Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü | İş ve Eğitim

Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü | İş ve Eğitim
11 dakika
406

Astronomi(gökbilim), gök cisimlerinin oluşumlarını, gelişimlerini ve dinamiklerini inceleyen bilim dalıdır. Kabaca gökyüzüne baktığınızda gördüğünüz her şeyin işleyişini araştırır. Türkiye'de Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü adı altında ya da benzer isimlerde 7 farklı üniversitede yer almaktadır. Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü mezunu birisi "astronom" (ya da gökbilimci) ünvanına sahip olur.

Ben 2013-2017 yılları arasında Ege Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümünde okudum. Buradan birincilikle mezun olduktan sonra aynı bölümde 1 yıl yüksek lisans yaptım, ardından İzmir Biyotıp ve Genom Merkezinde Moleküler Biyoloji ve Genetik üzerine de 1 yıl yüksek lisans yaptım. Şimdi NASA'nın APOD platformunda görevli olarak, Michigan Tech. Üniversitesinde araştırma görevlisi olarak doktorama başlamış bulunuyorum.

Tüm Reklamları Kapat

Uzun yıllardır bu konuda bir yazı hazırlamak istiyordum çünkü her sene özellikle tercih döneminde bununla ilgili çokça soru alıyorum. Gördüğüm kadarıyla da hala bu konuda aydınlatıcı bir yazı yok (bazı şeyler hiç anlatılmıyor). Okuduğum yıllar sırasında bölüm temsilciliği de yaptım, birçok etkinliğin düzenlenmesinde görev aldım ve bilim eğitmenliği yaptım. Bu nedenle bölümün işleyişine daha yakından tanıklık etme fırsatım oldu. Aynı zamanda yurtdışında da bu sürecin nasıl olduğuna gerek kendim gerekse arkadaşlarım aracılığıyla tanık oldum. O nedenle mümkün mertebe, hem objektif hem de subjektif olarak bilinmesi gereken en temel konuları açıklayacağım.

Türkiye'de Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü

Türkiye'de benim bildiğim kadarıyla 7 tane üniversitede Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü var. Ben üniversite tercihi yaparken sadece Ege Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi ve Ankara Üniversitesini tercih etmiştim. İlk tercihim Ege Üniversitesi olduğu için orayı kazandım. Yurtdışında bu bölüm genellike Astronomyveya Astrophysicsadı altında işleniyor. Tüm liste şu şekilde:

Tüm Reklamları Kapat

Bunlardan bazıları önceden Astronomi ve Astrofizik adı altındaydı fakat sonradan değiştirildi.

Tercih yapacak olanlara olan önerim, bölümleri detaylıca incelemeleri, gidip görüp konuşup fikir almaları olacaktır. Bilimsel çalışmaların durumunu anlamak için bölümdeki hocaların adlarını Scholar veya Ads veritabanlarında aratarak hangi alanlarda ne kadar çalışma yaptıklarını görebilirsiniz. Yıllara göre listeleyerek son yıllarda hangi çalışmaların yapıldığını, yılda kaç çalışma çıktığını inceleyip kıyaslama yapabilirsiniz. Bu noktada tüm dünyada kullanılan en belirgin gösterge h-indeksi ve alıntılanma sayısıdır (citation). Bunlar ne kadar yüksekse, o kişinin literatüre o kadar fazla katkı yaptığını gösterir.

Fakat bunların tek başına bir gösterge olmadığını da vurgulamak isterim. Şu anda yapabileceğimiz en iyi ölçüm yöntemi bu olduğu için bunu kullanıyoruz. Lakin şunu da anlamak gerek ki h-indeksi 90 olan birisinin h-indeksi 5 olan birisinden akademik olarak daha verimsiz olması pek söz konusu değil. Bunun yanında bazı hocalar bürokratik görevlerde veya eğitim (ders verme) alanlarında kendilerini gösterdikleri için bu değerleri düşük görebilirsiniz. Fakat bölüm çapında bir kıyaslama, orada yapılan bilimsel çalışmaların düzeyi hakkında "evrensel ölçütte" iyi bir fikir verecektir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bölümde Okutulan Dersler

Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü aslında fizikve matematiktenoluşur. Sıklıkla bu iki bölümün ortak derslerini alırsınız ya da o bölümdeki hocalar sizin bölüme ders vermeye gelirler. Astronomi yalnızca fiziğin özel bir alanıdır, yine fiziği ve matematiği kullanır. Bu nedenle bölümde bolca fizik ve matematik görürsünüz, olması gereken de budur. Birçok öğrenci bu kadar çok matematik ve fizik olduğunu görünce çok şaşırıp hayal kırıklığı yaşıyor. Bunu en başta bilmenizde yarar var.

Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü dediğiniz teleskopla gökyüzüne bakmaktan ibaret değildir. Buna amatör astronomi diyoruz. Profesyonel (bilim olan) astronomide matematik ve fizik kullanılır. Gözlemsel bir çalışma yapıp teleskopla görüntüler elde etseniz bile, bunların analizi bir noktada fizik ve matematik içerecektir.

Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümünde okutulan bazı konular sadece astronomiye özeldir. Örneğin çift yıldızlar üzerine bir ders alırsınız (bunu bir fizik öğrencisine lisansta okutmanın bir manası yoktur).

Astronomi dersleri(seçmeli veya zorunlu) genel olarak şu şekildedir:

  • Astrobiyoloji
  • Astronomiye Giriş
  • Astrofiziğe Giriş
  • Çift Yıldızlar
  • Değişen Yıldızlar
  • Işıkölçüme Giriş
  • Galaksiler ve Kozmoloji
  • Gök Mekaniği
  • Görsel Olmayan Astronomi
  • Güneş Fiziği
  • Güneş Sistemi
  • Küresel Astronomi
  • Pratik Astronomi
  • Tayfbilime (Spektroskopiye) Giriş
  • Yıldız Atmosferleri
  • Yıldız İç Yapısı ve Evrimi
  • Yıldızlararası Madde
  • Yörünge Mekaniği
  • Ekstragalaktik Astronomi

Fizik dersleri (seçmeli veya zorunlu) genel olarak şu şekildedir:

Tüm Reklamları Kapat

  • Genel Fizik (Mekanik)
  • Elektromanyetik Teori
  • Klasik Mekanik (Teorik Mekanik)
  • Kuantum Mekaniği
  • Modern Fizik
  • Nükleer Fizik
  • Termodinamik

Matematik dersleri(seçmeli veya zorunlu) genel olarak şu şekildedir:

  • Kalkülüs
  • Diferansiyel Denklemler
  • Diferansiyel Geometri
  • Lineer Cebir
  • Nümerik Analiz
  • Uygulamalı Matematik

Bunlardan bazıları bir dönemlik ders olduğu gibi bazıları dört dönemlik derstir, bu nedenle listelerin uzunluğuna veya kısalığına aldanmayın. Örneğin Galaksiler ve Kozmoloji bir dönemlik bir ders, fakat Kalkülüs dört dönemlik bir ders olarak Mat I, Mat II, Mat III ve Mat IV diye ya da Mat I, Mat II, İleri Mat I, İleri Mat II diye verilebiliyor. Bu isimler bölümden bölüme değişse de anlatılan içerik aynıdır ve Kalkülüs konularını (limit, türev, integral) kapsar.

Gözlemevleri ve Gözlem Yapmak

Birçok kişi astronomi deyince hayalinde teleskopla gökyüzünün izlendiği bir sahneyi düşünüyor, fakat astronomiyi bu şekilde düşünmek pek de doğru değildir. Aslında fizik ve biyoloji gibi alanlar gözleme ne kadar dayalıysa astronomi de o kadar gözleme dayalıdır desek, pek de yanlış söylemiş olmayız. Öyle ki astronomide de teorik çalışabilir, hiç gözlemle uğraşmayabilirsiniz.

Lakin Türkiye'de Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümlerinde sıklıkla gözlemsel çalışmalar yapılıyor. Bu daha ziyade geçmişten gelen bir geleneğin sürdürmesinden kaynaklı. Vakti zamanında gözlemsel imkanların olmasıyla özellikle değişen yıldızlar, çift yıldızlar alanlarında uzmanlaşılmış. Bu alanlar artık nispeten eskide kalmış alanlar. Çalışmalar büyük bilimsel etkilere pek neden olmuyor. Bu çalışmaların çok daha fazlasını bir anda yapıp yayınlayan ekipler var.Bunlar dışında da yürütülen çalışmalar olsa da hala bunun etkisi hissediliyor. Çok fazla çeşitlilik göremiyorsunuz.

Tüm Reklamları Kapat

Türkiye'deki ve Dünyadaki Teleskoplar

İşin kötü yanı Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü için Türkiye'de önemli gözlemsel çalışmalar yürütülmesine ön ayak olacak yeterli büyüklükte teleskoplar yok. Ege Üniversitesi Gözlemevindeki teleskoplara sahip olan astrofotoğrafçılar var ne yazık ki. Çünkü üniversiteler, bu alanlara yatırım yapmak istemiyor ya da politik nedenlerden ötürü yatırım yapmayı geciktiriyorlar.

Türkiye'de şu anda aktif halde bulunan en büyük teleskopun çapı 1.5 metre ile TÜBİTAKGözlemevindeki RTT150(Russian Turkish Telescope 150) teleskobuna ait. Bu teleskop da Ruslarla iş birliğinde yarı zamanlı olarak kullanılıyor, yani tamamı bize ait değil. Yakın zamanda Erzurum'da Atatürk Üniversitesi, Kalkınma Bakanlığının desteğiyle 4 metrelik teleskobu bitirmeyi hedefliyor. Bu oldukça önemli bir fırsat, çünkü 3000 metre rakımın üzerinde olması aynı zamanda kızılöte gözlem imkanı da sağlayacak.

Görsel: DAG Teleskobu Projesi <https://dag.atauni.edu.tr/>
Görsel: DAG Teleskobu Projesi <https://dag.atauni.edu.tr/>

Bir kıyaslama olması açısından, şu anda dünyada aktif bir şekilde iş gören "optik" teleskoplarda en büyükleri 10 metre çaplarasahip. 4 metre düzeylerine kadar 25 civarı teleskopgörünüyor. Şu sırada yapımı süren 39.3 metre çapa sahip E-ELT teleskobu gibi dev teleskoplar söz konusu. Yani evet, DAG bizim için kesinlikle bir dönüm noktası olacaktır. Fakat dünyaya yetişmemiz için bundan çok daha fazla yatırıma ve çalışmaya ihtiyaç var.

Neden Büyük Teleskoplara İhtiyaç Var?

Bu neden önemli? Çünkü özellikle gözlemsel çalışıyorsanız ve büyük bir şeylerin peşindeyseniz böyle bir teleskoba ihtiyacınız olur. Çünkü büyük keşifler genelde, şu ana kadar göz önünde olmayan, yeni imkanlarla erişilebilir hale gelmiş gözlemlerden çıkar.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Gerçekten Bilmeniz Gereken 50 Mimarlık Fikri

TÜM DÜNYADA BİR MİLYONDAN FAZLA SATAN

GERÇEKTEN BİLMENİZ GEREKEN 50 FİKİR SERİSİNDEN

Gerçekten Bilmeniz Gereken 50 Mimarlık Fikri, Mısır piramitlerinden Guggenheim Müzesi’ne, baroktan günümüzün yeşil binalarına, mimarlık tarihindeki büyük fikirler, göz alıcı başarılar ve bunların ardındaki yaratıcı zihinlerle tanıştırıyor bizleri.

Bir binanın ne zaman sadece bir bina, ne zaman sanat olduğunu kestirebilmek, çoğu zaman bakıp geçtiğimiz binaların ardında yatan birikim ve estetiğin farkına varıp bilindik sokakları bambaşka bir gözle yürümek ve mimari tercihlerimizin yüzyıllardır yaşam tercihlerimizle nasıl örtüştüğünü görmek için harika bir rehber Gerçekten Bilmeniz Gereken 50 Mimarlık Fikri.

Philip Wilkinson 15 yılı aşkın süredir tarih, inanışlar, mitoloji, biyografi ve sanat –özellikle mimarlık– alanlarında eserler vermiştir. Amazing Buildings, Amerikan Mimarlar Enstitüsü tarafından mimarlık alanında en iyi çocuk kitabı seçilmiştir. Kitapları 15’den fazla dile çevrilmiş olan Wilkinson, yazarlığın yanında eski yapılar hakkında konuşmalar yapmakta ve yazım teknikleri atölyeleri düzenlemektedir. Great Buildings, The Visual Dictionary of Buildings, Super Structures, Frank Lloyd Wright, English Buildings Book kitaplarından bazılarıdır.

Devamını Göster
₺102.00
Gerçekten Bilmeniz Gereken 50 Mimarlık Fikri

Örneğin Hubble'ın evrenin genişlemesine dair keşfini 1929 yılında gerçekleştirdiğinde Mount Wilson Gözlemevini kullanıyordu ve oradakiteleskopun çapı 2.5 metreydi. Elbette bunların yanında diğer teknolojik gelişmeler büyük bir fark yaratıyor, bunu göz ardı etmemek gerek. Lakin çıkarılacak ders oldukça açık. Çünkü 1998 yılında Riess ve çalışma arkadaşları, Hubble'ın da bir tık ötesine giderek, Hubble sabitinin sabit olmadığını, zamanla değiştiğini, yani karanlık enerjinin varlığına dair delilleri buldular.

Bu keşif için 10 metrelik KECK, 6.5 metrelik MMT ve 3.6 metrelik ESO teleskobu kullanıldı.

Subjektif bir yorum katmaktan kaçınmaya çalışıyorum, o nedenle sadece tarihsel verileri verip geçiyorum.

İş İmkanları

Önceden Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü mezunları fizik veya matematik öğretmeni olabiliyorlardı. Lakin formasyonhakkı şu anda bu bölüme tanınmıyor. Dolayısıyla Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümünden mezun olup astronom olsanız dahi, öğretmen olamıyorsunuz. Bu durum ilginçtir, çünkü benim lise okuduğum dönemde Astronomi dersi vardı. Bu dersi matematik öğretmeni veriyordu, elbette bolca astronomik hatayla, çünkü kendisi astronom değildi.

Merak konusu şudur:Astronomi derslerini matematikçi veya fizikçilerin verebileceği düşünülüp bu ders konulurken, neden fizik veya matematik derslerini astronomların veremeyeceği düşünülmektedir? Şunu açıkça söyleyebilirim ki, benim astronomi merakım lisede bana şahane bir şekilde fizik öğreten öğretmenimden gelmektedir. Gördüğüm en iyi fizik anlatan öğretmenlerdendi kendisi. Kendisinin astronom olduğunu söylesem tuhaf kaçar mı?

Bir özeleştiriden sonra, subjektifliği bir kenara bırakıp Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü mezunlarının ne yaptığına bakalım. Tanım olarak gözlemevlerinde, gezegenevlerinde(planetaryum) çalışabilirsiniz. Fakat temel bilimlerde amaç daima bilim yapmaktır. Dolayısıyla akademik kadro birinci hedeftir. Lakin bu konudaki arz, talebi karşılamaya yakın bile değil. Açılacak kadroyu da ne yazık ki sizin başarınız belirlemiyor. O nedenle elleriniz kollarınız bağlı bir durumda. Bu noktada kadro alamadığınız için yüksek lisans ve doktora boyunca (6 yıl kadar) geçiminizi burslarlasağlamaya çalışmanız gerekiyor.

Teknik tanımlar bunları ve TÜBİTAK, ASELSAN, ROKETSAN gibi kurumları da barındırsa da Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümünden buraya gidenlerin sayısı pek fazla olmuyor. Bir diğer alternatif de bilim merkezlerinde çalışmaktır. Fakat çoğunlukla tamamen alakasız işlerde çalışmaya başlandığı da bir gerçek. Lakin gerçekten astronomi üzerine istekliyseniz, Türkiye'de o an için bir imkan bulamasanız bile, yurtdışı imkanları bu konuda size yardımcı olabiliyor. Yani akademik kariyerinize devam etme imkanınız hep var.

Yurtdışında Astronomi

Yurtdışında ise durum genel olarak daha farklı. Avrupaülkelerinin bazılarında benzeri burs sistemi var. Çünkü üniversiteler ücretli olduklarından dolayı, eğer bedavaya okuyacaksanız, bir şeyleri ispatlayıp o parayı kazanmanız gerekiyor. Bu noktada ne kadar rekabet olduğunu dile getirmeye gerek yok sanırım. Fakat çoğunlukla burs olanaklarının çeşitliliği sizlere yardımcı oluyor, yani şevkiniz kırılmasın. Ayrıca ülkeden ülkeye, hatta üniversiteden üniversiteye bu olanak çok değişiyor.

ABD'de biraz daha fazla avantaj var. Burada doktora programları genellikle yüksek lisansla bütünleşik. Yine üniversiteler ücretli (okuduğunuz sürede vereceğiniz parayla Türkiye'de güzel bir ev alabilirsiniz). Fakat doktora için araştırma görevlisi (RA - research assistant) ya da öğretim görevlisi (TA - teaching assistant) pozisyonları var. Her hocanın belirli bir kotası oluyor ve üniversite bu imkanı sağlıyor. Kabul almanız durumunda okul ücretiniz ödeniyor, üstüne size yaşamanızı sürdürmeniz için para veriliyor. Bunun karşılığında RA ya da TA görevlerinizi yerine getiriyorsunuz (mesela haftalık 20 saat o işle uğraşmanız isteniliyor).

ABD'de birçok üniversite olduğundan ve çoğunda geçerli sistem bu olduğundan orada imkanların biraz daha kolay olduğu söylenebilir. Ama dediğimiz gibi bu üniversiteden üniversiteye değişen bir durum.

Tüm Reklamları Kapat

Eğitim İmkanları

Eğitim, her bölüme göre değişebileceği için net bir şey söylemek oldukça zor. Lakin şunu söylemek gerek ki bölümdeki eğitim kalitesini, çoğunlukla öğrencilerin kalitesi belirliyor. Bölümün puanı çok düşük olduğu için ciddi amaçlarla orada olmayan birçok öğrenci, demokratik bir ortamda çoğunluğu sağladığından, derslerin işleyişine de müdahale edebiliyor. Bu da kaliteyi önemli oranda düşürüyor.

Gelen öğrenciler düşük puanla geldiklerinden (yeterince matematik ve fizik bilmediklerinden) anlatılanları anlamakta güçlük çekiyor. Dolayısıyla hocalar derslerin kapsamını daraltmak, daha basit şeyler anlatmak durumunda kalıyor (aksi takdirde dersi pek kimse geçemiyor). Bu ne yazık ki benim bölümdeyken de sıkça dile getirdiğim bir durumdu. Bu konudaki prensibim Jean Paul Sartre tarafından Nobel'i reddettiği sırada şöyle özetlenmiş:"Yazarlar, kurumların kendilerini birer kalıba sokmalarına izin vermemelidir".

Bu noktada bölümün puanının yüksek olmasının ne kadar önemli bir gereklilik olduğu bir kere daha görülüyor.

Belki de şunu eklemeliyim. Prag'da düzenlenen Kozmoloji yaz okuluna katıldığımda orada dünyaca tanınmış fizikçiler vardı ve bir hafta boyunca onlardan ders alma şansım oldu. Elbette sık sık sohbet edip, paylaşımlarda bulunduk. O sırada ben zaten Kozmolojiye ilgiliydim ve bu konuda kitaplar okuyordum, bölümü birincilikle bitirecek olmama rağmen, dersler oldukça zorlayıcıydı diyebilirim. Fakat onlar bu dersleri kendi üniversitelerinde lisans öğrencilerine anlatıyorlardı. Hatta birebir kendi ders notlarıydı.

Tüm Reklamları Kapat

Maalesef bizde bu kadar zorlayıcı bir ders pek olası olmuyor, bahsettiğimiz nedenlerden ötürü. Bu nedenle yurtdışına gitmeye karar verdiğinizde, karşınıza çıkacak rakiplerin, sizlerden daha çok şey bilecek olması doğal bir sonuç haline geliyor. Tam olarak bu noktada, eğitim sistemi hakkında dertlenmek yerine, kişisel olarak çaba sarf etmenizi tavsiye ederim. Günümüzdeki bilgiye erişim imkanı sayesinde bu açığı kapatma şansınız var. Elbette daha zor bir yol olduğunu kabul etmek gerek.


Hazırlayan: Ögetay Kayalı

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
0
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/02/2023 05:14:32 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12796

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Beslenme Davranışları
Yok Oluş
Kuş
Hormon
Makroevrim
Genetik Mühendisliği
Doğa Gözlemleri
Eşey
Antikor
Biyocoğrafya
Doğa Yasası
Böcek Bilimi
Hız
Vejetaryen
Bilim İnsanı
Besin
Köpekgil
Kozmoloji
Radyasyon
Komplo
Kromozom
Bakteri
Robot
Enerji
Epidemik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ö. Kayalı. Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü | İş ve Eğitim. (26 Eylül 2020). Alındığı Tarih: 4 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/12796
Kayalı, Ö. (2020, September 26). Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü | İş ve Eğitim. Evrim Ağacı. Retrieved February 04, 2023. from https://evrimagaci.org/s/12796
Ö. Kayalı. “Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü | İş ve Eğitim.” Edited by Ögetay Kayalı. Evrim Ağacı, 26 Sep. 2020, https://evrimagaci.org/s/12796.
Kayalı, Ögetay. “Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü | İş ve Eğitim.” Edited by Ögetay Kayalı. Evrim Ağacı, September 26, 2020. https://evrimagaci.org/s/12796.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.