Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Tutankhamun: 18. Hanedanlığın Son Firavunu Kimdi?

Tutankhamun: 18. Hanedanlığın Son Firavunu Kimdi? Egypt Tours Portal
Kral Tut'un ölüm maskesi.
5 dakika
6,950
Tüm Reklamları Kapat

Tutankhamun (veya Tutankhamen veya kısaca "Kral Tut"), Milattan Önce 1341-1323 yılları arasında yaşamış ve 9 yaşındayken, yani MÖ 1332'de tahta geçip, ölümüne kadar 18. Hanedanlığın krallığını yapmış olan Antik Mısır firavunudur. Görkemli mezarının keşfi olmasaydı, Kral Tutankhamun kesinlikle dünya çapında tanınan bir isim olmayacaktı; çünkü çocuk kralın saltanatı pek de dikkat çekici değildi.

Genetik testler, Kral Tut'un meşhur firavun III. Amonhotep'in torunu ve çok büyük bir ihtimalle Yeni Krallık döneminin, MÖ. yaklaşık 1550-1295 arası hüküm süren 18. hanedanının tartışmalı figürü olan Akhenaton'un oğlu olduğunu doğruladı. Akhenaton, tek bir tanrıyı, güneş tanrısı Aten'i diğerlerinden üstün tutarak asırlık dinî sistemi altüst etti ve Mısır'ın dinî başkentini, Teb'den Amarna'ya taşıdı. Akhenaton'un ölümünden sonra, o zamanlar Tutankhaten denilen dokuz yaşındaki prens tahta geçmeden evvel araya giren iki firavun kısa süreliğine hüküm sürdü.

Tüm Reklamları Kapat

Kral Tut başa geldiğinde, merhum babası Akhenaton'un Mısır'ın çok tanrılı dinini tek tanrılı bir din hâline getirme kararı sonucu, ülke hâlâ kaotik bir durumdaydı. Tutankhamun'un hüküm yıllarında tanrı Amun'a tapınmak tekrar yürürlüğe konuldu, Teb dinî bir merkez olarak yenilendi ve firavunun isminin sonu, yaratıcı tanrı Amun'a kraliyet olarak bağlılık göstermek için değiştirildi. Ayrıca, Mısır'ın bölgedeki itibarını eski haline getirmek için, her ikisi de ileride firavun olacak güçlü danışmanları Horemheb ve Ay ile uyum içinde çalıştı. Ay, özellikle Akhenaton'un politikasını tersine çevirmek ve sevgili eski tanrıları ile onların tapınaklarını yeniden yürürlüğe koymak için, genç kralı kuklası olarak idare ediyordu.

Tutankhamun'un Mezar Odası
Tutankhamun'un Mezar Odası
Wikimedia Commons

Tutankhamun'un Sağlığı ve Ölümü

Tutankhamun uzun boyluydu ama çarpık sol ayağında sakatlık yaratan bir kemik hastalığı sebebiyle zayıftı. Okçuluk gibi aktivitelerle uğraşırken oturmuş vaziyette tasvir edildiği bilinen tek firavundur. Mısır kraliyet ailesindeki geleneksel akraba evliliği de muhtemelen çocuk kralın sağlığının bozulmasına ve erken ölümüne katkı yaptı. 2010 yılında yayınlanan DNA testleri; Tutankhamun'un ebeveynlerinin kardeş olduğunu, eşi Ankhesenamen'in ise kendisinin üvey kız kardeşi olduğunu ortaya çıkardı. Ayrıca iki kızları da ölü doğmuştur.

Tüm Reklamları Kapat

Kral Tut'un beklenmedik ölümü, ortaya atılan sayısız teoriye rağmen gizemini hâlâ korumaktadır. Sıtmadan mı mustaripti? Ya da kırık bir bacaktan dolayı oluşan kangren yüzünden mi ölmüştü? Savaş arabasının altında mı kalmıştı? Yoksa onu bir su aygırı mı parçalamıştı? Tutankhamun'un kalıntıları kafatasının arkasındaki bir deliği ortaya çıkardığı için, bazı tarihçiler genç kralın suikasta kurban gittiği sonucuna varmıştı, ancak son testler deliğin mumyalama işlemi sırasında açıldığını göstermektedir. 1995'teki tomografiler, kralın iltihaplı bir kırık sol bacağa sahip olduğunu gösterirken, mumyasından alınan DNA örnekleri ise erken ölümüne katkıda bulunmuş olabilecek birden fazla sıtma enfeksiyonuna dair kanıtlar ortaya çıkardı.

Tutankhamun'un Ölümü ve Sonrasında Olanlar

Ölümünden sonra, Kral Tut, kraliyet cesetlerinin ahiret için korunmasını ve gerekli şeylerinin tedarik edilmesini savunan Mısır dinî geleneğine göre mumyalandı. Mumyalayıcılar onun iç organlarını çıkardı ve bedenini reçineye batırılmış sargılarla sardı, başına ve omzuna 24 librelik som altından bir yüz maskesi konuldu ve kendisi üç altın tabut, bir granit lahit ve en büyüğü mezar odasına zar zor sığan dört yaldızlı ahşap mabetten oluşan iç içe geçmiş bir dizi tabuta yerleştirildi.

Mezar odasının küçük olması nedeniyle tarihçiler, Kral Tut'un ölümünün beklenmedik olduğunu ve kendisinden sonra firavun olacak Ay tarafından alelacele gömüldüğünü öne sürmektedir. Mezarına çıkan geçiş odaları; mobilyalar, savaş arabaları, leopar derili pelerin, dört masa oyunu, otuz şarap çömleği, kırk altı yay, giysiler, silahlar ve sakat kralın 130 bastonu dahil olmak üzere 5.000'den fazla eserle tavana kadar doluydu. Görünüşe göre giriş koridoru, cenaze töreninden kısa bir süre sonra yağmalandı, ancak iç odalarına dokunulmadı.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kral Tut'un Amun'u yeniden yürürlüğe koyma çabasına rağmen, kendisinden sonraki firavunlar babasının dini karışıklıklarıyla bağlantısı sebebiyle lekelendiği için onun saltanatını görmezden gelmeyi seçtiler. Birkaç nesil içinde, mezar odasının girişi taş molozlarla tıkanmış, üzerine işçi kulübeleri inşa edilmiş ve unutulmuştu.

Tutankhamun'un Yaldızlı Ahşap Mabeti
Tutankhamun'un Yaldızlı Ahşap Mabeti
Joan Lansberry

Tutankhamun'un Keşfi

O günlerden üç bin yıl ileriye gidelim. İngiliz arkeolog Howard Carter, 1922'de Tutankhamun'un mezarını bulduğunda, otuz yıldır Mısır antik eserlerine dair kazı çalışmaları yapmaktaydı. Keşif sırasında, arkeologlar Thebes (Teb) nehrinin karşısındaki Krallar Vadisi'nde yer alan tüm kraliyet mezarlarının çoktan boşaltıldığına inanmaktaydılar. Şimdiye kadar bulunan en sağlam mezara dair heyecan ise tüm dünyaya yayılmıştı. Ancak insanların ilgisini çeken şey Tut'un mumyasından ziyade, Carter'ın "olağanüstü ve güzel nesnelerin tuhaf ve harika karışımı" olarak betimlediği, firavunla birlikte gömülen nesnelerdi. En mükemmel ve belki de günümüzdeki en ikonik hazine ise kralın 20 libreden (yaklaşık 9 kilogramdan) ağır altın içeren "ölüm maskesi"ydi.

Tutankhamun'un Maskesi.
Tutankhamun'un Maskesi.
Wikimedia Commons

Kral Tut'un mezar odasından çıkarılan eserleri, dünya çapındaki 1972-79 "Tutankhamun'un Hazineleri" sergileri de dahil olmak üzere birçok gişe rekorları kıran müze gösterileriyle dünyayı turladı. ABD'nin 7 şehrinde 8 milyon ziyaretçi, altın ölüm maskesinin ve mezar odasından çıkarılan 50 değerli eşyanın sergisine gitti. Günümüzde, "ölüm maskesi" dahil olmak üzere en hassas eserler, artık Mısır'dan ayrılmıyor.

Tutankhamun'un mumyası, Krallar Vadisi'ndeki KV62 numaralı mezar odasında bulunan mezarda sergilenmekte, katmanlı mezarının yerini ise ısı kontrollü bir cam kutu almış bulunmaktadır. Altın maskesi Kahire'deki Mısır Müzesi'nde sergileniyor; ancak Tutankhamun koleksiyonu en nihayetinde Büyük Mısır Müzesi'ne taşınacak.

Howard Carter ve yardımcısı Tutankhamun'un altın tabutunu temizliyor.
Howard Carter ve yardımcısı Tutankhamun'un altın tabutunu temizliyor.
The Arts Desk

Özetle diyebiliriz ki, mükemmel bir şekilde mumyalanmış olması sayesinde Kral Tut, Mısır tarihine olan modern çalışmayı ve ilgiyi artırmak konusunda diğer tüm firavunların toplamından daha çok iş başarmıştır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
28
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 15
  • Muhteşem! 6
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: National Geographic | Arşiv Bağlantısı
Sıkça Sorulan Sorular

Akraba evliliğinden meydana gelen Tutankhamun'un fiziksel yapısı zaten sağlıklı değildi. Büyük ihtimalle kırık ayağında ortaya çıkan kangrenden dolayı öldüğü düşünülmekte.

Tutankhamun, Yeni Krallık döneminde yaklaşık dokuz yıl hüküm süren bir Mısır kralıdır. 18. Hanedanlığın son firavunudur.

Lord Carnarvon işbirliği ile İngiliz arkeolog Howard Carter, Tutankhamun'un mezar girişini 1922 yılında bulmuştur.

Çünkü mezarı Krallar Vadisi'nde acele bir şekilde gömüldü ve kısa süre içinde unutuldu. Ani sel baskınları sebebiyle mezarının etrafındaki uçurumlardan kopan kayalar ve taşlar, binlerce yıldır aşınmış kanallar aracılığıyla Tut'un mezarının girişini tıkamış olabilir.

Carter, çıkarılan 5.398 eşyayı listelemek için yaklaşık on yılını harcamıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/03/2024 20:33:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10527

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Entomoloji
Nadir
Hızlı
Sıcaklık
Newton
Şehir Hastanesi
Üreme
Kas
Bilinç
Kimya Tarihi
Astronot
Renk
Teşhis
Araştırma
Nörobilim
Diş Hastalıkları
Hayvan Davranışları
Meyve
Hücre
Cansız
Evrimsel Tarih
Çevre
Hindistan
Primatlar
Gaz
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Kargalar 200 Yıl Yaşıyor Olabilir mi?
Kargalar 200 Yıl Yaşıyor Olabilir mi?
Piyango Nasıl Kazanılır? (GARANTİLİ)
Piyango Nasıl Kazanılır? (GARANTİLİ)
Kendi Kendine Konuşanlar Deli mi?
Kendi Kendine Konuşanlar Deli mi?
Zaman Oku: Zamanın İleri Aktığını Nereden Biliyoruz?
Zaman Oku: Zamanın İleri Aktığını Nereden Biliyoruz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
K. B. Rattini, et al. Tutankhamun: 18. Hanedanlığın Son Firavunu Kimdi?. (3 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 4 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10527
Rattini, K. B., Acar, M. S., Bakırcı, Ç. M. (2021, June 03). Tutankhamun: 18. Hanedanlığın Son Firavunu Kimdi?. Evrim Ağacı. Retrieved March 04, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10527
K. B. Rattini, et al. “Tutankhamun: 18. Hanedanlığın Son Firavunu Kimdi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Mehmet Samet Acar, Evrim Ağacı, 03 Jun. 2021, https://evrimagaci.org/s/10527.
Rattini, Kristin Baird. Acar, Mehmet Samet. Bakırcı, Çağrı Mert. “Tutankhamun: 18. Hanedanlığın Son Firavunu Kimdi?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Mehmet Samet Acar. Evrim Ağacı, June 03, 2021. https://evrimagaci.org/s/10527.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close