Toplumsal Hafıza Akımı, İntihal ve Akademi

Bilgi, doğası gereği kapatılamaz.

Üretilir, yayılır, dönüşür ve en sonunda kamusallaşır.

Ancak modern akademik düzen, bilgiyi çoğu zaman bir dolaşım aracı olarak değil, bir mülkiyet alanı olarak görme eğilimindedir. İsimler, unvanlar ve atıflar, bilginin önüne geçmeye başladığında mesele hakikat olmaktan çıkar; görünürlük ve sahiplik meselesine dönüşür.

Toplumsal Hafıza Akımı bu noktada daha özgürlükçü bir yerden konuşur:

Bilgi, nihai olarak toplumundur.

Bir düşünce, bir veri ya da bir tespit, toplumun ortak hafızasına girdiği andan itibaren yalnızca onu üretene ait olmaktan çıkar. Çünkü bilgi, paylaşıldıkça anlam kazanır; dolaşıma girdikçe güçlenir. Onu sürekli teknik bariyerlerle çevrelemek, yayılmasını değil, daralmasını sağlar.

Bu çerçevede intihal kavramı da yeniden düşünülmelidir.

Evet, bir metni birebir kopyalayıp sahiplenmek etik dışıdır.

Ancak her bilgi aktarımını katı atıf kurallarıyla sınırlandırmak da, bilginin doğasına aykırıdır. Çünkü bu yaklaşım, bilgiyi korumaz; aksine onu belirli çevrelerin kontrolünde tutar.

Bugün akademik dünyada görülen “unvan merkezli” yaklaşım, bu sorunu daha da derinleştirir. “Kim söyledi?” sorusu, “Ne söylendi?” sorusunun önüne geçer. Böylece bilgi değil, statü konuşur.

Toplumsal Hafıza Akımı bu noktada şu ayrımı öne çıkarır:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden Desteğe İhtiyacımız Var?

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Destek Ol

Bir bilginin değeri, onu dile getiren kişinin kimliğinden çok, içeriği ve toplumda nasıl bir karşılık bulduğuyla ilgilidir.

Bu, sorumsuz bir serbestlik çağrısı değildir.

Aksine, bilginin daha geniş bir sorumlulukla ele alınmasıdır.

Çünkü bilgi özgürleştiğinde yalnızca yayılmaz; aynı zamanda daha fazla kişi tarafından sorgulanır, tartışılır ve yeniden üretilir. Bu da onu zayıflatmaz, güçlendirir.

Sonuç olarak mesele şudur:

Bilgi ya duvarların arkasında kalır, ya da toplumun içinde yaşar.

Bilgi korunarak değil, paylaşılarak güçlenir.