Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Eski Dünya Maymunları (Cercopithecidae)

Eski Dünya Maymunları (Cercopithecidae)
Babun (Papio sp.) ve yavrusu.
Süha Derbent
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Tanım ve Genel Bilgiler

Orta ve büyük boyutlu maymunlardır. Çoğunun kuyruğu vardır; ancak uzuv özelliği yoktur, yani prehensil değildir. Bazı Eski Dünya maymununun köpekler gibi İngilizce snout adı verilen burunları vardır. Bazıları düz burunlu, çoğu ise renkli postludur. Gebelik süreleri 5 ila 7 ay sürer. Bilinen en küçük Eski Dünya maymunu Orta Afrika'da yaşayan talapoin adı verilen Miopithecus cinsi maymunlardır. Boyutları 34-37 cm civarındadır. Ağırlıkları ise 1 kg civarındadır. Bilinen en büyük Eski Dünya maymunu ise 70 cm boyunda, 50 kg ağırlığında mandril isimli Mandrillus cinsi maymunlardır. Örneğin Lion King filmindeki Rafiki bir mandril türüdür.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Tam olarak 24 cins ve 138 tür ile bilinen en büyük primat ailesidir. Bu ailenin bir üst taksonu Cercopithecoidea üst ailesinde (superfamily) Alophe metios isimli 22 milyon yıl önceye ait Kenya'da bulunan bir başka tür de dahil olur. Bu türün çene ve diş morfolojisindeki bazı farklar nedeniyle taksonomik olarak Eski Dünya maymunlarından biraz uzaklaşıp, insansılar veya insaymunlar diye bilinen Hominoidea üst ailesine yakınlaşır. Bu da Cercopithecidae ailesinin üstüne Cercopithecoidea üst ailesinin açılmasına neden olur.

Eski Dünya Maymunları arasında babunlar (Papio spp.), makaklar, mandriller, vervetler, kolobus maymunları, lutunglar, surililer, langurlar, doklar, proboskisler, domuz-kuyruklu maymunlar bulunur. Filogenetik olarak insan türüne, Yeni Dünya maymunlarından daha yakındırlar. Yeni Dünya maymunlarından yaklaşık olarak 55 milyon yıl önce ayrıldıkları hesaplanmıştır.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Adlarından da anlaşılacağı gibi sadece Afrika ve Asya'ya yaşarlar. Savan iklimlerde, tropikal ormanlarda, dağlık alanlarda ve çalılarda yaşayabilen türleri vardır. Eskiden Avrupa'da dağılım gösterdikleri bilinse de günümüzde yayılımları yoktur. Sadece Cebelitarık'ta dağılım kaydı olan barbar makakları (Macaca sylvanus) vardır. Ancak o bölgeye insanlar tarafından getirilip, getirilmedikleri bilinmiyor.

Davranış ve Etoloji

Kolobus maymunları gibi bazıları ağaçsıl (arboreal), babunlar gibi diğerleri karasaldır. Oldukça kompleks sosyal ilişkileri bulunur. Matrilineal grup tipi görülür. Yani dişiler doğduktan sonra hayat boyu anneleri ile yaşarken, erkekler erişkinliğe ulaşınca yeni gruplar aramak için gruptan ayrılır.

Diyet ve Metabolizma

Ağırlıklı olarak otçul beslenseler de neredeyse hepsi hepçildir. Başlıca besin kaynakları meyve ve diğer bitkiler olsa da, açlık durumunda çiçekler, yapraklar, böcekler, omurgasızlar ve küçük memelileri yiyebilirler. Hatta insan çöpleri ile de beslenirler.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/09/2020 14:09:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8181

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Çağ
Ay Ve Dünya
Klinik Mikrobiyoloji
Parazit
Kuş
Astrobiyoloji
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Bilgisayar
Koku
Ara Tür
Hominid
Uçuş
İnsanın Evrimi
Arı
Okyanus
Besin
Protein
Evrenin Genişlemesi
Canlılık Cansızlık
Böcek
Fotoğraf
Mantık
Hastalıkların Tedavisi
Ölümden Sonra Yaşam
Doğa Yasası
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir cumhuriyet, hukuk ve onur prensipleri aşılanmış vatandaşlar olmaksızın hayatta kalamaz.”
Charles Darwin
Geri Bildirim Gönder