Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Çokkocalılık (Poliandri) Nedir? İnsan Toplumlarında Bir Kadının Çok Sayıda Erkek ile Evlenmesi Ne Kadar Yaygındır?

Çokkocalılık (Poliandri) Nedir? İnsan Toplumlarında Bir Kadının Çok Sayıda Erkek ile Evlenmesi Ne Kadar Yaygındır? Time
8 dakika
17,665
  • Kültürel Antropoloji
  • Etnografi

Bir erkeğin çok sayıda kadın ile evlendiğini duymuş olabilirsiniz peki ya bir kadının çok sayıda erkek ile evlenmesini duydunuz mu? Aslında doğada çok sayıda türde "çokkocalı ilişki" (ya da bilimsel adıyla poliandri) görülmektedir. Evrimsel yönden bu durumunun neden geliştiğine dahil farklı görüşler mevcuttur. En fazla kabul görülen görüş, dişinin çok sayıda erkek ile çiftleşerek neslini devam ettirme şansını arttırmasıdır. Dişi kedilerin birçok erkek kedi ile çiftleşmesi, bu konuda verilebilecek bariz örneklerden birisidir; ancak bu, sadece bir üreme stratejisi değildir. Örneğin Galapagos şahinleri, insanların sosyokültürel yapısı içerisinde kurdukları işbirliklerine benzer şekilde, sadece dayanışma amacıyla da çokkocalı ilişkiler sergilerler.[1]

İnsan popülasyonlarında poliandri (çokkocalılık, İng: "polyandry"), diğer üreme stratejilerine göre daha nadir gözüken bir durum olmasına rağmen, anaerkil insan toplumlarda sıklıkla gözlemlenebilir. Eski tarihlerden beri genellikle Uzak Doğu Asya ve Güney Asya ülkelerinde, akrabalık örüntülerinin iktisadi ve siyasi boyutunda etkin bir rol oynamaktadır. Günümüzde çokkocalığın temel olarak yaygın olduğu iki bölge bulunur: Tibet Platosu ve Güney Pasifik Adaları (özellikle de Markiz Adaları).[2] Bu iki bölge kadar olmamakla birlikte, dünya çapında; Güney ve Kuzey Amerika, Afrika'da dahil olmak üzere 53 farklı toplulukta poliandri gözlemlenir.[3]

Tüm Reklamları Kapat

İnsanlar arasında poliandri, genellikle iki farklı şekilde gözükür: Bunlardan birisi, kadının çok sayıda farklı erkek ile evlenmesi, diğeri ise erkek kardeşlerin tek bir kadın ile evlenmesidir. Bu durum sosyolojik bakımından kültürel göreceli birçok avantaj getirmekle birlikte, cinsel yolla yayınlan hastalıklar için risk faktörüdür. Bu risk faktörü, eğer ki getirdiği kültürel avantajları dengeleyemeyecek olursa, tür içerisinde görülme sıklığının az olmasını (veya azalmasını) bekleriz. Gerçekten de gördüğümüz budur: Çin'deki anaerkil yapıya sahip 40 bin nüfuslu Mosuo halkından 232 hane üzerinde yapılan bir çalışmada, çokkocalı ilişkinin, hane başına doğumu arttırmadığı görülmüştür. Hatta popülasyon içindeki kadınların evlenmesine mâni olmasından ötürü, dolaylı yoldan nüfusun azalmasına sebep olmuştur.[4]

Çokkocalı evlilikler, eski Kelt toplumlarında kadınların daha fazla mülk sahibi olması için çok fazla erkek ile evlendirilmesi şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Kökeni oldukça eski olan bu tür evlilik şekli, MÖ. 2300 civarında Lagaşlı Sümer kralı Urukagina tarafından yasaklanmıştır. Musevilik, Hristiyanlık ve İslamiyet gibi semavi dinlerde de bir kadının çok sayıda erkek ile evlenmesi yasaklanmıştır. İzole bir şekilde yaşayan geleneksel kabilelerde ise bu tür birliktelikler hâlâ görülebilmektedir.[5]

Tüm Reklamları Kapat

Hint Mahabharata destanından Prenses Draupadi ve 5 kocası, Pandavas kardeşler.
Hint Mahabharata destanından Prenses Draupadi ve 5 kocası, Pandavas kardeşler.
Ancient History

Bir Hindu destanı olan Mahabharata'da da poliandriye atıflar mevcuttur. Pançala kralı Drupa'nın kızı olan Draupadi, Hastinapur'un kralı Pandu'nun iki karısı Kunti ve Madri'den olan 5 oğulları ile evlidir. Ayrıca her erkeğin başka bir karısı da bulunur.[6]

Poliandri (Çokkocalı) Evliliklerin Nedenleri

Geleneksel topluluklarda grup üyelikleri daha çok akrabalık ilişkileri düzeyinde ele alınır. Geçimini avcı ve toplayıcılık, ilkel tarımcılık ve bahçecilik (hortikültür) ile idame eden toplumlar, iş gücünü akrabalar üzerinden pay eder ve üretimi akrabalık üzerinden sürdürürler. Yeni ittifaklar kurmak, iktidar alanlarını genişletmek veya var olan kaynakları en verimli şekilde kullanmak için evlilik ve akrabalık bağları kullanılır. Tibet ve Nepal'in çokkocalı toplumlarında soylu kişiler aile mülklerini yine aile içinde tutmak için erkek kardeşlerin tek bir kadınla evlenmesini sağlar.[7]

Birden fazla erkek veya birden fazla kadınla evlenmenin her ikisini de kapsayacak biçimde; çokeşliliğin (poligami) yasal olduğu yerler (mavi renk), yasal olmadığı yerler (siyah renk), yasal değil ama suç sayılmayan yerler (kahverengi) sadece belirli gruplar için yasal olan yerler (yeşil renk).
Birden fazla erkek veya birden fazla kadınla evlenmenin her ikisini de kapsayacak biçimde; çokeşliliğin (poligami) yasal olduğu yerler (mavi renk), yasal olmadığı yerler (siyah renk), yasal değil ama suç sayılmayan yerler (kahverengi) sadece belirli gruplar için yasal olan yerler (yeşil renk).
Wikimedia

Poliandri, askeri ve ticari faaliyetlerin çok fazla olduğu ve bu faaliyetleri karşılamak için mevcut erkek sayısının azaldığı toplumlarda da görülür. Savaş ve uzun süreli ticaretin olduğu yerlerde çokkocalı evlilikler, evde mutlaka iş bölümü yapılabilecek bir erkek bırakır ve diğer kocaları göreve gönderir. İki erkek kardeşin tek bir kadın ile evlendiği durumlar da mevcuttur. Bu tür evliliklerin nedeni erkek kardeşlerin hibesine düşen sınırlı arazinin bölünmesini durdurmak ve çocuk bakımını kolaylaştırmaktır. Ayrıca eş ve çocuk sayısı azalıp sınırlı (kıt) kaynaklar korunacaktır.[8]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Çokkocalılık, bazı antropologlar tarafından insani örgütlenme biçiminin en erken formu olan anaerkil toplumlardan günümüze kalmış bir miras olarak değerlendirilir.[9] Poliandri durumunun çok sık gözlemlenmediği coğrafyalarda da araştırma yapan uzmanlar, erken insanlık tarihinin aile ilişkileri bakımından günümüze dek evrimini anlama boyutunda önemine işaret eder.[4]

Tarım keşfedilmeden önce insanların eşitlikçi toplumlar halinde yaşadığını ileri süren anarko-primitivizm görüşünün savunucularına göre, avcı toplayıcılık yapan toplumlar eşitlikçi, tarıma geçen toplumlarsa ürünleri korumak için görevlendirilenlerin erkekler olması ve kabililer arası rekabetin artması sebebiyle eşitliğin bozulduğu toplumlardır. Ayrıca anarko-primitivistlerin iddialarına göre yerleşik düzene geçmek, doğa ile uyumu da bozmuştur.

Kadının daha üst bir statüye sahip olması; siyasi pozisyonların veraseti, arazi tahsisi ve diğer birçok durumun kadın üzerinden aktarılması nedeniyledir. Bazı anasoylu toplumlarda kadınlar, hane halkının dışına taşan görev ve yetkilere sahiptir. Kamu otoritesi erkeklerdeymiş gibi gözükse de son karar verici ve iktidar özellikle yaşlılar olmak üzere kadınlardır.[8] Aynı şekilde Çullukgiller familyasından bazı kuşlar da kaynakları yani erkekleri, çokkocalı ilişki düzeyinde kontrol eder. Kaynak ve çiftleşme kontrolü dişi kuşlardadır.[1]

Poliandri (Çokkocalı) Evliliğin Günümüzdeki Sıklığı

Poliandri evliliği, Uzak Doğu Asya ve Güney Asya ülkelerinde sıklıkla gözlemlenir bu coğrafyalar dışında neredeyse dünyanın birçok farklı yerinde eskiden veya günümüzde gözlemlenmiştir. Asya dışında birçok kabile bu tür evliliği oldukça azaltmasına rağmen tamamen yok etmemiştir.

Afrika'da Durum

Güney Sudan ve Etiyopya'da yaşayan hortikültür şekilde geçimini sağlayan Nuerler, çocuk sahibi olmayan kadınları bir başka kadın ile evlendirilir. Evlendirilen bu kadın farklı bir erkek tarafından hamile bırakılır. Doğan çocuk ise bu kadın ile evlenen çocuğu olmayan kadının soy hattına dahil edilir.[7] Doğrudan bir poliandri durumu gözükmese dahi kadın, eski eşini bırakıp farklı bir kadın ile evlenmiş ve o kadını hamile bırakan erkeğin sayesinde soyunu devam ettirmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Nijerya, Plateau Eyaleti'nde yaşayan Irigwe insanları arasında evlilikler poliandri şeklinde gözükür. Kabile arasında kadınlar çocukları ile birlikte hayatları boyunca birden fazla hane arasında transfer yaşar. Yeni bir erkek ile evlenmesi durumunda önceki eşinden boşanmaz. Kadın her yeni haneye girişinde çocukların bakımı onun biyolojik babasından çıkıp yeni evlendiği erkeğe geçer.[10]

Tanzanya ve Kenya sınırları içinde bulunan "Masai Mara" bölgesinde yarı göçebe bir hayat süren Maasai insanları poliandri şeklinde evlilik gösterebilir. Yüksek bebek ölümlerinin gözüktüğü bu toplumda bebekler 3 aylık oluncaya kadar birey olarak tanınmaz, liderler dışında herkes gibi ölürse toprağı kirleteceği düşünülür ve toprağa gömülmez. Yüksek savaş oranının olduğu bu kabilede neslin devamı için kadınlar kendileri ile yaşıt birçok erkek ile evlenir.[11]

Ayrıca Afrika'da Namibya ve Angola'da yaşayan San Kabilelerinden Kung insanları, Tanzanya'da yaşayan Bahuma kabileleri, Kanarya Adaları'nda yaşayan bazı Canarians toplulukları, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde yaşayan Lele insanlarında da çokkocalı evlilikler gözlemlenir.[3]

Maasai kabilesi bireyleri bir arada.
Maasai kabilesi bireyleri bir arada.
Wikimedia

Uzak Doğu Asya'da Durum

Çin'de özellikle Tibet ve Nepal'e yakın kesimlerinde yaşayan bazı toplumlarda bir çocuğun birden fazla babası olabilir. Genellikle bu kesimlerde erkek kardeşler tek bir kadınla evlenir yani çocuğun babaları kardeş erkeklerdir. Fakirlik oranı arttıkça bu tür evliliğin gözükme ihtimali de artmaktadır.[10]

Tüm Reklamları Kapat

Kuzeydoğu Asya'da genellikle Rusya ve Çin'in topraklarını içeren Mançurya bölgesi ile Sakhalin Adası arasında yaşayan Nivkh veya Gilyak insanlarında poliandri gözlemlenir. Erkek sayısının kadın sayısından fazla olduğu bu toplumlarda bir kadının birden çok erkek ile evlenmesi mümkündür.[10]

Moğolistan'da yaşamını sürdüren bazı azınlıklarda da poliandri gözükebilir. Tibet Özerk Bölgesi'nde bazı azınlıklarda da poliandri gözlemlenebilir. 1988 yılında 753 Tibetli aile üzerinden yapılan bir ankette, ailelerin %13'ünün poliandri uyguladığı gözlemlenmiştir.

Moğol erkekleri at üstünde.
Moğol erkekleri at üstünde.
Pixabay, Erdene Bayar

Güney Asya'da Durum

Hindistan'ın Kerala Eyaletinde yaşayan bir dizi kast grubu olan Nayarlar çokkocalı evlilik gösterebilir. Kadınlar çok koca ile evli iken her bir koca da çok kadın ile evlidir. Doğan çocuk hangi kocadan olursa olsun kabul edilir ve bakımı bölüşülür. Bazı poliandri kabilelerinde gözüken evliliğin asla bozulmaması olayı bu topluluk için geçerli değildir taraflar istedikleri zaman ayrılabilir.[12]

Yine Hindistan'ın özellikle Tamil Nadu ve Kerala eyaletlerinde 9.500 göçebe Dravidyan kabilesinden oluşan Paliyan veya Pazhaiyarare halklarında poliandri gözlemlenir. Hindistan'ın Nilgris bölgesinde Toda kabilesi, eki Travancore hakimiyetinin olduğu topraklarda da Najanad Vellala insanlarında çokkocalı ilişki gözlemlenebilir.[10]

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Gezegen Willi

Willi çok özel bir çocuk, çünkü o başka bir gezegenden geliyor. Ama dünyadaki hayata çabuk alıştı, ne de olsa burada bisküvi, arabalar, inekler, gürültülü müzik ve harika küçük bir kız kardeşi var. Willi hayatı, hayat da onu seviyor! Kendi de Down sendromlu bir çocuğun annesi olan illüstratör, yazar Birte Müller, “Gezegen Willi” kitabında başka bir dünyadan geldiği izlenimi veren bir çocuğun dünyamızı ne kadar renklendirebileceğini gözler önüne seriyor. Willi, bize neyi önemsediğini, neyi sevdiğini ve neyden hoşlanmadığını gösteriyor. Bizim “normallik” atfettiğimiz dünyamızı onun bakış açısından görüyor, onun duygularıyla algılıyor ve yaşama sevincini duyumsuyoruz.

  • Çevirmen: Suzan Geridönmez
  • İlk Yayın Tarihi: 18.03.2019
  • Baskı Sayısı: 2. Baskı
  • Sayfa Sayısı: 36
  • Cilt Tipi: Karton Kapak
  • Kağıt Cinsi: 1. Hamur
  • Boyut: 26 x 21 cm
  • ISBN: 9786057050939
Devamını Göster
₺55.00
Gezegen Willi

Güneydoğu Asya'da Durum

Endonezya ve Malezya'da yaşayan Punan Bah insanları, Endonezya'da geleneksel tarzda Riau Sumatra'nın iç kesimlerinde yaşayan 5000 kişilik kabile topluluklarından biri olan Sakai halkaları, Malay Adası'nda yaşayan Semang toplumlarında bazen poliandri gözlemlenir.[3]

Malindang Dağları'nda yaşayan Subanen yerli halkı ve yöresel kıyafetleri.
Malindang Dağları'nda yaşayan Subanen yerli halkı ve yöresel kıyafetleri.
Wikimedia, Theglennpalacio

Filipinler'de Zamboanga Yarımadası'nda yaşayan Subanon insanları eğer kocaları ölür ise dul kalmazlar. Ölen kocalarının kardeşleri ile evlenir ve ilişkiye girerler. Evlendikleri kocalarının kardeşleri başka bir kadınla evli olması bu duruma mâni değildir. Tüm insanların evlenmesi gerektiğine dair çok güçlü ve genel bir inançları vardır. Bu inanç yüzünden çokkocalı veya çokkarılı evlilikler gözükebilir.[13]

Amerika'da Durum

Güney Amerika'da Ache, Aymara, Canele, Cashinahua, Cubeo, Guaja, Kulina, Mehinaku, Ponoan Matis, Surui, Yanomamö ve Zo'e toplumlarında poliandri gözlemlenebilir.[3]

Kuzey Amerika'da Aleut, Alutiiq, Blackfoot, Cherokee, Cooper, Iglulik, Innu, Inupiaq, Mackenzie River Eskimoları, Netsilik, Paviotso, Pawnee, Point Hopeler, Pomo, Shoshoni, Tikerarmiut, Tlingit, Utes ve Yokuts toplumlarında poliandri gözükebilir.[3]

Eskimo erkekleri ve ren geyikleri maketi.
Eskimo erkekleri ve ren geyikleri maketi.
Pixabay, Wikil İmages

Okyanusya'da Durum

Avustralya'nın Güney Avustralya Eyaleti'nde yaşayan Diyari yerlileri, Mikronezya Federal Devletleri'nin nüfusunun neredeyse %49'unu oluşturan Chuukese halkları ve Lamotrek Adası'nda yaşayan bazı gruplar, yerli Hawaiililer'de, Vanuatu Cumhuriyeti'nin en büyük ikinci adası olan Malekula'da yaşayan bazı kabilelerde poliandri gözükebilir.[3]

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
28
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 28
  • Merak Uyandırıcı! 19
  • Tebrikler! 16
  • Muhteşem! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Grrr... *@$# 2
  • İğrenç! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/12/2022 12:57:07 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10096

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Tüy
Nükleer Enerji
Elektrik
Element
Rna
Hormon
Astronot
Canlı
Bilim Felsefesi
Nükleer
İnfografik
Nörobiyoloji
Ekonomi
Evrim Ağacı Duyurusu
Çocuklar İçin Bilim
Kadın Sağlığı
Bilgi Felsefesi
Nöron
Transkripsiyon
Şeker
Test
Cinsellik
Atmosfer
Teknoloji
Yüzey
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. E. Orhan, et al. Çokkocalılık (Poliandri) Nedir? İnsan Toplumlarında Bir Kadının Çok Sayıda Erkek ile Evlenmesi Ne Kadar Yaygındır?. (9 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 1 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10096
Orhan, A. E., Bakırcı, Ç. M. (2021, February 09). Çokkocalılık (Poliandri) Nedir? İnsan Toplumlarında Bir Kadının Çok Sayıda Erkek ile Evlenmesi Ne Kadar Yaygındır?. Evrim Ağacı. Retrieved December 01, 2022. from https://evrimagaci.org/s/10096
A. E. Orhan, et al. “Çokkocalılık (Poliandri) Nedir? İnsan Toplumlarında Bir Kadının Çok Sayıda Erkek ile Evlenmesi Ne Kadar Yaygındır?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 09 Feb. 2021, https://evrimagaci.org/s/10096.
Orhan, Ali Emir. Bakırcı, Çağrı Mert. “Çokkocalılık (Poliandri) Nedir? İnsan Toplumlarında Bir Kadının Çok Sayıda Erkek ile Evlenmesi Ne Kadar Yaygındır?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 09, 2021. https://evrimagaci.org/s/10096.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.