Alfa-gal Sendromu (Kırmızı Et Alerjisi)

Alfa-gal Sendromu (Kırmızı Et Alerjisi)
6 dakika
967 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Alfa-gal Sendromu (Kırmızı Et Alerjisi)
  • Türkçe Adı Alfa-gal Sendromu (Kırmızı Et Alerjisi)
  • İngilizce Adı Alpha-gal Syndrome
  • OrphaNet
  • Diğer İsimleri Alfa-gal Alerjisi, Memeli Eti Alerjisi

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Alfa-gal Sendromu, memeli eti (özellikle de kırmızı et) tüketimi hâlinde, etin yenmesinden 3-8 saat sonra semptomları beliren bir alerjidir.[1] Bu alerji, özellikle de Kuzey Amerika'da görülen ve Lone Star Kenesi olarak bilinen Amblyomma americanum ve Avustralya'da görülen ve felç kenesi olarak bilinen Ixodes holocyclus tarafından ısırılan insanlarda gelişir.[2]

Alfa-gal Sendromu, ilk olarak 2002 yılında raporlanmış, resmî olaraksa ilk kez 2007 yılında tanımlanmıştır.[3], [4], [5] Dolayısıyla tıp dünyasında hâlen oldukça az tanınan ve hakkında kısmen az miktarda araştırma bulunan bir sendromdur.[6]

Anti-gal antikoru, spesifik olarak Gal(alfa)1-3Gal(beta)1-4GlcNAc-R molekülü (kısaca "alfa-galaktosil epitopu") ile etkileşir.[7] Yapılan çalışmalar, kene ısırığı sonrası vücuda kan yoluyla giren alfa-gal şekerinin, anti-gal isimli bir antikorun üretimini tetiklemesi sonucu alerjik reaksiyonun belirdiğini göstermektedir.

Reklamı Kapat

Alfa-gal şekerine karşı üretilen imminoglobülin M (IgM), immünoglobülin G (IgG) ve immünoglobülin E (IgE) antikorları farklı sonuçlara neden olur.[8], [9] Sendromla ilişkili alerjilerin ana sorumlusu, IgE antikorlarıdır. Kenenin ısırığı sırasında verilen Th2-tetikleyici unsurların vücut tepkisini IgE'den yana değiştirdiği ve Alfa-Gal Sendromu'nu pekiştirdiği düşünülmektedir - ki bu nedenle sadece memeli eti tüketmek sendroma neden olmaz; kene tarafından ısırılma gereklidir.[10] Ayrıca IgM antikoru, bir diğer memeli hayvandan gelen eti "yabancı madde" olarak algılar ve reddeder. Bu durum, sadece alerjik reaksiyonlar için bir problem olmakla kalmaz, aynı zamanda hayvandan insana ksenotransplantasyon deneylerinde de zorluk çıkarır.[11]

Bakterilerde üretilen alfa-galaktosidaz enziminin alfa-gal moleküllerini elimine edebildiği keşfedilmiştir ve bu, gelecekteki organ nakillerinin önünü açabilir.[12] Öte yandan alfa-gal reaksiyonu, aşılarda adjuvant üretiminde faydalı bir araç olarak kullanılabilmektedir.[13], [14]

Belirti ve Semptomlar

Et tüketimi sonrası görülen alerji; vücutta kızarıklık, kurdeşen, mide bulantısı, kusma, nefes darlığı, tansiyonda düşme, baş dönmesi, baygınlık hâli, güçlü mide ağrısı ve hatta anafilaktik şok ve ölüme neden olabilir. Alfa-Gal Sendromu'ndan mustarip kişilerin %60 kadarında anafilaktik reaksiyonlar, %30-40 kadarında solunum yolu semptomları görülmektedir.[15], [16], [17], [18], [19]

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Sendromu tetikleyen ana unsur, söz konusu kenenin ısırığıyla birlikte vücuda kan yoluyla giren galaktoz-α-1,3-galaktoz (kısaca "alfa-gal") olarak bilinen disakkarit bir şekerdir.[6] Alfa-gal şekeri, özellikle de memeli hayvanların hücrelerinde, dokularında ve vücut sıvılarında bulunan glikolipit ve glikoproteinlerinde bulunur.[20][21][22][23][24][25] Memeli olmayan havyanlarda da kimi zaman alfa-gal şekerine rastlanabilir: Kobra yılanlarının zehrinde, bazı teleost balıkların yumurtalarında ve amfibilerde bu şekeri bulmak mümkündür.[26][27][28][29] Ek olarak; bazı bakterilerde, protozoalarda, omurgasız hayvanlarda, özellikle de Aspergillus cinsi mantarlarda ve kırmızı alglerde bulunabilmektedir.[30][31][32] Hatta çeşitli virüslerin zarf glikoproteinlerinde ve insanlarda hastalık yapıcı patojenlerde de alfa-gal şekerine rastlanır.[20]

Bu şeker, Eski Dünya Maymunları ve kuyruksuz maymunlar (ve dolayısıyla insanlar) hariç bütün memeli hayvanlarda mevcuttur.[33] Birbiriyle kardeş gruplar olan Eski Dünya Maymunları ve kuyruksuz maymunlarda bu şekerin üretilememe nedeninin, bu grupların ortak atasının GGTA-1 geninde meydana gelen silinme tipi bir mutasyon olduğu düşünülmektedir. Bu mutasyon bütün torunlara (ve dolayısıyla insanlara) miras kalmıştı ve bu nedenle bu hayvanlarda alfa-gal şekeri üretilememektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Amblyomma americanum türü kene
Amblyomma americanum türü kene
Entomology Today

Teşhis Yöntemleri

Vakaların %90'ından fazlasında teşhis, primat-olmayan memeli eti tüketme konusunda eskiden sorun yaşamazken, sonradan bu tür bir sorunun baş gösterdiğinin bildirilmesiyle (yani hasta geçmişiyle) tanılanır. Ayrıca yapılacak basit bir kan testiyle alfa-gal şekerine karşı üretilen IgE antikorlarının 0.1 IU/mL değerini aşıp aşmadığı kontrol edilir.[34], [35] Diğer alerji türlerinde yaygın olarak görülen deri sürtme testine pek başvurulmaz, çünkü bu yolla yapılan testler Alfa-gal Sendromu için sıklıkla hatalı negatif sonuçlar vermektedir.[34], [35]

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Henüz Alfa-gal Sendromu'nun kesin bir tedavisi bulunmamaktadır; ancak bu yönde çalışmalar yapılmaktadır. Bugüne kadar alerji duyarsızlığı geliştirilebilen sadece 2 vaka olmuştur.[36] Benzer şekilde, alfa-gal şekeri içermeyen domuz ürünleri gibi besin maddeleri de üretilmeye başlanmıştır ve böylece gelecekte bu sendromdan mustarip kişilerin daha kolay beslenebilmesi hedeflenmektedir.[37]

Bu nedenle hastalık yönetimi, hastanın alerjiyi tetikleyen unsurlardan uzak durmasıyla sağlanmaktadır. Alfa-gal Sendromu olanların aşağıdaki etlerden uzak durması gerekmektedir:

  1. Biftek, domuz, kuzu ,bizon, keçi, at, tavşan, sincap, kanguru, antilop, bufalo, deve, gine domuzu, yarasa ve balina da dâhil, neredeyse bütün memeli hayvan etleri,
  2. Bu memeli hayvanların karaciğer, akciğer, kalp, bağırsak, böbrek gibi organları,
  3. Memeli bağırsağından yapılan sucuk ve kokoreç gibi ürünler (buna tavuk ve hindi kokoreç de dahil),
  4. Kuyrukyağı, donyağı ve içyağ gibi memeli yağları,
  5. Kemikler ve kemik iliği,
  6. Testisler,
  7. Memeli kolajeni
  8. Memeli etinyle yapılmış çorbalar ve salçalar,
  9. Et ekstraktları,
  10. Memeli kanı (örneğin kan sosisi gibi ürünler),
  11. Memeli hayvanların vücudundan elde edilen tendon, beyin, sinir, deri, vb. bütün yapılar,
  12. Süt ve dondurma gibi süt ürünleri.
  13. Jelatin ve jelatinli diğer ürünler,
  14. Memeli eti veya parçalarıyla temas etmiş diğer ürünler,
  15. Memeli ürünlerinden elde edilen ilaçlar, aşılar, vb. Alfa-gal içermeyen ilaçlar üretilmeye başlanmıştır.[38]

Hastanın hangi ürüne ne düzeyde tepki gösterdiği, hastadan hastaya değişebilmektedir; dolayısıyla sendromdan mustarip herkesin gün içinde dikkat etmesi gereken ürünler farklılık gösterecektir. Birçok kişide söz konusu keneler tarafından tekrar ısırılmaması ve alerjinin uzun süreler boyunca tetiklenmemesi hâlinde Alfa-gal Sendromu belirtilerinin zamanla azaldığı, alerjik tepkilerin şiddetinin düştüğü ve hatta nihayetinde tamamen ortadan kalkabildiği bilinmektedir. Bu süreçte kene ile temas edilebilecek mekânlardan da uzak durulmalıdır.

Reklamı Kapat

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Alfa-gal Sendromu ile ilişkili alerjik reaksiyonları diğer alerjilerden ayıran en büyük faktör, birçok yiyecek alerjisinin sadece birkaç dakika içinde etki etmesidir. Kırmızı et alerjisi ise etkisini, etken faktör olan kırmızı memeli etinin tüketilmesinden 3-8 saat sonra gösterir.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

Kene popülasyonlarının giderek artması ve iklim değişimine bağlı olarak yaşam alanlarının genişlemesi dolayısıyla Alfa-gal Sendromu'na yakalanan insanların sayısı da giderek artmaktadır ve gelecekte de artmaya devam etmesi beklenmektedir.[2], [39], [40], [41], [42] Örneğin sadece ABD içinde 2009'da 12 vaka tespit edilmişken, 2019'da 34.000 vaka tespit edilmiştir.[43], [44]

Kenelerin yaygın bulunduğu bölgelerde yaşayan insanların %15-35 arası çoktan Alfa-Gal Sendromu'na yakalanmış hâldedir.[34] Henüz Alfa-gal Sendromu gelişmemiş kişilerde bile bu şekere maruz kalmanın kalp ve damar hastalıkları riskini artırdığı düşünülmektedir.[45], [46] ABD'nin güneydoğusundaki eyaletlerde yaşayan insanların %3 kadarının anafilaktik şok düzeyinde Alfa-Gel Sendromu semptomları yaşadığı görülmektedir.[34], [47] Öyle ki, bu bölgelerde yaşayan kişilerin anafilaktik şok geçirme riskinin ana nedeni Alfa-Gal Sendromu olmuştur.[48], [49]

Kırsal alanda daha fazla zaman geçiren ormancılar, avcılar, oduncular ve özellikle de doğa sporlarına ilgi duyan kişiler arasında risk daha yüksektir.[41], [34], [50]

Reklamı Kapat

Özellikle de ABD içerisinde Alfa-gal Sendromu giderek yayılmaktadır. Kenenin Dünya'nın kalanına yayılması hâlinde et tüketimi konusunda dikkate değer problemler yaşanması olasıdır.
Özellikle de ABD içerisinde Alfa-gal Sendromu giderek yayılmaktadır. Kenenin Dünya'nın kalanına yayılması hâlinde et tüketimi konusunda dikkate değer problemler yaşanması olasıdır.
Beef Research

Önlem Yöntemleri

Alfa-gal şekeriyle ilgili büyük bir problem, diğer hayvanlarda bulunan ve tüketilmesi halinde insanlarda hastalıklara neden olabilen protein yapılı moleküllerin aksine, normal pişirme sıcaklıklarında denatüre olmaması ve etkisini sürdürmesidir.[21] Dolayısıyla eti pişirmek, alfa-gal şekerine karşı herhangi bir koruma sağlamamaktadır.

Hastalığa neden olduğu düşünülen kenelerin yaşadığı yerlerde bulunulacağı zamanlarda, kıyafetleri ve yürüyüş ekipmanlarını %0.5 permetrin içerikli ürünlerle sıvamak, kenelerin vücuda gelmesini ve dolayısıyla ısırıkları önleyebilir.[51] Ayrıca bir kene tarafından ısırılan kişilerin, kenenin profesyonel bir şekilde çıkarıldığından emin olması gerekmektedir.[52]

Etimoloji

Hastalığın adı, vücudun alerjik tepki gösterdiği galaktoz-α-1,3-galaktoz şekerinin kısa adı olan "alfa-gal" molekülünden gelmektedir. İsimdeki "alfa" sözcüğü döngüsel bir molekül üzerinde oksijen atomunun yerine, "gal" sözcüğü ise bir tür şeker olan "galaktoz" şekerine işaret etmektedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/12/2021 14:58:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11165

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Oyun
Hastalıkların Tedavisi
Koaservat
Enzim
Diş
Nükleik Asit
Sürüngen
Yok Oluş
Karadelik
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Endokrin Sistemi
Entropi
Deri
Algı
Büyük
Tüy
İnfografik
Tedavi
Film
Türkiye
Sayı
Alan
Evrim Teorisi
Einstein
Zaman
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et