Yapay Zekanın Geleceği

2x2 Rubik Küp’ü algoritma ezberlemeden kendi başıma çözmek üç haftamı aldı. İşten eve her gelişimde mutlaka bir-iki saat uğraşıyordum. Çözdükten sonra şunu fark ettim: Küp aracılığıyla bilimin sanata, sanatın bilime dönüştüğünü görebilir; iki alanı, bağlı oldukları kübik yapının konfigürasyonları olarak hayal edebilirdik. Bu konfigürasyonlardan biri olarak düşündüğüm yapay zekâ da aynı yapıdan ortaya çıkıyordu: Matematiksel düşünme olarak adlandırılabilecek bir yapıdan.

Bu noktada, Yapay Zekanın (YZ) neredeyse tüm işleri üstlenebilme potansiyelinden yola çıkarak okuma ve araştırma yapmanın gereksiz olduğunu varsayan riskli ve yanlış temellendirilmiş bir düşünceye değinmek istiyorum.

Okuma ve anlamaya dayalı bir emeği gereksiz addetmek, kendi zihninden zevk alan bir kişi ile düşünme sürecini sıkıcı bulan bir kişinin YZ’yı kullanım şeklinde nitelik farkı yaratacak bir etmen olarak, yapılmak istenen işin kalitesini olumsuz yönde etkileyecektir. Ne demek istediğimi daha iyi anlatacağı için YZ'yı bir uçak olarak hayal etmeme izin verin: Uçaklar sayesinde dünya küçülmedi, aksine daha da büyüdü! Evet mesafeleri kısalttı ama ne yapacağını, nasıl kullanacağını bilen kişiler için keşfedilecek yerlerin sayısını artırdı; insanları bir araya getirdi ve topluluk kültürünü genişletti. O halde YZ emekleme aşamasındayken daha fazla okuma ve araştırma yapılmalı. Çünkü biz onunla etkileşime geçmeden o çalışmayacak, şimdilik durum bu. Kuracağımız etkileşimin kalitesini ise okuduğumuz kitaplar ve yaptığımız araştırmalar belirleyecek. Kişide oluşan bu birikimin yapay zekaya entegre edilmesi hem nitelikli keşiflerin yapılmasına yol açar hem de çarpan etkisi yaratır (kullandığım uçak analojisi gibi).

Sadece para kazanmak için değil, adalet sisteminin düzgün işlemesi için de gerekli okumak ve araştırmak, sorgulamak. John Nash’in “İyi matematik bilmeyen toplumlarda adalet yoktur.” sözüne dikkat edin; düşünme olgusuna da gönderme yapıyor Nash. YZ’nın akla ve mantığa zarar vermeden ilerlemesi adına ilham verici bir gözlem bence. Alttaki video aralığını izleyerek ne demek istediğimi daha iyi anlayabilirsiniz:

• Herkes Matematik Bilmeli Mi? | derincesi ve Pisagor Okulu

Buna ek olarak matematikçi Terence Tao, YZ’nın özellikle matematik alanında “asistan” olabileceğini düşünüyor, insan aklının yerini alacağını değil (bilgisayar bilimci Andrew Ng de buna benzer düşüncelere sahip). Aksini iddia etmek ilerlemenin önünü kesebilme ihtimali taşıyor olsa da Tao’nun farklı zamanlarda yapmış olduğu konuşma ve paylaşımları takip ederek çeşitli tahminlerde bulunmak mümkün:

• AI Will Become Mathematicians’ ‘Co-Pilot’
• Can AI Prove It? Terence Tao on “Big Math” and Our Theoretical Future | The Futurology Podcast
• Terence Tao: Crowdsourcing a list of general resources on AI and mathematics (yapay zeka ve genel olarak matematik ile ilgili yararlı çevrimiçi kaynaklar)

Alttaki bağlantılara da göz atılabilir:

• Terence Tao: I doubt that anything resembling genuine "artificial general intelligence" is within reach of current AI tools
• Karpathy Açıkladı: "Gerçek Yapay Zeka Henüz Yok!"
• Terence Tao ve Daron Acemoğlu'nun da katkıda bulunduğu, geleceğe dair çeşitli bakış açılarını bir araya toplayan antoloji: AI Anthology

Timothy Gowers, YZ yardımıyla hızlı bir keşif yaptıktan sonra X'te şöyle bir paylaşım yapmıştı: "Yapay zekanın araştırmalarımızı büyük ölçüde hızlandırdığı, ancak yapay zekanın da bize ihtiyaç duyduğu kısa ama keyifli bir döneme girmiş gibi görünüyoruz."

• https://x.com/wtgowers/status/1984340182351634571

Not: Bu yazıyı yazdıktan saatler sonra Barış Özcan'ın "Yapay Zeka Çağında Hayatta Kalma Rehberi!" videosunu görmüştüm, o da faydalı olabilir:

• Yapay Zeka Çağında Hayatta Kalma Rehberi!