Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Yapay Zeka Sayı Algısı Geliştirip Sayıların Anlamını Öğrenebilir mi?

Yapay Zeka Sayı Algısı Geliştirip Sayıların Anlamını Öğrenebilir mi? Joinn
Derin öğrenme ve sayı algısı
7 dakika
4,196
  • Yapay Zeka
  • Makina Öğrenmesi
Evrim Ağacı Akademi: Yapay Zeka Felsefesi Yazı Dizisi

Bu yazı, Yapay Zeka Felsefesi yazı dizisinin 4. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Yapay Zekanın Bilinç Kazanması Mümkün Olabilir mi? Eğer Mümkünse, Yapay Zeka Nasıl Bilinç Kazanabilir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Podcast
8:51
Altay Kenger
Seslendiren
6
  • İndir

Bilgisayara kıyasla bir insan, dört kediye, dört elmaya veyahut dört adet kaleme baktığında bunların ortak noktasının soyut bir kavram olan "dört" olduğunu onları saymaya gerek duymadan hemen anlar. Acaba yapay zeka da bir gün böyle bir yeti geliştirebilir mi?

İşte Science Advances adlı dergide Andreas Nieder ve ekibinin yayımlamış olduğu bir çalışma, bu sorunun cevabına yönelik bulgular tespit etti. Nieder'e göre bu çalışma yapay zekanın (YZ), insanların ve hayvanların sayı algısına benzer bir algı geliştirmeye başladığına dair ipuçları barındırıyor.

Bu Reklamı Kapat

Bir Bilgisayar (Makina), Nesneleri Nasıl Öğrenir?

Bir bilgisayarın sayı sayabilmesi için, evvela, ondan neyi saymasını (elma, insan ya da ağaç saymasını) istediğimizi açık bir komutla belirtmemiz gerekmektedir. Bunu yapabilmesi için de ilk etapta bu nesnelerin birtakım özelliklerinden (örneğin, eğer bu bir elma ise elmanın şekli veya rengi gibi) yola çıkarak içinde pek çok nesnenin bulunduğu veya bulunmadığı fotoğrafları inceleyip o nesneyi iyice tanıması öğretilir. Bu eğitim esnasında bilgisayar, fotoğraflarda o nesneyi görüp görmediğine dair tahminlerde bulunur ve tahminlerin doğruluğuna dayanarak istatistiksel modelini ona göre uyarlar. Sürecin sonunda model, bir insan tarafından denetlenerek öğrenmenin gerçekleşip gerçekleşmediği kontrol edilir.

Derin Öğrenme Nedir?

Modern bir YZ sistemi eğitim esnasında gösterilen milyonlarca fotoğraftan sonra artık belli bir nesneyi tanıma konusunda otomatik hale gelir. İnsan tarafından artık denetlenmeye gerek duyulmayan bu öğrenme sistemleri, zaman içerisinde, fotoğraflardaki belli bir nesnenin ona özgü belli birtakım kısımlarını "görmeye" başlar. Diğer bir deyişle, belli çizgilerin ve belli dairesel kıvrımların bir arada bulunuşundan hareketle bilgisayar kendi kendine bir "soyutlama" yaparak, söz gelimi, o objenin bir "elma" olduğunu algılar (örneğin, yuvarlağın birbirine karşıt olan iki yüzü hafif basıktır ve birinde yukarı doğru çıkan bir çizgi -sapı- vardır). Bu şekilde elmayı tanıyan bilgisayar ya da makine artık bir "elma kategorisi" oluşturmuştur.

Bu Reklamı Kapat

Belli şekilsel özelliklerin bir arada bulunuşundan hareketle bilgisayar bir fotoğraftaki pek çok nesnenin içerisinden
Belli şekilsel özelliklerin bir arada bulunuşundan hareketle bilgisayar bir fotoğraftaki pek çok nesnenin içerisinden "elma" nesnesini tanıyabilir.
Pixabay

Bu şekilde kendiliğinden ortaya çıkan yüksek seviye soyutlamalar, derin sinir ağları denen makine öğrenmesi tekniğinin en heyecan verici sonuçlarından biridir ve bir bakıma insan beyninin çalışma şekliyle benzerlik göstermektedir. "Derin" sözcüğü, yapay sinirsel ağın çoklu katmana sahip yapısından ileri gelmektedir. Edinilen bilgi ağ içerisinde bir katmandan diğerine daha da derinlere ilerledikçe makinenin nesneler arasında bulduğu ortak özellikler daha soyut hale gelmektedir.

Yapay sinir ağları (artificial neural networks), hayvanların (ve dolayısıyla insanların) beynindeki sinirlerin birbirleriyle kurdukları ağların modellenmesi yoluyla elde edilen bir yapay zeka uygulamasıdır. Bir yapay sinir ağına giren veri (girdi), makinenin daha önce deneyimlemiş olduğu şeyle örtüşüyorsa, bu ağı oluşturan yapay sinir hücrelerinin (sanal nöronların) birbirleriyle daha güçlü bağlar kurmasına neden olur. Böylece sistemin o veriye yönelik bilgileri kuvvetlenmiş olur.

Genel olarak bakacak olursak, bir nesnenin en soyut özellikleri, yapay sinir ağının en derinlerinde meydana gelir. Bu bağlamda, dikey/yatay çizgiler veya daire gibi en temel şekiller en üst katmanda; bir elma, bir kedi veya bir insan yüzü gibi karmaşık görüntüler ise en alt (en derin) katmanda ortaya çıkmaktadır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında bu tarz bir işleyiş, bazı yönlerden, insan dahil pek çok canlı türünün beyninde de benzer şekilde gerçekleşmektedir. Nasıl ki sanal nöronlar, öğrenilmiş ya da pekiştirilmiş verilerin sonucunda daha güçlü hale geliyorsa, canlı beyinlerinde bir uyarana maruz kalmış nöronlarda görülen sinirsel hareketlenmeleri de bu şekilde düşünebiliriz. Örneğin aşağıdaki videoda, genetiği değiştirilmiş bir farenin çeşitli sesler duydukça işitsel korteksindeki bazı nöronların aktif hale geçerek hücredeki kalsiyum seviyesi arttıkça nasıl da güçlü bir şekilde yeşil renkte parladığını görebilirsiniz. Diğer taraftan, canlı beyinlerinin karmaşık sinir ağları arasında öğrenmenin gerçekleştiği "en üst ya da en derin katman" diye herhangi bir tabakadan bahsetmek mümkün değildir.

Makinenin Sayı Algılayan Nöronları ve Canlılarda Sayı/Miktar Algısı

Andreas Nieder ve ekibinin bahsedilen çalışmasında, yapay sinir hücrelerinden oluşmuş bir bilgisayar modelinin, "sayı kavramı"na dair bir beceri geliştirmiş olabileceği gözlemlendi. Bu bulgu, kendisine verilen açık bir talimat olmadan, yapay zekanın neler öğrenebileceğine dair bir öngörü sunmasının yanı sıra hayvanlarda sayı kavramının nasıl geliştiğini inceleyen bilim insanlarına da yol gösterici olması bakımından büyük önem taşımaktadır.

Araştırmada kullanılan yapay sinirsel ağ, görsellerdeki nesneleri tanımlamak gibi temel görevleri yerine getirmek için eğitildikten sonra, belirli sayılara/miktarlara cevap veren yapay nöronlar geliştirdi. Bu yapay nöronlar; insanların ve diğer pek çok canlı türünün bir grup içerisindeki nesne sayısını kolaylıkla tahmin etme yeteneği arasında bir benzerlik olduğunu akıllara getirmektedir. Canlılardaki bu içgüdü sayı/miktar algı olarak adlandırılır. Bir nesneyi gördüğümüzde beynimizin bazı bölgeleri sadece o nesnenin varlığıyla aktif hale gelmeyip, aynı zamanda (o nesneyi saymadan) ondan kaç tane olduğu ya da miktarı ile ilgili olarak da harekete geçmektedir.

Bu sayıca çokluk kavramı evrimsel olarak biz dahil tüm canlılara evrimsel avantaj sağlamıştır. Örneğin, kara hayvanlarından olan siyah uluyan maymunlar (Alouatta pigra), rakip sürüdeki uluyan erkeklerin sayısına dayanarak karşılaştırmalı olarak grup büyüklüğünü değerlendirebilirler. Bu yetenek, maymunların daha geniş sürüler ile karşı karşıya kalabileceği riskli durumlardan kaçınmalarını sağlamaktadır.

Yürüttükleri çalışmada nörobiyolog Andreas Nieder ve meslektaşları, yapay bir sinir ağına nesneleri tanımayı öğretmek amacıyla içinde hayvan ve araç gibi nesneler olan yaklaşık 1.2 milyon etiketli görsel kullandı. Daha sonra araştırmacılar yapay zekaya içinde 1'den 30'a kadar nokta olan noktalı şablonlar göstererek çeşitli sanal nöronların nasıl cevap verdiğini kaydetti.

Bu Reklamı Kapat

Araştırmacılar YZ'ya içinde 1'den 30'a kadar nokta olan şablonlar göstererek çeşitli sanal nöronların nasıl cevap verdiğini kaydetti. Belli sayıda noktası olan şablonlar gösterildiğinde bazı nöronlar daha aktif hale geldi.
Araştırmacılar YZ'ya içinde 1'den 30'a kadar nokta olan şablonlar göstererek çeşitli sanal nöronların nasıl cevap verdiğini kaydetti. Belli sayıda noktası olan şablonlar gösterildiğinde bazı nöronlar daha aktif hale geldi.
Science News

Belli sayıda noktası olan şablonlar gösterildiğinde bazı nöronlar daha aktif hale geldi. Örneğin, 20 nokta değil de 2 nokta gösterildiğinde (veya tersi) bazı nöronlar buna daha güçlü şekilde cevap verdi. Bu durum, nöronların belli sayıları diğerlerine göre daha çok tercih ettiği anlamına geliyordu. Makinenin belli sayıları tercih ediş derecesi, daha sonra, maymun nöronlarından elde edilen önceki verilerle kıyaslandı. Sonuçlar neredeyse aynıydı.

Yapay zekanın sayıya ilişkin nöronlarının hayvanlardakine benzer bir sayı algısı geliştirip geliştirmediğini öğrenmek için Nieder ve ekibi yapay zekaya noktalara sahip şablon çiftleri gösterdi ve şablonların aynı sayıda nokta içerip içermediğini sordu. Yapay zeka, %81 oranında doğru cevap vererek buna benzer eşleştirme görevlerinde insanlar ve maymunlar kadar güzel bir performans sergiledi. Yine, insanlara ve diğer hayvanlara benzer şekilde, yapay zeka da birbirine yakın sayıda noktaları olan şablonları birbirinden ayırt etmede güçlük yaşamıştı.

Belli sayıda noktası olan şablonlar gösterildiğinde bazı nöronlar daha aktif hale geldi. Bu durum, nöronların belli sayıları diğerlerine göre daha çok tercih ettiği anlamına geliyordu. Makinanın belli sayıları tercih ediş derecesi, maymun nöronlarından elde edilen önceki verilerle kıyaslandı. Sonuçlar neredeyse aynıydı.
Belli sayıda noktası olan şablonlar gösterildiğinde bazı nöronlar daha aktif hale geldi. Bu durum, nöronların belli sayıları diğerlerine göre daha çok tercih ettiği anlamına geliyordu. Makinanın belli sayıları tercih ediş derecesi, maymun nöronlarından elde edilen önceki verilerle kıyaslandı. Sonuçlar neredeyse aynıydı.
Science News

Nieder, doğuştan getirdiğimiz sayı algımızla ilgili olarak, bunun görsel sistemimizin yapısıyla "bütünleşik" bir özellik olabileceğini iddia ediyor. İnsanların ve hayvanların gerçekleştirdiği yüksek seviyeli beyin faaliyetlerinin bazısı -siyah uluyan maymunlar örneğinde ve diğer pek çok örnekte de görüldüğü üzere- çevrenin yapısıyla ve çevreyle olan görsel deneyimlerimizle yakından ilişkilidir. Bundan dolayı, Nieder ve ekibinin yaptığı bu çalışma da makine öğrenmesinin, canlıların çevresini algılamasının temelinde yatan birtakım temel prensiplerle benzerlik taşıdığını gösteriyor.

Öte yandan, Padova'daki İtalyan Milli Araştırma Kurumunda hesaplamalı sinirbilimci olan Ivilin Stoianov ise yapay zekanın sayı algısı ile hayvan beyinlerindeki sayı algısı arasında bu türden bir doğrusal benzerlik olamayacağını söylemektedir. Ona göre bu yapay zeka, birçok etiketli görseli inceleyerek "görmeyi" öğrendi; oysa ki bu tarz bir öğrenme bebeklerin ve vahşi hayvanların etraflarındaki dünyayı algılayış yönteminden oldukça farklı.

Bu konudaki türlü görüşlere rağmen yapılan bu araştırmanın, insan bebeklerinde ve vahşi hayvanlarda sayı kavramının nasıl geliştiğine dair birtakım kavrayışlar sunacağı ümit ediliyor.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İçerikle İlgili Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 13
  • Muhteşem! 6
  • Umut Verici! 5
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • İnanılmaz 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Korkutucu! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • A. Stanton. Ai Develops Human-Like Number Sense – Taking Us A Step Closer To Building Machines With General Intelligence. (18 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 18 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • M. Temming. A New Ai Acquired Humanlike ‘Number Sense’ On Its Own. (18 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 18 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Science News | Arşiv Bağlantısı
  • A. N. P. Stevens, et al. Hayvan Bilinci. (18 Mayıs 2019). Alındığı Tarih: 18 Mayıs 2019. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  • A. Nieder, et al. (2019). Number Detectors Spontaneously Emerge In A Deep Neural Network Designed For Visual Object Recognition. Science Advances, sf: 1-10. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı Akademi: Yapay Zeka Felsefesi Yazı Dizisi

Bu yazı, Yapay Zeka Felsefesi yazı dizisinin 4. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Yapay Zekanın Bilinç Kazanması Mümkün Olabilir mi? Eğer Mümkünse, Yapay Zeka Nasıl Bilinç Kazanabilir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/10/2022 07:04:11 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7802

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Komplo Teorisi
Çocuklar İçin Bilim
Toprak
Vegan
Biyoçeşitlilik
Türkiye
İfade
Balık Çeşitliliği
Virüs
Taklit
Ölüm
Tardigrad
Genom
Cinsiyet Araştırmaları
Kilo
Su Ayısı
Dalga
Elektrokimya
Stres
Seçilim
Zooloji
Uçuş
Evrimsel Antropoloji
Hominidae
İklim Değişikliği
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.