Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Teşhis Edilir, Nasıl Tedavi Edilir?

Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Teşhis Edilir, Nasıl Tedavi Edilir?
15 dakika
30,304
  • Klinik Psikoloji
  • Psikiyatri
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Borderline Kişilik Bozukluğu
  • Türkçe Adı Borderline Kişilik Bozukluğu
  • İngilizce Adı Borderline Personality Disorder
  • DSM 301.83
  • Diğer İsimleri Emotionally Unstable Personality Disorder

Borderline Kişilik Bozukluğu, kararsız ve uçlarda ruh halleri, çarpık benlik duygusu, dengesiz ilişkiler, yoğun öfke patlamaları ile karakterize edilen bir kişilik bozukluğudur. Borderline Kişilik Bozukluğu'na sahip bireyler, ani ruh hali değişiklikleri yaşayabilir. Bu durum kendilerini ve hayatı algılayış biçimlerinde soruna yol açabilir.

Ani ruh hali değişimleri ile, kendinizi neşeli hissederken dakikalar ya da saatler içinde öfke patlamaları yaşayabilirsiniz. Bir gün iyi anlaştığınızı düşündüğünüz, sevdiğiniz birisini ertesi gün çok kötü birisi olarak görebilirsiniz. Bu da insan ilişkilerinde problem yaşamanıza, dengesiz ve geçici ilişkiler kurmanıza yol açabilir. En nihayetinde bu durum, sizi ve sosyal ilişkilerinizi büyük ölçüde yıpratabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Tüm bu zorluklar; dürtüselliğe, zayıf benlik imajına, fırtınalı ilişkilere ve stres faktörlerine karşı yoğun duygusal tepkilere yol açabilir. Öz düzenleme ile mücadele etmek, kendine zarar verme gibi tehlikeli davranışlarla da sonuçlanabilir.[23], [24], [25]

Belirti ve Semptomlar

Borderline Kişilik Bozukluğu'nun belirtileri 4 ana alanda gruplandırabilir:

Tüm Reklamları Kapat

  • Duygusal düzensizlik,
  • Bozulmuş düşünce kalıpları,
  • Dürtüsel davranış,
  • Kararsız ilişkiler.

Borderline Kişilik Bozukluğu olanların hepsi bu semptomların tamamını yaşamaz. Bazı bireylerde sadece birkaç semptom görülürken, bazılarında çok sayıda semptom görülebilir. Semptomlar görünüşte sıradan olaylar tarafından tetiklenebilir. Örneğin borderline bir birey, arkadaşı işi çıktığı için buluşmayı reddetti diye arkadaşının ondan nefret ettiğini düşünebilir.

Duygusal Düzensizlik

Bu semptomları biraz daha açacak olursak:

  • Saatler içerisinde değişebilen öfke, mutluluk, utanç veya kaygı,
  • Uygunsuz yoğun öfke, alaycı veya sert olma,
  • Birini yücelttikten sonra birdenbire o kişinin çok kötü birisi olduğuna inanma,
  • Yoğun bir terk edilme korkusu, gerçek veya hayali olabilen ayrılma ya da reddedilmekten kaçınmak için önlemlere başvurma,
  • Genellikle terk edilme korkusuna karşı gösterilen intihar tehditleri veya girişimleri, kendine zarar verme,
  • Sürekli devam eden boşluk hissi,
  • Kendinden kopmuş hissetme, gerçekliliği algılamada sorun yaşama,
  • Çarpık ve kararsız benlik imajı veya duygusu.

Bozulmuş Düşünce Kalıpları

Bu semptomları biraz daha açacak olursak:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • Korkunç bir insan olduğunu düşünmek, var olmadığını hissetmek,
  • Kendine zarar verme ve intihar etme ile ilgili duyulan sesler ve yoğun istek içeren düşünceler,
  • Kolay vazgeçirilemeyen gerçek olmayan inanışlar (arkadaşlarınızın sizin ölmenizi istediğine inanmak gibi).

Dürtüsel Davranış

Madde bağımlılığı, kumar, dikkatsizce araba kullanma, güvensiz seks, sonunu düşünmeden para harcama, aşırı yemek yeme veya uyuşturucu kullanımı gibi risk içeren davranışlar, bu başlık altında görülen semptomlardır.

Kararsız İlişkiler

Geçici duygusal ilişkiler ile değişen hedefler ve değerlere sahip olma ise, bu başlık altında görülen diğer semptomlardır.

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Araştırmacılar, Borderline Kişilik Bozukluğu'na neyin neden olduğundan tam anlamıyla emin değildir. Ancak psikologlar ve psikiyatristler, Borderline Kişilik Bozukluğu'nu tek bir nedene bağlamazlar. Bununla birlikte, borderline kişilik bozukluğuna nelerin neden olduğunu anlamak için birden çok faktörü incelemek gerekir. Araştırmalar; genetik, çevresel ve sosyal faktörlerin bu durumu geliştirme riskini artırabileceğini öne sürmektedir. Bu faktörler aile öyküsü, beyin yapısı ve işlevi, çevresel, kültürel ve sosyal faktörler olarak ayrılabilir. 

Genetik

Borderline Kişilik Bozukluğu'nun görülme oranı, kardeş veya ebeveyn gibi birinci dereceden bir akrabası olan kişilerde daha yaygındır. Bununla beraber, ikiz kardeşlerde bu oran daha da yüksektir. Ancak genetik durumun çevreyle de ilişkisi vardır. Kardeşlerin aynı ebeveynler tarafından "büyütülmesi" durumu ise çevresel faktörlere girer.

Çevresel Faktörler

Çocukluk çağı travması Borderline Kişilik Bozukluğu'nun gelişiminde etkili olabilmektedir. Borderline Kişilik Bozukluğu olan bireylerin %70’i cinsel istismar, terk edilme, ebeveynlerinin duygusal olarak yetersizliği gibi problemler yaşamıştır. Borderline Kişilik Bozukluğu'ndaki varyasyonun %42'sinin genetikten ve %58'inin çevre gibi diğer faktörlerden kaynaklandığını gösteren birkaç ikiz BPD çalışması yapılmıştır.[1]

Tüm Reklamları Kapat

  • Beyin Anormallikleri: Borderline Kişilik Bozukluğu olan hastaların beyin görüntülemesi, amigdala, hipokampus ve medial temporal loblarda düzensizlikler olduğunu göstermiştir. Araştırmacılar, beyindeki bu farklılıkların, bir kişinin nötr yüz ifadelerini yanlış bir şekilde kızgın veya tiksinti olarak yorumlamasını daha olası hale getirdiğine inanıyor.
  • Serotonin: Serotonin, ruh hali ve kaygıyı düzenlemeye yardımcı bir kimyasaldır. Çalışmalar, BKB’li bireylerde serotonin işlevinin bozulduğunu göstermektedir.
  • Travmatik Deneyimler: Çocukluktaki travmatik deneyimler, Borderline Kişilik Bozukluğu'nun gelişimini tetikleyebilir. BKB'ye sahip bireylerin büyük çoğunluğunun çocukluğunda cinsel istismar görüldüğü kaydedilmiştir.

Risk Faktörleri

Borderline Kişilik Bozukluğu'nun nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir. Ancak araştırmalar genetik, beyin yapısı ve işlevi ile çevresel, kültürel ve sosyal faktörlerin bir arada rol oynadığını veya Borderline Kişilik Bozukluğu geliştirme riskini artırabileceğini öne sürmektedir.

  • Genetik yatkınlık: Ebeveyn veya kardeş gibi yakın bir aile üyesi olan kişilerde, Borderline Kişilik Bozukluğu geliştirme riski daha yüksek olabilir. İkiz kardeşlerde ise, bu oran çok daha fazladır.
  • Beyin Faktörleri: Araştırmalar, Borderline Kişilik Bozukluğu'na sahip kişilerin beyinlerinde, özellikle dürtüleri ve duygusal düzenlemeyi kontrol eden alanlarda yapısal ve işlevsel değişiklikler olabileceğini göstermektedir. Nörogörüntüleme çalışmaları, BKB'ye sahip hastalarda amigdala, hipokampus ve medial temporal loblardaki farklılıkları tanımlamıştır. Bu tür çalışmalar ayrıca, Borderline Kişilik Bozukluğu'na sahip olan hastaların, mutlu ve üzgün yüz algılarına sahip olmalarına rağmen, olumsuz duyguları (korku, öfke, iğrenme) diğer insanlara kıyasla daha fazla yanlış anlam yüklediklerini göstermektedir.
  • Çevresel, Kültürel ve Sosyal Faktörler: Borderline Kişilik Bozukluğu olan birçok kişi, çocukluk döneminde cinsel istismar, terk edilme gibi travmatik yaşam olayları yaşadığını bildirmektedir.[2] Aile araştırmaları, Borderline Kişilik Bozukluğu'nun gelişiminde önemli olabilecek bir dizi faktörü belirlemiştir; örneğin, diğer aile üyelerinde duygudurum bozuklukları ve madde kötüye kullanımı öyküsü görülmüştür. Çocuklarda yapılan ileriye dönük araştırmalar, ebeveynin duygusal olarak yetersiz katılımının, çocuğun sosyalleşmedeki güçlüklerine ve belki de intihar girişimi riskine katkıda bulunduğunu göstermiştir. Bu faktörler kişinin riskini artırsa da, bu kişide yüzde yüz bir şekilde BKB geliştireceği anlamına gelmez. Aynı şekilde, yaşamları boyunca BKB geliştirecek bu risk faktörlerine sahip olmayan kişiler de olması gayet normaldir.

Beraber Görülen Sorunlar

Borderline Kişilik Bozukluğu, nadiren tek başına görülür. Eğer, Borderline Kişilik Bozukluğu'na sahipseniz başka bir sağlık sorununa sahip olma ihtimaliniz oldukça yüksektir. Buna örnek olarak aşağıdaki sorunlar sayılabilir:

  • Yaygın anksiyete bozukluğu,
  • Alkol veya uyuşturucu sorunları,
  • Anoreksiya ve bulimia gibi bir yeme bozukluğu,
  • Depresyon,
  • Bipolar Bozukluk,
  • Antisosyal kişilik bozukluğu gibi bir başka kişilik bozukluğu.

Borderline Kişilik Bozukluğu'nda Kendine Zarar Verme ve İntihar

İntihar davranışları ve tamamlanmış intiharlar, Borderline Kişilik Bozukluğu olan kişilerde çok yaygındır. Araştırmalar, Borderline Kişilik Bozukluğu olan kişilerin yaklaşık %75'inin yaşamları boyunca en az bir intihar girişiminde bulunacağını ve birçoğunun birden fazla intihar girişiminde bulunacağını göstermiştir.

Borderline Kişilik Bozukluğu'na sahip olan kişilerin intiharı tamamlama olasılığı diğer herhangi bir psikiyatrik bozukluğu olan bireylere göre çok daha fazladır. Borderline Kişilik Bozukluğu olan kişilerin %3 ila %10'unun intiharı tamamladığı tahmin edilmektedir - ki bu, genel popülasyondaki intihar oranının 50 katından fazladır.[3]

Tüm Reklamları Kapat

Teşhis Yöntemleri

Ruhsal bozuklukları teşhis etme ve tedavi etme konusunda deneyimli psikiyatrist veya klinik sosyal hizmet uzmanı gibi lisanslı bir ruh sağlığı uzmanı, kapsamlı bir görüşme ve semptomlar hakkında bir tartışmaya dayalı olarak Borderline Kişilik Bozukluğu'nu teşhis edebilir. Dikkatli ve kapsamlı bir tıbbi muayene, semptomların diğer olası nedenlerini ekarte etmeye de yardımcı olabilir.

Hastalık teşhisi esnasında kişide görülen semptomlar tartışılmakta ve akıl hastalığı geçmişi de dahil olmak üzere aile tıbbi geçmişleri incelenmektedir. Borderline kişilik bozukluğu genellikle geç ergenlik veya erken yetişkinlik döneminde teşhis edilir. Nadiren, semptomlar önemliyse ve en az bir yıl sürerse, 18 yaş altı bir bireye Borderline kişilik bozukluğu teşhisi konabilir.[29]

Amerikan Psikoloji Birliği (İng: "American Psychological Association") sınıflandırmasına göre Borderline Kişilik Bozukluğu tanısı koyabilmek için erken ergenliğin başından itibaren birçok bağlamda kendini gösteren aşağıdaki 9 kriterden 5'inin ya da daha fazlasının varlığı gereklidir:

  • Gerçek veya hayali terk edilmekten kaçınmak için olağanüstü çabalar,
  • İdealleştirme ve yerme uç noktaları arasında gidip gelmekle karakterize edilen, istikrarsız ve yoğun kişilerarası ilişkiler örüntüsü,
  • Belirgin ve sürekli olarak kararsız kendilik imajı veya benlik duygusu,
  • Potansiyel olarak kendine zarar verebilecek en az iki alanda dürtüsellik; örneğin, aşırı harcama, madde kullanımı, dikkatsiz araç kullanma, seks, aşırı yemek yeme vb.
  • Duygudurumun belirgin bir tepkiselliğinin neden olduğu afektif dengesizlik; örneğin, yoğun epizodik disfori, anksiyete veya sinirlilik, genellikle birkaç saat sürer ve nadiren birkaç günden fazla sürer,
  • Kronik boşluk hissi,
  • Uygunsuz, yoğun öfke veya öfkeyi kontrol etmede güçlük; örneğin, sık sık öfke gösterileri, tekrarlayan fiziksel kavgalar,
  • Geçici paranoid düşünce veya şiddetli dissosiyatif semptomlar.

Ayırıcı Tanı

Borderline Kişilik Bozukluğu'nun ayırıcı tanısında birçok psikolojik bozukluk onunla birlikte bulunmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Satranç

Stefan Zweig’ın intihar etmeden kısa süre önce kaleme aldığı Satranç zulüm, saplantı, aklın gücü ve bu gücün yaratacağı kötülükleri ele alan ve yayımlandığından beri bütün dünyada büyük yankı uyandırmış bir klasik. Satranç tahtasının siyahı ve beyazı gibi iki kutbun –iyiyle kötünün, kibarla kabanın, insanla makinenin, akılla deliliğin, cehaletle bilginin, açgözlülükle kanaatkârlığın– arasında, kendi içimizde bitmeyen bir satranç maçına devam eden bizim hikâyemiz…

New York’tan Buenos Aires’e giden bir gemide yolcular arasında Dünya Satranç Şampiyonu Mirko

Czentovic de bulunmaktadır. Kaba, vurdumduymaz, cahil, açgözlü bir insan olsa da Czentovic tam bir satranç dehasıdır. Gemidekiler kendisiyle maç yapmak isterler. Genç satranççı bu isteklerini geri çevirmez ve üst üste galip gelir, ta ki bir maç sırasında ağırbaşlı, çekingen bir yabancı ortaya çıkıp oyuna müdahale edinceye kadar. Bu yabancı uzun zamandır satranç tahtasına elini sürmediğini söylese de verdiği taktikler sayesinde maç berabere biter.

Devamını Göster
₺33.00
Satranç

  1. Bipolar Bozukluk: Borderline Kişilik Bozukluğu'na sahip birisi Bipolar Bozukluğa da sahip olabilir. Burada şunu belirtmekte fayda var: Borderline Kişilik Bozukluğu, Bipolar Bozukluk ile oldukça benzer özelliklere sahip bir psikolojik hastalıktır. Bu nedenle de, tanının konulması epey zorlaşmaktadır. Ancak Borderline Kişilik Bozukluğu'nun Bipolar Bozukluk'tan ayrılan yönleri elbette mevcuttur. Borderline Kişilik Bozukluğu olan bir birey Bipolar Bozukluğa sahip birisine göre çok daha istikrarsızdır. Çünkü Bipolar Bozukluk gibi belli duygu dönemleri yoktur. Gün içinde sıklıkla duyguları değişebilir. Bipolar Bozukluk, sinir sisteminin biyolojisine daha fazla dayanır ve ilaca daha fazla duyarlıdır. Borderline Kişilik Bozukluğu'nda bu daha azdır. Borderline Kişilik Bozukluğu'ndaki ruh hali değişimleri Bipolar Bozukluğa göre olaylarla daha yakından ilgilidir.
  2. Histrionik Kişilik Bozukluğu ya da Narsisistik Kişilik Bozukluğu: Bu bozukluklardan herhangi birine sahip olan hastalar dikkat çekici ve manipülatif olabilir. Ancak Borderline Kişilik Bozukluğu'na sahip olan hastalar da kendilerini kötü birisi olarak görürler. Bununla birlikte, bazı hastalar birden fazla kişilik bozukluğu kriterlerini karşılar.
  3. Depresif bozukluklar ve anksiyete bozuklukları: Bu bozukluklar, Borderline Kişilik Bozukluğu'nun öne çıkan özellikleri olan ve genellikle duygudurum veya anksiyete bozukluğu olan hastalarda bulunmayan olumsuz benlik imajı, güvensiz bağlanma ve reddedilme duyarlılığına dayalı olarak Borderline Kişilik Bozukluğu'ndan ayırt edilebilir.
  4. Madde kullanım bozuklukları
  5. Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Borderline kişilik bozukluğu, tarihsel olarak tedavi edilmesi zor bir ruhsal hastalık görülmüştür. Ancak tıp dünyasındaki yenilikler ve gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar ışığında, kanıta dayalı tedaviyle bu bozukluğa sahip olan birçok kişi daha az şiddetli semptomlar, daha iyi işlevsellik ve daha iyi yaşam kalitesine erişebilmektedir.

Borderline kişilik bozukluğu olan hastaların lisanslı bir ruh sağlığı uzmanından tedavi almaları önemlidir. Diğer tedavi türleri veya uygun şekilde eğitilmemiş bir sağlayıcıdan alınan tedaviler etkisiz ve tehlikeli olabilir.

Tedavi başladıktan sonra semptomların düzelmesi için geçen süreyi birçok faktör etkiler. Borderline kişilik bozukluğuna sahip kişilerin ve yakınlarının tedavi sırasında sabırlı olmaları ve destek almaları önemlidir. Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü (İng: "National Institutes of Health") tarafından finanse edilen araştırmalar, yeterli tedavi almayan bireylerin diğer kronik tıbbi veya zihinsel hastalıklara yakalanma olasılığının daha yüksek olduğunu ve sağlıklı yaşam tarzı seçimleri yapma olasılıklarının daha düşük olduğunu göstermektedir.[30], [31]

Psikoterapi

Psikoterapi, Borderline Kişilik Bozukluğu'na sahip olan kişiler için birinci basamak tedavidir. Terapist liderliğindeki grup seansları, Borderline Kişilik Bozukluğu olan kişilere başkalarıyla nasıl etkileşimde bulunacaklarını ve kendilerini nasıl etkili bir şekilde ifade edeceklerini öğretmeye yardımcı olabilir.

Terapideki kişilerin terapistleriyle iyi geçinmeleri ve terapistlerine güvenmeleri önemlidir. Borderline Kişilik Bozukluğu'nun doğası, bozukluğu olan kişilerin terapistleriyle rahat ve güvene dayalı bir bağ kurmasını zorlaştırabilir. Borderline Kişilik Bozukluğu'nu tedavi etmek için kullanılan psikoterapi örnekleri şunları içerir:[4]

  • Diyalektik Davranış Terapisi (DBT): DBT, özellikle borderline kişilik bozukluğunu tedavi etmek için tasarlanmış grup ve bireysel terapiyi içerir. DBT, duygularınızı nasıl yöneteceğinizi, sıkıntıyı nasıl tolere edeceğinizi ve ilişkileri nasıl geliştireceğinizi öğretmek için beceri temelli bir yaklaşım kullanır.
  • Şema Odaklı Terapi: Şema Odaklı Terapi, bireysel olarak veya grup halinde yapılabilir. Bir zamanlar hayatta kalmak için yardımcı olabilecek, ancak bir yetişkin olarak hayatınızın birçok alanında incitici olan olumsuz yaşam kalıplarına yol açan karşılanmamış ihtiyaçları belirlemenize yardımcı olabilir. Terapi, olumlu yaşam kalıplarını teşvik etmek için ihtiyaçlarınızı sağlıklı bir şekilde karşılamanıza yardımcı olmaya odaklanır.
  • Zihinselleştirmeye Dayalı Terapi (MBT): MBT, herhangi bir anda kendi düşüncelerinizi ve duygularınızı tanımlamanıza ve duruma alternatif bir bakış açısı yaratmanıza yardımcı olan bir tür konuşma terapisidir. MBT, tepki vermeden önce düşünmeyi vurgular.
  • Duygusal Öngörülebilirlik ve Problem Çözme (STEPPS) için sistem eğitimi: STEPPS, aile üyelerinizi, bakıcılarınızı, arkadaşlarınızı veya diğer önemli kişileri tedaviye dahil eden gruplar halinde çalışmayı içeren 20 haftalık bir tedavidir. STEPPS, diğer psikoterapi türlerine ek olarak kullanılır.
  • Aktarım Odaklı Psikoterapi (TFP): Psikodinamik psikoterapi olarak da adlandırılan TFP, sizinle terapistiniz arasında gelişen ilişki yoluyla duygularınızı ve kişilerarası zorluklarınızı anlamanıza yardımcı olmayı amaçlar.
  • İyi bir psikiyatrik yönetim: Bu tedavi yaklaşımı, tedaviyi iş veya okul katılımı beklentisine bağlayan vaka yönetimine dayanır. Duygular için kişilerarası bağlamı göz önünde bulundurarak duygusal olarak zor anları anlamlandırmaya odaklanır. İlaçları, grupları, aile eğitimini ve bireysel terapiyi entegre edebilir.

İlaçlar

İlaçlar, belirli semptomlar için az miktarda ve sistematik olarak kullanıldığında en iyi sonucu verir. Aşağıdaki ilaçlar Borderline Kişilik Bozukluğu'nun semptomlarını iyileştirmede etkili olabilir:

  • Antidepresanlar: Borderline Kişilik Bozukluğu nadiren tek başına görüldüğü için beraberinde görülen depresyon sorunu varsa onun için antidepresanlar verilebilir.
  • Duygudurum düzenleyiciler: Borderline Kişilik Bozukluğu olan bireylerin depresyon, anksiyete, duygudurum değişikliği ve dürtüsellik gibi durumlarını dengelemek için kullanılırlar.
  • Atipik (2. nesil) antipsikotikler: Anksiyete, öfke, duygudurum değişkenliği ve stresle ilgili geçici bilişsel çarpıtmalar ("örneğin, paranoid düşünceler, siyah-beyaz düşünme, şiddetli bilişsel düzensizlik") dahil olmak üzere bilişsel belirtiler için kullanılırlar.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

Mevcut epidemiyolojik veriler yaygınlığın, genel toplumda %2-2.8 arasında olduğunu göstermiştir. Kadınlarda erkeklere nazaran 3 kat fazla görülmektedir.[5] Ancak daha güncel çalışmalar bozukluğun her iki cinsiyeti de eşit olarak etkilediğine işaret etmektedir.[26], [27]

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Çoğu zaman, borderline kişilik bozukluğu semptomları yaşla birlikte yavaş yavaş azalır. Bazı insanların semptomları 40'lı yaşlarında kaybolur. Doğru tedavi ile borderline kişilik bozukluğu olan birçok kişi semptomlarını yönetmeyi ve yaşam kalitelerini iyileştirmeyi öğrenir.

Tedavi olmadan, borderline kişilik bozukluğuna sahip kişilerde uyuşturucu ve alkol kötüye kullanımı, depresyon, kendine zarar verme ve intihar riski artar. Bozukluğa sahip birçok kişi, istikrarsız veya kaotik kişisel ilişkiler ve bir işi sürdürmekte sorun yaşar. Boşanma, aile üyelerinden uzaklaşma ve zorlu arkadaşlıklar yaşama riskleri yüksektir. Hukuki ve mali sorunlar da yaygındır.[32], [33]

Önlem Yöntemleri

Borderline kişilik bozukluğunu önlemenin bir yolu yoktur. Borderline kişilik bozukluğu genellikle kalıtsal yollarla geçer. Ailenizde hastalık öyküsü varsa, durumu geliştirme riskiniz artar. Sağlayıcınıza, bozukluğun belirltilerini nasıl tanıdığını sorun, böylece tedaviyi mümkün olduğunca erken alabilirsiniz.[34]

Tüm Reklamları Kapat

Yaşam Tarzı ve Çevre

Borderline Kişilik Bozukluğu'nun belirtileri ile mücadele etmek için yaşam tarzı çok önemlidir. Sağlıklı yemekler yemek, sigara ve alkolden kaçınmak, uykuyu iyi almak, düzenli egzersiz yapmak, benzer deneyimlere sahip insanlarla destek grubu oluşturmak, duygularınızı dengelemenize yardımcı olabilecek stratejiler bulmak, müzik dinlemek, enstrüman çalmak, kitap okumak ve yürüyüş yapmak duygudurum değişikliklerine olumlu etki sağlayabilmektedir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Olan Bireyi Anlamak

Borderline bireyin verdiği yıkıcı tepkiler nadiren kasıtlıdır. Bunun bilincinde olmak, karşıdaki insanı anlamak ve ruh sağlığınızı korumak açısından çok büyük bir öneme sahiptir. Bunun yanında, Borderline Kişilik Bozukluğu olan tanıdığınız aşırı derecede hassas olabilir, bu nedenle küçük şeyler genellikle yoğun tepkileri tetikleyebilir.

Borderline Kişilik Bozukluğu olan bireyler bir kez üzüldüklerinde, genellikle doğru düşünemezler veya kendilerini sağlıklı bir şekilde sakinleştiremezler. Karşısındakine incitici şeyler söyleyebilir veya tehlikeli ya da uygunsuz davranışlarda bulunabilirler. Bu duygusal değişkenlik, ilişkilerinde kargaşaya ve aile üyeleri, ortaklar ve arkadaşlar için strese neden olabilir.

Sınırda bir kişiyle iletişim kurmak bazen oldukça zor olabilir. Borderline Kişilik Bozukluğu olan bireyler, karşısındakinin beden dilini okumakta zorlanırlar. Acımasız, haksız veya mantıksız şeyler söyleyebilirler. Terk edilme korkuları, küçük görülen bir duruma aşırı tepkiler vermelerine neden olabilir ve saldırganlıkları dürtüsel öfke nöbetlerine, sözlü tacize ve hatta şiddete neden olabilir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Olan Biriyle Nasıl İletişim Kurulmalı?

  • Borderline Kişilik Bozukluğu, birey ve çevresi için oldukça zorlayıcı olabilmektedir. Bu sebeple çevrenizde bu bozukluğa sahip birisi varsa, sabırlı olmanız, duygusal destek göstermeniz (bu çok önemlidir) ve anlayışlı olmanız gerekmektedir. Hastalığın içinde bulundurduğu özellikler nedeniyle, kişi tedaviye devam etmek istemeyebilir. Bu durumda tedaviye devam etmesi için çaba göstermelisiniz. Hastalık hakkında bir uzmandan yardım almalı, aynı zamanda siz de mutlaka sık sık araştırmalısınız.
  • Borderline Kişilik Bozukluğu olan bireylerle iletişim kurarken oldukça dikkatli olmak gerekir. Konuşmayı doğru zamanda başlatmak ve birey yoğun öfke patlamasına sahipse konuşmayı ertelemek önemlidir. Sakinleştiklerinde ise, onları aktif olarak dinlemeli ve anlayışlı olmalısınız. Konuşmalarını kesmeniz, suçlama ve eleştirileriniz sert bir geri dönüşe neden olabilir.
  • Duygular onlar için sözlerden daha kıymetlidir ve onları anlamanızı, sağlıklı bir iletişim kurmanızı kolaylaştırır.
  • Söyledikleri tamamen mantıksız olsa ve haksız olsalar bile bu durumu onlara ifade ediş şekliniz tepkilerini belirleyecektir. Kendinizi savunmak ve tartışmayı kazanmaya çalışmak onları sinirlendirir.
  • Duyguları yükseldiğinde dikkatlerini dağıtacak ve sakinleşmelerine yardımcı olacak aktivitelere teşvik etmek, sakin ve anlayışlı olmak çok etkilidir.
  • Yoğun öfke durumlarında intihar tehditleri olabilir, bunların gerçekleştirilme tehlikesi olduğu unutulmamalı ve önemsenmelidir.

Etimoloji

İngilizce bir sözcük olan "borderline", "sınır" anlamına gelmektedir. "Sınırda kişilik" terimi, ilk olarak 1938’de Amerika Birleşik Devletlerinde Adolph Stern tarafından önerilmiştir. Stern "açıkça ne psikotik ne de psikonevrotik gruba uymayan" bir grup hastayı tanımlamış ve diğer koşullarla "sınırlı" olduğu için tanımlamak amacıyla "sınırda" terimini kullanmıştır.[6]

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
39
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 18
  • Muhteşem! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Güldürdü 2
  • Umut Verici! 2
  • İnanılmaz 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/02/2023 00:07:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10682

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kişilik
Galaksi
Evrenin Genişlemesi
Uydu
Kuşlar
Süpernova
Kuantum
Astrofotoğrafçılık
Covıd-19
Mikrobiyoloji
Antropoloji
Teori
Kimyasal
Değişim
Sinek
Damar
Korku
Sağlık Bakanlığı
Kuantum Fiziği
Kök Hücre
Mit
Manyetik Alan
Öğrenme Teorileri
Allah
Orman
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Dal, et al. Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Teşhis Edilir, Nasıl Tedavi Edilir?. (7 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 8 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10682
Dal, M., Bakırcı, Ç. M., Küsüroğlu, . (2021, July 07). Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Teşhis Edilir, Nasıl Tedavi Edilir?. Evrim Ağacı. Retrieved February 08, 2023. from https://evrimagaci.org/s/10682
M. Dal, et al. “Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Teşhis Edilir, Nasıl Tedavi Edilir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 07 Jul. 2021, https://evrimagaci.org/s/10682.
Dal, Melike. Bakırcı, Çağrı Mert. Küsüroğlu, . “Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Teşhis Edilir, Nasıl Tedavi Edilir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, July 07, 2021. https://evrimagaci.org/s/10682.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.