Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir? Semptomları ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir? Semptomları ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir? Vecteezy
4 dakika
7,484
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat
Yaygın Anksiyete Bozukluğu
  • Türkçe Adı Yaygın Anksiyete Bozukluğu
  • İngilizce Adı Generalized Anxiety Disorder
  • ICD F.41.1
  • Diğer İsimleri Yaygın Kaygı Bozukluğu, Genel Kaygı Bozukluğu

Yaygın Anksiyete Bozukluğu; kişinin en az 6 aylık bir zaman dilimi boyunca olay veya etkinliklerden bağımlı veya bağımsız şekilde kendini denetlemekte güçlük çektiği, yoğun kaygılı ve kuruntulu bir halde bulunması olarak tanımlanmaktadır.

Kişi kontrolü yitirmekten korkabilir, zihni sürekli tetik halindedir. Zaman zaman ortaya çıkan kalp çarpıntıları ve bedensel ağrılar kişinin kaygılı yapısından ötürü bir kısır döngüye dönüşerek daha da kaygılanmasına yol açabilir. Modern yaşamla birlikte anksiyetenin yaşanma sıklığı ve anksiyete bozukluklarının prevalansı, yani görülme sıklığı artmıştır. Anksiyete son 20 yılın en yaygın psikiyatrik bozukluğu olarak ilgi odağı haline gelmiştir.

Belirti ve Bulgular

DSM-5'te (Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı), Yaygın Anksiyete Bozukluğu için tanı kriterleri aşağıdaki maddelerden oluşur:[1]

Tüm Reklamları Kapat

  • Dinginleşememe (huzursuzluk), gergin ya da sürekli diken üzerinde olma.
  • Kolay yorulma.
  • Odaklanmada güçlük çekme ya da zihnin sürekli dolu olması hissi.
  • Kolay sinirlenme.
  • Kas gerginliği.
  • Uyku bozukluğu. (Uykuya dalmakta veya uykuyu sürdürmekte güçlük çekme ya da dinlendirmeyen, doyurucu olmayan bir uyku uyuma.)

Bu belirtilere ek olarak kişi, kuruntularını denetim altına almakta güçlük çeker. En az 6 aylık bir sürenin hemen hemen her gününde birtakım olay ya da etkinliklere yönelik aşırı bir kaygı ve kuruntu vardır. Bu durum iş veya okul hayatında gözlenebilir, kişi hayatının bu alanlarına yönelik kaygı hissedebilir veya kaygı içeren beklentilere sahip olabilir.

Kişinin otonom sistemindeki aşırı duyarlılık, vücudun tüm sistemlerini etkileyerek farklı somatik şikayetlere neden olabilir. Örneğin solunum sisteminin etkilenmesi, göğüs kafesinde gerginlik hissi ve aşırı nefes alıp verme gibi semptomlar görülebilir. Bu nedenle de kardiyovasküler çarpıntı ve göğüs ağrısı şeklinde şikayetler ortaya çıkabilir.

Yaygın Kaygı Bozukluğu olan kişiler bu şikayetler sebebiyle psikolojikten ziyade fiziksel semptomlar deneyimledikleri için psikiyatri yerine iç hastalıkları veya kardiyoloji kliniklerine başvurabilirler. Hatta Yaygın Anksiyete Bozukluğuna sahip bireyler, bu hekimlere psikiyatrlara oranla 2 kat daha fazla başvurmaktadır. Kardiyak kökenli olmayan göğüs ağrısı yakınmaları bulunan hastaların çoğunluğunda Yaygın Anksiyete Bozukluğu görülür.

Tedavi veya İdare Yöntemleri

Yaygın Anksiyete Bozukluğu tedavisinde farmakolojik tedavi ve Bilişsel Davranışçı Terapi etkili olmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Farmakolojik tedavi yaklaşımında birçok farklı ilaç kullanılabilir. Bu ilaçlar arasında Benzodiazepinler, Trisiklik Antidepresanlar, Seçici Seratonin Geri Alım İnhibitörleri (SSRI), Beta Blokerleri gibi birçok farklı ilaç türü yer alır.

Bilişsel Davranışçı Terapi'de ise Yaygın Anksiyete Bozukluğu yaşan kişilerin kendileri için yabancı olan herhangi bir durumu "tehlikeli" olarak değerlendirmesi ve bu varsayımla hareket etmesinin üstünde durulur. Anksiyete yaratan düşüncelerin altında yatan inançları saptayarak mantıklı ya da mantık dışı temellerini, geçerliliklerini ve kaygının gerçekten yaşanma olasılığını sorgulatmak temel amaçtır. Bu terapi yaklaşımının neticesinde, rahatsızlığı yaşayan kişi işlevsizlik yaratan düşünceleri akılcı ve gerçekçi alternatifleriyle değiştirmeyi öğrenecektir.

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Yaygın Anksiyete Bozukluğunun gelişiminde genetik aktarım, çevresel faktörler, biyolojik faktörler ve kişilik yapısı etkili olmaktadır. Hastaların birinci derecede akrabalarının %15'inde Yaygın Anksiyete Bozukluğuna rastlanmaktadır. Yaygın Anksiyete Bozukluğunun belirtilerinin oluşmasında özellikle GABA Benzodiazepin kompleksinin ve Serotonerjik sistemin önemli rolleri olduğu düşünülmektedir.[2]

Psikososyal yaklaşıma göre anksiyete, bağ kurulan ebeveynden gerçek veya hayali bir ayrılmaya karşı geliştirdiğimiz bir güvensizlik tutumudur. Ebeveynin yeterli ilgi göstermediği, aşırı koruyucu tutum sergilediği veya duygularını ifade etmediği bir ilişki biçimi çocukta Yaygın Anksiyete Bozukluğu oluşmasına zemin hazırlar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Psikoanalitik Teori'ye göre anksiyete, çözümlenmemiş bilinçdışı libidinal veya saldırganca dürtülerin yarattığı doyum arzusu ile bunun oluşturacağı tehlike arasındaki intrapsişik (düşünsel) çatışmadan kaynaklanmaktadır. Bir başka deyişle toplumun istekleriyle uyuşmayan bilinçdışı düşüncelerle duygular bilinç düzeyine çıkmaya çalışır ve kişinin eyleme geçme olasılığı doğar. Bu düşüncelerin baskılanmasıyla kişide anksiyöz bir yapı oluşabilir.

Bilişsel ekol, Yaygın Anksiyete Bozukluğu yaşayanların kendilerinin sürekli tehlike altında olduklarına inandığı düşüncesini benimser. Bu kişilerde çeşitli bilişsel çarpıtmalar söz konusudur. Bunun neticesinde kişi, çevredeki olayları kontrol edemeyeceği düşüncesini geliştirir. Kontrol edememe fikrinin sonucu olarak da süreğen bir şekilde çaresiz ve kaygılı hisseder.

Eşlik Eden Diğer Rahatsızlıklar (Komorbidite)

Yaygın Anksiyete Bozukluğuna çoğunlukla başka bir psikiyatrik rahatsızlık eşlik eder. Araştırmalarda komorbidite oranlarının %81'e kadar çıktığı görülmektedir. Majör Depresyon ve Panik Bozukluk, Yaygın Anksiyete Bozukluğuna en fazla eşlik eden rahatsızlıklardır. Yani Yaygın Anksiyete Bozukluğunun tek başına görülmesi nadir bir durumdur. Bu durum YAB'nun tespiti ve tedavisindeki güçlüklerden biridir.[3]

Bir başka önemli problem ise alkol ve sedatif-hipnotiklerin gevşetici etkilerinden yararlanarak kaygılarını dindirmeye çalışan hastalarda %25'i bulan oranlarda bağımlılık gelişmesidir. Yaygın Anksiyete Bozukluğuna eşlik eden en yaygın tıbbi rahatsızlıklar ise şu şekilde sıralanabilir:

  • Huzursuz Bağırsak Sendromu,
  • Ülseratif kolit,
  • Diabetes mellitus,
  • Kronik Yorgunluk Sendromu.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

Yaygın Anksiyete Bozukluğu erken yaşlarda ve sinsice başlayan bir rahatsızlıktır. Az sayıda remisyon (hastalığın görülmediği zaman aralığı) dönemleriyle birlikte, belirtilerde alevlenme ve sönmeler tipiktir. Toplumda ortalama görülme sıklığı %8'dır. YAB'nun kadınlarda görülme oranı erkeklere oranla daha yüksektir. Kadınların olumsuz hayat olaylarına erkeklere oranla daha duyarlı olmaları ve menstrüel döngüye eşlikçi olan ruhsal rahatsızlıklar nedeniyle erkeklerden daha fazla etkilendiği tahmin edilmektedir.[4]

Etimoloji

Anksiyete terimi, Latince bir kelime olan "anxius" kelimesinden gelmektedir. Kaygı ve üzüntü hali anlamına gelen "anxius" kelimesinin kökeni 1525 yılına kadar takip edilebilmiştir. Anksiyöz kelimesinin kökeni ise anlamı "boğulmak, nefes alamamak" olan Latince "angere" kelimesinden türemiştir.[3]

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
40
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 18
  • Umut Verici! 17
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 12
  • Bilim Budur! 8
  • Muhteşem! 7
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Üzücü! 5
  • Güldürdü 3
  • Grrr... *@$# 3
  • Korkutucu! 3
  • İnanılmaz 1
  • İğrenç! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/07/2024 15:31:33 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/14527

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Element
Venüs
Haber
Köpekgil
Doğru
Elementler
Evrim Ağacı
Elektrik
Diş Gelişimi
Nöronlar
Beyin
Abd
Yörünge
Kertenkele
Su
Gazetecilik
Müzik
Elektromanyetik
Evrimsel Süreç
Evrim Teorisi
Dünya Dışı Yaşam
Hücre
Aşı
Beslenme Davranışı
Kalıtım
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
E. Gökçeoğlu, et al. Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir? Semptomları ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir?. (6 Mayıs 2023). Alındığı Tarih: 24 Temmuz 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/14527
Gökçeoğlu, E., Alparslan, E. (2023, May 06). Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir? Semptomları ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir?. Evrim Ağacı. Retrieved July 24, 2024. from https://evrimagaci.org/s/14527
E. Gökçeoğlu, et al. “Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir? Semptomları ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir?.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, 06 May. 2023, https://evrimagaci.org/s/14527.
Gökçeoğlu, Emre. Alparslan, Eda. “Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir? Semptomları ve Tedavi Seçenekleri Nelerdir?.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, May 06, 2023. https://evrimagaci.org/s/14527.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close