Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Yaratılışa Kanıt Gösterilen Makale, Metodoloji ve Kaynakların İddiaları Desteklemediğinin Tespit Edilmesi Sonucu, 30 Yıl Sonra Yayından Kaldırıldı!

Yaratılışçılar Tarafından Fonlanan Dr. Dmitry Kuznetsov, Akademik Kariyeri Boyunca Yaratılışçı İddiaları "Destekleyen" Sonuçlar Yarattı!

Yaratılışa Kanıt Gösterilen Makale, Metodoloji ve Kaynakların İddiaları Desteklemediğinin Tespit Edilmesi Sonucu, 30 Yıl Sonra Yayından Kaldırıldı! WTOP
Makalede kullanılan vole canlısına bir örnek.
8 dakika
4,785
  • Evrimsel Biyoloji
  • Akademi Dünyası
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Yaratılışçılık, türlerin evrim yoluyla var olmadıklarını, bunun yerine son halleriyle, birdenbire var edildiklerini iddia eden, bilimsel temeli olmayan bir inanç akımıdır. Yaratılışın ne olduğu ile ilgili daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan, yaratılışçılık akımı hakkında daha fazla bilgiyi ise buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

160 yıldır evrim ve bilim karşıtı yaratılışçılık belli kesimlerce sürdürülse de, bilimsel veriler evrimsel biyolojinin öngörüleriyle tamamen uyuşmaktaydı; bu nedenle bilim camiasında %98'i aşkın oranda evrim insanların ve diğer tüm canlıların kökenini açıklayan bilimsel açıklama kabul edilmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Buna rağmen yaratılışçı akımlar, akademik olarak yayınlanmış, kendi argümanlarıyla az çok örtüşen az sayıda makaleyi cımbızlayarak, düşük kaliteli dergilerde yayınlanmış makaleleri örnek göstererek ve geri kalan yüz binlerce saygın ve geniş kabul gören evrim makalesini görmezden gelerek, bilim camiasında evrim karşıtlığı gerçekte olandan daha yaygınmış gibi bir algı yaratmaya ve halkın görüşlerini kendi inançlarından yöne değiştirmeye çalışmaktadırlar.

Bu makalelerin en meşhur örneklerinden birisi, Rus araştırmacı Dmitrii Kuznetsov tarafından 1989 yılında International Journal of Neuroscience dergisinde yayımlanan bir makaledir.

Tüm Reklamları Kapat

Makalenin ismi fazlasıyla uzun: In Vitro Studies of Interactions Between Frequent and Unique Mrnas and Cytoplasmic Factors from Brain Tissue of Several Species of Wild Timber Voles of Northern Eurasia, Clethrionomys Glareolus, Clethrionomys Frater and Clethrionomys Gapperi: a New Criticism to a Modern Molecular-Genetic Concept of Biological Evolution

Türkçesi: Kuzey Avrasyalı Vahşi Odun Volelerinin (Clethrionomys Glareolus, Clethrionomys Frater ve Clethrionomys Gapperi) Beyin Dokularından Alınan Sık ve Eşsiz mRNA'lar ile Sitoplazmik Faktörlerin Arasındaki Etkileşimlerin In Vitro Araştırılması: Biyolojik Evrimin Modern Moleküler Genetik Konseptine Yeni Bir Eleştiri

Vole, lemming ve hamster gibi ufak kemirgenlerin yakın bir kuzeni olan bir hayvandır. Çoğu zaman bu yakın kuzenlerine göre daha ufak bedenleri, daha kıllı bir kuyruğu, daha yuvarlak bir kafası, daha ufak gözleri ve kulakları bulunur. Ayrıca diş yapısı da farklıdır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kuznetsov'un iddia ettiğine göre, araştırmasında kullandığı volelerden birisinin mRNA'sı, o vole türünde protein sentezini bloke ediyordu. Ancak aynı mRNA, atasal olduğu düşünülen vole türünde ve daha uzak bir vole türünde translasyon olayını bloke etmiyordu. Dolayısıyla Kuznetsov, şu sonuca vardı:

Bu çalışma, harmoni içinde yaşayan çok sayıda farklı canlının kökenlerine yönelik problemlere dikkat çeken genel yaratılışçı konseptleri destekleyen niteliktedir.

Yani Kuznetsov, bu kadar farklı sayıda canlının evrimleşemeyeceğini, bunun yerine her birinin son haliyle, birdenbire var edilivermesi gerektiğini düşündüğünü ileri sürmekteydi. Bunu destekleyen veri olaraksa, 3 vole türünün mRNA'sından basit bir filogenetik ağaç (evrim ağacı) çıkarılamıyor oluşunu kanıt gösteriyordu.

Görülebileceği gibi, başlıkta "evrim eleştirisi" olması ve içeriğinde de evrime karşıt birkaç cümle bulunması, bilimsel gerçeklerin karşıtlarınca bu makalenin yaygın olarak örnek gösterilmesine neden oldu. Hoş, bu tarz "akademik makaleye dayalı argümanlar" Türkiye'deki evrim karşıtlığı için fazla üst düzey olacak, ülkemizde bu makaleyi pek duymadık. Ancak yurt dışındaki bilim karşıtları arasında makale oldukça popülerdi diyebiliriz.

Artık değil.

Çünkü makale, 8 Kasım 2019'da dergi editörlerince geri çekildi. Makale geri çekmeleri (İng: "retraction"), yayınlanmış bir makalede kabul edilemez düzeyde hata bulunması, intihal, veri çarpıtması, yalan söyleme gibi ileri düzeyde etik suçlar olduğunda yapılan bir uygulama. Örneğin Retract Watch gibi oluşumlar, akademik dünyayı yakından takip ederek hangi makalelerin neden geri çekildiğini raporluyorlar.

Tüm Reklamları Kapat

Makalenin Yayınlanmasından 5 Sene Sonra Şikayet Edilmişti!

Retract Watch tarafından hazırlanan raporda, bilim camiasında makaleye yönelik gelen eleştirilerin yeni olmadığına dikkat çekiyor. Dergi editörleri, konu hakkındaki ilk resmi şikayeti 1994 yılında aldılar. İsveç'teki Uppsala Üniversitesi Moleküler Hücre Biyolojisi Bölümü'nde profesör olan ve şu anda İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi başkanı olan Dan Larhammar, resmi bir editöre mektup ile şikayette bulundu. Mektubunun sonuç paragrafı şöyleydi:

Sonuç olarak, Kuznetsov'un deneysel konsepti belirsizdir ve kullandığı yöntem yerleşik bilimsel deneyimlerimize aykırıdır. Dahası, iddia ettiği sonuçlar nitel olarak ortaya konamamıştır. Kuznetsov tarafından kullanılan kilit metodolojik referanslar, Medline veya CASSI gibi veritabanlarında bulunmayan dergilerdir. Bunlar ve diğer birçok referansı sorunludur: Bazı makalelerin yazarları bulunamamaktadır, bir yazar Kuznetsov tarafından kendisine atfedilen makaleyi yazmamıştır, birçok diğer makalede bariz yazım hataları bulunmaktadır, vs. Bunlara bağlı olarak, Kuznetsov'un "biyolojik evrimin modern moleküler-genetik konsepti eleştirisini" hiçbir bilimsel temele dayanmayan bir metin olduğu sonucuna varmaktayım.

Ne var ki, editöre mektup yayınlanmış olsa da makale, o dönemde geri çekilmedi. 2018 yılında, aradan geçen 24 seneden sonra, makalenin halen yayında olduğunu fark eden Dr. Larhammar, ufak bir şaşkınlık geçirdikten sonra dergi editörleriyle yeniden irtibata geçmeye karar verdi. Makalenin düşük kalitede olduğunu gösteren kanıtları onlara tekrardan sundu, detaylarını anlattı. Sonunda dergi, makaleyi yayından kaldırma kararı aldı. Kararda şu cümlelere yer veriliyor:

International Journal of Neuroscience'ın editörleri ve yayıncıları olarak bu makaleyi geri çekme kararı almış bulunmaktayız. (...) Makale, sunulan deneysel sonuçların güvenilmez doğasından ötürü geri çekilmiştir. Bu konudaki endişe ilk olarak Dan Larhammar tarafından 1994 yılında editöre mektup yoluyla bildirilmiştir. (...) Yakın geçmişte yeniden bu yönde endişeler dile getirilmiştir ve derginin şu anki Baş Editörü ve Yardımcı Editörleri tarafından yapılan soruşturma sonucunda; Metotlar kısmında verilen referansların, araştırmada kullanılan sıra dışı yöntemi doğrulamak için yeterli olmadığı ve Sonuçlar kısmındaki bilgilerin, araştırmada kullanılan mRNA'ların ve protein ürünlerinin kalitesini ispatlayamadığı tespit edilmiştir. Buna bağlı olarak, makalede varılan sonuçlar temelsizdir ve makalenin ana argümanlarını destekleyememektedir.

Makale geri çekmelerine yönelik COPE yönergeleri çerçevesinde, makalenin yazarına ulaşmaya çalıştık; ancak hiçbir denememizde başarılı olamadık. (...) Makale çevirimiçi olarak akademik kaynaklarda erişilebilir kalacaktır; ancak her bir sayfasında "Geri Çekildi" damgası bulunacaktır.

Tüm Reklamları Kapat

Kuznetsov'un Bilimsel Geçmişi Şaibeli!

2013 yılında The Scientist dergisi tarafından duyurulduğu üzere, Dmitry Kuznetsov, hakkında ileri sürülen bilimde görevleri kötüye kullanmak suçlarından ötürü British Journal of Medicine and Medical Research ve International Research Journal of Pure and Applied Chemistry dergilerinin baş editörlüğünden ayrılmak zorunda kalmıştı.

Rus biyokimyagerin mesleğini kötüye kullanma soruşturması, ilk olarak The Scientist tarafından gün yüzüne çıkarılmıştı. O araştırmada, bu makaleye yönelik problemlerden de söz edilmişti; ancak tek problem bu değildi.

1994 yılında makalesindeki verileri kötüye kullandığının tespit edilmesinden birkaç sene sonra, İtalyan bir matematik öğretmeni olan Gian Marco Rinaldi, Kuznetsov'un İsa zamanından kaldığı söylenen bir kadife kumaş parçası üzerindeki bir araştırmasını incelemeye başladı. Kuznetsov, karbon tarihlendirme yöntemiyle kumaşın İsa zamanından kalma olduğunu iddia etmekteydi; ancak yapılan incelemeler, kumaşın 1500'lü yıllarda üretildiğini gösterdi. Biraz daha derinlemesine araştırıldığında, 2007 yılında yayınlanan bir rapora göre, Kuznetsov'un söz konusu kumaş parçasının İsa zamanından kalma olduğunu iddia etmesi amacıyla zengin bir yaratılışçıdan maddi ödemeler aldığı tespit edildi.

Bundan güç alan Rinaldi, yıllar boyunca Kuznetsov'un diğer alanlardaki araştırmalarını da incelemeye aldı. Kuznetsov'un bir makalesinde analiz ettiği İrlanda'dan gelen ketenlerin, gerçekte var olmayan kazı alanlarından çıkarıldığını tespit etti. Diğer makalelerinde kullanılan kaynaklar ve yazarlar, gerçekte var olmayan makale ve yazarlara aitti! Kuznetsov, bu konuda yaptığı bir savunmada, söz konusu kişilerin isimlerinin bulunamama nedeninin, Rusça, Ukraynaca, Sırpça, Bulgarca, ve diğer yerel dillerde yayınlanmış makaleleri kaynak göstermiş olduğunu, bu dergilerin birçoğunun 1990'lı yıllarda yayın hayatını sonlandırdıkları olduğunu ileri sürdü. Rinaldi'nin tüm bulgularına, Antiquity dergisinde yayımladığı makaleden erişilebilir. Ayrıca kendi internet sitesinde de Kuznetsov hakkındaki yeni bulgularını yayınlamaya devam ediyor.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Arthur ve Altın Halat: Destansoy Ailesi'nin Efsaneler Koleksiyonu

Kocaman bir mahzen hayal edin; içinde antik kralların mumyalarından büyük savaşçıların savurduğu parlak kılıçlara, dünyanın en etkileyici hazineleri olsun! Peki ama tek bir insan böyle bir koleksiyona nasıl sahip olabilir? Kimdir bu Profesör Destansoy?

Destansoy Ailesi’nin sırlarını keşfedeceğimiz bu ilk macerada Vikinglerin topraklarına gidiyoruz. Bakalım beklenmedik kahramanımız Arthur, sihirli cisimler ve kudretli tanrılarla dolu bu diyarda, dehşet saçan efsanevi yaratıkları alt edip kasabasını donmaktan kurtarabilecek mi?

Destansoy Ailesi’nin Efsaneler Koleksiyonu hakkında: Destansoy Ailesi olarak binlerce yıldır efsanevi yaratıkların ve cisimlerin toplanması ve korunması görevini üstlenmiş durumdayız. Ve bendeniz Profesör Destansoy, bu görev sırasında yaşadığımız müthiş olayları bir araya getirmeye karar verdim. Bu sayfalarda ve gelecek diğer kitaplarımda ailemizin destansı maceralarının öykülerini bulacaksın.

“Macera, mitolojik karakterler ve kolay okunan kitapları seven çocuklar içim tam bir ziyafet.”

—BookTrust
Kirkus Yılın En İyi Resimli Kitabı seçkisinde
Devamını Göster
₺72.00
Arthur ve Altın Halat: Destansoy Ailesi'nin Efsaneler Koleksiyonu

Sadece Rinaldi de değil; bağımsız diğer araştırmacılar tarafından yapılan incelemelerde de Kuznetsov'un makalelerinde kullandığı yöntemler tekrar edilmeye çalışıldı; ancak PNAS'ta yayınlanan bir makaleye göre Coey ve arkadaşları, Kuznetsov'un iddia ettiği gibi ATP üretiminin manyetik alanlardan veya manyetik magnezyum izotoplarından etkilendiğini görmediler. Coey, makaledeki hataların insani bir hatadan ibaret olmadığını, daha ziyade şaibeli araştırma yöntemlerinden kaynaklandığını söylüyor. Kuznetsov'un bu konudaki savunması ise şöyle:

İnsanların benim araştırmalarımı neden doğrulayamadıklarını anlatmaktan bittim tükendim. Aslına bakarsanız, bu tarz eleştirilere yanıt vermeyi 10 sene kadar önce bıraktım.

Sonuç

Kuznetsov'un yaptığı, ufak bir veri parçasından yola çıkarak, o güne kadar yüz binlerce ayrı veri hattından toplanan verilerin işaret ettiği sonucun taban tabana zıttı bir sonuca ulaşma hatasıdır. Aceleci genelleme safsatası olarak sınıflandırabileceğimiz bu temel mantık hatası, olağanüstü iddialar olağanüstü kanıtlar gerektirir şeklinde özetlenen temel bilimsel prensiple çelişmektedir.

Söz konusu mRNA'lar yüksek kalitede toplanmış olsaydı ve vole türleri arasında basit bir filogeni üretilemiyor olsaydı bile, olası diğer tüm açıklamaları elemeksizin, evrimsel tarihi net bir şekilde ortaya koyan diğer tüm veri hatlarının (genetik, paleontolojik, morfolojik, histolojik, fizyolojik, sitolojik, vb. veri hatlarının) da hatalı olduğunu ileri sürmek mümkün olmazdı. Kaldı ki, bilimsel bir açıklamanın çürütülmesi, ispatlanmamış olan kendi hayat görüşümüz için kanıt teşkil etmezdi. Bir iddia pozitif olarak ispatlanmadıkça, negatif olarak alternatiflerinin çürütülmesi çok nadiren o iddiayı güçlendirir. Çünkü olası açıklamalar yelpazesi çok geniştir ve elbette ki birçok diğer olasılık, hatalı oldukları için elenecektir; ancak kendi doğrularımızın "gerçek" olması için herhangi bir neden yoktur. Ta ki o yönde bilimsel kanıtlar üretene dek... Bu konuyla ilgili olarak bilimde boş hipotez kavramını öğrenmenizi tavsiye ederiz.

Sonuç olarak, eğer ki "akademik makale" kavramının altını oyarak, saygın olmayan veya alanda kabul görmemiş, şaibeli dergilerde yapılan yayınları "bilimsel veri" olarak alırsak veya modern akademik kayıtları gerçekten inatla didik didik edersek, kendi inançlarımızı bilimsel olarak destekleyen veriler varmış gibi sonuçlara varabiliriz. Bu, söz konusu sonuçların bilimsel geçerliliğini ortaya koymayacağı gibi, bilimsel genel kanının (konsensüsün) bizim inançlarımızdan veya şahsi kanaatlerimizden yana olduğu anlamına da gelmemektedir.

Bilim, çok sayıda bağımsız makalenin aynı sonuçlara varması yoluyla ilerler; tekil makalelerin sıra dışı iddiaları doğrudan "genel geçer" bir seviyede kabul görmez. Bu nedenle bir araştırma yayınlandıktan sonra en azından 10-15 sene beklemekte fayda vardır; çünkü ancak bu kadar sürede diğer bilim insanları söz konusu makalenin sonuçlarını tekrar edip, benzer sonuçlara ulaşıp ulaşamadıklarını sınayabilirler.

Hepsinden önemlisi, bilimsel bir sorgulamada amaç gerçeğe ulaşmak olmalıdır; şahsi kanaatlerimizi doğrulamak (yani hüsnükuruntu) değil! Bu yapılacak olursa, evrimin gerçekliği konusunda bilim camiasında herhangi bir şüphe olmadığı net bir şekilde görülecektir.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
10
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 16
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • A. Yeager. Paper Used In Creationist Teaching Retracted After 30 Years. (11 Kasım 2019). Alındığı Tarih: 15 Kasım 2019. Alındığı Yer: The Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • Retraction Watch. Thirty Years After Publication, A Paper Cited By Creationists Is Retracted. (11 Kasım 2019). Alındığı Tarih: 15 Kasım 2019. Alındığı Yer: Retraction Watch | Arşiv Bağlantısı
  • K. Grens. Editor Quits After Fraud Allegations. (10 Temmuz 2013). Alındığı Tarih: 15 Kasım 2019. Alındığı Yer: The Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • K. Grens. Accused “Fraudster” Heads Two Journals. (2 Temmuz 2013). Alındığı Tarih: 15 Kasım 2019. Alındığı Yer: The Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • Editors. (2019). Retraction: In Vitro Studies Of Interactions Between Frequent And Unique Mrnas And Cytoplasmic Factors From Brain Tissue Of Several Species Of Wild Timber Voles Of Northern Eurasia, Clethrionomys Glareolus, Clethrionomys Frater And Clethrionomys Gapperi: A New Criticism To A Modern Molecular-Genetic Concept Of Biological Evolution. International Journal of Neuroscience. | Arşiv Bağlantısı
  • D. Kuznetsov. (1988). Retracted Article: In Vitro Studies Of Interactions Between Frequent And Unique Mrnas And Cytoplasmic Factors From Brain Tissue Of Several Species Of Wild Timber Voles Of Northern Eurasia, Clethrionomys Glareolus, Clethrionomys Frater And Clethrionomys Gapperi: A New Criticism To A Modern Molecular-Genetic Concept Of Biological Evolution. International Journal of Neuroscience, sf: 43-59. | Arşiv Bağlantısı
  • D. Crotty, et al. (2012). Reexamination Of Magnetic Isotope And Field Effects On Adenosine Triphosphate Production By Creatine Kinase. PNAS, sf: 1437-1442. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/02/2023 06:27:36 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8045

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Beslenme Davranışları
Yok Oluş
Kuş
Hormon
Makroevrim
Genetik Mühendisliği
Doğa Gözlemleri
Eşey
Antikor
Biyocoğrafya
Doğa Yasası
Böcek Bilimi
Hız
Vejetaryen
Bilim İnsanı
Besin
Köpekgil
Kozmoloji
Radyasyon
Komplo
Kromozom
Bakteri
Robot
Enerji
Epidemik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Yaratılışa Kanıt Gösterilen Makale, Metodoloji ve Kaynakların İddiaları Desteklemediğinin Tespit Edilmesi Sonucu, 30 Yıl Sonra Yayından Kaldırıldı!. (15 Kasım 2019). Alındığı Tarih: 4 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8045
Bakırcı, Ç. M. (2019, November 15). Yaratılışa Kanıt Gösterilen Makale, Metodoloji ve Kaynakların İddiaları Desteklemediğinin Tespit Edilmesi Sonucu, 30 Yıl Sonra Yayından Kaldırıldı!. Evrim Ağacı. Retrieved February 04, 2023. from https://evrimagaci.org/s/8045
Ç. M. Bakırcı. “Yaratılışa Kanıt Gösterilen Makale, Metodoloji ve Kaynakların İddiaları Desteklemediğinin Tespit Edilmesi Sonucu, 30 Yıl Sonra Yayından Kaldırıldı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 15 Nov. 2019, https://evrimagaci.org/s/8045.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Yaratılışa Kanıt Gösterilen Makale, Metodoloji ve Kaynakların İddiaları Desteklemediğinin Tespit Edilmesi Sonucu, 30 Yıl Sonra Yayından Kaldırıldı!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 15, 2019. https://evrimagaci.org/s/8045.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.