Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kuran'da Evrim

Kuran'da Evrim Humans
Anna Shvets
16 dakika
9
Blog Yazısı

Allah bütün canlıları sudan yarattı. İşte bunlardan bir kısmı karnı üzerinde sürünür, kimi iki ayak üzerinde yürür, kimisi dört ayak üzerinde yürür. Allah dilediğini yaratır. Çünkü Allah her şeye hakkıyla gücü yetendir. (Nur Suresi 24/45)

Kuran’da evrimi en özlü ve kapsamlı şekilde bu ayetin anlattığını düşünüyorum. Unutmayalım ki Kuran bir bilim kitabı değildir. Sanatsal, edebi ve kısmen destansı bir dili vardır. Tanrının bir bilimsel makale indirmesini beklememek lazım. Şimdi bu ayet üzerinde evrim perspektifi ile düşünelim.

Tüm Reklamları Kapat

Birincisi, ayette hayatın kaynağının su olduğu söyleniyor. Bu, evrim bilimcilerinin hayatın nasıl ve nerde başladığı çalışmalarıyla örtüşmektedir. En güçlü teori, hayatın en az 3.5 milyar yıl önce okyanus altında başladığını savunmaktadır ki buna dair pek çok güçlü delil vardır.

Neden bu ayet daha önce bu şekilde yorumlanmadı?

Tüm Reklamları Kapat

İslam alimleri sizin bizim gibi insanlardı. O zaman evrim bilgisi mevcut olmadığı için onlar bu ayeti suyun hayattaki önemine yormuşlardır. Peygamber her ayeti tefsir etmedi. Ettiyse de bize ulaşmadı. Ayrıca unutmamak gerekir ki Kuran ayetleri çok boyutludur. Farklı kesimden ve seviyeden insanlar için farklı anlamlar ifade ederler. Dolaysıyla daha önce yapılmış yorumları yanlış saymamıza gerektirecek bir durum yoktur. Ayetler aynı anda birbirini dışlamayan farklı anlamları ihtiva edebilir.

Peki ben bu ayeti evrime uydurmak için zorluyor olabilir miyim? Suyun önemi ile ilgili olmadığı ne malum? Öncelikle ayet yaratılıştan bahsediyor. Nimetlerden bahsedip sonra sudan bahsetseydi suyun öneminden bahsediyor diyebilirdik. Ancak ayetin konusu canlıların orjinidir. Diğer delil ilk cümlenin hemen ardından Allah’ın canlı türlerinden bahsetmesi, evrim sürecindeki önemli aşamalardan özlü ve edebi bir şekilde bahsetmesidir. Ayet açıkça sürüngenleri, iki ayaklıları ve dört ayaklıları tarif ediyor. Eğer sudan bahsediyor olsaydı muhtemelen arkasından gelen ayet Kuran’ın çizgisine uygun şekilde şükre bir çağrı olurdu.

O ki, yarattığı her şeyi güzel yaptı. İnsanı yaratmaya da çamurdan başladı. (Secde 32/7)

Reklam
Yılbaşı indirimi başladı! NordVPN’de %63 indirim
1 ve 2 yıllık planlarla 3 ay ÜCRETSİZ kullanın
  • Önde gelen VPN hizmetini edinin
  • Dosya indirirken kötü amaçlı yazılımları tespit edin
  • Parolalarınızı ve dosyalarınızı koruyun
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

Bütün hayat sudan başladıktan sonra Allah başka bir detay veriyor. İnsanı çamurdan yaratmaya başladığını söylüyor. Burada ‘yaratmaya başlamak’ tabirini kullanıyor. Biliyoruz ki Allah genel olarak şu ifadeyi kullanır:

O, gökleri ve yeri örneksiz yaratandır. Bir işe hükmetti mi ona sadece "ol" der, o da hemen oluverir. (Bakara 2/117)

Bunun gibi pek çok ayet vardır. Bu ayetler Allah’ın bu işleri nasıl zahmetsiz yaptığını ve gücünün azametini göstermek için bu şekilde ifade edilmiştir. Ancak yukarıdaki ayette yarattık demiyor, yaratmaya başladık diyor. Yani bir sürece başlandığını ima ediyor. Bu ayet, bazı İslam alimlerinin herşeyin bir anda yaratıldığı ile ilgili düşüncelerini tamamen reddetmektedir. Allah bir zorluk hissettiğinden öyle yapmadı. Doğa kanunları Allah’ın işlerini fiziksel alemlerde gördüğü yol ve yordamlardır.

Allah'ın öteden beri süregelen kanunu (budur). Allah'ın o kanununda asla bir değişiklik de bulamazsın. (Fetih 48/23)

Allah herşeyi hikmeti ile sünneti üzerine yaratmaktadır. Doğa kanunlarının birbiriyle uyumlu olması, restgele olmaması Allah’ın sünnetinin bir icabıdır. Yaratmaktaki sünneti de evrimdir. Biz bunu bir doğa kanunu olarak sonradan keşfediyoruz.

Tüm Reklamları Kapat

İnsan henüz anılır bir şey değilken üzerinden uzunca bir zaman geçti. (İnsan 76/1)

Bu ayet, insanın anılmaya değer bir hale gelinceye kadar üzerinden çokça zaman geçtiğini ima etmektedir. Anılmaya değer hale gelmesi ise insan formunu aldığı Homo Sapiens’in ortaya çıkmasıdır. Ayet, insandan önce çok zaman geçti demiyor. İnsanın üzerinden çok zaman geçti diyor. Yani insanın henüz insan formuna kavuşmadığı önceki halleri de onun yaratış sürecinin bir parçası olarak görülüyor ki bu süreçte geçen zaman da insan üzerinden geçmiş gibi anlatılıyor. Dolaysıyla insan aniden eşref bir mahlukat olarak ortaya çıkmadı. İnsan daha önce de vardı ancak değersiz bir formda.

Halbuki, o sizi evrelerden geçirerek yaratmıştır. (Nuh 71/14)

Bu ayette ise yaratılışın evrimle olduğu gayet açık söyleniyor. Allah, biz sizi Darwin teorisiyle yarattık demeyecekse daha ne söylesin? Bu ayetleri gördükten sonra bir müslümanın Allah’ın insanı cennette çamurdan yaratıp ruhunu üfleyip tastamam dünyaya getirmesini düşünmesi mümkün değildir. Bu, apaçık ayetlere karşı gelmektir. Gökyüzünden bir insanın yeryüzüne inmesi gibi garip bir olay Allah’ın sünnetiyle bağdaşmaz. Zaten insanoğlu böyle bir yolculuğu yapabilecek donanıma sahip değildir.

Tüm Reklamları Kapat

Hani, Rabbin meleklere, "Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım" demişti. (Bakara 2/30)

Bu ayette insandan halife olarak bahsedilmesi bazı İslam alimlerinin insandan önce dünyada düşünen (hominid) başka bir varlık olduğu fikrini tartışmasına sebep olmuştur. Şimdiki bilgilerimizle artık kesin olarak biliyoruz ki bu Homo Erectus, Neanderthal gibi Homo Sapiens’in atası veya kuzeni olan diğer insan türleridir. Allah Homo Sapiens’i Neanderthal’lere galib getirtip yeryüzüne Homo Sapiens’i halife yapmıştır. Yeryüzü bu tarihten sonra tamamen Homo Sapiens tarafından şekillendirilmiş olup halife olduklarını ispat etmişlerdir. Homo Erectus veya Neanderthal’ler inkar edilemeyecek kadar gerçektir. Bugün fosillerinden DNA’sına kadar herşey elimizde. Yapılan çalışmalar bugünkü insan DNA’sına Nendethal’lerin de katkı yaptığını göstermektedir. Ne tesadüftür ki bu paragrafı yazdığım sıralarda Neanderthal’lerin gen haritasını çıkaran bilim insanının Nobel ödülü kazandığı açıklandı.

De ki: "Sizi biçimlendiren; size işitme, görme ve idrak etme gücü veren O'dur. Ne kadar az şükrediyorsunuz? (Mulk 67/23)

Bu ve sayısız ayette Allah biçimlendirmek ve şekil vermekten bahsetmektedir. Bütün bunlar evrim sürecini tarif etmektedir. Pek çok İslam aliminin Allah’ın Ademi kendi elleriyle yoğurduğu gibi İslam inancının temel ilkeleriyle ters birşeyi nasıl benimsediğini anlamak oldukça güç. Ademi yoğuran Allah’ın koyduğu kanunlardır. Allah bu kanunları her an yaratma yaparak yürürlükte tutuyor.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Taş Devrinden Robot Çağına Zamanımızı Nasıl Harcadığımızın Tarihi

Neden bu kadar çok çalışıyoruz? Çalışma bizim kim olduğumuzu neden ve nasıl belirliyor? Nasıl oldu da çalışma,hayatımıza anlam ve değer katan, toplumsal statümüzü belirleyen, zamanımızı kimlerle ve nasıl geçireceğimizi söyleyen, üstelik bedenimizi, çevremizi, eşitlik anlayışımızı dönüştüren bir şey haline geldi? Dünyanın önde gelen antropologlarından James Suzman bu kitabında, çalışmayla kurduğumuz ilişkinin 300 bin yıllık evrimini kayda geçiriyor ve bu ilişkinin günümüzde de köklü bir değişimden geçtiğini ve bu değişimin olası sonuçlarını gösteriyor.

“Çalışmanın ne olduğu konusundaki temel varsayımlarımıza karşı çıkan etkileyici bir çalışma. Otomasyon, küresel iş piyasasını bütünüyle bozma tehdidi taşırken, çalışmanın ekonomik, psikolojik, hatta manevi önemini bir an evvel yeniden gözden geçirmemiz gerekiyor. Suzman avcı-toplayıcıların, şempanzelerin, hatta kuşların yaşamlarını irdeleyerek ‘doğal’ kabul ettiklerimizin sıklıkla finans gurularının ve tarım dinlerinin şaibeli mirasından ibaret olduğunu vurguluyor. Umarım geçmişte zamanımızı nasıl geçirdiğimizi bilmek gelecekte daha makul seçimler yapmamızı sağlayacaktır.”

Yuval Noah HARARI

“Bu ufuk açıcı ‘derin tarih’ çalışmasında antropolog James Suzman,insan doğası hakkındaki ana akım ekonomik varsayımları sorguluyor ve modern kültürlerimizin artan eşitsizlik sorununu anlaşılır kılmak için önce geçmişimizi anlamamız gerektiğini iddia ediyor.”

New Statesman

Devamını Göster
₺83.00
Taş Devrinden Robot Çağına Zamanımızı Nasıl Harcadığımızın Tarihi

O, sudan bir insan yaratıp ondan soy, sop ve hısımlık meydana getirendir. Rabbin her şeye hakkıyla gücü yetendir. (25/Furkân 54)

Bu ayeti buraya almamın sebebi yaratılış ile soy, sop ve hısımlığı bir arada içermesidir. Yalnızca bu ayet değil. Kuran’da yaratılış ve soydan bir arada bahseden başka ayetler de vardır. Edebi açıdan hısımlık ile yaratılış çok alakalı değilken neden bu ikisi beraber anılmaktadır? Bir tesadüf mü?

Evrimdeki en önemli halka kendi kendini çoklayabilme mekanizmasının evrimleşerek gelişmesi ve kalıtımın mümkün olmasıdır. Evrim, doğadaki bütün canlıların bir şekilde aynı soydan geldiğini ispat etmiştir. Allah, hikmet ve kudretiyle bing-bang’ten 379 bin yıl sonra oluşan ilk element hidrojeni evire evire canlı hayata kadar taşıyıp oradan farklı türlere evrimleştirmiştir. Bugünkü aile soy ağacımızı insandan kuyruksuz maymuna, ordan ilk omurgalılara, ordan okyanusta oluşan ilk canlı formuna kadar götürebiliriz. Soy, sop Allah’ın yaratma sünneti olan evrimin en önemli bileşenidir ve bu nedenle beraber anılmaktadır.

Ey insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan ve ondan da eşini yaratan; ikisinden birçok erkek ve kadın meydana getirip yayan Rabbinize karşı gelmekten sakının. Kendisi adına birbirinizden dilekte bulunduğunuz Allah'a karşı gelmekten ve akrabalık bağlarını koparmaktan sakının. Şüphesiz Allah üzerinizde bir gözetleyicidir. (Nisa 4/1)

Bu ayetler klasik tefsirciler tarafından Havva’nın Adem’den yaratıldığı şeklinde yorumlanmıştır. Yaratılış ile ilgili ayetlerde müfessirleri yanıltan bir nokta var. Kur’an-ı Kerim’de yaratılış 3 farklı yaratılışa referans vermektedir. Alimler bunların aynı şeyden bahsettiğini zannediyorlar.

1- Bazı ayetler yaratılıştan bahsederken belli bir insanın ana rahmindeki yaratılışından bahsetmektedir. Buna yerel yaratılış diyebiliriz.

İnsan, bizim kendisini az bir sudan (meniden) yarattığımızı görmedi mi ki, kalkmış apaçık bir düşman kesilmiştir. (Yasin 36/77)

Bu ayette yaratmaktan bahsederken bir şahsın ana karnındaki yaratılışından bahsedilmektedir.

2- Bazı ayetler ise genel olarak insan türünün yaratılışından bahsetmektedir ki bu homo sapiens’in ortaya çıktığı son aşamadır. Buna türsel yaratma diyebiliriz.

Sonra onu şekillendirip ona ruhundan üfledi. Sizin için işitme, görme ve idrak duygularını yarattı. Ne kadar az şükrediyorsunuz!

Tüm Reklamları Kapat

3- Bazı ayetler ise insanın yaratılışından bahsederken ilk canlıyı kastetmektedir. Buna genel yaratma diyebiliriz. Doğrudan homo sapiens’i kastetmemektedir.

Hayal edin ki atalarınız Altay dağlarından Şam üzerinden Trabzon’a gelmiş Türkler olsun. Aileniz hakkında bir yazı yazacak olsanız ve deseniz ki ben Şam’lıyım, veya ben Trabzon’luyum veya ben Altay Türkleri’ndenim, her durumda da kendi kökeninize atıfta bulunuyorsunuzdur ve her üçü de doğrudur.

Yukarıdaki tek nefisten yarattık ayetleri bu gruba giriyor. Bilim insanları gösterdi ki ilk canlı tek hücreli bir canlıydı. Bu canlının erkeği dişisi yoktu. Cinsiyet çok daha sonra evrimleşiyor. Dolaysıyla bu ayet bu tek hücreli ortak atadan bahsetmektedir.

Burada tartışmalı kaburga kemiği meselesine girmeyeceğim. Çünkü Kuran’da böyle birşey yoktur. Hristiyanlar ve Yahudiler tarafından da bu iddia tekrar edilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Allah, neden Adem’i yaratmak için milyarlarca yıl evreni şekillendirdi de Havva’yı kün feyekün ile bir anda Adem’in kaburgasından yarattı? Hem diğer ayetlerle hem de sünnet-i ilahi ile telif edilememektedir. Evrimde ilk canlının nasıl ürediği halen daha tartışılmaktadır. Kuvvetli teoriler ilk canlının kendi kendini kopyalayan bir erkek veya dişiye ihtiyaç duymayan bir şey olduğu yönündedir ki ayet de bundan bahsetmektedir.

Yukarıdaki ayette de yaratılıştan sonra hemen hısımlıktan bahsetmesini vurgulamak istiyorum. Bunu daha önce izah etmiştik. Böyle tekrar eden patternler doğru yol üstünde olduğunuzu göstermektedir. Dolaysıyla teorimize güç vermektedir.

O, sizi bir tek nefisten yarattı. Sonra ondan eşini var etti. Sizin için hayvanlardan (erkek ve dişi olarak) sekiz eş yarattı.2 Sizi annelerinizin karnında bir yaratılıştan öbürüne geçirerek üç (kat) karanlık içinde oluşturuyor. İşte Rabbiniz olan Allah budur. Mülk (mutlak hakimiyet) yalnız onundur. Ondan başka hiçbir ilah yoktur. O halde nasıl oluyor da haktan döndürülüyorsunuz? (Zümer 39/6)

Bu ayet de benzer şekilde ilk canlının yaratılmasından yani genel yaratmadan bahsetmektedir, Adem’den değil. Ancak ayetin devamında hemen anne karnındaki yerel yaratmadan bahsetmektedir. Üç çeşit yaratmadan ikisinin bir arada olması benim bu sınıflandırmamın var olduğunu göstermektedir. Eğer bu framework olmasaydı insanın yaratması derken hep aynı şeye refere edildiği varsayılacaktı ki eski alimler bu hataya düştü. Genel ve yerel yaratmayı ayırt etmek kolay ve nitekim eski alimler de ayırt edebildi. Ancak ayetlerin türsel yaratmadan mı yoksa genel yaratmadan mı bahsettiğini bu framework olmadan ayırt etmek zordur.

Tüm Reklamları Kapat

Andolsun ki, insanı süzülmüş çamurdan yarattık. (Mü'minûn 23/12)

Andolsun ki insanı, kokuşmuş bir balçığın kuruyan çamurundan yarattık. (15/Hicr 26)

Allah, yaratılış ile ilgili ilave detaylar vermektedir. Süzülmüş bir çamur ve balçıktan bahsetmektedir. İlk yaşamın hangi şartlarda başlamış olduğu halen daha araştırılan konulardandır. O nedenle burada çok bağlayıcı birşey şu an için söylememiz mümkün değildir. Ancak biyolog Graham Cairns-Smith’in ‘clay theory’ olarak teorileştirdiği ve ilk hayatın balçıkta başladığına dair teorisini hatırlatmakla yetineceğim. Yakın zamanda Mars’a gönderilen Curiosity orada balçık bulmuş; bilim insanları bunun suya ve hayata işaret olabileceğini düşünmektedirler. Burada şuna da dikkat çekmek istiyorum. Balçık süzülmüş veya kurumaya yüz tutmuş deniyor. Bu da bana bu olayın bir sahil noktasında olduğunu düşündürmektedir. Bu ayetlerin ne anlama geldiğini bilim ilerledikçe daha iyi anlayacağız.

İçinizden Cumartesi günüyle ilgili avlanma yasağını çiğneyenleri elbette bilirsiniz. Bu yüzden onlara: “Aşağılık maymunlar olun” demiştik. (Bakara 2/65)

Tüm Reklamları Kapat

Yasaklandıkları şeylerden vazgeçmeye yanaşmayınca da onlara "aşağılık maymunlar olun" dedik. (A’raf 7/166)

De ki: "Allah katında cezası bundan daha kötü olanları size haber vereyim mi? Onlar, Allah'ın lanetlediği ve gazabına uğrattığı, maymunlar ve domuzlara döndürdüğü kimseler ile şeytanlara tapan kimselerdir. İşte bunların yeri daha kötüdür ve onlar doğru yoldan daha çok sapmışlardır." (Maide 5/60)

Şimdi gelelim konunun en tartışmalı tarafına. İnsanın kuyruksuz maymunlardan geldiği bir gerçektir. Bunun pek çok ispatı vardır. Bu bölümde bu konuya girmeyeceğim. Arzu eden başka kaynaklara müracaat edebilir. Sadece şunu düzelteyim. İnsan bugünkü maymunlardan gelmemektedir. Onların da atası olan bir başka ‘ape’ türünden gelmektedir. Ancak bu türden de doğrudan gelmemektedir. Halife bahsinde işlediğimiz gibi arada Homo Erectus, Neanderthal gibi diğer insansı canlılar vardır.

Şimdi gelelim ayetlere. Kuran-ı Kerim’de Allah’ın kendi koyduğu yasakları çiğneyenleri aşağılamak için kullandığı ifade çok manidardır. Bu kişilere ‘aşağılık maymunlar’ diyor. Maymun Orta Doğu’da çok da bilinen bir hayvan değildir. Aşağılık bir hayvan olarak görülmez. Dahası birini aşağılamak için köpek gibi başka hayvan isimleri kullanılmaktadır. Peki öyleyse neden bu hayvan özellikle seçilmiştir? Ve neden onun aşağılık olduğu söyleniyor? Çünkü kuyruksuz maymunlar insanın evrim ağacında bir önceki duraklarıdır. İnsanın evrim basamaklarını düşünürseniz, maymun onun için geriye gidiş, daha aşağıda kalan bir seviyedir. O yüzden köpek, veya solucan değil de maymun denmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Ayette insanların maymun ve domuza dönüştürülmesinden bahsetmektedir. Allah istediğini istediği gibi yapabilir. Neden doğa kanunlarına aykırı iş yaptı diye biz sorgulayamayız. Ancak Allah’ın bir sünneti vardır. İnsanları domuza ve maymuna dönüştürebilmek için insan DNA’sında bu hayvanlarının kodlarının olması lazım. Tıpki bir çocuğun ebeveynlerine benzemesi gibi. Bu ifade insanın DNA’sında bu hayvanların kodlarının olduğunu ima ediyor. Dediğim gibi, Allah bilimsel kuralları takip etmek zorunda değil ama bilimin var olmasının yegane sebebi Allah’ın bir takım kuralları takip etmesidir. Allah bir sünnet üzere hareket etmeseydi, yerçekimi elmayı çekip armutu çekmeyebilir, bugün çekip yarın çekmeyebilirdi. Doğa kanunları Allah’ın sünnetinin tespit edilmesidir.

Ahsen-i Takvim

İnsanın bir hayvan soyundan geliyor olmasını hazmetmek bazıları için zor olabilir ama bu bilimsel bir gerçektir ve Kur’an tarafından da işaret edilmektedir. Darwin, papatya soyundan geldiğimizi iddia etseydi çok gocunmazdık tahminimce. Dolaysıyla bu reddetmenin temelinde büyük oranda insan egosu ve kibri yatmaktadır.

Peki, İslami veya bütün semavi (İbrahimi) dinlerin perspektifiyle bakacak olursak, insanın aziz ve muhterem olmasını, Allah’ın aynası olmasını, yaratılışın gayesi olmasını, Adem’in cennetten çıkarılışını bu gerçekle nasıl telif edeceğiz?

Tüm Reklamları Kapat

İnsanın mükerrem olan tarafı cesedi değildir. Nitekim ceset çürüyüp gidiyor. Allah cesete bir değer verseydi onu çürütmezdi. Ölünce Allah’a yükselen ruhlarımızdır.

Sonra onu şekillendirip ona ruhundan üfledi. Sizin için işitme, görme ve idrak duygularını yarattı. Ne kadar az şükrediyorsunuz! (Secde 32/9)

Bu ve benzeri ayetlerde Allah insanı önce şekillendirdiğini, sonra ruhundan üflediğini söylüyor. Buradaki şekillendirmenin artık evrim olduğunu iyice anladık. Tekrar eden patternler. Demek ki Allah bir anda yaratmamış, istenen kıvama gelene kadar şekillendirmiş. Bu kısım evrim aşaması. Sonra ise ruhundan üflüyor. İşte insanın aziz olması bu ruh üflenmesiyle ilgili. Yani ruhu çekilirse insanın geride kalan bedeni bir maymununkinden farksızdır. İnsanı mükemmel yapan ruhudur. Burada şunu da not etmek istiyorum ki hayvanlar da ruh taşımaktadır. Ancak insanınki ile aynı seviyede bir ruh değil bu.

Kuran’ı Kerimdeki kelimelerin hiçbiri rastgele seçilmemiştir. İki eşanlamlı kelimeden hangisinin seçildiğinin dahi bir hikmeti vardır. Ruh üflemesinden sonra Allah hemen idrakten bahsetmektedir. İdrak yani kendinin bilincinde olma yetisi. İnsanın benliği, kendini bilmesi, buna bağlı olarak irade sahibi olması. İşte insanı mükerrem yapan, bir maymundan ayıran bunlardır. İnsanın yeryüzüne halife olması da bundandır. İnsan ruhu en üst seviyede olduğu için Homo Sapiens yeryüzünde hegomanyasını kurmuştur.

Tüm Reklamları Kapat

İdrak ve irade evrimciler, fizikçiler ve filozoflar tarafından da araştırılmaktadır. Bir şeyi yapmaya karar verdiğimizde, örneğin elimizi kaldırmak istediğimizde bu olay nasıl başlıyor? Bunu beyinde bir takım kimyasal aktivitelerle açıklayabiliriz. Doğrudur. Ancak benim sorduğum o aktivitelerin de nasıl başladığıdır. İlk tetikleyen irade (willpower) nedir? İşte bu konular işin felsefe tarafıdır. Natüralistler iradenin de insanın evrimsel geçmişi ve içinde yaşadığı çevrenin bir ürünü olduğunu savunuyor. Buna göre aslında irade yok. İnsanların iradesi kimyasının ve biyolojisinin dikte ettiği bir şeydir. Bu konular tartışmalıdır. Bana göre insan irade sahibidir, insanın verdiği kararlar big-bang ile başlayan sonsuz bir otomatanun sonucu değildir. İnsan iradesiyle olayların istikametini her an başka bir yöne çevirebilir. Burada quantum fiziği, irade ve kader ile ilgili enterasan ipuçları vermektedir.

Öyleyse, Allah cennette Adem’in ruhunu yaratmış; dünyada ise bu ruhu taşıyacak bedeni hidrojen atomundan başlayarak insan şeklini alana kadar evrimleştirip hazır hale getirmiştir. O zamana kadar yeryüzüne hiç bir insan ruhu göndermeyen Allah maymundan doğmuş bir yavrunun birkaç göbek sonraki neslinden bir canlıya Adem’in ruhunu göndermiştir. İnsanlar bu aşamadan sonra hızla gelişerek diğer bütün hayvanları geride bırakıp Allah tarafından seçildiklerini ispat etmiştir.

Doğmuş ve doğacak olan herkesin ruhu daha dünya yaratılmadan zaten yaratılmıştı. Bunu Araf süresi 172. ayetten biliyoruz.

Hani Rabbin (ezelde) Ademoğullarının sulplerinden zürriyetlerini almış, onları kendilerine karşı şahit tutarak, "Ben sizin Rabbiniz değil miyim?" demişti. Onlar da, "Evet, şahit olduk (ki Rabbimizsin)" demişlerdi. Böyle yapmamız kıyamet günü, "Biz bundan habersizdik" dememeniz içindir. (Araf, 7/172)

Tüm Reklamları Kapat

Ne zamanki bir çocuk anne karnında gelişmeye başlıyor, Allah daha önceden yaratılmış ruhunu bu bedene üflüyor. Yani mikro ölçekte de insan bedeninin hazır edilip ruhunun gönderilmesi olayı her doğan çoçukla birlikte sürekli yinelenmektedir.

Evrim Tanrıyı Reddetmez

Evrim teorisi yaratmayı reddetmez. Ancak yaratılış teorisini çöpe atar. Evrim, yaratmanın yol ve yordamıdır. Zamanı en küçük karelerine ayırırsanız, her bir karenin yaratılması gerekir. Bu yaratmanın formülü bellidir. Burada şu yanlışlığa düşülmesin. Doğada bazı kanunlar var da tanrıya ne yapması gerektiğini mi dikte ediyor? Hayır. Tanrı istediği gibi yaratıyor ve biz sonradan gelen gözlemciler olarak bu yaratmada bazı kanunlar ve methodlar olduğunu keşfediyoruz.

Evrim, big-bang ile başlayan bir sürecin devamıdır. Nasıl galaksiler, yıldız sistemleri ve gezegenler bir süreç sonucu oluşmuş ise, insan da dünya üzerinde aynı sürecin bir parçası olarak bir süreç sonucu oluşmuştur. Bunlardan birine inanıp diğerine inanmamak mantıklı değildir. Çünkü bu ikisini birbirinden ayıramayız.

Tüm Reklamları Kapat

Hem big-bang’den sonra hem de evrim sürecinde her saniyede sayılamayacak kadar karar verilmektedir. Bing-bang öyle bir şekilde evrilebilirdi ki dünyada hayat oluşmayabilirdi ki entropi yasasına göre olması en muhtemel senaryo budur. Neredeyse sonsuz sayıda seçenekler var ve bu seçeneklerden -görece- pek azı insanı veya anlamlı birşeyi doğuracak neticeyi verebilir. Her saniye trilyonlarca kol oluşturan bir karar ağacı (decision tree) düşünün. Ve bu ağacın milyarlarca yıl içinde her an karar verip bir sonraki karara geçtiğini düşünün. Derinliği aklımızla kavrayamayacağımız derecede büyük bir ağaç. Bu karar ağacının ilk katmanından son katmanına kadar yalnız ve yalnız bir yol (path) doğru sonucu doğurmaktadır. Big-bang’in oluşturduğu kaostan bir düzen çıkmasından, evrimin milyonlarca mutasyondan insanı netice verecek bir seçilim yapılması Allah’ın işidir. Yani tüm süreç kayyum (evreni bir arada tutan) olan Allah’ın gözetmesinde ve hayy (her an yaratan) olan Allah’ın yaratmasıyla olmuştur.

Evrim, yaratılışçılar tarafından kasıtlı olarak yanlış anlatılmaktadır. Sanki herşey tesadüfen oluyor gibi. Neticede insanlar bu kadar tesadüf olmaz deyip evrimi reddetmektedir. Yani bu propagandayı yapanlar amaçlarına ulaşmaktadırlar. Oysa gerçek tam tersi. Eğer evrim olmasaydı pek çok şeyi tesadüfle açıklayacaktık. Aslında evrimi yok saydığımız da, bu kadar da tesadüf olmaz diyecek gerçeklerle karşılaşıyoruz. Bu yazı evrimin kendisi ile ilgili olmadığından detay veremeyeceğim.

Evrim ve Naturalism

Müslümanların yanlış anladığı birşey de evrimcilerin dine savaş açtıklarını düşünmeleridir. Hayır. İster müslüman olsun, ister ateist, bütün bilim insanları bilimle uğraşırken bilimsel metodları takip etmek zorundadırlar. Bilimin öznel veya siyasi görüşleri olmaz. Evrim ne dindardır, ne dinsiz. Tanrının varlığını kabul etmeyen natüralizmdir. Natüralizme inanmak zorunda değilsiniz. Naturalizm bilim değildir, dine karşı geliştirilmiş bir felsefedir. Evrim ise bir bilimsel olgudur. Bu farkı iyi anlamak lazım. Dindarlar, dine cephe alan naturliastlerle mücadele adına evrimle mücadele etmektedirler ki bu yanlış birşey. Evrimci birisi naturalist olabilir. Bu bizim onun evrimci fikirlerini reddetmemizi gerektirmez. Çünkü ben de evrimciyim. Natüralistlerle tartıştığımız şey evrim değil evrimin ne anlam ifade ettiğidir. Aynı evrime bakarak farklı inanışlar ve felsefi akımlar farklı anlamlar çıkartabilir. Onlarla hemfikir olmak zorunda değilim. Ancak evrimde hemfikir olmak zorundayız. Çünkü bu gözlemlenen bir bilimsel gerçektir. Her ne kadar gün ışığına çıkmamış, halen daha araştırılan ve tartışılan yüzlerce detayı olsa da genel hatlarıyla evrimde hemfikiriz.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
0
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Bu blog yazısıyla ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/02/2023 08:27:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13447

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Galaksi
Gıda Güvenliği
Sosyal
Hızlı
Ölümden Sonra Yaşam
Stephen Hawking
Evrim Kuramı
Doğa Olayları
Filogenetik
Köpekbalığı
Müfredat
Ortak Ata
Dünya
Sosyal Mesafelendirme
Sürüngen
Evrimsel Biyoloji
Oyun
Evrim Teorisi
Sağlık Bakanlığı
Yumurtalık
Manyetik
Yanlış
Egzersiz
İyi
Entomoloji
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
B. Simsek. Kuran'da Evrim. (28 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 1 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13447
Simsek, B. (2022, November 28). Kuran'da Evrim. Evrim Ağacı. Retrieved February 01, 2023. from https://evrimagaci.org/s/13447
B. Simsek. “Kuran'da Evrim.” Edited by . Evrim Ağacı, 28 Nov. 2022, https://evrimagaci.org/s/13447.
Simsek, Baris. “Kuran'da Evrim.” Edited by . Evrim Ağacı, November 28, 2022. https://evrimagaci.org/s/13447.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.