Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Uzun Vadede Seçilimin ve Genotip Farklarının Evrime Etkisi

Uzun Vadede Seçilimin ve Genotip Farklarının Evrime Etkisi Video Blocks
14 dakika
3,666
  • Matematiksel ve Teorik Evrim
Evrim Ağacı Akademi: Matematiksel Evrim Yazı Dizisi

Bu yazı, Matematiksel Evrim yazı dizisinin 8. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Matematiksel Evrime Genel Giriş" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Bir önceki yazımızdan hatırlayabileceğiniz gibi, artık uyum başarısının ne olduğunu, evrimi neden etkilediğini ve bir popülasyondaki ortalama uyum başarısının ne anlama geldiğini biliyoruz. Bu yazımızda da bu konu üzerinden giderek çeşitli popülasyonları, farklı genotip dağılımlarına göre analiz etmeyi öğreneceğiz. Böylece farklı seçilim baskıları altında, farklı genotiplerin ne yönlere doğru evrimleşebileceğini tahmin etmeyi ve hesaplamayı öğrenmiş olacağız. Ancak başlamadan önce, ortalama uyum başarısının nasıl hesaplandığını hatırlayalım ve bunun matematiksel anlamını bir örnek üzerinden görelim. Hatırlayacak olursanız ortalama uyum başarısını şöyle hesaplıyorduk:

ῶ = (FAA * ωAA) + (FAB * ωAB) + (FBB * ωBB

Tüm Reklamları Kapat

Hatırlayacağınız gibi burada F harfiyle belirtilenler genotip frekanslarını (örneğin AA genotipinin popülasyon içerisinde bulunma sıklığını), omega (ω) işaretiyle gösterilenlerse, o genotipin çevreye uyum başarısını ifade etmektedir. Dolayısıyla her bir genotipin uyum başarısını, o genotipin bulunma sıklığı ile çarparak sonuçları topladığımızda, popülasyonun ortalama uyum başarısını elde etmiş oluruz. Bu tıpkı şu soruyu çözmeye benzer: 

Bir grup çocuğun oluşturduğu bir popülasyonda, çocukların %10'u 1.2 metre, %60'ı 1.5 metre, %30'u 1.8 metre boy uzunluğuna sahiptir. Bu popülasyonun ortalama boy uzunluğu ne kadardır?

Bu hesabı yapabilmek için çocukların toplam sayısına gerek bile yoktur. Tek yapmamız gereken, tıpkı yukarıdaki uyum başarısı formülünde olduğu gibi, boy uzunluklarını (belli bir genotipin uyum başarısına karşılık gelmektedir), o boy uzunluğunun bulunma sıklığı (frekansı) ile çarpıp sonuçları toplamaktır. Bunu yaptığımızda, şöyle bir işlemle karşılaşırız:

Tüm Reklamları Kapat

ῶ = (0.1 x 1.2) + (0.6 x 1.5) + (0.3 x 1.8)

ῶ = 1.56

Yani böyle bir popülasyonun ortalama boy uzunluğu 1.56 metre olacaktır. Zaten bireylerin çoğunun (%60) boyu 1.5 metre olduğu için, ortalama da bu sayıya epey yakın olmaktadır. Bu şekilde de hesabımızı kısmen test edebiliriz. İşte aynı yöntemle, popülasyonların ortalama uyum başarısını da hesaplamak mümkündür.

Reklam
Yılbaşı indirimi başladı! NordVPN’de %63 indirim
1 ve 2 yıllık planlarla 3 ay ÜCRETSİZ kullanın
  • Önde gelen VPN hizmetini edinin
  • Dosya indirirken kötü amaçlı yazılımları tespit edin
  • Parolalarınızı ve dosyalarınızı koruyun
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

Evrimsel biyologlar, bu formülü tam tersine de kullanabilmemiz için ufak tefek oynamalar yapmışlardır. Bunlar basit, lineer işlemlerdir ve bu sayede, verili bir seçilim baskısı altında, bir sonraki popülasyonda doğrudan A alelinin frekansını (p) veya a alelinin frekansını (q) hesaplayabiliriz. Her seferinde yukarıdaki formülle uğraşmamak için, bu formülleri de öğrenmekte fayda görüyoruz. 

Seçilim Baskısı Altında Evrim

Şimdi, sadece 1 nesil geçtikten sonra, her bir genotipin frekansındaki değişimi nasıl ifade edeceğimizi öğrenelim:

FAA = (p2 x ωAA) / ῶ

FAB = (2pq x ωAB) / ῶ

FBB = (q2 * ωBB) / ῶ

Tüm Reklamları Kapat

Bu 3 formül de, en yukarıda verdiğimiz formüle uyan bir popülasyonun, 1 nesil geçtikten sonra genotip frekanslarının dağılımını vermektedir. Dikkat ederseniz, genotip frekansları p22pq ve q2, o genotiplere ait uyum başarısıyla çarpılmakta ve sonuç, ortalama uyum başarısına bölünmektedir. Böylece o tekil frekansın 1 nesildeki seçilim baskısı altındaki değişimi hesaplanabilir.

Bu 3 denklemde sağ tarafları topladığınızda 1'e eşit olduğunu görürsünüz. Çünkü her birinin pay kısmında olan ifadelerin toplamı, zaten değerine eşittir. Dolayısıyla toplama yapıldığı zaman pay ile payda birbirine eşit olacaktır. Bu da 1'e eşitlik demektir. Böyle olmak zorundadır, çünkü denklemin sol tarafında genotip frekansları vardır. Unutmayınız ki bir popülasyondaki alellerin, genlerin, genotiplerin, fenotiplerin veya neyin olursa olsun o şeyin frekansları toplamı daima 1'e eşit olmak zorundadır. Dolayısıyla denklemin sol taraflarının toplamı da, sağ tarafların toplamı gibi 1'e eşittir. Böylece yukarıdaki eşitliklerin doğru olduğunu anlarız.

Şimdi, tek tek alelleri birbirinden ayırabiliriz. Bunun için, önceki yazılarımızda yaptığımız gibi, basitçe alelleri sayacağız. Ancak şu anda elimizde sayısal değerler olmadığı için ayrı alellerin seçilim baskısı altında 1 nesil sonra nasıl değişeceklerinin denklemini doğrudan verelim:

p' = [(p2 x ωAA) / ῶ] + [1/2 x (2pq x ωAB) / ῶ]

Tüm Reklamları Kapat

Karmaşık gibi görünmesi korkutmasın, çok çok basit bir işlem yaptığımız: Bir sonraki nesildeki A frekansını (p' ile gösteriliyor) bulabilmek için, iki adet terimi birbiriyle topluyoruz. Bu terimlerden ilki, doğrudan homozigot baskın olan AA genotipinin frekansı. Çünkü bu genotipin tamamından A aleli gelecek. Toplamdaki ikinci terim ise, heterozigot olan AB genotipi frekansının yarısıdır. Çünkü heterozigotların yarısı A alelini verebilecektir. Bu formülü biraz daha sadeleştirerek şöyle yazabiliriz:

p' = [(p2 x ωAA) + (pq x ωAB)] / ῶ

Burada tek yapılan, yukarıdaki formüldeki toplamada, ikinci terimde yer alan 1/2 ile 2 çarpımını sadeleştirmek ve ortak olan paydaları birleştirmektir. 

Çekinik homozigotu da aynı şekilde hesaplayabiliriz, çünkü yine yarısı heterozigottan gelecektir, diğer kısmı ise tamamen homozigot çekinik genotipten gelecektir. 

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Clipboard Laptop Masası ve Düzenleyici

– Dizüstü bilgisayar standı.
– 13″ – 16″ dizüstü bilgisayarlar için yardımcı kemer.
– Masa düzenleyici.
– Dizüstü bilgisayara takmak için silikon bant

Devamını Göster
₺195.00
Clipboard Laptop Masası ve Düzenleyici

q' = [(q2 x ωBB) + (pq x ωAB)] / ῶ

Benzer bir şekilde, basit bir hesapla her bir nesilde p ve q frekanslarının ne kadar değişeceğini de gösterebiliriz. Çünkü unutmayın ki yukarıda verilen p' ve q' frekansları, 1 nesil geçtikten sonraki frekanslardır. Ancak arada frekansın ne kadar değiştiğini, bu yeni frekans ile önceki frekansı birbirinden çıkararak bulabiliriz. Değişim, matematikte genellikle Δ (delta) ile gösterilir. Bu durumda

Δp = p' - p

Δp = {[(p2 x ωAA) + (pq x ωAB)] / ῶ} - p

Buraya kadar sadece p' ifadesini yukarıdaki formülden çekerek yerine yerleştirdik. Fazladan parantezler sadece netlik ve neyin neye bölündüğünün, hangi işlemin önce yapılması gerektiğinin ifadesi için eklenmektedir. Yukarıda en son verdiğimiz çıkarma işlemi yapılacak ve sadeleştirilecek olursa, şöyle bir ifadeyle karşılaşırız:

Δp = (p/ῶ) x [(p x ωAA) + (q x ωAB) - ῶ]

Aynı şekilde, q frekansının değişimi de hesaplanabilir. Ara basamakları atlayarak yazdığımızda, sonuç şöyle olacaktır:

Δq = (q/ῶ) x [(p x ωAB) + (q x ωBB) - ῶ]

İşte bu 2 formül, doğrudan seçilimin evrime etkisini verir. Çünkü evrimin, bir popülasyondaki gen frekansının değişimi anlamına geldiğini hatırlayınız. Yukarıdaki 2 formül de, 2 ayrı alelin her bir nesilde, belli seçilim baskıları altında (ωAA, ωAB, ωBB) ne kadar değişeceğini göstermektedir. Yani yukarıdaki iki formül, seçilim baskısı altındaki evrimin formülüdür!

Bazı Analizler

Bu noktadan sonra bazı analizler yapacak kadar bilgi edinmişiz demektir. Öncelikle, farklı genotiplerin farklı uyum başarıları etkisi altında nasıl değişeceğini öğrenelim. 

Tüm Reklamları Kapat

Evrim, gizemli amaçları olan, düz mantığın ötesinde bir bilinçle çalışan, ekstrem becerileri olan bir süreç değildir. Yalın ve basit bir doğa yasasıdır ve tüm canlılar bu yasalara boyun eğmek zorundadırlar (belki insan kısmî bir istisna sayılabilir). Dolayısıyla bir popülasyonun matematiksel analizi yapılırken, hesabın tekdüze oluşu bireyi caydırmamalıdır. Bunu tek bir soruyla gösterebiliriz:

Eğer ki elinizde homozigot baskın, heterozigot ve homozigot çekinik özellikleri taşıyan, sıradan bir canlı popülasyonu varsa ve bu genotiplerin uyum başarısı sırasıyla w11, w12, w22 ise ve bu üçlü arasında şöyle bir ilişki varsa: w11 > w12 > w22, nesiller sonra canlı popülasyonunun nasıl değişmesini beklersiniz?

Sorudan görülebileceği gibi en yüksek uyum başarısı homozigot baskın olana aittir. Baskın genotipin her zaman en yüksek uyum başarısına sahip olması gerekmediğini önemle hatırlayınız. Genetik baskınlık ile, popülasyon içi uyum başarısı arasında hiçbir ilişki yoktur. Soruya dönecek olursak: sayısız nesil geçtikten sonra, kişi ilk etapta homozigot çekinik (22) olanların hepsinin elenmesini beklediğini söyleyebilecektir. Çünkü en düşük uyum başarısı ona aittir ve kademeli olarak yok olacaktır. Ancak aynı zamanda heterozigot bireylerin (12) de uyum başarısı homozigot baskından (11) düşüktür. Dolayısıyla eğer ki çevre şartları değişmezse ve her zaman bu ilişki korunursa, 3 genotipten sadece 1 tanesi hayatta kalacaktır: homozigot baskın olan (11). Diğer ikisi de elenip yok olacaktır, çünkü uyum başarıları daha düşüktür. 

Elbette gerçek hayatta çevre sürekli değişir. Uyum başarısı dinamik bir yapıdır ve her an değişmektedir. 1 yıl önce uyumsuz olan bir genotip, 1 yıl sonra en uyumlu hale gelebilir. Benzer şekilde, gerçek hayatta sürekli mutasyonlar, crossing-over, vb. çeşitlilik mekanizmaları yeni genetik kombinasyonlar yaratmaktadır. Burada sadece tek bir adet gen varmış gibi düşündüğümüzü hatırlayınız. Ancak normalde bir canlıyı tanımlayan on binlerce gen vardır ve her birinin bireye kattığı uyum başarısı birbirinden farklı olacaktır. Bunların dengesi sayesinde türler bu kadar tekdüze bir şekilde evrimleşip yok olmazlar. Ancak eğer ki tüm genler göz önüne alındığı zaman, 3 farklı özellikteki popülasyon arasında böyle bariz bir ilişki varsa, sadece 1 tanesinin uzun vadede hayatta kalacağını görebiliriz.

İşte bu da bizi çok ilginç bir gerçeğe götürür: gerçekten de evrimsel süreçte genellikle birbirine yakın canlı türlerinden sadece 1 ya da birkaç tanesi hayatta kalabilir. Örneğin Homo cinsine ait 14 civarında farklı tür olmasına ve bunların 4-5 tanesi son birkaç yüz bin yılda hayatta olmasına rağmen, günümüze sadece bizler, yani Homo sapiens erişebilmiştir; diğer tüm insan türleri yok olmuştur. Bu sadece insanda görülen bir şey değildir; sayısız türde böyledir. Çünkü farklı türlerin uyum başarıları arasında farklar vardır ve bu farklar, er ya da geç bir çoğunun yok olmasına ve bazılarının hayatta kalmasına neden olur. Zaten evrim de budur. Ancak bu süreçte, yeni türleşmeler ve değişmeler meydana gelerek, diğerlerine göre başarılı olan popülasyonlar içerisinde de birkaç tane daha da başarılı soy hattı oluşabilir. İşte Evrim Ağacı'nın dalları da bu şekilde çatallanarak büyümeyi sürdürür, yeni türler böyle var olur.

Tüm Reklamları Kapat

Sivrisineklerde Evrim: Ölüm oranlarında düşüş ve direnç artışı...
Sivrisineklerde Evrim: Ölüm oranlarında düşüş ve direnç artışı...

Yukarıdaki grafik, bunun deneysel örneklerinden birine aittir. Anofel tipi sivrisinekler olarak bilinen Anopheles culicifacies türü sivrisineklerle mücadele etmek için %4 oranında DDT kimyasalı 1 saat boyunca sıkılmıştır. Sıkımın başladığı 0 noktasından sonraki ilk 4-5 ayda ölüm oranları, grafikte gösterildiği gibi %98 dolaylarında seyretmiştir. Yani ilaç, her 100 sivrisinekten 98'ini öldürebilecek kadar güçlüdür. Ancak her sivrisinek birbiriyle aynı özellikte değildir. Çeşitlilik mekanizmalarından ötürü bazıları diğerlerinden daha dirençlidir ve bu kimyasala direnerek hayatta kalabilirler. İşte bunlar, ilk etapta sadece %2'lik, ufacık bir kısımdır.

Ancak bunların üremeye başlamasıyla, hızla dirençli popülasyonlar evrimleşmiştir. Görülebileceği gibi, bu sebeple aylar içerisinde ölüm oranları hızla 0'a doğru düşmeye (çakılmaya) başlamıştır. Sadece 10-11 ay sonunda, birebir aynı ilaç, aynı bölgeye sıkıldığında, aynı sivrisineklerden evrimleşmiş yeni popülasyonun sadece %55 civarını öldürmeyi başarabilmiştir. Başlangıçtan 16 ay sonra ise ölüm oranları %23'e kadar düşmüştür. Açık bir şekilde sivrisinekler, ortamdaki öldürücü kimyasala direnç kazanacak şekilde evrim geçirmektedirler. Bu direnç kazanımı, hem genlerinin, hem de uzun vadede fiziksel görünümlerini tetikleyecek değişimlerle mümkün olmaktadır. Bu tür olan, belli bir yöne doğru tüm popülasyonun evrimleşmesine neden olan seçilim türüne Yönlü Doğal Seçilim dendiğini hatırlayınız.

Ancak unutmayınız ki eğer ki ilk popülasyonda yeterli çeşitlilik olmasaydı ve hepsi ölseydi, böyle bir evrim asla mümkün olamayacaktı. Yani sivrisinekler "ihtiyaçtan ötürü" veya "bilerek" evrim geçirmediler. Hayatta kalanların üremesi, ister istemez evrime neden oldu. Zaten evrimsel değişimler her zaman bu şekilde olur. Ne var ki neredeyse her zaman popülasyonlarda sayısız çeşitli ortama farklı tepkiler verebilecek kadar geniş bir çeşitlilik söz konusudur. Evrim, genellikle üzerine etkiyecek çeşitlilik bulmakta zorlanmaz (çeşitlilik mekanizmaları sağ olsun).

Ekleyici Yönlü Seçilim

Yukarıdaki grafikte 3 farklı fare genotipi görülmektedir. Görebileceğiniz gibi BB genotipine sahip olanlar tamamen siyah, TT genotipine sahip olanlar ise tamamen turuncudur. BT genotipine sahip olup, heterozigot olanlarsa siyah-turuncu bir renge sahiptirler. Bu, eşbaskınlık durumuna bir örnek olarak görülebilir. Yani iki alel birbirine eşit derecede baskındır. Böyle bir farenin fotoğrafını yazının başında göstermiştik.

Tüm Reklamları Kapat

Belli bir ortamda, BB genotipinin göreceli uyum başarısı 1 olarak verilmiştir. BT genotipi 0.8, TT genotipi ise 0.6 değerine sahiptir (sol taraftaki grafik). Hatırlayacak olursanız, seçilim baskısı göreceli uyum başarısının 1'den çıkarılmasıyla bulunuyordu. Çünkü bir canlı ne kadar uyumluysa, üzerindeki seçilim baskısı o kadar küçük olacaktır (ve tam tersi). Dolayısıyla 3 genotipin de üzerine etki eden seçilim baskısını (s ile ifade ediyoruz) sırasıyla 0 (hiç yok), 0.2 ve 0.4 olarak hesaplayabiliriz. Ayrıca bu durumdaki ortalama uyum başarısını da şu şekilde hesaplayabiliriz:

ῶ = (0.25 x 1.0) + (0.5 x 0.8) + (0.25 x 0.6)

ῶ = 0.8

Görülebileceği gibi bu durumda ortalama uyum başarısı, tam olarak heterozigotunkine (BB'nin başlangıçtaki uyum başarısına) eşittir. Ancak bu, heterozigotun uyum başarısının iki homozigotun uyum başarılarının tamı tamına ortasında olmasındandır. Normalde her zaman böyle olmayabilir; bu durumları az sonra göreceğiz.

Tüm Reklamları Kapat

Uyum başarıları veya seçilim baskıları bu şekilde dağılan genetik özelliklere bağlı meydana gelen yönlü seçilime Ekleyici Yönlü Seçilim adını veriyoruz. Çünkü heterozigot olan bireyler, iki uçtaki homozigot bireylerin ortasında bir uyum başarısına (ve seçilim baskısına) sahiptir. Yani adeta iki genotipin uyum başarıları (ve seçilim baskıları) birbirine eklenip, ortalamaları alınarak heterozigot genotipi yaratmaktadırlar. 

Bu durumda, sağ taraftaki grafiğe ulaşırız: en yüksek uyum başarısı (en düşük seçilim baskısı) BB genotipinde olduğu için, alel frekansı nesiller geçtikçe ondan tarafa kayacaktır. Yani popülasyon içerisinde sürekli olarak BB bireylerin sayısı artacak, BT ve TT bireylerin sayısı azalacaktır. Bu süreç, ya popülasyondaki bireylerin frekansı 1'de (veya 0'da) sabitlenene kadar, ya çevre ve seçilim baskısı değişene, ya da artık etki edecek bir çeşitlilik kalmayıncaya kadar devam eder. Ancak tekrar söylemek gerekirse, genelde bu sabitlenmeler gerçekleşmeden önce popülasyon veya çevre değişir, böylece evrimin gidişatı da yön değiştirir. 

Ekleyici Yönlü Seçilim dolayısıyla, yukarıda anlattığımız gibi B alelinin frekansı sürekli artar. Eğer ki çevre değişmezse, sonunda %100'e (1'e) ulaşarak sabitlenir. Ancak bu sırada uyum başarısı da sürekli artar. Çünkü ortalama uyum başarısının tanımı gereği alellerin frekansı ile onların uyum başarılarının çarpımlarının toplamı olduğunu hatırlayın. Eğer ki B'nin uyum başarısı en yüksekse ve süreç içerisinde bu sebeple frekansı sürekli olarak artıyorsa, o popülasyonun uyum başarısı da sürekli olarak artar.

Baskın Yönlü Seçilim

Yukarıda da izah ettiğimiz gibi, heterozigotların uyum başarısı her zaman homozigotların tam ortasında olmayabilir. Örneğin kimi durumda heterozigotlar da, homozigot baskınlar kadar yüksek uyum başarısına sahip olabilirler. Bu durumda eş baskınlık değil, tam baskınlık durumu görülür. Dolayısıyla BT aleline sahip olan heterozigotlar, iki alelin bir karışımını değil, baskın alelin özelliklerini gösterir. Dolayısıyla BB genotipinin de, BT genotipinin de uyum başarısı eşit olacaktır. Çünkü genellikle evrim, genotipin yarattığı fenotip üzerine etki eder. Bu durumda grafikler aşağıdaki gibi değişir.

Tüm Reklamları Kapat

Görülebileceği gibi tek değişen heterozigotun uyum başarısının 0.8 yerine, tıpkı BB genotipi gibi 1 olmasıdır. Bu durumda ortalama uyum başarısı da 0.8'den yukarı kayacaktır:

ῶ = (0.25 x 1) + (0.5 x 1) + (0.25 x 0.6) 

ῶ = 0.9

Tam da beklediğimiz gibi... Ayrıca sağ taraftaki grafiğin de yukarı doğru eğrildiğine dikkat ediniz. Böylece popülasyondaki seçilim süreci çok daha çabuk tamamlanabilir ve sabitlenir.

Tüm Reklamları Kapat

Buradaki kilit nokta, uyum başarısını düşüren T alelinin ne olursa olsun seçilimden kurtulmayı başarmasıdır. İşte bu sebeple çekinik alelleri evrimin tamamen silmesi çok zordur. Heterozigotlar içerisinde korunarak çekinik aleller popülasyonda kalmayı başarırlar. Bir diğer deyişle çokbiçimlilik (polimorfizm) korunmuş olur. Bir genin farklı alelleri silinemeden kalır.

Çekinik Yönlü Seçilim

Yukarıdaki durumun tam tersi de söz konusu olabilir. Bu durumda heterozigot olan bireyler, çekinik homozigotlara daha yakın uyum başarısına sahip olabilirler. Eğer ki çekiniklerin uyum başarısı daha düşükse, ortalama uyum başarısı da 0.8 olarak verdiğimiz (durumdan duruma değişebilir, bu bir örnektir) ortalama değerden daha düşük olmalıdır. Bu durumu görelim:

Bu durumda ortalama uyum başarısını hesaplarsak:

ῶ = (0.25 x 1) + (0.5 x 0.6) + (0.25 x 0.6) 

Tüm Reklamları Kapat

ῶ = 0.7

Yine tam beklediğimiz gibi...

Bu durumda evrimin uyum başarısını arttırma hızı da düşer. Bu sebeple başlangıçtaki değişim öncekilere göre daha yavaş olur. Ancak yine de nihayetinde B aleli 1'e sabitlenecektir; çünkü halen en yüksek uyum başarısı ona aittir. Bu grafiği görecek olursak:

İşte farklı genotiplerin farklı uyum başarıları evrimi bu şekilde farklı yönlere sürükleyebilir. Bahsettiğimiz gibi, burada bariz bir uyum başarısı farkı söz konusudur ve evrim her zaman uyum başarısını maksimuma çıkarmaya çalışır; daha doğrusu doğanın yasası budur ve bu yasayı biz evrim olarak isimlendiririz. Ancak daha sonraki yazılarımızda göreceğimiz gibi, her zaman doğada böyle doğrusal bir uyum başarısı dağılımı bulunmaz. Dolayısıyla bazı başka faktörler de evrimin hızını ve yönünü etkileyebilir, tamamen değiştirebilir.

Ancak bunları sonraki yazılarımıza saklayacağız.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Matematiksel Evrim Yazı Dizisi

Bu yazı, Matematiksel Evrim yazı dizisinin 8. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Matematiksel Evrime Genel Giriş" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
25
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 6
  • Tebrikler! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Bilim Budur! 4
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. Herron. (2019). Evolutionary Analysis. ISBN: 0321616677. Yayınevi: Pearson.
  • D. Futuyma. (2013). Evolution, Douglas Futuyma. ISBN: 1605351156. Yayınevi: Oxford University Press.
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/01/2023 12:27:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/398

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Böcekler
Antibiyotik
Ergen
Maske Takmak
Canlı
Grip
Ekonomi
Yiyecek
Evrim Teorisi
Koruma
Yeme
Yapay Zeka
İspat Yükü
Yok Oluş
Avrupa
Atom
Kütle
Hekim
Nöron
Sahtebilim
Bakteri
Böcek
Klinik Mikrobiyoloji
Antik
Nükleik Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Uzun Vadede Seçilimin ve Genotip Farklarının Evrime Etkisi. (14 Nisan 2014). Alındığı Tarih: 28 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/398
Bakırcı, Ç. M. (2014, April 14). Uzun Vadede Seçilimin ve Genotip Farklarının Evrime Etkisi. Evrim Ağacı. Retrieved January 28, 2023. from https://evrimagaci.org/s/398
Ç. M. Bakırcı. “Uzun Vadede Seçilimin ve Genotip Farklarının Evrime Etkisi.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 14 Apr. 2014, https://evrimagaci.org/s/398.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Uzun Vadede Seçilimin ve Genotip Farklarının Evrime Etkisi.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, April 14, 2014. https://evrimagaci.org/s/398.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.