Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Valentina Tereşkova: Uzaya Çıkan İlk Kadın!

Valentina Tereşkova: Uzaya Çıkan İlk Kadın! BBC
10 dakika
4,598
  • Biyografi Araştırmaları
  • Biyografi

Valentina Vladimirnova Tereşkova (İng: "Valentina Vladimirovna Tereshkova", Rus: "Валентина Владимировна Терешкова") uzaya çıkan ilk kadındır. 1963 yılında bu yolculuğu yaptığında sadece 26 yaşındaydı ve bu, onun ilk ve tek uzay yolculuğu oldu. Hayatının geri kalanını bu başarıdan kaynaklı doğan diplomatik sorumlulukları geçirse de uzaya geri dönme heyecanını hiçbir zaman yitirmemiştir: 2013 yılında, 76 yaşındayken, Mars'a tek yönlü bile olsa bir yolculuk için gönüllü olduğunu söylemiştir. Tereşkova'nın uzay yolculuğuysa, 16 Haziran 1963'te Vostok 6 fırlatıldığında, şu sözlerle başlamıştır:

Hey gökyüzü, şapkanı çıkar. Yoldayım!

Çocukluğu ve Eğitim Hayatı

Vladimir Tereşkova ve Elena Fyodorovna Tereşkova'nın üç çocuğundan ikincisi olarak, 6 Mart 1937'de Rusya'nın batısındaki Bolshoye Maslennikovo köyünde dünyaya geldi. Daha iki yaşındayken, babasını İkinci Dünya Savaşı'nda kaybetti. Annesi, bir tekstil fabrikasında çalışarak aileyi geçindirdi. Kardeşleri Vladimir ve Ludmilla çok küçüktü, dolayısıyla Valentina'nın evde annesine yardım etmesi gerekiyordu ve bu nedenle 10 yaşına kadar okula gidemedi; 16 yaşında bir lastik fabrikasında, 17 yaşında da tekstil fabrikasında çalışmaya başladı.

Tüm Reklamları Kapat

Çalışırken aynı zamanda eğitimine devam ediyordu. Ancak şartlar oldukça zordu: Okula gitmeden, posta yoluyla verilen dersleri alıyordu. Böylece hem çalışıyor ve aile bütçesine katkı sağlayabiliyordu hem de okuyordu. Epey zorlandığını belirtse de Hafif Sanayi Teknik Okulu'ndan mezun olmayı başardı. Fabrikada işçiyken Genç Komünist Birliği’ne katıldı ve heyecanlı karakteri sayesinde kısa sürede Komünist Parti üyeliğine ilerledi. Bu sırada mühendislik okurken yazdığı “Yörüngesel Uçaklar İçin Motorların Frenlenmesi” başlıklı tezi, "üstün nitelikli tez" seçildi.

1961'de Sovyetler Birliği'nin Genç Komünist Birliği ("Konsomol") sekreterliğine atandı ve Yaroslavl Hava Sporları Kulübü'ne katıldıktan sonra, paraşütle atlama ile ilgilenmeye başladı. 22 yaşındayken ilk paraşütle atlayışını gerçekleştirdi. Gökyüzüne olan sevgisi paraşütle atlama ile başlayan Tereşkova, bu sevdasını şöyle açıklamıştı:

Tüm Reklamları Kapat

Havayı hissetmek için paraşüt ipini çekmeden önce mümkün olduğunca uzun süre beklemeyi öğrendim; 40 saniye, 50 saniye... Gerçekten düşmüyor; tüm bedeninizde oluşan histen muazzam bir haz duyuyorsunuz. Bu harika bir his!

Spıutnik 1 ilk insan yapımı uzay uydusu, Yuri Gagarin ise 1961'de uzaya çıkan ilk insan olduktan sonra, Tereşkova da bundan hayli etkilendi ve Sovyet Uzay Programı için gönüllü oldu. Pilotluk deneyimi olmamasına rağmen, 126 paraşüt atlayışı olması nedeniyle programa kabul edildi. O zamanlar kozmonotlar, Dünya'ya dönerken, uzay kapsülü yere çarpmadan saniyeler önce kapsüllerinden paraşütle atlamak zorundaydılar. Tereşkova, bu iş için biçilmiş kaftandı!

1962'de Sovyet uzay programına kozmonot olarak eğitim almak üzere seçildi. 1950'lerin sonlarında başlayan ve 1960'larda devam eden, Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği arasındaki Uzay Yarışı’nda Sovyetler, uzaya bir kadın göndererek bu yarıştaki önderliklerini devam ettirmek istiyordu. Yuri Gagarin’in 12 Nisan 1961'deki ilk uzay yolculuğu, Sovyetler Birliği'ne bu yarışta halihazırda liderlik sağlamıştı.

Tereşkova Nasıl Kozmonot Oldu?

Başarılı bir paraşütçü olan Tereşkova, Vostok uzay uçuşunun en zorlu prosedürlerinden biri olan 20.000 fit yükseklikte, kapsülden zorunlu fırlatmanın üstesinden gelmek için iyi bir donanıma sahipti. Şubat 1962'de diğer üç kadın paraşütçü ve bir kadın pilotla birlikte kozmonot olmak için yoğun eğitime başlamak üzere uzay programına seçildi.

Reklam
NordPass Ücretsiz şifre yöneticisi ile eksiksiz dijital güvenlik
  • Şifrelerinizi, kredi kartlarınızı ve kişisel bilgilerinizi güvenle depolayın.
  • İnternet sitelerine giriş bilgilerinizi tek tıkla yükleyin ve yeni şifreleri kolayca kaydedin.
  • Şifreniz çalınırsa, anlık bildirimler alın.
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

Valentina Tereşkova, trampolin üzerinde eğitimine devam ederken.
Valentina Tereşkova, trampolin üzerinde eğitimine devam ederken.
Bird in Flight

Diğer dört kadınla birlikte, uzun süre yalnız kalmaya ve sıfır yer çekimi koşullarına nasıl tepki vereceklerini belirleyen testleri içeren 18 aylık bir eğitim aldılar. Ağırlıksız uçuşlar, yalıtım testleri, santrifüj testleri, roket teorisi, 120 kez paraşütle atlama ve Mig savaş uçaklarında pilot eğitimleri, verilen eğitimler arasındaydı. Eğitim, 70ºC sıcaklıkta ve %30 nemde bir uçuş giysisiyle kalınan termal bir odayı da içeriyordu. Adaylar; 30 yaş, 70 kilogram ve 1,70 cm boyun altındaki 400 kadın arasından seçilmişti. Kilo ve boy sınırlaması, Vostok uzay aracının boyutunun ancak bu boyutlardaki bireylere izin vermesinden kaynaklıydı. Takım arkadaşlarından Zhanna Yorkina, Tereşkova'yı anlatıyor:

Üslerimizin önünde her zaman haklarımızı savundu. Mesela programın başında dikenli tellerin arkasındaymışız gibi yaşıyorduk. Moskova yakınlarında yaşıyorduk, ama sadece Moskovalılar'ın ailelerini görmek için eğitim kampından ayrılmasına izin veriliyordu. Ben ve Tereşkova sıkıldık ve Moskova'ya gitmek için izin istedik. "Niçin? Ne almak istiyorsunuz?" dediler. Bir keresinde, Valentina Tereşkova kontrolünü kaybetti ve şu sözleri söyledi: "İç çamaşırı! Satın almak istediğimiz şey bu!" dedi ve bu şekilde izin aldık.

Tereşkova'nın Uzay Yolculuğu

Tereşkova 1963'te, Vostok programında, Vostok 5 ve Vostok 6 uzay araçlarını içeren ikili uçuşta yer almak üzere seçilmişti. 14 Haziran 1963'te Vostok 5, kozmonot Valeri Bykovsky ile birlikte uzaya fırlatıldı.

16 Haziran 1963'teki fırlatma gününde Tereşkova, kendinden emin bir şekilde Vostok 6 uzay aracına doğru yürüdü. Ancak kabine ulaştığında, çok fazla heyecanlandı ve kalp atış hızı dakikada 140 atışa kadar çıktı. Yuri Gagarin, Tereşkova'nın fırlatılmasından birkaç saat önce Baikonur'da şunları söylüyor:

Uçuş için çok iyi hazırlanmış. Sadece uzayda uçmakla kalmayacak, uzay aracını erkek kozmonotlarla aynı şekilde yönetecek. İndiğinde kimin görevlerini tamamlamada daha iyi olduğunu karşılaştıracağız.

Vostok 5 hala dünyanın yörüngesindeyken, Tereşkova, Vostok 6 ile uzaya fırlatıldığında iki uzay aracının farklı yörüngeleri vardı; ancak bir noktada birbirlerine 5 km yaklaşan iki kozmonotun kısa süre iletişimde bulunmalarına izin verildi. Bu, uzay görevleri için müthiş önemli bir adımdı. Ayrıca uzaydan Dünya'ya televizyon görüntüleri göndermeyi de başararak bir diğer önemli adımı tamamlamış oldular. Bu süreçte Tereşkova'nın uzay aracı otomatik bir kontrol sistemi tarafından yönlendirildi ve uçuş boyunca kontrolü tamamen eline almadı.

Tereşkova'nın uçtuğu Vostok 6 kapsülü, Londra'da Bilim Müzesi'nde sergilenirken. Tereşkova şöyle diyor: "Onunla her karşılaştığımda okşayıp 'merhaba sevgilim' diyorum."
Tereşkova'nın uçtuğu Vostok 6 kapsülü, Londra'da Bilim Müzesi'nde sergilenirken. Tereşkova şöyle diyor: "Onunla her karşılaştığımda okşayıp 'merhaba sevgilim' diyorum."
BBC

Telsiz çağrısındaki takma adı Chaika, yani Martı idi. Bugün bile Rusya halkı Tereşkova için bu takma adı kullanmaktadır. Uçuş süresi boyunca Tereşkova, kendini iyi hissettiğini söylemeye devam etti; ancak yörüngedeki üçüncü gününde yorgunluğunu saklamaya çalıştığı anlaşıldı. Tereşkova beklenmedik bir şekilde uykuya daldı ve Dünya ile bir durum çağrısını kaçırdı. Sürekli midesi bulanıyor, kusuyor ve planlanan bilimsel deneylerin hiçbirini gerçekleştiremiyordu.

Tüm Reklamları Kapat

Tereşkova, 70.8 saatte, yani üç günden daha kısa bir sürede 48 kez dünyayı turladı. Uzaya çıkan ilk insan Yuri Gagarin dünyayı 1 kez turlamıştı ve Tereşkova'dan önce uçan 4 Amerikalı astronot toplam 36 tur atmışlardı. Yani Tereşkova, bir rekoru daha kırmıştı. Yörüngedeyken Sovyet lideri Nikita Kruşçev ile konuştu. Kruşçev şunları söyledi:

Valentina, Sovyetler Birliği'nden bir kadının uzaya uçtuğu ve bu son teknoloji ekipmanlarını kullanan ilk kadın olduğun için mutlu ve gururluyum.

Vostok 6'nın İnişi

RT haber kanalına göre uzay aracının otomatik navigasyon yazılımındaki bir hata, geminin Dünya'dan uzaklaşmasına neden olmuştu. Tereşkova bunu fark etti ve Sovyet bilim insanları hızlı bir şekilde yeni bir iniş algoritması geliştirdiler.

19 Haziran'da, uzayda geçirdiği üç günden sonra Vostok 6, atmosfere yeniden girdi ve Tereşkova, 20.000 fit yükseklikten atladıktan sonra başarılı bir şekilde paraşütle Dünya'ya indi. Bykovsky ve Vostok 5 de birkaç saat sonra güvenli bir şekilde indiler.

Tereşkova, bugünkü Kazakistan-Moğolistan-Çin sınırına yakın olan Altay bölgesine inmişti. Uzay aracından fırlatıldıktan ve yere paraşütle indikten sonra, kaskından yüzünde oluşan kötü bir morluk ile çıkmış ve bilinçsiz bir haldeydi. Yerli köylüler tarafından bulunduğunda sunulan yemekleri kabul etti ve tüplü uzay erzakını köylülere dağıttı. Her iki eylem de Sovyet protokolüne aykırıydı. Tereşkova, kendisini hasta eden şeyin uzay yemeği olduğunu açıklamaya çalıştı, ama yöneticileri bu açıklamayı kabul etmedi.

Tüm Reklamları Kapat

Uçuştan Sonraki Hayatı

Uzay yolculuğundan döndükten sonra, Moskova'da resmi kutlamalar için kullanılan Kızıl Meydan'da Bykovsky ve Tereşkova için bir tören düzenlendi, Sovyetler Birliği Kahramanı unvanıyla onurlandırıldı. Birkaç yıl önce bir işçi iken, şimdi Sovyetler Birliği’nin kahramanı olarak görülüyordu. Başkanlık Divanı Başkanı Leonid Brejnev, Tereşkova'yı Lenin Nişanı ve Altın Yıldız Madalyası ile ödüllendirdi. Özgür Sovyet kadınlarının bir sembolü ve cinsiyet eşitliğinin kazanımlarının bir örneği olarak iyi niyet elçisi sıfatıyla dünyayı gezmeye başladı. Birleşmiş Milletler toplantısına katılan Tereşkova, dakikalarca ayakta alkışlandı. İnsanlara fırsatlar sağlandığında, ilk bakışta hiç beklemediğiniz kişilerin bile ne kadar büyük başarılara erişebileceğinin sembolü olmuştu. Birleşmiş Milletler, kendisine Barış Altın Madalyası'nı verdi.

Tereşkova'nın uçuşu, kadınların, uzayın fiziksel ve psikolojik streslerine karşı erkeklerle aynı dirence sahip olduklarını gösterdi. Yapılan testlerde, kadınların yer çekimi kuvvetine erkeklere göre daha dayanıklı olduğu görüldü.

Valentina Tereşkova, Gagarin ve Kruschev, Rus uzay aracı Vostok-5 ve Vostok-6'nın başarılı uçuşunu kutlarken.
Valentina Tereşkova, Gagarin ve Kruschev, Rus uzay aracı Vostok-5 ve Vostok-6'nın başarılı uçuşunu kutlarken.
RIA Novoski

Bu uzay yolculuğu, Tereşkova'nın ilk ve tek uzay yolculuğu olmuştu. Daha sonra test pilotu ve eğitmen olarak çalışmalarına devam etti. Ayrıca teknik bilimler alanında doktora yaptı. 3 Kasım 1963'te, kozmonot arkadaşı Andriyan Nikolayev ile evlendi. Yelena adını verdikleri bir kız çocukları oldu. Her ikisi de uzay yolculuğu yapmış ebeveynler oldukları için, Yelena tıbbi olarak ilgi konusu olmuştu. Bu da önemli bir detay, çünkü uzay uçuşlarının insanların üreme sistemlerini nasıl etkilediği o zamana kadar bilinmiyordu. Tereşkova, son derece sağlıklı bir yavru dünyaya getirerek, bu konuda da herhangi bir endişe olmadığını ispatlamış oldu. Yelena, sorunsuz bir hayat yaşadı ve tıp doktoru oldu. Tereşkova ise 1980'de eşinden boşandı.

Tereşkova ve Andriyan Nikolayev'in düğün töreni, 3 Kasım 1963
Tereşkova ve Andriyan Nikolayev'in düğün töreni, 3 Kasım 1963
Wikipedia

1969'da Zhukovsky Askeri Hava Akademisi'nden dereceyle mezun oldu. Komünist Parti'nin önde gelen üyelerinden biri oldu ve 1975'te Birleşmiş Milletler Uluslararası Kadınlar Yılı konferansı da dahil olmak üzere sayısız uluslararası etkinlikte Sovyetler Birliği'ni temsil etti. Aynı zamanda Ay'da onun adını taşıyan bir krater vardır.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Grande Miscela Espresso Blend Kahve 500 gr.

Grande Miscela Espresso Blend Kahve 500 grUYARI: Bu ürün, müşterilerimizin tercihine göre özel olarak öğütülerek (veya hiç öğütülmeden) temin edilmektedir; yani müşteri talebine özel olarak hazırlanmaktadır. Bu nedenle lütfen sipariş notlarına talep ettiğiniz öğütme türünü ekleyiniz:

  1. Çekirdek (Öğütme İstemiyorum)
  2. Filtre Kahve Makinesi,
  3. Espresso (Öğütülmüş),
  4. French Press,
  5. Moka Pot,
  6. Hario V60,
  7. Aeropress,
  8. Metal Filtre,
  9. Chemex – Pour Over.

Tercih belirtilmemesi halinde öğütülmemiş çekirdekler gönderilecektir ve tarafınızdan öğütülmesi veya değirmen olan bir yerde öğüttürülmesi gerekecektir.

Devamını Göster
₺169.00
Grande Miscela Espresso Blend Kahve 500 gr.

Tereşkova, aynı zamanda cinsiyet eşitliği ve kültürel alanlarda da aktif halde çalıştı. Kadınların erkeklerle aynı haklara sahip olması ve eşitlik konusunda çabalar gösterdi. Ancak Tereşkova'dan sonra bir başka kadın kozmonotun uzay yolculuğu gerçekleştirmesi tam 19 yıl sürdü; bu süreçte birçok erkek kozmonotsa uzaya gönderildi. Örneğin Tereşkova ile birlikte eğitim alan kadın kozmonotların hiçbiri uzaya gönderilmedi. Tüm bunlara rağmen Tereşkova, günümüz standartlarına göre daha "geleneksel" denilebilecek bir eşitlik anlayışına sahipti. Örneğin 1970 yılında Amerikan dergisi Impact of Science on Society için yazdığı "Women in Space" başlıklı bir makalede, kadın ve bilim hakkındaki görüşlerini şöyle yazıyordu:

Bir kadının her zaman kadın kalması gerektiğine ve kadınsı olan hiçbir şeyin ona yabancı olmaması gerektiğine inanıyorum. Bir kadının bilim, kültür ya da herhangi bir alanda yaptığı hiçbir iş, ne kadar güç ve zorlu olursa olsun, onun eski "harika misyonu"yla ve annelik mutluluğuna duyduğu özlemle çelişemez. Aksine, hayatının bu iki yönü birbirini mükemmel şekilde tamamlayabilir.

Tereşkova, siyaset yoluyla fırsat eşitliği yaratma çabasından vazgeçmedi ve Yüksek Sovyet Başkanlığı üyeliği gibi birçok görevde bulundu. Sovyet Kadın Komitesi ve Uluslararası Kültür ve Dostluk Birliği ile Rusya Uluslararası İşbirliği Derneği'ne başkanlık etti. Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra, 2003 yılında "general" rütbesi aldı ve Rusya Uluslararası Bilim ve Kültürel İşbirliği Merkezi'ne başkanlık etti. Rusya parlamentosu olan DUMA'da görev aldı.  

Valentina Tereşkova hâlâ sadece kendi ülkesinin kadınları için değil, dünyanın her yerinde yeni hedefler için çabalamak isteyen kadınlar için bir rol model olarak hizmet ediyor.

Tereşkova 2017'de.
Tereşkova 2017'de.
Wikipedia

Sonuç

Tereşkova'nın uzaya giden ilk kadın olmasından kaynaklı etkileri hâlâ devam etmektedir. Tüm Dünya'da bu ilk uçuş çeşitli şekillerde kutlanmakta ve evrensel bir sahiplenme söz konusu olmaktadır. Örneğin; 2017'de Londra'daki Bilim Müzesi, "Valentina Tereşkova: Uzaydaki İlk Kadın" adlı geçici bir sergi açmıştır. İngiliz televizyon kanalı BBC, 2014 yılında, ABD ve Sovyetler Birliği arasındaki uzay yarışlarını Sovyetlerin perspektifinden özetleyen "Kozmonotlar: Rusya Uzay Yarışını Nasıl Kazandı?" adlı bir belgesel yayınlamıştır.

Tereşkova, bu yazının hazırlandığı sırada 84 yaşındaydı ve bugünlerde basını pek sevmiyor ve neredeyse kamuoyuna hiç açıklama yapmıyor. Birkaç hayır kurumuna dahil olması ve birkaç yetimhaneyi desteklemesi dışında neler yaptığı hakkında çok az şey biliniyor. Nadir yapılan röportajlardan birinde, 76 yaşındayken, şunları söylüyor:

Elbette Mars'a gitmek bir rüya gibi. Orada bir yaşam olup olmadığını öğrenmek istiyorum, varsa bile yaşam neden bitti? Ne tür bir felaket oldu?
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
11
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 10
  • Tebrikler! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • History. Soviet Cosmonaut Valentina Tereshkova Becomes The First Woman In Space. (16 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 16 Haziran 2021. Alındığı Yer: History | Arşiv Bağlantısı
  • Biography. Valentina Tereshkova. (27 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 16 Haziran 2021. Alındığı Yer: Biography | Arşiv Bağlantısı
  • T. Sharp. Valentina Tereshkova: First Woman In Space. (22 Ocak 2018). Alındığı Tarih: 16 Haziran 2021. Alındığı Yer: Space.com | Arşiv Bağlantısı
  • Salient Women. Biography Valentina Tereshkova, Russian Astronaut. (23 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2021. Alındığı Yer: Salient Women | Arşiv Bağlantısı
  • U. Malashenko. The First Group Of Female Cosmonauts Were Trained To Conquer The Final Frontier. (12 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 30 Haziran 2021. Alındığı Yer: Smithsonian Magazine | Arşiv Bağlantısı
  • Encylopedia World of Biography. Valentina Tereshkova Biography. (1 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 1 Temmuz 2021. Alındığı Yer: Encylopedia World of Biography | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/01/2023 20:19:58 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10595

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Böcekler
Antibiyotik
Ergen
Maske Takmak
Canlı
Grip
Ekonomi
Yiyecek
Evrim Teorisi
Koruma
Yeme
Yapay Zeka
İspat Yükü
Yok Oluş
Avrupa
Atom
Kütle
Hekim
Nöron
Sahtebilim
Bakteri
Böcek
Klinik Mikrobiyoloji
Antik
Nükleik Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Ç. Sever. Valentina Tereşkova: Uzaya Çıkan İlk Kadın!. (6 Temmuz 2021). Alındığı Tarih: 28 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10595
Sever, M. Ç. (2021, July 06). Valentina Tereşkova: Uzaya Çıkan İlk Kadın!. Evrim Ağacı. Retrieved January 28, 2023. from https://evrimagaci.org/s/10595
M. Ç. Sever. “Valentina Tereşkova: Uzaya Çıkan İlk Kadın!.” Edited by Meltem Çetin Sever. Evrim Ağacı, 06 Jul. 2021, https://evrimagaci.org/s/10595.
Sever, Meltem Çetin. “Valentina Tereşkova: Uzaya Çıkan İlk Kadın!.” Edited by Meltem Çetin Sever. Evrim Ağacı, July 06, 2021. https://evrimagaci.org/s/10595.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.