Takip Et

Toplumsal Hafıza Akımı ve Propaganda

24 Nisan 2026

1 dakika

Evrim Ağacı'ndan bir yeni mesajın var.

Bilimi Yaymamıza Yardım Edin! 😍

Her ay milyonlarca bilimsever Evrim Ağacı'na uğruyor ve karmaşık bilimsel konuları basit bir dille anlattığımız içeriklerimizden faydalanıyor. Ne yazık ki bu okurlarımızın %0.1'inden azı bize destek olmayı seçiyor. Halbuki okurlarımızın sadece %1'i bile Evrim Ağacı'na ayda 39₺ gibi erişilebilir bir miktarla destek olsaydı, bilimi Türkiye geneline yaymamız önünde hiçbir maddi engel kalmazdı! Siz de destekçilerimiz arasına şimdi katılarak, bilimin gücüne güç katın! Daha Fazla...

Ayrıca Maddi Destekçi rozetine sahip olacaksın!

Bilime Destek Ol!

Blog Yazısı

Evrim Ağacı Blog, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Her Evrim Ağacı üyesi, Evrim Ağacı Blog üzerinden kendi köşe yazılarını, denemelerini ve makalelerini özgürce yayınlayabilir. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, Evrim Ağacı Blog üzerinden yayınlanan blog yazılarının içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan blog yazılarını herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz bilgiler içeren blog yazılarını, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha isabetli ve bilimsel değeri yüksek blog yazılarını kendiniz kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.

Bir tarihçi düşünün.

Arşivde bir belge buluyor. Gerçek, o belgenin içinde duruyor. Açık, net ve kendi bağlamı içinde anlamlı. O belge olduğu gibi anlatılmıyor.

İçinden bir cümle seçiliyor. Öncesi çıkarılıyor, sonrası yok sayılıyor. Belge artık olduğu şey değil, anlatılmak istenen şey hâline geliyor. Sonra bu parça tekrar ediliyor.

Bir kez, iki kez, yüzlerce kez.

Ve bir süre sonra o parça, belgenin kendisinden daha güçlü hâle geliyor. İnsanlar artık belgeyi değil, o anlatıyı biliyor. İşte propaganda tam olarak budur.

Toplumsal Hafıza Akımı’na göre propaganda, çoğu zaman yalan söylemekle değil; gerçeği parçalayarak yeniden kurmakla işler. Eksik bilgi, çoğu zaman yalandan daha ikna edicidir. Bir belgenin tamamını görmek yerine, onun seçilmiş bir kısmına maruz kalan bir toplum, farkında olmadan yönlendirilir. Tartışmalar gerçeğin kendisi üzerinden değil, o gerçeğin değiştirilmiş versiyonu üzerinden yürür.

Bu noktada en tehlikeli olan şey şudur:

İnsanlar kandırıldıklarını fark etmez. Çünkü ortada gerçekten kopmuş bir parça vardır. Ama o parça, artık gerçeği temsil etmez.

Toplumsal Hafıza Akımı bu nedenle şunu savunur: Bir bilgi doğru olabilir, ama eksikse tehlikelidir. Hakikat, parçalanarak anlatıldığında, hakikat olmaktan çıkar. Bir toplum, gerçeğin tamamını değil, seçilmiş kısmını bildiğinde; aslında hiçbir şeyi tam olarak bilmiyor demektir

Okundu Olarak İşaretle

Paylaş

Sonra Oku

Notlarım

Yazdır / PDF Olarak Kaydet

Raporla

Mantık Hatası Bildir

Yukarı Zıpla

Rastgele Yazıya Git

Bu Blog Yazısı Sana Ne Hissettirdi?

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/04/2026 16:44:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/22794