız! Julia Belluz'ın Vox'a söylediği gibi:
Çoğu durumda tekil çalışmalar birbiriyle çelişiyor. Bunların başında yiyeceklerin kanser riskini arttırmaları veya kanseri önlemeleri konusundaki çalışmalar geliyor. Bu konularda gerçek, yalnızca araştırmaların bütününe bakarak anlaşılabilir.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Tebrikler!11

- Merak Uyandırıcı!7

- Muhteşem!4

- Bilim Budur!3

- Mmm... Çok sapyoseksüel!3

- İnanılmaz3

- Grrr... *@$#2

- Üzücü!1

- Korkutucu!1

- Güldürdü0

- Umut Verici!0

- İğrenç!0

- Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 09.11.2026 23:58:28 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/4384
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.