Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Bağışıklık Sisteminin, Eş Zamanlı Mantar ve Virüs Enfeksiyonları (Ko-Enfeksiyon) ile Aynı Anda Nasıl Baş Ettiği Çözülüyor!

Bağışıklık Sisteminin, Eş Zamanlı Mantar ve Virüs Enfeksiyonları (Ko-Enfeksiyon) ile Aynı Anda Nasıl Baş Ettiği Çözülüyor! Zhermack
8 dakika
4,767
  • Mikrobiyoloji
  • Viroloji
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 2 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Son yapılan yeni bir araştırmaya göre, vücudun mantar enfeksiyonlarına karşı bağışıklık tepkisi aynı anda bir virüs tarafından da enfekte olduğu zaman değişmektedir. Birmingham Üniversitesi Pirbright Enstitüsü ve Londra Kolej Üniversitesi tarafından yürütülen bu çalışma, bağışıklık sisteminin birden fazla patojen tür tarafından gerçekleştirilen enfeksiyonlarla (ko-enfeksiyon) baş edebilme kapasitesine yeni bir ışık tutmaktadır.

Mantar enfeksiyonları, AIDS hastaları ya da organ nakli alan kişiler gibi zayıflamış bağışıklık sistemine sahip hastalar için oldukça öldürücüdür, ama genellikle ikincil bir viral enfeksiyonla beraber bu etkiye sahip olabilirler. Her ne kadar klinisyenler bağışıklık sisteminin bu patojenlerin her birine ayrı ayrı enfeksiyon yaptıklarında nasıl tepki verdiğini anlasalar, bu iki patojenin beraber aynı anda enfeksiyon yaptığında nasıl tepki verdiği hakkında daha az şey biliyorlar.

Tüm Reklamları Kapat

Tipik olarak, beyaz kan hücreleri patojenin beyaz kan hücreleri tarafından yutulduğu fagositoz olarak adlandırılan bir süreç ile patojenlere saldırırlar. Oysaki, mantar enfeksiyonlarında, bu süreç bazen tersine döner yani vomositoz olarak adlandırılan bir süreç ile mantarı geri çıkarırlar.

PLOS Pathogens dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmada, araştırmacılar beyaz kan hücresinin bir virüs tespit ettiği zaman bu çıkarma sürecinin daha da hızlandığını gösterdiler.

Tüm Reklamları Kapat

Ekip, iki farklı virüs tipi olan HIV ve kızamık virüsüne patojen bir mantar olan Cryptococcus neoformans ile beraber maruz kalmış canlı beyaz kan hücreleri üzerine çalışmak amacıyla ileri mikroskop tekniklerini kullandı. 

Peki Cryptococcus neoformans nedir, vücudu nasıl ele geçirir ve nasıl tedavi edilir, ilk önce ona bakalım:

Cryptococcus neoformans, virulans özelliği için ihtiyaç duyulan eşsiz bir polisakkarit kapsüle sahip fakültatif yani hem oksijenli hem de oksijensiz ortamda solunum yapabilen bir hücre içi parazittir. 

Reklam
Yılbaşı indirimi başladı! NordVPN’de %63 indirim
1 ve 2 yıllık planlarla 3 ay ÜCRETSİZ kullanın
  • Önde gelen VPN hizmetini edinin
  • Dosya indirirken kötü amaçlı yazılımları tespit edin
  • Parolalarınızı ve dosyalarınızı koruyun
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

Cryptococcus neoformans, bağışıklık sistemi zayıflamış kişilere ama aynı zamanda sağlıklı kişilere de ızdırap veren bir hastalık olan kriptokokoz hastalığına sebep olan patojendir. Bu mantar çevrede her yerde bulunur ve kurumuş partiküllerin ya da sporlarının vücut içine hava yoluyla çekilmesiyle kapılabilir. Sonuç olarak, vücuda solunum yoluyla çekildikten sonra, önce akciğerlerde enfeksiyon yapıp sonra eğer hızlıca tedavi edilmezse hızlıca merkezi sinir sistemine yayılır ve menenjite yani beyin zarı iltihabına sebep olur.

Şekil 1. C. neoformans ‘ın makrofaj hücrelerinin içinde tomucuklanması (Tucker, 2001).
Şekil 1. C. neoformans ‘ın makrofaj hücrelerinin içinde tomucuklanması (Tucker, 2001).

Hücre içi parazitlik, enfeksiyonun patogenezinde yani enfeksiyon süresince organizmada meydana gelen değişiklikler açısından çok önemli çünkü Cryptococcus neoformans özellikle konakçının makrofajlarında kronik ya da potansiyel enfeksiyon süresince bulunur (Şekil 1) (Tucker, 2001).

Makrofajlar ve nötrofiller gibi fagositik ya da yutan hücreler istilacı mikropları yutarak ve yok ederek organizmayı enfeksiyondan korumada kritik bir rol oynarlar. Oysaki, 2006’da yapılan bir çalışmada C. neoformans’ın konakçı hücreyi öldürmeden makrofajlardan farklı bir mekanizma ile kaçabildiğini gösterdiler.

Bu çalışmada kültürlenmiş makrofajlarda kriptokokal bir çıkarılmanın olduğunu gözlemlediler. Bu çıkarılmanın olgun bir fagosom yani makrofajların patojenleri yutarken onları içine aldığı kesecikler oluştuğu zaman, bir ya da daha fazla C. neoformans hücresinin konakçı hücre zarı ile birleşmesiyle ve sonuç olarak mantar hücrelerinin konakçı hücre dışı ortamına salınmasıyla oluştuğunu gördüler (Şekil 2) (Ma, 2006).

Şekil 2. Mantar hücrelerinin makrofaj dışına salınması (Ma, 2006).
Şekil 2. Mantar hücrelerinin makrofaj dışına salınması (Ma, 2006).

Yine 2006’de başka bir ekiple yapılan benzer bir çalışmada da bu çıkarım durumu gözlemlendi ve bu olaya fagozomal çıkarım (İng: "phagosomal extrusion") ya da vomositoz adı verildi. Bu olay mantarın üç farklı suşunda gözlemlendi. Ayrıca bu olayın mantarın yapısında bulunan ve virulans factor olarak işlev gören kapsülar polisakkarit tarafından tetiklendiğini gözlemlediler (Şekil 3) (Alvarez, 2006).

Tüm Reklamları Kapat

Şekil 3. C. neoformans ile enfekte olmuş makrofajlarda fagosomal çıkarım (Alvarez, 2006).
Şekil 3. C. neoformans ile enfekte olmuş makrofajlarda fagosomal çıkarım (Alvarez, 2006).

Kriptokokal, polisakkarit kapsül üzerinde en çok çalışılmış virulans faktördür. Makrofajların, nötrofillerin ve dendritik hücrelerin fagositoz kabiliyetlerini inhibe eder, yani engeller. Bunu da fagositozu tetikleyen antikor opsonizasyonunu yani antikorların patojenin hücre zarı yüzeyindeki reseptörlere bağlanıp fagositik hücreler tarafından patojenin algılanıp yutulması sürecini engellemesi ile yapar. Sonuç olarak, bu kapsül mantar hücre zarındaki bu reseptörler ve hücre dışı sıvı ortamda serbest halde bulunan antikorlar arasında bir engel duvarı oluşturur ve mantarın fagositoz yapan hücreler tarafından yutulmasını engeller.

Antifagositik özelliklere ek olarak, kriptokokkal kapsül konakçı hücrenin yani makrofajın fagosomunda bulunan ve burada hücreleri öldüren reaktif oksijen türevlerine ve azot türevlerine karşı koruma sağlar. Bu kapsülün yapısında bulunan glukuronoksilomannan, süperoksit ya da reaktif oksijen türevlerini azaltır, böylece kriptokokal öldürmeyi azaltır. Ayrıca bu oksijen ve azot radikallerini detoksi eden birtakım enzimler de işin içine dahil olur. Buna fagosomdaki asidik ortamı nötralize eden enzimler de eklenince C. neoformans’ın fagosomda yaşamaması ve çoğalmaması için bir sebep kalmıyor! 

Yeni nesil antifungal ilaçlar C. neoformans’a karşı etkili değiller ve sonuç olarak klinik tekniklerde kullanılmıyorlar. Bu antifungal ilaçlar ancak birden fazla ilacın kombinasyonu halinde hastaya verilmekte ve enfeksiyona hızlı müdahale etmelerine rağmen, akut kriptokokal meninjitine sahip HIV hastaları özellikle %20 civarında yüksekler. Bu da immünoterapi, pasif immünizasyon ve sitokine dayalı tedavi stratejileri gibi alternatif tedavi usüllerininin ihtiyacı ile sonuçlandı.

Bunlardan immünoterapi ile tedavide C. neoformans kapsülüne özgü monoklonal antikorların, yani sadece bir epitopa özgü olan antikorların kullanılmasıdır. Bu yöntemde kriptokokal meninjite sahip HIV hastaları mantar enfeksiyonundan kurtulmuşlardır ancak antikor konsantrasyonu maksimum vücut ağırlığının kilogram cinsinden bir miligramı olmalıdır. Eğer bu orandan fazla olursa ilaç toksik etki gösterir. Ayrıca antikorların karmaşık farmakodinamiklerini yani vücutta yaptıkları etkilerini ve antijene olan bağlanma yatkınlığını tasarlamak önemli ölçüde bir zorluktur.

Tüm Reklamları Kapat

Sitokine dayalı tedaviler de kriptokokoz tedavisi için önerilmektedir. Sitokinler normalde bağışıklık sistemi hücrelerinin birbirleriyle iletişim kurmak, birbirlerini aktifleştirmek ve patojenleri ya da enfekte olmuş hücreleri öldürmek için dış ortama salgıladıkları kimyasallardır. Bir sitokin türü olan interferon gama (IFN-ƴ) enfeksiyon bölgesinde fungal zararla ilişkilidir. Fare modellemelerinde ve bir hastada IFN-ƴ sistemik kriptokokozda başarılı uzun vadeli sonuç verdi ama aynı tedavi aynı zamanda insan makrofajlarında antikriptokokal aktiviteyi azalttığı görüldü. Bu da bu tedavi yönteminin insanlarda daha az avantajlı olduğunu gösteriyor (Voelz, 2010).

Bu fırsatçı patojen dünya çapında her yıl özellikle HIV pozitif olan hastalar arasından yaklaşık 200.000 kişinin ölümüne sebep oluyor.

2020’de yapılan bir çalışmada, araştırmacılar beyaz kan hücrelerinin mantarla daha kolay bir biçimde başa çıkmak yerine, onları çok daha hızlı bir şekilde kovduklarını buldular. Yani, viral enfeksiyonlar mantarın konakçı hücrenin fagositozunu ya da konakçı hücre içi çoğalma oranını etkilemeden kriptokokun enfekte makrofajdan vomositozunu arttırdığını gösterdiler. Öncelikle insan monosit kökenli makrofajları tek seferde enfeksiyon yapabilen HIV-1 virüsü ile daha sonra C. neoformans ile enfekte ettiler. Daha sonraki gözlemlerinde virüle enfekte olmuş hücrelerde virüsle enfekte olmamış hücrelere göre daha fazla vomositoz olduğunu gözlemlediler. Ancak fagositoz ve mantarın çoğalma hızında herhangi bir müdahale yok (Şekil 4).

Şekil 4. a) HIV enfeksiyonuyla vomositoz artışı, b) fagositoz ve c) çoğalma oranları (Seoane, 2020).
Şekil 4. a) HIV enfeksiyonuyla vomositoz artışı, b) fagositoz ve c) çoğalma oranları (Seoane, 2020).

Bu özelliği araştırmak için, ayrıca makrofajları HIV-1 virüsü ile bağlantısı olmayan başka bir virüs olan kızamık virüsü ile enfekte ettikten sonra yine C. neoformans ile enfekte ettiler. Tekrardan, vomositozun virüsle enfekte olmuş hücrelerde enfekte olmamış hücrelere göre arttığını ancak fagositoz ve hücre içi çoğalma oranlarında bir değişim olmadığını gözlemlediler (Şekil 5).

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Modern Dünya Küresi: Fiziki, 30 cm, Işıklı

Yeryüzü dağlarını, ovalarını, nehirlerini, kısaca fiziki durumunu gösteren ürünümüzü, hem gerçek bir eğitim materyali hem de şık bir aksesuar olarak kullanabilirsiniz.

ESTETİK: Modern seri ürünlerimiz grafik, eksen ve ayak tasarımlarıyla bütüncül ve yeni bir estetik yaklaşıma sahiptir. Geliştirmiş olduğumuz yeni üretim teknolojimiz sayesinde demonte yapıya sahip olan yeni serimizde ekvator çizgisinin ışıklandırılması tasarımın güzelliğini ön plana çıkarmaktadır.

ÇEVRE DOSTU: Gürbüz Yayınları olarak tüm ürünlerimizde orijinal ham madde kullanarak sebep olunabilecek çevresel sorunları kendi bünyemizde minimize ettiğini taahhüt ediyoruz. Aynı zamanda modern seri ürünlerimizin demonte yapısı sayesinde, paketleme ve stoklama organizasyonlarında daha az karton ambalaj kullanarak yeşili koruyan çevre dostu bir tutumu destekliyoruz.

  • Harita Türü: Fiziki
  • Çap: 30 santimetre
  • Işık Durumu: Işıklı
Devamını Göster
₺430.00
Modern Dünya Küresi: Fiziki, 30 cm, Işıklı

Şekil 5. a) Kızamık enfeksiyonunda vomositoz artışı, b) fagositoz ve c) çoğalma oranları (Seoane, 2020).
Şekil 5. a) Kızamık enfeksiyonunda vomositoz artışı, b) fagositoz ve c) çoğalma oranları (Seoane, 2020).

Hücresel antiviral tepki birincil tip interferonların (Type-I Interferons) salınmasıyla karakterize edilir. Bunlardan IFN-α ve IFN-β en çok çalışılmış olanlardır. Özellikle HIV enfeksiyonu süresince, IFN-α salınımı çok görecelidir. Sonuç olarak, makrofajları ilk önce sadece C. neoformans ile enfekte edip bu sitokinlerle uyardılar ve vomositozun sitokin uyarımı ile arttığını gözlemlediler (Şekil 6).

Şekil 6. Antiviral tepkiyle vomositoz artışı (Seoane, 2020).
Şekil 6. Antiviral tepkiyle vomositoz artışı (Seoane, 2020).

Son olarak, hücreleri bu sefer birincil tip interferon inhibitörü varlığında ve yokluğunda ayrı ayrı kızamık ve  HIV-1 virüsleri ile enfekte ettiler sonra bu virüslerle enfekte olmuş virüsleri inhibitör varlığında ve yokluğunda C. neoformans ile enfekte ettiler ve vomositozun inhibitör varlığında azaldığını gözlemlediler (Şekil 7). Bu da vomositozun antiviral tepkiye ihtiyaç duyduğunu gösteriyor (Seoane, 2020).

Şekil 7. Antiviral tepki vomositoz için gerekli (Seoane, 2020).
Şekil 7. Antiviral tepki vomositoz için gerekli (Seoane, 2020).

Baş yazar ve Birmingham Üniversitesi Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Enstitüsü Başkanı Profesör Robin May durumu şöyle açıklıyor:

Virüs ortamda olduğu zaman makrofajların kurbanlarını ya da mantar hücrelerini çok daha hızlı çıkardıklarını bulduk. Bu hiç beklenmiyordu, ama bu beyaz kan hücrelerine yeni viral işgalcilerle baş edebilmesi için bir girişim sağlamış olabilir.

Çünkü vomositoz iki virüsle de gerçekleşti ki araştırmacılar etkinin büyük bir ihtimalle viral ko-enfeksiyona karşı genel bir tepki olduğunu sonuçlandırdılar. Profesör Robin May şunları da ekledi: 

Bu bilim insanlarının bağışıklık sistemimizin ikincil bir viral enfeksiyonun çok daha gerçekçi ortamında mantar enfeksiyonlarına karşı tepkisinin ilk çalışmasıdır. Bu mekanizmanın beyaz kan hücrelerini her iki enfeksiyonla mücadelede daha fazla ya da daha az etkili olup olmadığını henüz bilmiyoruz. Her ne kadar mantar hücresini dışarı atmak makrofajın virüse saldırmasını sağlasa, aynı zamanda mantar hücresinin vücuda yayılmasına devam etmesini de sağlamakta.

Pirbright’taki Viral Glikoprotein Grubu’nun başkanı Dr. Dalan Bailey şu şekilde yorumluyor:

Bu, mikroplar arasındaki alemler ötesi ilişkilerin bir başka ilginç örneğidir, bu sefer mantarlar ve virüsler arasında. Mikropların konakçılarla ilişkilerinin karmaşıklığını yeni anlamaya başlıyoruz ve bu iş birliği araştırmanın bu heyecan verici yeni alanına bir ışık tutmaktadır.

Ekip için bir sonraki adım bu aşamaları hayvan modellerinde araştırmakla, mantarların atılmasını tetiklemek için kullanılan mekanizmaları donatmakla ve onları bu patojenleri vücuttan temizlemek için kullanmakla birlikte daha uzun vadeli bir hedef olacak.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
11
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 2
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Üzücü! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • University of Birmingham. Study Unravels How Our Immune System Deals With Fungal And Viral Infections. (27 Şubat 2020). Alındığı Tarih: 24 Nisan 2020. Alındığı Yer: Science Daily | Arşiv Bağlantısı
  • P. I. Seoane, et al. (2020). Viral Infection Triggers Interferon-Induced Expulsion Of Live Cryptococcus Neoformans By Macrophages. PLOS One, sf: 1-16. | Arşiv Bağlantısı
  • K. Voelz, et al. (2010). Cryptococcal Interactions With The Host Immune System. Eukaryotic Cell, sf: 835-846. | Arşiv Bağlantısı
  • M. Alvarez, et al. (2006). Phagosome Extrusion And Host-Cell Survival After Cryptococcus Neoformans Phagocytosis By Macrophages. Current Biology, sf: 2161-2165. | Arşiv Bağlantısı
  • H. Ma, et al. (2006). Expulsion Of Live Pathogenic Yeast By Macrophages. Current Biology, sf: 2154-2160. | Arşiv Bağlantısı
  • S. C. Tucker, et al. (2002). Replication Of Cryptococcus Neoformans In Macrophages Is Accompanied By Phagosomal Permeabilization And Accumulation Of Vesicles Containing Polysaccharide In The Cytoplasm. PNAS, sf: 3165-3170. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/02/2023 10:25:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8608

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Beslenme Davranışları
Yok Oluş
Kuş
Hormon
Makroevrim
Genetik Mühendisliği
Doğa Gözlemleri
Eşey
Antikor
Biyocoğrafya
Doğa Yasası
Böcek Bilimi
Hız
Vejetaryen
Bilim İnsanı
Besin
Köpekgil
Kozmoloji
Radyasyon
Komplo
Kromozom
Bakteri
Robot
Enerji
Epidemik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Y. Genceroğlu, et al. Bağışıklık Sisteminin, Eş Zamanlı Mantar ve Virüs Enfeksiyonları (Ko-Enfeksiyon) ile Aynı Anda Nasıl Baş Ettiği Çözülüyor!. (25 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 3 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8608
Genceroğlu, M. Y., Bakırcı, Ç. M. (2020, April 25). Bağışıklık Sisteminin, Eş Zamanlı Mantar ve Virüs Enfeksiyonları (Ko-Enfeksiyon) ile Aynı Anda Nasıl Baş Ettiği Çözülüyor!. Evrim Ağacı. Retrieved February 03, 2023. from https://evrimagaci.org/s/8608
M. Y. Genceroğlu, et al. “Bağışıklık Sisteminin, Eş Zamanlı Mantar ve Virüs Enfeksiyonları (Ko-Enfeksiyon) ile Aynı Anda Nasıl Baş Ettiği Çözülüyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 25 Apr. 2020, https://evrimagaci.org/s/8608.
Genceroğlu, Mehmet Yunus. Bakırcı, Çağrı Mert. “Bağışıklık Sisteminin, Eş Zamanlı Mantar ve Virüs Enfeksiyonları (Ko-Enfeksiyon) ile Aynı Anda Nasıl Baş Ettiği Çözülüyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, April 25, 2020. https://evrimagaci.org/s/8608.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.