Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Delta Varyantı, Pandeminin Seyrini ve Bitiş Süresini Tamamen Değiştirebilir!

Delta Varyantı, Pandeminin Seyrini ve Bitiş Süresini Tamamen Değiştirebilir!
7 dakika
6,471
  • Epidemiyoloji
  • İmmünoloji
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 10 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'nden (CDC) uzmanların kendi aralarında paylaştıkları ve The Washington Post gazetesine sızdırılan bir sunum dosyasına göre, koronavirüsün Delta varyantı:[1], [2], [3], [4]

  • Önceki varyantlardan biraz daha şiddetli hastalığa neden oluyor.
  • 10 kat daha fazla viral yüke neden oluyor olabilir.
  • Hastanelik olma ve ölme riskini artırıyor.
  • Oksijen yardımı alma zorunluluğu riskini artırıyor.
  • MERS, SARS, Ebola, nezle, grip, 1918 İspanyol gribi ve çiçek hastalığından daha hızlı yayılıyor: Delta varyantının temel üreme sayısı, orijinal varyantınki gibi 2.5 değil, 5-9 arasında!
  • Daha geniş kümelenmelere neden oluyor.
  • Eğer ilk enfeksiyon üzerinden 6 aydan uzun süre geçtiyse, yeniden enfeksiyon riski daha yüksek olabilir.

Yani Delta varyantının şu anki yayılma hızı, suçiçeği gibi müthiş hızlı yayılan bir hastalıkla aynı düzeyde. Bu durum, koronavirüs pandemisine karşı verilen savaşın bir kez daha yön değiştirdiğini kabul etmemizi gerektiriyor. Bu durum, CDC Direktörü Dr. Rochelle Walensky'nin 22 Temmuz'daki şu sözlerini doğruluyor:[9]

Bu Reklamı Kapat

Delta varyantı, daha önceden var olan ve halk arasında dolaşan tüm varyantlardan daha agresif ve çok daha bulaşıcı. Benim 20 yıllık kariyerimde gördüğüm ve insanlık olarak bildiğimiz solunum yolu virüsleri arasında en bulaşıcı virüslerden biri, delta varyantı.

Aşağıdaki grafik, Delta varyantı ile bazı diğer bulaşıcı hastalıkları kıyaslıyor:

Slyatlardan birinde Delta varyantı (mavi kutu) ile atasal varyant (pembe kutu) kıyaslanıyor. Düşey eksende öldürücülük oranları, yatay eksende ise bulaşıcılık miktarı yer alıyor.
Slyatlardan birinde Delta varyantı (mavi kutu) ile atasal varyant (pembe kutu) kıyaslanıyor. Düşey eksende öldürücülük oranları, yatay eksende ise bulaşıcılık miktarı yer alıyor.

11 Mayıs 2020'de yayınladığımız ve izah ettiğimiz üzere, o zaman yapılan modellemelerde en olası senaryo, COVID-19'un kalıcı bir hastalık olması yönündeydi: Ancak eğriyi bastırma çabaları, koronavirüsün 2020 yılı boyunca kısmen yavaş evrimleştiği gerçeği ve mRNA teknolojisi sayesinde hızlıca hazırlanabilen aşılar, belki de pandemiyi bir noktada durdurabileceğimiz ümidini doğurmuştu. Ne yazık ki pandemiyle yeterli ölçüde mücadele verememiş olmamıza bağlı olarak COVID-19 salgını, her geçen gün kalıcı ve ölümcül bir solunum yolu hastalığı olmayı garanti edecek şekilde ilerliyor.

Bu Reklamı Kapat

Sızdırılan dokümanların gösterdiğine göre, aşılı bireylerin hastalanma veya ölme riski aşısızlara göre dikkate değer miktarda düşük ve "yarma vakası" olarak bilinen aşılıların COVID-19'a yakalanma riski, aşısızlardan çok ama çok daha düşük. Ancak virüs bir kez bir aşılı bireye bulaştığında, o birey de sanki aşısızmışçasına virüsü diğer insanlara yayabiliyor.

Halk arasında aşı olma oranları da beklenenin çok altında kaldığı için, aşı olmayı reddedenler nedeniyle pandemide artık sürü bağışıklığına erişme hedefinin imkânsız hâle gelmiş olabileceğini gösteriyor. Çünkü Delta varyantının 5-9 arası bulaşıcılık oranı, sürü bağışıklığına erişmek için gereken aşılama oranını %67 civarından, %80-88 civarına çıkarıyor. Tabii ki bu, sürü bağışıklığının devreye girmesi için gereken oran. Pandeminin durması için %95'lerin üzerinde bağışıklığa erişmek gerekebilir.

Aşılar Çalışıyor!

Dokümanda, aşıların net bir şekilde çalıştığını gösteren veriler göze çarpıyor. Örneğin, en az 1 doz aşı olmuş kişilerde, aşısızlara kıyasla:[5]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • %40 daha düşük ortalama RNA viral yükü (mililitre başına 3.8 yerine 2.3 kopyaya düşüş),
  • Viral RNA'nın tespit edilme süresinde kısalma (8.9 gün yerine 2.7 güne düşüş),
  • Febril semptomlara yakalanma riskinde azalma (%63'ten %25'e düşüş),
  • Semptom sürelerinde azalma (16.7 günden 10.3 güne düşüş)
  • Hastanelik olma oranlarında %87-90 arası azalma,

görüldü. Ayrıca, aşılılarda 2. dozdan sonraki 14-20. haftaya kadar olan sürelerde bağışıklık tepkisinde herhangi bir azalma görülmedi. Tüm bunlar, aşıların beklendiği gibi çalıştığını gösteriyor. Ayrıca aşılar, Delta varyantına karşı neredeyse Alfa varyantına karşı oldukları kadar etkili. Aşağıdaki grafik, bunu net bir şekilde gösteriyor:

Bir diğer slaytta İngiltere/İskoçya, Kanada ve İsrail'den gelen aşılı ve aşısızlar arasında Alfa ve Delta varyantlarına bağlı olarak enfeksiyon, semptomlu hastalık ve hastanelik olma oranları kıyaslanıyor. Aşıların, yeni varyanta karşı da yüksek etkililiğe sahip olduğu anlaşılıyor. Aşılar, özellikle de hastanelik olma oranlarını neredeyse tamamen sıfırlıyor.
Bir diğer slaytta İngiltere/İskoçya, Kanada ve İsrail'den gelen aşılı ve aşısızlar arasında Alfa ve Delta varyantlarına bağlı olarak enfeksiyon, semptomlu hastalık ve hastanelik olma oranları kıyaslanıyor. Aşıların, yeni varyanta karşı da yüksek etkililiğe sahip olduğu anlaşılıyor. Aşılar, özellikle de hastanelik olma oranlarını neredeyse tamamen sıfırlıyor.
Aşılananlar arasında hastalığa yakalanma oranları aşısızlara kıyasla 8 kat, hastanelik olma oranları 25 kat, ölme oranları 25 kat daha düşük.
Aşılananlar arasında hastalığa yakalanma oranları aşısızlara kıyasla 8 kat, hastanelik olma oranları 25 kat, ölme oranları 25 kat daha düşük.

ABD'de hastanelik olanlar arasında aşısızların oranı yavaş yavaş artıyor; ancak bu, aşıların işe yaramıyor olmasından değil, basitçe, aşılı bireylerin oranının toplum içinde çoğalıyor olmasından kaynaklanıyor. Temel oran yanılgısı adı verilen bu istatistiki etkiyi burada izah etmiştik. Aşağıda, bu gidişatı görebilirsiniz:

Hastanelik olan kişiler arasında aşılıların oranının artması, aşı olanların toplum genelindeki oranının artmasıyla ilişkili.
Hastanelik olan kişiler arasında aşılıların oranının artması, aşı olanların toplum genelindeki oranının artmasıyla ilişkili.

Elde edilen bulgulara göre özellikle de yaşlılar arasında delta varyantına yakalananlar, aşı durumundan bağımsız olarak daha kolay hastanelik oluyorlar ve gençlere göre daha yüksek ihtimalle ölüyorlar. Aşılılar arasındaki Ayrıca 162 milyonu aşılanmış olan Amerikalılar arasında her hafta 35.000 civarında yarma vakası yaşanıyor.

Aşılar, bağışıklık sistemi zayıf kişilerde de oldukça etkili; ancak genel popülasyona göre etkileri biraz daha kısıtlı gözüküyor; dolayısıyla bu kişilerin ek doz aşı olması gerekebilir. Yapılan çalışmalara göre:[6], [7]

  • 2 doz Pfizer/BioNTech aşısı olduktan 7-27 gün sonra, immünobaskılanmış kişilerde SARS-CoV-2 enfeksiyonundan korunma oranı %71 olarak ölçüldü (genel popülasyonda %90),
  • 2 doz mRNA aşısı olduktan 7 ve daha fazla gün sonra, immünobaskılayıcı ilaç alanlarda SARS-CoV-2 enfeksiyonundan korunma oranı %80 olarak ölçüldü.
  • 2 doz Pfizer/BioNTech aşısı olduktan 7-27 gün sonra, immünobaskılanmış kişilerde semptomatik COVID-19 görülme oranı %75 azaldı (genel popülasyonda %94).
  • 2 doz mRNA aşısı olduktan 14 ve daha fazla gün sonra, immünobaskılanmış kişilerde alanlarda COVID-19 nedeniyle hastanelik olma oranı %59 azaldı (genel popülasyonda %91).

Salgını Durdurmak İçin Maskeler Şart!

Aşılanmanın reddi ve aşılıların da yeni evrimleşmiş varyantı ciddi anlamda yayabiliyor olması; maske, sosyal mesafelendirme ve diğer pandemiyle mücadele yöntemlerini de aktif olarak kullanmaya devam etmemiz gerektiğini gösteriyor.

Bu Reklamı Kapat

Yapılan modellemede, aşılar %75-85 etkili ise, enfeksiyonların %50'si raporlanıyorsa, maskeler hasta kişiden saçılımı %40-60 önlüyorsa, maskeler virüsün sağlıklı bireye ulaşmasını %20-30 önlüyorsa ve hiçbir sosyal mesafelendirme, izolasyon veya toplanma kısıtı uygulanmazsa, Delta varyantını durdurmanın tek yolu herkesin maske takması olarak gözüküyor.
Yapılan modellemede, aşılar %75-85 etkili ise, enfeksiyonların %50'si raporlanıyorsa, maskeler hasta kişiden saçılımı %40-60 önlüyorsa, maskeler virüsün sağlıklı bireye ulaşmasını %20-30 önlüyorsa ve hiçbir sosyal mesafelendirme, izolasyon veya toplanma kısıtı uygulanmazsa, Delta varyantını durdurmanın tek yolu herkesin maske takması olarak gözüküyor.

Ancak aşı karşıtlığı ve değişen şartlara göre yön değiştiren kararlardan ötürü halkın aşılanma ve maske mesajlarını dikkate almayacağından endişe ediliyor. Tüm bunlar bir araya geldiğinde, COVID-19 pandemisinin daha uzun yıllar aramızda kalacağı ve insanları öldürmeye devam edeceği yönündeki tabloyu netleştiriyor. Buna bağlı olarak uzmanlar, savaş alanının ve dolayısıyla savaş matematiğinin değiştiğini vurguluyorlar.

Pandemiye Bakış Açınızı Değiştirin!

Doküman, daha ziyade CDC'nin halkla iletişim çabalarını güçlendirmesine ve aşı ile maske teşvikini geliştirmesine odaklansa da, gerçekçi bir bakış açısıyla aşı kararsızlığı nedeniyle hedeflerin tutturulması oldukça zor gözüküyor. Columbia Üniversitesi epidemiyologlarından Jeffrey Shaman, şöyle diyor:[8]

Sanıyorum buradaki temel sorun, aşılıların da delta virüsünü yaymak konusunda ciddi bir rol oynuyor olması. Bu bakımdan aşılanma, artık daha ziyade bireysel bir korunma yöntemi hâline gelmiş halde. Kişiler, kendilerini ağır hastalıktan korumak istiyorlarsa, aşı olmalılar. Bunca tekrar vakası ve yarma vakası gördüğümüz için, sürü bağışıklığı kavramı artık önemini yitirdi gibi gözüküyor.

Maryland Tıp Fakültesi'nde aşı uzmanı olan Kathleen Neuzil ise şöyle diyor:

Daha fazla kişiyi aşılamak, bir öncelik olarak kalmalı; ancak halkın virüsle ilişkisini gözden geçirmesi gerekiyor. Bu virüs, öngörülebilir geleceğe kadar bizimle kalacak. Dolayısıyla ciddi hastalık, engellilik ve tıbbi sonuçlardan kaçınmaya dönük bir hedef tutturmalıyız. Burnunda virüs teşhis edilen her bireye odaklanmamalıyız. Bunu yapmak zor, biliyorum. Ama koronavirüsün artık bir yere gitmeyeceği fikrine alışmamız gerekiyor.

Gerçekleri Haykırın!

Dokümanda, aşılarla ilgili verilen bilgilerde şunların halka hatırlatılması gerektiği vurgulanıyor:

  • Aşılar, en çok hastanelik olma ve ölüm riskini azaltmada başarılı. Sonrasında hasta olma ihtimalinizi düşürmede başarılı. Sonrasında enfeksiyona yakalanma riskinizi azaltmada başarılı.
  • Aşılı birinin ağır hastalık geçirme riski, aşısız birinden en az 10 kat daha az.
  • Aşılı birinin hastalığa yakalanma riski, aşısız birinden en az 3 kat daha az.
  • Aşı etkililiği, bir grubun ortalama riskini yansıtıyor, tekil bir bireyin riskindeki azalmayı değil. Çünkü bireysel risk, yaş ve savunma sistemi baskılanmışlığına göre değişebiliyor. Bireysel korunma etrafındaki mesajlar netleştirilmeli.
  • Aşıların etkililiğinden söz ederken, aşısızılarla kıyaslama yapılmalı. Aşılılar ile aşısızlar arasındaki farklar belirgin ve kısmen sabit ilerliyor. Kişisel hikayelere yer vermek önemli. Salgının patlak verdiği spesifik örnekler verilmeli.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 20
  • Tebrikler! 10
  • Korkutucu! 10
  • İnanılmaz 8
  • Bilim Budur! 3
  • Grrr... *@$# 3
  • Güldürdü 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ S. W. X. Ong, et al. (2021). Clinical And Virological Features Of Sars-Cov-2 Variants Of Concern: A Retrospective Cohort Study Comparing B.1.1.7 (Alpha), B.1.315 (Beta), And B.1.617.2 (Delta). Elsevier BV. doi: 10.2139/ssrn.3861566. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ P. Mlcochova, et al. Sars-Cov-2 B.1.617.2 Delta Variant Emergence And Vaccine Breakthrough. (22 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 30 Temmuz 2021. Alındığı Yer: Research Square doi: 10.21203/rs.3.rs-637724/v1. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. N. Fisman, et al. (2021). Progressive Increase In Virulence Of Novel Sars-Cov-2 Variants In Ontario, Canada. medRxiv, sf: 2021.07.05.21260050. doi: 10.1101/2021.07.05.21260050. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Sheikh, et al. (2021). Sars-Cov-2 Delta Voc In Scotland: Demographics, Risk Of Hospital Admission, And Vaccine Effectiveness. The Lancet, sf: 2461-2462. doi: 10.1016/S0140-6736(21)01358-1. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. G. Thompson, et al. (2021). Prevention And Attenuation Of Covid-19 With The Bnt162B2 And Mrna-1273 Vaccines. New England Journal of Medicine, sf: 320-329. doi: 10.1056/NEJMoa2107058. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ G. Chodick, et al. (2021). The Effectiveness Of The Two-Dose Bnt162B2 Vaccine: Analysis Of Real-World Data. Clinical Infectious Diseases. doi: 10.1093/cid/ciab438. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. W. Tenforde, et al. (2021). Effectiveness Of Sars-Cov-2 Mrna Vaccines For Preventing Covid-19 Hospitalizations In The United States. medRxiv, sf: 2021.07.08.21259776. doi: 10.1101/2021.07.08.21259776. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Y. Abutaleb, et al. ‘The War Has Changed’: Internal Cdc Document Urges New Messaging, Warns Delta Infections Likely More Severe. (29 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 30 Temmuz 2021. Alındığı Yer: The Washington Post | Arşiv Bağlantısı
  • ^ R. Mendez. Delta Variant Is One Of The Most Infectious Respiratory Diseases Known, Cdc Director Says. (22 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 30 Temmuz 2021. Alındığı Yer: CNBC | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/06/2022 07:06:14 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10781

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Biyoloji
Hücreler
Psikiyatri
Evrimsel Psikoloji
Spor
Oyun
Kadın Sağlığı
Nobel Ödülü
Toprak
Öğrenme
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Renk
İhtiyoloji
Primat
Antikor
Wuhan Koronavirüsü
Evrim Kuramı
Genetik Değişim
Antik
Yıldız
Biyocoğrafya
Saldırı
Asteroid
Gaz
İklim
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.