Bu Reklamı Kapat

COVID-19 Pandemisinin Bir Diğer Yüzü: Plastik Atıklar!

Dünyamız yaklaşık son 2 senedir her gün ölümcül bir virüsle savaşıyor. Peki ya bizi bu virüsten koruyan maskeler ve eldivenlere ne oluyor?

COVID-19 Pandemisinin Bir Diğer Yüzü: Plastik Atıklar!
Kasım ayının sonlarında, iki gönüllü plajdan bir saat boyunca 54 maske topladı.
CTV News
Bu Reklamı Kapat
Yazar United Nations Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
5 dakika
806 Okunma Sayısı
Notlarım
Bu Reklamı Kapat

COVID-19 hastalığı devam ederken yalnızca insan sağlığını değil, aynı zamanda doğayı da tehdit ediyor. Virüs yıkımına devam ederken, yüz maskelerinin ve eldivenlerin üretimi ve kullanımı da önemli ölçüde artıyor. Bu ürünlerin çoğu plastik veya diğer plastik türevlerini içeriyor.

Plastikler, mükemmel bir mukavemet/ağırlık oranına sahiptir ve bu nedenle tek kullanımlık tıbbi ekipmanların üretiminde yaygın olarak tercih edilirler. Ne var ki bu, COVID-19 pandemisinde yüz maskelerinin kullanımının kısa sürede milyonlarca ton plastik atığa neden olmasıyla sonuçlanmıştır.

Eğer geçmiş veriler güvenilir bir gösterge ise, COVID-19 pandemisinden korunmak için kullanılan maske ve eldivenler, diğer bir ismi ile "kişisel koruyucu ekipman" (KKE) malzemelerinin %75'inin çöplüklerde veya denizlerde yüzerek sonuçlanması bekleniyor; çünkü sanılanın aksine plastik, dikkate değer miktarda geri dönüştürülen bir malzeme değildir. Artık neredeyse her yerde bulunan bir plastik kaynağı olan kişisel koruyucu ekipmanlar, kullanılıp doğaya atıldıktan sonra mikroplastiklere ayrışarak havayı, suyu ve toprağı kirletiyor.

Bu Reklamı Kapat

Dünyada şu anda her ay 65 milyar eldiven kullanılıyor. Yüz maskelerinin kullanımın sayısı ise neredeyse bunun iki katı: ayda 129 milyar. Bu, dakikada 3 milyon yüz maskesi kullanılması demek!

Ayrı bir çalışma, her gün 3.4 milyar yüz maskesinin veya yüz siperliğinin çöpe atıldığını bildiriyor. Asya'nın günlük 1.8 milyar yüz maskesini çöpe attığı tahmin ediliyor. Bu, Dünya'daki kıtalar arasındaki en yüksek sayı. Dünya'nın en büyük nüfusuna (1,4 milyar) sahip olan Çin, günde yaklaşık 702 milyon yüz maskesini çöpe atıyor.

27 Kasım 2020'de OceansAsia tarafından Soko Adaları'nda toplanan yüz maskelerinden bazıları.
27 Kasım 2020'de OceansAsia tarafından Soko Adaları'nda toplanan yüz maskelerinden bazıları.
Sci-Tech

Yüz Maskeleri Geri Dönüştürülebilir Mi?

Yüz maskeleri, eldivenler ve mendiller, başta polipropilen ve polyester olmak üzere, doğada onlarca hatta yüzyıllarca yıl kalacak ve giderek daha küçük mikroplastiklere ve nanoplastiklere parçalanacak olan, çok sayıda plastik elyaf içeren malzemelerden yapılır.

Bu Reklamı Kapat

Bu tek kullanımlık kişisel koruyucu ekipmanların içinde bulunan polipropilen ve polyester, geri dönüşüm yapılabilmesi için gereken "saf ve tek malzeme akışı"na ayrılamaz; yani diğer plastiklerden kolay kolay ayrılamaz. Bu yüzden bu ürünler, çoğu belediye sisteminde geri dönüştürülemez. Ayrıca o kadar küçüktürler ki, geri dönüşüm makinelerine takılıp arızalara neden olurlar. Bu nedenle bu malzemeler, herhangi bir geri dönüşüm kutusuna atılmamalıdır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Yıkanabilen ve Tekrar Kullanabilen Maskeler bir Çözüm Olabilir mi?

Bir araştırma, yıkama ve kurutma işleminin maskelerin viral partikülleri filtreleme yeteneklerini azaltmadığından, yeniden kullanılabilir bez maskeler 1 yıla kadar etkili olabileceğini gösterdi. Colorado Üniversitesi'nde yardımcı doçent olan çalışmanın baş yazarı Marina Vance şöyle diyor:

Sürdürülebilirlik için iyi bir haber. Yıkadığınız, kuruttuğunuz ve yeniden kullandığınız o pamuklu maske? Muhtemelen hâlâ iyidir, atmayın.

Araştırmacılar, çift katmanlı pamuk kareleri oluşturdular, bunları bir yıl boyunca tekrar tekrar yıkama ve kurutma işlemlerinden geçirdiler ve yaklaşık her yedi temizleme döngüsü arasında test ettiler. Maskeler, araştırmacıların tutarlı bir hava ve havadaki partikül akışını kontrol edebilecekleri bir çelik huninin bir ucuna monte edildi. Maskeleri nefesimizin maske üzerindeki etkisini taklit etmek için yüksek nem seviyeleri ve sıcaklıklar ile gerçekçi ve gerçek yaşam koşulları kullanarak test ettiler.

Çalışma; pamuklu bez maskelerin, virüsün seyahat edebileceği 0,3 mikronluk en küçük parçacık boyutunun %23'üne kadar filtrelendiğini buldu. Araştırmacılar, karşılaştırmalı olarak, cerrahi maskelerin üzerindeki pamuklu maskelerin %40'a yakın filtreleme verimliliğine ulaştığını söyledi. KN95 ve N95 maskeleri, bu parçacıkların %83-99'unu filtreleyerek en iyi performansı gösterdi.

Sonuç olarak yıkanabilen bez maskelerin tek başına diğer cerrahi maskeler gibi yüksek bir koruma yaptığını, bez maskelerin tek başına cerrahi maskeler yerine tercih edilmesini elbette söyleyemeyiz. Fakat çift cerrahi maske kullanıyorsanız, ikinci cerrahi maskenin yerine pamuklu maske kullanımının da etkili olabileceği söylenebilir - ki bu da daha az tek kullanımlık maske kullanımına neden olur. Ama bu gibi küçük değişiklikler tek başına küresel boyutta çok bir fark yaratamaz.

Mevcut Çözümler

Birleşmiş Milletler Çevre Ajansı (UNEP) başkanı Inger Andersen tarafından onaylanan "Plastik Dalgayı Kırmak: Okyanuslardaki Plastik Kirliliğini Durdurmaya Yönelik Yolların Kapsamlı Bir Değerlendirmesi" adlı çalışma, önlem alınmazsa, atılan plastik miktarının 2040 yılına kadar yılda 11 milyon tondan 29 milyon tona, yani yaklaşık üç katına çıkacağını tahmin ediyor.

Bu Reklamı Kapat

Ancak aynı dönemde plastik kirliliğinin yaklaşık %80'i, yalnızca yetersiz düzenlemelerin ve iş modellerinin değiştirilmesi, plastik üretiminin azalmasına yol açan teşviklerin getirilmesiyle ortadan kaldırılabilir. Önerilen diğer önlemler arasında, daha kolay geri dönüştürülebilen ürünler ve ambalajlar tasarlamak ve özellikle düşük gelirli ülkelerde atık toplamayı genişletmek yer alıyor.

Pew/Systemiq raporu, en iyi senaryoda bile, her yıl 5 milyon metrik ton plastiğin okyanusa sızacağını gösteriyor. Raporun yazarlarına göre, teknolojik ilerlemelere yol açan yenilik ve yatırımda çarpıcı bir artış, sorunla kapsamlı bir şekilde ilgilenmek için gerekli olacaktır.

Ayrıca UNCTAD, hükümetleri doğal lifler, pirinç kabuğu ve doğal kauçuk gibi toksik olmayan, biyolojik olarak parçalanabilen veya kolayca geri dönüştürülebilir alternatifleri teşvik etmeye çağırıyor. Bu ürünler daha çevre dostu olacak ve gelişmekte olan ülkeler pek çok plastik ikamesinin ana tedarikçisi olduğundan, yeni işler sağlamanın ek faydasını sağlayabilir. Örneğin Bangladeş, dünyanın önde gelen jüt ihracatı tedarikçisi iken, aralarında Tayland ve Fildişi Sahili, doğal kauçuk ihracatının büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Pew'in çevreden sorumlu başkan yardımcısı Tom Dillon şöyle diyor:

Okyanustaki plastik kirliliğine tek bir çözüm yok, ancak hızlı ve uyumlu eylemlerle plastik dalgayı kırabiliriz. Daha ​​az atık, daha iyi sağlık sonuçları, daha fazla istihdam ve hem insanlar hem de doğa için daha temiz ve daha esnek bir çevreye yatırım yapabiliriz.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Umut Verici! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: United Nations | Arşiv Bağlantısı
  • Y. Peng, et al. Plastic Waste Release Caused By Covid-19 And Its Fate In The Global Ocean. (23 Kasım 2021). Alındığı Tarih: 21 Aralık 2021. Alındığı Yer: PNAS | Arşiv Bağlantısı
  • Economic Times. It's Safe To Wash, Dry Reusable Cloth Masks; They May Be Effective Up To A Year, Says Study. (11 Eylül 2021). Alındığı Tarih: 21 Aralık 2021. Alındığı Yer: India Times | Arşiv Bağlantısı
  • Europa. Covid-19 In Europe: Increased Pollution From Masks, Gloves And Other Single-Use Plastics. (22 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 21 Aralık 2021. Alındığı Yer: Europa | Arşiv Bağlantısı
  • S. Lee. Production Of Value-Added Aromatics From Wasted Covid-19 Mask Via Catalytic Pyrolysis☆. (15 Ağustos 2021). Alındığı Tarih: 21 Aralık 2021. Alındığı Yer: Science Direct | Arşiv Bağlantısı
  • C. Dybas. (2021). Surgical Masks On The Beach: Covid-19 And Marine Plastic Pollution. The Oceanography Society. doi: 10.5670/oceanog.2021.105. | Arşiv Bağlantısı
  • A. Mae Jones. More Than 1.56 Billion Face Masks Could End Up Polluting Oceans: Report. (07 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 21 Aralık 2021. Alındığı Yer: CTV News | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/01/2022 00:50:18 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11267

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Hasta
Nörobiyoloji
Yıl
Yapay Zeka
Elementler
Kalıtım
Arı
Viral Enfeksiyon
Haber
Viroloji
Yeşil
Maymun
Doğa Yasası
Şehir
Dalga
Köpekler
İnsan Türü
Genler
Eşcinsellik
Deney
Element
Depresyon
Meyve
Virüsler
Güneş
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et